Dockingstation Best Buy Guide

Deze Best Buy Guide gaat over volwaardige dockingstations en niet over de simpelere hubs. Een hub is een soort stekkerdoos voor bij je laptop, om van één aansluiting er meerdere te maken. Ze vereisen meestal geen eigen stroom en kunnen dus ook niet je laptop opladen. Ook zijn hubs meestal compact en licht, en daardoor makkelijk mee te nemen. Zoek je zo'n hub? Kijk dan in de Pricewatch.

Een dockingstation, of kortweg dock, is een geavanceerder alternatief. Een dock staat meestal op een vaste plek, bijvoorbeeld op kantoor of op je thuiswerkplek. Naast je USB-apparaten sluit je met een dock ook in één keer de stroomvoorziening, het bedrade netwerk en één of meerdere schermen aan op je laptop. Doordat een dock op een vaste plek blijft, hoef je niet steeds al je apparaten opnieuw in te pluggen. Zoek je zo'n dockingstation? Dan ben je in deze Best Buy Guide op de juiste plek.

Als het gaat om volwaardige dockingstations, kun je drie types onderscheiden. Het simpelste type is een USB3-dock. Deze poort heeft een beperkte bandbreedte van 5 of 10Gbit/s, wat te weinig is voor het beeldsignaal naar een scherm. Daarom zit er in het dock een soort kleine videokaart, bijvoorbeeld een chip van DisplayLink. Deze chip comprimeert het beeldsignaal, waardoor het toch past. Door deze compressie kan het beeld korrelig ogen of stotteren, wat deze techniek ongeschikt maakt voor gaming en kleurkritisch werk.

De middelste optie is een dock dat gebruikmaakt van DisplayPort Alt Mode. Hierbij wordt de helft van de pinnen in de USB-C-connector niet gebruikt voor een USB-signaal, maar voor een DisplayPort-signaal met een veel hogere bandbreedte. Aangesloten monitoren worden direct doorgelust via dit DisplayPort-signaal, terwijl de overige poorten nog altijd via USB3 lopen. De laptop waarop je het dock aansluit moet hiervoor wel een monitorsignaal kunnen uitsturen via de USB-C-poort.

De duurste categorie bestaat uit docks die USB4 of Thunderbolt gebruiken. Hierbij is een bidirectionele bandbreedte van 40Gbit/s mogelijk, of zelfs 80Gbit/s bij Thunderbolt 5. De fabrikant van een dock kan die enorme bandbreedte naar eigen inzicht gebruiken voor bijvoorbeeld monitoraansluitingen, USB-poorten, ethernet, kaartlezers en zelfs weer extra Thunderbolt-poorten. Let erop dat je laptop voor dit type dock over USB4 of Thunderbolt moet beschikken, anders werkt het dock niet.

USB-C is de naam van de kabel en zegt eigenlijk niets over het signaal dat erdoorheen gaat. Dat kan een ouderwets USB3-signaal zijn, een combinatie daarvan met een DisplayPort-signaal, of zelfs een snel USB4- of Thunderbolt-signaal.

Als een dock alleen wordt aangeprezen met 'USB-C' zonder vermelding van een technologie als USB4 of Thunderbolt, gaat het meestal om een dockingstation dat nog USB3 gebruikt, al dan niet in combinatie met DisplayPort Alt Mode. De snelheden en mogelijkheden van zo'n dockingstation zijn beperkter dan bij een USB4/TB-dock.

USB4 en Thunderbolt 3, 4 of 5 zijn hetzelfde protocol. Het voornaamste verschil is dat USB4 een keuzemenu is, waarbij alles kan, maar niets moet. Thunderbolt is daarvoor een soort kwaliteitskeurmerk. Ieder Thunderbolt-dock moet worden gecertificeerd, wat een fabrikant geld kost. Ook gelden er bepaalde minimumeisen aan de stroomtoevoer en het aantal en de resolutie van de ondersteunde monitoren.

Een USB4-dock kan in theorie hetzelfde als een Thunderbolt-dock, maar je moet wel goed uitzoeken of zowel je laptop als het dock de mogelijkheden bieden die jij wilt gebruiken.

