Zondag precies zestig jaar geleden bouwden John Bardeen en Walter Brattain van het Amerikaanse Bell Labs de eerste werkende transistor: een apparaat dat stroom doorlaat afhankelijk van of hij aan of uit staat. De gevolgen waren enorm.

De eerste ideeën over het bouwen van transistors werden al in 1928 gepatenteerd door de Duitse natuurkundige Julius E. Lilienfeld. Er is geen direct bewijs dat hij zijn ontwerp ook gebouwd heeft, maar het werkte in ieder geval wel. Bell Labs, de onderzoekstak van het Amerikaanse telecombedrijf AT&T, raakte na de Tweede Wereldoorlog ook erg geïnteresseerd in deze techniek. Tijdens de oorlog waren er door de ontwikkeling van de radar namelijk flinke sprongen gemaakt op het gebied van diodes en halfgeleiders.
Het bedrijf zag mogelijkheden om dit soort nieuwe elektronische foefjes te gebruiken als signaalversterkers binnen het telefoonnetwerk. Op 16 december 1947 lukte het Bardeen en Brattain om een werkend prototype te bouwen.

Het basisprincipe van de transistor die men toen bouwde is nog steeds hetzelfde als het nu is: een elektrisch circuit onderbroken door een stuk halfgeleidend materiaal en een derde poot waarmee de doorlatendheid wordt geregeld. Wie veel met computers bezig is denkt als het over transistors gaat misschien alleen in termen van 'aan' en 'uit', maar er zijn ook analoge toepassingen. De eerste concrete functie die men bedacht was om een zwak signaal te gebruiken om de doorlating van een krachtigere stroom te regelen: een versterker.

Het ontwerp van de transistor werd in de loop der jaren snel verbeterd. Tegen de tijd dat de eerste versie werd aangekondigd in juli 1948 was er al een kleinere en goedkopere uitvoering bedacht. Klinkt bekend, nietwaar? Na de uitvinding was er binnen Bell Labs onenigheid. Teamleider William Shockley voelde zich gepasseerd omdat Bardeen en Brattain er met de eer vandoor waren gegaan, maar zijn inzichten leidden later nog tot twee nieuwe generaties na de originele point-contact transistor, namelijk de junction transistor (1951) en de field effect transistor (1960). Deze laatste vorm van transistors wordt vandaag de dag nog steeds gebruikt, maar tegen de tijd dat Bell Labs het voor elkaar kreeg om zijn theorieën in de praktijk te brengen, was Shockley al opgestapt om zijn eigen bedrijf te beginnen.

In 1954 had Texas Instruments namelijk de schokkende aankondiging gedaan dat het mogelijk was om transistors te bouwen met silicium, in plaats van met het germanium dat tot dan toe werd benut. Hoewel men destijds waarschijnlijk niet volledig inzag wat dit voor de toekomst zou betekenen, was wel duidelijk dat er flink geld aan te verdienen was. In 1956 verliet Shockley zijn werkgever om Shockley Semiconductor op te richten, dat nu wordt gezien als het startpunt van Silicon Valley. In hetzelfde jaar kregen hij, Bardeen en Brattain de Nobelprijs in de natuurkunde voor hun uitvindingen.

Van links naar rechts: Shockley, Bardeen en Brattain

Shockley was echter ver van een goede manager. Zijn soms bizarre gedrag werd tot op zekere hoogte nog getolereerd, maar toen hij in 1957 ook nog eens het onderzoek naar siliciumtransistors stil wilde leggen, vertrokken acht van zijn werknemers om hun eigen bedrijf te beginnen: Fairchild Semiconductor. Een van deze acht mannen was Gordon Moore. Bij Fairchild begon men door 40 miljoen dollar in een fabriek te investeren en vervolgens transistors aan IBM te verkopen voor 200 dollar per stuk. De prijs daalde overigens al heel snel, een trend die daarna nooit meer is opgehouden.

Tegen die tijd had men ook al door dat transistors in hun rol als aan/uit-schakelaars gebruikt konden worden om digitale circuits mee te bouwen, maar dat gebeurde nog op dezelfde manier als men gewend was met vacuümbuizen: door losse transistors aan elkaar te knopen. Twee jaar later kwam men op het lumineuze idee om meerdere transistors op een stuk silicium te integreren. Een schakeling van vier transistors werd het eerste geïntegreerde circuit op silicium.

Gordon Moore zag hier wel brood in: hij had in 1965 al zijn beroemde wet geformuleerd, die stelt dat het aantal transistors dat op een chip gebakken kan worden iedere 1,5 jaar verdubbelt. In 1968 besloot hij samen met zijn collega's Robert Nyce en Andy Grove een nieuw bedrijf op te richten wiens bestaan gebaseerd zou worden op deze wet: Intel. Oorspronkelijk bouwde het trio alleen geheugenchips, maar men kreeg al snel in de gaten dat er ook brood zat in complexere circuits.

Het Japanse Busicom gaf Intel de opdracht een chip te ontwerpen voor rekenmachines. Busicom wilde eigenlijk een simpel ontwerp met alleen een paar basisfuncties er hard ingebakken hebben, maar architect Ted Hoff had een veel beter idee: een heel dynamisch ontwerp, dat met behulp van instructies gestuurd zou worden. De opdrachtgever vond het te veel risico en te lang duren om zo'n hele 'microprocessor' te bouwen, dus Intel gaf de Japanners hun 40.000 dollars terug en hield het ontwerp voor zichzelf. De 2300 transistors tellende 4004 was in 1971 af en zou naar verluidt even krachtig zijn geweest als de 30 ton wegende Eniac, een van de eerste computers.

Inmiddels is een leven zonder transistors volledig ondenkbaar geworden. Er worden er naar schatting tien miljard miljard per jaar gemaakt en dat zal alleen nog maar stijgen. De kosten en afmetingen van de transistors zijn onvoorstelbaar snel afgenomen, tot het punt waarop er honderden miljoenen voor een paar euro verkocht kunnen worden. De exponentiële ontwikkelingen op het gebied van transistors tussen 1947 en vandaag zijn in geen enkele andere sector geëvenaard. Volgens experts is het einde bovendien nog niet in zicht: Risto Puhakka van VLSI Research verwacht over tien tot vijftien jaar overal chips met miljarden transistors te zullen zien.

Rekenkracht, geheugen en communicatie zal goedkoper dan ooit worden, waardoor technologie op nog veel meer plaatsen door zal dringen dan nu al het geval is. Op welke manieren dit onze samenleving zal beïnvloeden is bijna niet te voorspellen, net als Shockley, Bardeen en Bartain met geen mogelijkheid hadden kunnen vermoeden hoe hun uitvinding de wereld zou veranderen.

AMD heeft vandaag een e-mail rondgestuurd naar zijn distributeurs waarin het een 'vroeg kerstcadeau' aankondigt met betrekking tot de Phenom-processors. Het gaat om een prijsdaling van mogelijk enkele tientallen procenten.

De mail, die gedeeltelijk wordt gequote op Planet3dNow, belooft dat de Phenoms 9500, 9600 en 9600 Black Edition (met vrije multiplier) vanaf maandag beschikbaar zullen zijn voor 'dualcoreprijzen'. Wat daarmee precies bedoeld wordt is helaas niet duidelijk, maar de goedkoopste Phenoms stonden op moment van publicatie in de Pricewatch voor 173 euro (2,2GHz) en 229 euro (2,3GHz), terwijl de toppers uit de dualcoreserie op 128 euro (3,0GHz) en 145 euro (3,2GHz) uitkomen. Potentieel zou het dus om een korting van enkele tientallen procenten kunnen gaan.

AMD is van plan om in februari een nieuwe versie van de Phenom op de markt te zetten, gebaseerd is op de B3-stepping van de core. Deze lost een zelden optredend probleem op, waardoor het niet meer nodig is om een prestatieverminderende bios-update toe te passen om stabiliteit te kunnen garanderen. De nieuwe modellen zullen te herkennen zijn aan een hoger nummer: 9550 en 9650 in plaats van 9500 en 9600. Of de prijsverlaging ook voor deze nieuwe versies geldt is niet duidelijk.

Crytek en Epic Games kunnen niet klagen over de aandacht die respectievelijk Crysis en UT3 krijgen, maar in hoge verkoopcijfers heeft dit voorlopig nog niet geresulteerd. Beide games zijn in de VS minder dan 100.000 maal verkocht.

In november is Crysis, dat 13 november werd geïntroduceerd, in de Verenigde Staten 86.633 maal over de toonbank gegaan. Unreal Tournament 3 is in totaal 33.995 maal verkocht sinds de introductie op 19 november. Deze getallen staan in schril contrast met het grootste succes van de novembermaand, Call of Duty 4 voor de Xbox 360, dat 1.565.404 maal van eigenaar verwisselde.

De gegevens, die afkomstig zijn van de NPD Group, laten tegelijkertijd zien dat de consolegames momenteel aanzienlijk beter verkocht worden dan pc-games in de VS. In de top tien van best verkochte games in november staan vier Xbox 360-, drie Wii-, twee PS3- en één PS2-titel(s).

Gameverkoopcijfers VS november 2007
1. Call of Duty 4	Xbox 360	1565404
2. Super Mario Galaxy	Wii	1123070
3. Assassin's Creed	Xbox 360	980000
4. Guitar Hero III: Legends of Rock	PS2	967000
5. Wii Play	Wii	564000
6. Mass Effect	Xbox 360	472793
7. Call of Duty 4	PS3	444000
8. Guitar Hero III: Legends of Rock	Wii	426000
9. Halo 3	Xbox 360	387000
10. Assassin's Creed	PS3	376843
NR. Crysis	PC	86633
NR. Unreal Tournament 3	PC	33995

Nvidia heeft maandag de nForce 780i sli-chipset officieel geïntroduceerd. De nieuwe chipset ondersteunt Yorkfield-processors met een 1333MHz-fsb en kan overweg met drie videokaarten in een sli-opstelling.