Waar Thunderbolt 3 en 4 een bandbreedte van 40Gbit/s hadden, is dat bij Thunderbolt 5 / USB4 V2 verdubbeld naar 80Gbit/s. Indien nodig kan Thunderbolt 5 zelfs overschakelen naar de Bandwidth Boost-modus. In plaats van 80Gbit/s in beide richtingen, komt er dan 120Gbit/s beschikbaar van de host naar het dock, terwijl de uplink wordt beperkt tot 40Gbit/s. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je meerdere monitoren met hoge resoluties en refreshrates aansluit.

Thunderbolt 5 moet daarnaast DisplayPort 2.1- en PCIe 4.0-signalen kunnen tunnelen. Dit type dock moet een laptop bovendien kunnen opladen via USB-PD met minstens 140W.

Het belangrijkste voor de compatibiliteit met een dockingstation is de gebruikte aansluiting. Gebruikt een dock bijvoorbeeld Thunderbolt 4 als hostinterface, dan moet je laptop ook zo'n aansluiting hebben om het dock te kunnen gebruiken. Een 'betere' aansluiting (bijvoorbeeld Thunderbolt 5) mag natuurlijk altijd, maar op een minder geavanceerde USB-C-poort werkt het dockingstation minder goed of mogelijk helemaal niet.

Kijk daarnaast of het besturingssysteem dat je gebruikt wordt ondersteund. De meeste docks werken met Windows en macOS, maar niet alle fabrikanten bieden ook ondersteuning voor bijvoorbeeld Linux en ChromeOS.

Voor het opladen van je laptop is het van belang dat het dockingstation minstens de hoeveelheid vermogen kan leveren die je laptop nodig heeft. Vereist je laptop bijvoorbeeld 90W, kies dan ook een dock dat 90W of meer kan leveren via USB-PD.

Een laatste punt is het aantal en type schermen dat je wilt aansluiten. Het dock moet natuurlijk minimaal het aantal monitoruitgangen hebben voor het aantal schermen dat je wilt aansluiten. Ook moeten zowel je laptop als het dock de resolutie en refreshrate van je monitoren ondersteunen.

Dit is misschien wel de lastigst te beantwoorden vraag. Het signaal naar een monitor kan allerlei eigenschappen hebben: de resolutie en refreshrate natuurlijk, maar ook of er hdr, een brede kleurruimte, variabele refreshrates en DSC worden gebruikt. Een samenspel van het gebruikte protocol, de beschikbare bandbreedte en de limieten van je laptop bepaalt hoe goed je monitor of monitoren zullen werken.

Met Thunderbolt heb je nog de meeste zekerheid. Met een Thunderbolt 4-dock en -laptop werken gegarandeerd minstens twee 4k-monitoren op 60Hz. Bij Thunderbolt 5 zijn dat zelfs twee 4k-schermen op 120Hz. Zonder Thunderbolt kunnen we het niet makkelijker maken dan diep in de specificaties en handleidingen van je laptop en dockingstation te duiken, en kijken of ze jouw gewenste combinatie allebei aankunnen.

Dat is een wat onbevredigend antwoord, maar juist ook de reden waarom we bij Tweakers veel dockingstations testen met verschillende laptops. Soms wordt ons zelfs pas tijdens de test duidelijk wat er nu precies wel en niet werkt.

In de kern werken docks op macOS niet veel anders dan op Windows, maar door een aantal beperkingen in Apples M-processors is het toch opletten geblazen als je meer dan één extern beeldscherm wilt gebruiken in combinatie met een MacBook of Mac-desktop.

MacBooks met een 'base' M1, M2 of M3, zonder achtervoegsel dus, en de MacBook Neo bieden helemaal geen ondersteuning voor het aansluiten van meer dan één externe monitor. De aansluitmethode maakt daarvoor geen verschil. Toch is er een workaround als je twee schermen wilt aansluiten op zo'n MacBook: via een DisplayLink-chip kun je wel een extra monitor toevoegen.

Met een Pro-, Max- of Ultra-chip, of een 'base' M4 of nieuwer, is het aansluiten van twee of meer externe beeldschermen wel mogelijk. Apple biedt echter nog altijd geen ondersteuning voor Multi-Stream Transport (MST), dat al in 2010 aan de DisplayPort-standaard werd toegevoegd.