Afgelopen week werd bekend dat de nForce 680i-chipset definitief niet compatibel is met de 45nm Yorkfield-cpu’s. De nForce 780i kent dit probleem niet, waardoor de Intel Core 2 Extreme QX9650 zonder problemen plaats kan nemen in een 780i-moederbord.

Daarnaast biedt de nForce 780i-chipset verschillende nieuwe features. Toegevoegd is ondersteuning voor de pci express 2.0-standaard, waardoor de bandbreedte tussen de videokaart(en) en de chipset verdubbeld wordt. De 780i is ook de eerste chipset van nVidia die overweg kan met drie videokaarten in sli.

Volgens nVidia kunnen de videoprestaties met een drieweg sli-opstelling met een factor 2,8 verbeterd worden. Veeleisende games zoals Crysis en Call of Duty 4 zouden daardoor op de hoogste resoluties, 1920x1200 en 2560x1600, speelbaar worden zonder concessies aan de beeldkwaliteit te hoeven doen.

Amazon voegt een eenvoudige databasecomponent toe aan zijn webdienstenpallet. SimpleDB, voorlopig in bètavorm beschikbaar, zou vooral geschikt zijn voor kleine hoeveelheden data.

De database kan volgens Amazon door webontwikkelaars worden gebruikt als een goedkoop en vereenvoudigd alternatief voor een relationele database. SimpleDB is universeel aanspreekbaar, waardoor bijvoorbeeld een desktopapplicatie gegevens via Amazon kan opvragen. De webservice kan met de Rest- en Soap-api's benaderd worden. Voorbeeldcode voor onder andere Java, Perl, PHP, C# en Vb.Net is door Amazon beschikbaar gesteld.

SimpleDB biedt niet de mogelijkheden die een relationele database standaard in huis heeft om data gestructureerd te ordenen, waardoor een ontwikkelaar 'on the fly' een database kan creëren zonder lang over de structuurindeling na te denken. Hier schuilt ook direct het gevaar, schrijft Reg Developer: zoekopdrachten kunnen bij een groeiende database lang duren doordat de data onlogisch is ingedeeld. Daarnaast wordt alle data behandeld als een string, waardoor validatie van inkomende data door de server onmogelijk is. Hierdoor wordt de kans op databasevervuiling vergroot.

Gebruikers van SimpleDB betalen Amazon 1,50 dollar per gigabyte voor het opslaan van de gegevens. Daarnaast rekent het bedrijf 14 dollarcent voor elk uur dat een 1,7GHz Xeon-processor in de weer is met de database. Het inkomende dataverkeer kost de gebruiker 10 dollarcent per gigabyte, terwijl de eerste 10TB aan uitgaand verkeer 18 dollarcent per gigabyte bedraagt.

Om te hoge kosten te voorkomen stelt Amazon voor dat gebruikers grote bestanden opslaan bij zijn S3-storage service, waarbij tegelijkertijd de SimpleDB voorzien wordt van doorverwijzingen naar deze data. De inhoud van een SimpleDB-database wordt door Amazon bij elke mutatie automatisch gebackupt, maar door het ontbreken van een transactiemodel is gegevensverlies niet voor honderd procent uit te sluiten; SimpleDB lijkt daardoor ook het meest interessant voor applicaties die vooral leesoperaties op de database afvuren.

Sun Microsystems gaat distributeurs van OpenOffice.org betaalde ondersteuning bieden. Volgens het bedrijf ligt het aantal downloads van het gratis office-pakket momenteel erg hoog.

Bedrijven die OpenOffice.org distribueren kunnen voor twintig dollar per jaar, per gebruiker, ondersteuning krijgen van Sun, zo zal het bedrijf maandag bekendmaken. Eindgebruikers komen niet voor ondersteuning in aanmerking. 'Veel distributeurs willen OpenOffice.org gaan leveren, maar hadden geen mogelijkheid om ondersteuning te bieden', aldus Mark Herring, bij Sun verantwoordelijk voor de marketing van StarOffice en OpenOffice.org. Ook voor hulp met betrekking tot de extensies die ontwikkelaars voor het pakket kunnen maken, kunnen distributeurs bij Sun terecht. Tot nu toe bood Sun alleen betaalde support voor StarOffice.

OpenOffice.org wordt momenteel een miljoen keer per week gedownload en de totale teller staat op 110 miljoen downloads, aldus Herring. Hij schat dat 'tientallen miljoenen' mensen de software regelmatig gebruiken. 'Microsoft Office is nog steeds het dominante kantoorpakket, je zou gek zijn om dat te ontkennen', volgens Herring', maar de populariteit van OpenOffice.org ligt al een tijd erg hoog'. De gemiddelde gebruiker van het pakket is volgens hem behoorlijk jong en het aantal downloads ligt in Europa en de VS hoger dan in Aziatische landen.

De Verenigde Staten en de EU hebben overeenstemming bereikt over het oplossen van een voortslepend handelsconflict. De VS zal enkele handelsrestricities wegnemen ter compensatie voor het gokverbod voor buitenlandse bedrijven.

De twee partijen hebben maandag in het Zwitserse Genève de overeenkomst ondertekend. Volgens het akkoord krijgen Europese ondernemingen die zich bezighouden met post- en koeriersdiensten meer vrijheid om in de VS te kunnen concurreren met Amerikaanse bedrijven. Ook Europese bedrijven die zich bezighouden met opslag, onderzoek en r&d krijgen met minder handelsbelemmeringen te maken. De ommezwaai van de EC is opmerkelijk. Vorige maand liet EU-commissaris voor handel Peter Mandelson nog weten dat hij niks zag in Amerikaanse compensatiemaatregelen.

De Eurpees-Amerikaanse deal wordt bekritiseerd door de gokbedrijven die sinds 2006 geen toegang meer hebben tot de Amerikaanse markt. Clive Hawkswood, woordvoerder van een aantal Europese gokbedrijven, noemt de overeenkomst tegenover Reuters een 'teleurstelling': 'De Europese Commissie kan nog steeds het openen van de Amerikaanse gokmarkt bepleiten, maar het pressiemiddel is nu uit de onderhandelingen gehaald.' De Europese gokbedrijven becijferden eerder dat zij 69 miljard euro zijn misgelopen door het Amerikaanse gokverbod. De EU heeft nog niet openbaar gemaakt welke waarde de consessies van Washington vertegenwoordigen.

Hoewel de Amerikanen en de Europeanen het handelsconflict nu opgelost lijken te hebben, zal de WTO naar verwachting de komende weken een vonnis vellen in de aanklacht van Antigua en Barbuda tegen de VS. De eilanden eisen samen 2,3 miljard euro schadevergoeding van de Amerikanen. De WTO besloot al afgelopen maart dat het weren van buitenlandse gokbedrijven op de Amerikaanse gokmarkt illegaal was.

Intel gaat zijn X48-chipset mogelijk niet in januari volgend jaar introduceren, zoals de chipfabrikant van plan was, maar een of twee maanden later. De reden voor het uitstel zou zijn dat er nog teveel X38-chipsets op de planken liggen.

Half september leek het er nog op dat Intel zijn X48-chipset voor het einde van het jaar ging introduceren. Moederbordfabrikanten hebben inmiddels de eerste A1-testexemplaren van Intel ontvangen en de bedrijven hebben ook al moederborden teruggestuurd om eventuele bugs eruit te vissen. Oorspronkelijk zou eind 2007 of begin 2008 de massaproductie van start kunnen gaan, maar moederbordfabrikanten zouden bij Intel bedongen hebben dat de introductie met een aantal maanden uitgesteld zou worden, schrijft DigiTimes.

De fabrikanten zouden nog een grote voorraad X38-moederborden hebben liggen en bang zijn dat de X48 ervoor gaat zorgen dat ze hun overschot niet meer kwijtraken. De producenten die geen voorraadoverschot hebben zouden echter benadeeld worden door een eventueel uitstel. De X48 ondersteunt processors met een fsb van 1600MHz en ddr3-geheugen dat op dezelfde frequentie is geklokt. Bit-tech mocht eind vorige maand al een testversie op een moederbord van Asus onderhanden nemen en kwam tot de conclusie dat het enige voordeel ten opzichte van de X38 voorlopig is dat het geheugen overgeklokt kan worden tot snelheden van 2GHz of hoger.

BenQ heeft een nieuwe digitale camera geïntroduceerd. De DC-X835 is voorzien van een 8-megapixelbeeldsensor, een 3x-zoomlens en een eigen ontwikkelde beeldstabilisatie genaamd Super Shake-Free.

De DC-X835 borduurt verder op de eerder uitgebrachte DC-X735. Het nieuwe model maakt gebruik van dezelfde behuizing en features als de voorganger, maar is voorzien van een beeldsensor met meer pixels. De beeldstabilisatie, de vaste lens en het 2,5"-lcd-scherm zijn onveranderd gebleven. Daarnaast biedt de nieuwe camera features als gezichtsherkenning en het opnemen van filmpjes in vga-resolutie. Volgens BenQ blijft de DC-X835 met een dikte van ongeveer 12,5 millimeter de dunste compacte digitale camera. Hoeveel de camera gaat kosten is niet bekend.

Startup Ribbit wil met zijn gelijknamige ontwikkelplatform een plek veroveren in de markt voor internettelefonie. De vrij beschikbare api moet het voor ontwikkelaars eenvoudig maken om telefonietoepassingen in websites en software te integreren.