Daardoor moet je losse poorten op je Mac gebruiken voor elk scherm. Er is één uitzondering: als je dock Thunderbolt-uitgangen heeft, ziet je Mac die als losse poorten en kun je daarop dus schermen aansluiten, al dan niet in combinatie met één reguliere HDMI- of DisplayPort-uitgang op het dockingstation.

Op een goedkoper dock dat gebruikmaakt van DP Alt Mode zal de tweede aangesloten monitor echter niet meer kunnen dan het beeld van de eerste spiegelen.

Ja, de meeste dockingstations kunnen een aangesloten laptop opladen via USB-PD. Je laptop en het dockingstation moeten dit wel allebei ondersteunen. Het laagste maximumvermogen van de twee apparaten bepaalt hoe snel je laptop oplaadt.

Zeker bij goedkopere laptops zijn vaak niet alle USB-C-poorten geschikt voor opladen. Sluit het dock dan aan op de poort die daar wel voor bedoeld is.

Voor consumentenlaptops volstaat vaak USB-PD met 65W. Wat zwaardere of zakelijke laptops vereisen meestal 100W. De zwaarste laptops hebben zelfs niet genoeg aan wat USB-C kan bieden en gebruiken daarom nog een eigen stroomaansluiting. Als je dock niet zo veel vermogen levert als je laptop nodig heeft, kan dat resulteren in traag opladen of zelfs langzaam leeglopen.

Thunderbolt Share maakt het mogelijk om twee Thunderbolt-pc's rechtstreeks of via een dock met elkaar te verbinden, zodat je razendsnel bestanden kunt overzetten of de ene pc kunt besturen via de randapparatuur die met de andere is verbonden.

Share is achterwaarts compatibel met Thunderbolt 4-apparaten en is meer een licentie dan een hardwarematige functie. Zolang een van beide pc's of het dock een Thunderbolt Share-certificering heeft, kun je er gebruik van maken.

Nee, dat hoeft niet per se. Hardwarematig zijn er weinig verschillen tussen docks van verschillende merken. Alle Thunderbolt-docks bevatten bijvoorbeeld per definitie een controllerchip van Intel. De voordelen van een dockingstation van hetzelfde merk als je laptop zitten hem vooral in gegarandeerde ondersteuning en propriëtaire, veelal zakelijke functies.

Je moet dan denken aan bijvoorbeeld mac-address-passthrough, het synchroniseren van de aanknop van het dock met die van de laptop en het op afstand updaten van de firmware. Daarvoor bestaan geen goede standaarden en fabrikanten als Dell, Lenovo en HP bieden het dus vaak alleen aan als je hun eigen laptops en docks combineert. Als consument heb je deze zakelijke functies meestal niet nodig, en hoef je daar dus niet op te letten.

Een dockingstation werkt in veel gevallen prima met Linux, maar niet elk type. Linux ondersteunt de standaarden achter DP Alt Mode en USB4/Thunderbolt doorgaans goed, omdat die protocollen in de kernel zijn geïntegreerd. Daardoor werken docks die op DP Alt Mode of USB4/TB leunen meestal gewoon, zeker als ze gebruikmaken van gangbare chips voor ethernet, audio en USB‑hubs.

Bij DisplayLink‑docks is dat minder vanzelfsprekend. Die vereisen een eigen driverstack en die is experimenteel, waardoor de mate van ondersteuning verschilt per distributie of kernelversie. Als je Linux gebruikt, zijn dockingstations van bekende laptopfabrikanten als Dell, HP en Lenovo vaak de veiligste keuze. Zij bieden vaak officiële Linux‑support, in elk geval voor de grootste distro's.

Een populair alternatief voor een dockingstation is een monitor met geïntegreerde dockingfunctionaliteit. Vroeger ging het dan vaak om een simpel USB-hubje, maar steeds meer schermen, vooral zakelijke modellen, hebben een volledige dockfunctie inclusief USB-PD voor het opladen van je laptop.

Vaak is zo'n geïntegreerd dock wat goedkoper. Wel brengt deze keuze natuurlijk het nadeel met zich mee dat je het scherm en het dock niet los van elkaar kunt upgraden. Omdat alle poorten naar beneden gericht zijn, kun je er daarnaast ook minder makkelijk bij.

Aan de andere kant zorgt zo'n geïntegreerde oplossing wel voor een kastje minder op je bureau, met een minimale hoeveelheid zichtbare kabels.