Met het aanbieden van een api hoopt Ribbit het eerdere succes van Facebook te kunnen kopiëren. De sociale-netwerksite wist een grote schare ontwikkelaars achter zich te krijgen toen het webapplicaties van derden op zijn website toeliet. Ribbit gebruikt Adobes Flash en Flex om zijn voip-diensten vorm te geven. De voip-diensten kunnen zowel in een browser draaien als in een losse applicatie worden aangeboden.

Ribbit heeft voor de koppeling tussen voip-telefonie en het bestaande telefoonnetwerk een soft switch aangekocht. In tegenstelling tot veel goedkope voip-aanbieders die het benodigde schakelsysteem leasen, heeft Ribbit de switch in eigen beheer. Hierdoor claimt het bedrijf quality of service te kunnen garanderen.

Het bedrijf heeft proeven gehouden op Salesforce.com, waarbij verkopers direct toegang kregen tot diverse telefoniefuncties vanuit de webomgeving van Salesforce. In totaal zou Ribbit al zeshonderd ontwikkelaars warm hebben weten te krijgen om met de api aan de slag te gaan. Begin 2008 wil het bedrijf zijn diensten commercieel gaan aanbieden, waarbij voip-gesprekken gratis zullen zijn. Door zich te richten op het bedrijfsleven en geld te vragen voor voicemaildiensten en gesprekken naar vaste lijnen, hoopt Ribbit voldoende geld binnen te halen.

Analisten zijn voorzichtig positief over de nieuwkomer aan het voip-front. In tegenstelling tot aanbieders als Vonage en Skype zou de open structuur van Ribbits api het bedrijf een voorsprong geven, bericht Reuters. Wel moet de startup rekening houden met stevige concurrentie in 2008: Verizon Wireless heeft aangekondigd om volgend jaar zijn netwerk te openen voor applicaties van derden, terwijl Google met Android in het offensief gaat.

De Iraanse politie heeft zondag 24 internet- en normale cafés gesloten en 23 personen gearresteerd. De opgepakte personen zouden zich schuldig hebben gemaakt aan 'immoreel gedrag'.

Volgens een politiewoordvoerder zijn het spelen van immorele computerspelletjes, het opslaan van obscene foto's en de aanwezigheid van vrouwen die niet volgens de regels waren gekleed de redenen voor de sluitingen en arrestaties. In totaal inspecteerde de politie 435 horecagelegenheden, waarvan 170 een waarschuwing kregen. De invallen maken deel uit van een overheidscampagne tegen immoreel gedrag in de islamitische staat, zo bericht Reuters.

Onduidelijk is hoeveel internetcafés precies doelwit waren. In Iran groeit het aantal horecagelegenheden waar vooral jongeren gebruikmaken van internet met rasse schreden. De jongeren gebruiken chatrooms om met de andere sekse in contact te komen. Het is in Iran niet toegestaan dat mannen en vrouwen buiten het huwelijk om in het openbaar met elkaar in contact komen.

De online-veilingonderneming QXL Ricardo staat op het punt om verkocht te worden aan het Zuid-Afrikaanse mediabedrijf Naspers voor een miljard euro, volgens bronnen die bekend zijn met de overeenkomst.

Tijdens de hoogtijdagen van de internethausse was QXL Ricardo 2,8 miljard dollar waard. Het in Groot-Brittanië gevestigde bedrijf, dat zijn naam heeft veranderd in Tradus, maakte half november bekend dat zich overnamekandidaten hadden gemeld. De algemene verwachting was dat dit eBay of Alibaba.com waren, maar volgens bronnen van de Britse krant The Times, is het Naspers dat er met de buit vandoor gaat. Het mediabedrijf bezit kranten en diensten voor betaal-tv, en haalt driekwart van zijn inkomen uit Zuid-Afrika.

Een journalist van de krant The Financial Times richtte QXL in 1997 op. In 2000 fuseerde het bedrijf met Ricardo, dat in 1998 door drie Duitse vrienden werd opgericht. De onderneming richtte zich de afgelopen jaren met name nog op Oost-Europese landen, nadat duidelijk werd dat de strijd met eBay in West-Europa niet meer te winnen viel. De veilingonderneming is sinds begin 2006 al niet meer actief in Nederland. Funda en Marktnet namen de Nederlandse tak in dat jaar over.

In 2005 probeerde de Nederlandse investeringsmaatschappij Florissant QXL Ricardo over te nemen, maar de Israëlische investeerder Izaki Group verhinderde dat destijds. Beide bedrijven bezitten momenteel gezamenlijk nog een aandeel van dertig procent in QXL Ricardo.

Tomb Raider Underworld, de nog te verschijnen nieuwste telg in de Lara Croft-serie, krijgt een spelwereld die beter reageert op de ontwikkelingen in het spel en die deze wijzigingen ook onthoudt.

Diverse kleinere gebeurtenissen moeten realistischer overkomen. Voetstappen die Lara bijvoorbeeld in de modder achterlaat, worden door de regen ook weer weggespoeld. Als Lara in de modder knielt, zal bovendien haar knie smerig worden en nog enige tijd modderig blijven, schrijft magazine Play.

Ook puin en omgebrachte tegenstanders blijven in het spel aanwezig in plaats van in het niets op te gaan. Tevens heeft de ontwikkelaar speciale aandacht besteed aan het weersysteem. 'We hebben een model ontwikkeld dat hybride belichting combineert met speciaal ontwikkelde light maps om de wereld er verbluffend uit te laten zien', zegt Eric Lindstrom van Crystal Dynamics.

Voor Tomb Raider Underworld heeft ontwikkelaar Crystal Dynamics zogenoemde motion capture-technieken toegepast om Lara te laten bewegen. De motoriek van de hoofdrolspeelster van het nieuwe spel, dat in 2008 op de Xbox 360, PS3 en pc moet uitkomen, moet hierdoor realistischer lijken.

Onderzoekers van de Duitse lampenfabrikant Osram hebben een half doorschijnend oled-scherm ontwikkeld met een lichtintensiteit van duizend candela per vierkante meter.

Osram Opto Semiconductors stelt dat het prototype van het oled-scherm een specifieke lichtstroom, de waarde die iets zegt over het rendement van een lamp, van twintig lumen per Watt heeft op een luminantie van duizend cd/m². Volgens het bedrijf opent dit mogelijkheden voor applicaties waarbij delen overdag onzichtbaar zijn en 's avonds een diffuus licht uitstralen.

De transparantie van het oled-scherm ligt momenteel op 55 procent, maar Osram verwacht dat dit na verdere ontwikkeling van de technologie op 75 procent kan komen te liggen. Het ontwikkelde model beslaat een oppervlak van negentig vierkante centimeter. Volgens het bedrijf kan de relatieve kracht van de lichtstralen voor een groot aantal richtingen ingesteld worden. Wanneer de technologie het laboratorium kan verlaten om verwerkt te gaan worden in apparatuur is nog niet bekend.

Nvidia heeft kaartfabrikanten verboden om nieuwe overgeklokte GeForce 8800GTS 512MB-kaarten te leveren. De huidige batch mag nog wel verkocht worden, maar de volgende batch 8800GTS-kaarten moet met de standaardinstellingen worden geleverd.

Op dit moment heeft een aantal fabrikanten een standaard overgeklokte GeForce 8800GTS 512MB in het assortiment. Dit is naar verluidt de enige batch die met hogere snelheden verkocht mag worden. De eerstvolgende batch, die uiterlijk februari 2008 verwacht wordt, moet met standaardsnelheden verkocht worden, meldt een bron die op de hoogte is van de plannen van nVidia.

Het is niet duidelijk waarom nVidia de verdere verkoop van overgeklokte GeForce 8800GTS niet toestaat. De meest voor de hand liggende reden is dat de kaart goedkoper is en beter presteert dan de GTX- en Ultra-varianten van de 8800-serie. Bovendien zouden de GeForce 8800 GTX en Ultra volgend jaar januari uitgefaseerd worden. Hierdoor zouden kaartfabrikanten alleen nog maar de 8800GTS 512MB inkopen. Dit zou dan tot gevolg hebben dat nVidia moeilijk van zijn huidige voorraden afkomt.

nVidia zou ook in gesprek zijn met fabrikanten om een GTO-kaart van de GeForce 8800-serie op de markt te zetten. De vorige GTO-kaart was gebaseerd op de G71-core, die gebruikt werd in de GeForce 7900-serie. De prestaties van de 7900GTO lagen tussen die van de GT- en GTX-kaart. Daarnaast werkt nVidia aan de volgende generatie videokaarten: de GeForce 9600GT zou op de G94-core gebaseerd zijn en van 512MB ddr3-geheugen voorzien zijn. De nieuwe kaart zou prestaties leveren die liggen tussen de resultaten van de 8800GT en de 8800GTS en vanaf midden februari volgend jaar verkrijgbaar zijn.

De Spaanse politie heeft de afgelopen tien dagen meer dan zestig verdachten aangehouden omdat ze ervan verdacht worden kinderporno te hebben geproduceerd en te hebben bekeken.

Het onderzoek dat tot de aanhoudingen heeft geleid is uitgevoerd door de Spaanse politie in nauwe samenwerking met diens Amerikaanse, Duitse en Nieuw-Zeelandse tegenhangers. Naast de uitgevoerde arrestaties zijn ook grote hoeveelheden computerbestanden en ander strafbaar materiaal in beslag genomen. In dertien van de zeventien regio's in Spanje zijn aanhoudingen verricht.

Het onderzoek is in 2005 begonnen nadat politie-agenten enkele Amerikaanse kinderpornowebsites hadden ontdekt. Gebruikers konden tegen betaling van een bedrag tussen de 70 en de 95 dollar toegang krijgen tot de bestanden; de politie heeft 290.000 dollar kunnen terugvinden bij Spaanse en Russische banken. Verder onderzoek bracht de politie op het spoor van vier Russen die werden opgepakt. Op basis van via hen verkregen informatie werden vervolgens 59 betrokkenen gearresteerd.

Smartphones zijn nu nog bijna onontgonnen terrein voor Linux, maar dat gaat volgend jaar veranderen als de eerste toestellen met Googles Android op de markt komen, aldus Linux-goeroe Linus Torvalds.

Begin november introduceerde Google zijn op Linux gebaseerde besturingssysteem voor mobiele telefoons. De software moet een alternatief gaan vormen voor marktleider Symbian, waarvan Nokia voor de helft eigenaar is, en Microsofts Windows Mobile. Samsung, LG, HTC en Motorola hebben al toegezegd dat ze volgend jaar met toestellen zullen komen die de software gaan draaien. 'Ik ben er niet persoonlijk bij betrokken, maar dankzij de Google-alliantie ziet het er zeker naar uit dat 2008 een van de jaren kan worden waarin telefoons met Linux op grotere schaal beschikbaar komen' aldus Linus Torvalds tegen persbureau Reuters.

Volgens Torvalds is Motorola een van de eerste fabrikanten geweest die Linux op zijn modellen heeft gezet, voornamelijk in China, maar ook in de VS. 'Momenteel zijn er echter geen telefoons op de markt. Wel zijn er enkele fabrikanten die pre-releaseversies uitrusten met Linux, maar je kan ze nog niet kopen' sprak Torvalds. Volgens hem werd de adoptie van Linux voor mobieltjes gehinderd door het feit dat low-endtelefoons de massamarkt uitmaakten en niet smartphones. Dat verandert echter, denkt hij. 'Het was zo dat smartphones zo duur waren dat de meeste mensen niet voor een dergelijk model gingen. Eerlijk gezegd is het logischer een smartphone uit te rusten met Linux dan een low-endmodel', aldus Torvalds.

It-medewerkers van het Morrisville State College hebben ontdekt dat de Xbox 360 mogelijk de ether in het 2,4GHz-gebied verstoort. Het is niet duidelijk of het draadloze netwerk van de school hier last van ondervindt.

Tijdens het opzetten van het netwerk ontdekten de medewerkers van het Morrisville State College een signaal in het 2,4GHz-gebied. Ze konden echter niet achterhalen waar dit signaal precies vandaan kwam, totdat Barder een Xbox 360 kocht en er achter kwam dat de console precies hetzelfde signaal uitzond dat op de hogeschool de ether verstoorde.

De Xbox 360 is voorzien van een draadloze controller. De console maakt verbinding met deze controller via een 2,4GHz-signaal en daar lijkt het probleem zich te situeren. Dit signaal verstoort namelijk mogelijk het 2,4GHz-spectrum, doordat de Xbox 360 in dat gebied blijft zoeken naar een controller. Daarbij maakt het niet uit of de console uitgeschakeld is: zodra de stekker in het stopcontact zit, zendt de Xbox 360 al een signaal uit.

Volgens Matt Barder, netwerkbeheerder van de hogeschool, zijn er daar waar het signaal het sterkste is vooral problemen met het syncen van bluetooth-headsets met mobiele telefoons. De door de Morrisville State College gebruikte netwerkapparatuur probeert bovendien om het verstorende signaal heen te werken door data pas te versturen als het spectrum vrij is. De Xbox 360 wordt dan ook gezien als verstoorder van het 2,4GHz-spectrum op de school. De netwerkbeheerders van het Morrisville State College hebben het onderzoek echter nog niet afgerond en Microsoft heeft nog niet gereageerd op vragen van de hogeschool.

De Riaa heeft de filesharingzaak tegen Rhonda Crain uit Texas uiteindelijk geschikt. Opmerkelijk is dat Crain geen schadevergoeding hoeft te betalen terwijl ze wel heeft erkend dat er vanaf haar internetaansluiting muziek werd aangeboden.

Nadat onderzoekers van de Riaa hadden ontdekt dat er via Kazaa op het ip-adres van Crain 572 muzieknummers werden aangeboden, beschuldigde de organisatie haar van auteursrechtschending en deed de auteursrechtenclub haar het voorstel om de zaak voor 4500 dollar te schikken. Crain ontkende de muziek te hebben aangeboden en weigerde de schikking, waarna de Riaa de zaak voor de rechter bracht.

Ook voor de rechter ontkende Crain de auteursrechtschending. Bovendien diende ze op haar beurt een klacht in tegen de Riaa. Door te dreigen met een proces als de aangeklaagde niet op de schikking inging, zou de organisatie zich schuldig maken aan afpersing. Bovendien hadden de onderzoekers van de Riaa geen vergunning van de staat, iets wat in Texas verplicht is.

De claims van Crain werden in september van dit jaar afgewezen, maar beide partijen kwamen onlangs toch tot een schikking. Rhonda Crain hoeft geen schadevergoeding te betalen, maar moet voorgoed afzien van auteursrechtschending en alle illegale muziek die door haarzelf of anderen op haar computer is gezet, wissen.

De reden voor de schikking is waarschijnlijk dat ook de Riaa geloofde dat Rhonda Crain niet zelf verantwoordelijk was voor het aanbieden van de muziek. De gebruikersnaam waaronder dit gebeurde was 'kcrain@KaZaA', en de andere voorletter duidt erop dat waarschijnlijk een van haar kinderen of kleinkinderen de bestanden beschikbaar heeft gesteld.

Door de zaak niet door te zetten loopt de Riaa niet meer het risico om te moeten opdraaien voor de advocaatskosten van de gedaagde. Ook gaat de muziekorganisatie de netelige vraag uit de weg of de houder van een internetaansluiting verantwoordelijk is voor alles wat ermee gebeurt, ook al doet hij dat niet zelf. Over deze interessante kwestie zal dus voorlopig nog niet worden beslist.

Tik, de grootste Belgische vereniging van isp-klanten, heeft zondag 30 december uitgeroepen tot 'Dag van de Download'. Op die dag moet er zoveel mogelijk worden gedownload, als protest tegen de nog immer geldende datalimieten in het land.

Volgens Tik zal 'de zoveelste petitie voor meer datavolume' weinig uithalen. De vereniging is verbolgen over de 'Telenet drukt op de knop'-campagne van verleden week, waarin deze Belgische provider aankondigde om met een druk op de knop de verbindingssnelheden van klanten met een ComfortNet-abo te verhogen. Hoewel Tik al langer van Telenets plannen op de hoogte was, reageert de gebruikersvereniging verbolgen op het feit dat voorafgaand aan de officiële mededeling berichten verschenen waarin gemeld werd dat datalimieten afgeschaft zouden worden.

Naderhand bleek dat de limieten gehandhaafd blijven, en Tik wil nu dat Belgische internetters op de knop gaan drukken, en wel op de downloadknop. Dat zou er toe moeten leiden dat bij de providers de ogen open gaan en dat ze gaan inzien dat meer datavolume niet enkel 'de gevorderde gebruiker' ten goede komt, zoals de Belgische isp's stellen. Bovendien ontbreekt het in België aan voldoende concurrentie en zijn de tarieven te hoog, aldus Tik.

Volgens de Belgische vereniging volstaat een blik op de situatie in de buurlanden om in te zien dat het wel degelijk mogelijk is om internetters meer te bieden voor minder geld: snellere verbindingen en geen datalimieten.

De Unreal Engine 3 is een van de eerste engines die de PhysX ppu-hardware van Ageia ondersteunt. AnandTech bekeek of de implementatie van de technologie in Unreal Tournament 3 games daadwerkelijk kan versnellen.

Met de overname van Havok door Intel en het stilletjes verdwijnen van de Havok FX-kaart is een belangrijke concurrent van Ageia weggevallen. Ook de opmerking van AMD dat er voorlopig geen physics-berekeningen op de videokaart uitgevoerd zullen worden, is een opsteker voor Ageia. Hoewel er nog weinig speltitels zijn die daadwerkelijk gebruik maken van de mogelijkheden van een PhysX-kaart, is de overeenkomst met Epic om de technologie in de Unreal Engine 3 mee te nemen strategisch belangrijk: de engine wordt aan diverse gamedevelopers verkocht.

Ageia heeft voor Unreal Tournament twee maps ontwikkeld die speciaal voor de PhysX-hardware zijn gebouwd. Zo worden in de map CTF-Tornado gebouwen vernietigd door een verwoestende tornado, terwijl in CTF-Lighthouse muren en vloeren vernietigd kunnen worden. Uit de benchmarks van AnandTech blijkt dat de CTF-Tornado-map ook zonder PhysX-kaart speelbaar is, maar dat de hardware van Ageia de framerate tot 25 procent kan versnellen. CTF-Lighthouse, de showcase-map van Ageia, blijkt zonder de ppu-hardware geheel onspeelbaar.

De reviewers bekeken ook de prestaties van een aantal niet-geoptimaliseerde maps in UT3. Hierbij wist de Ageia-hardware vooral uitgestrekte war-maps met een kleine twintig procent te versnellen, terwijl kleinere levels juist nauwelijks profiteren van enige versnelling.

Afsluitend weigert AnandTech een oordeel uit te spreken over het nut van de physics-versneller van Ageia. De fabrikant lijkt volgens de reviewers op de goede weg, maar de echte killer app die de pc-gamer tot de koop van een 99 dollar kostende PhysX-kaart moet aanzetten, is er nog steeds niet. Volgens geruchten zou Ageia hard werken aan een nieuwe, aanzienlijk krachtigere ppu om de huidige PhysX-kaart te vervangen. AnandTech stelt daarom dat het wellicht slimmer is om nog even te wachten met de eventuele aanschaf van ppu-hardware.