Het Nederlandse kabinet geeft geen geld uit aan een AI-gigafabriek. Er is wel geld voor een al eerder geplande AI-fabriek in Groningen. Nederlandse bedrijven en instellingen kunnen terecht bij toekomstige AI-gigafabrieken elders in Europa.
Minister Willemijn Aerdts van Economische Zaken zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat het kabinet zich niet aanmeldt voor het Europese initiatief voor AI-gigafabrieken. "Het kabinet constateert dat binnen de huidige begroting geen ruimte bestaat voor het aangaan van de vereiste financiële verplichtingen ten behoeve van de aanbesteding van grootschalige rekencapaciteit bij een AI-gigafabriek via EuroHPC." In plaats daarvan wil het kabinet dat bedrijven zelf betalen voor die AI-gigafabrieken. "Het kabinet is, in lijn met het rapport-Wennink, voorstander van AI-gigafabrieken die volledig door de markt worden gefinancierd, waarbij voor het kabinet een taak ligt om de randvoorwaarden daarvoor te versterken."
Het kabinet trekt wel 71 miljoen euro uit voor een AI-fabriek in Groningen, maar dat is een kleinere faciliteit. "AI-fabrieken zijn kleinere, publiek gefinancierde faciliteiten die bestaan uit een AI-geoptimaliseerde supercomputer en een expertisecentrum bedoeld voor AI-ontwikkeling in de precompetitieve fase. AI-gigafabrieken zijn grootschaliger, commercieel van aard en richten zich vooral op het aanbieden van rekencapaciteit voor AI-ontwikkeling en -toepassing aan de markt, afgestemd op marktvraag."
AI-gigafabriek is niet nodig
Die grotere AI-gigafabrieken hebben Nederlandse bedrijven en instellingen niet nodig. "Zo vraagt een AI-gigafabriek om zeer omvangrijke investeringen en is het onzeker in hoeverre Nederlandse partijen op korte termijn zelfstandig zeer geavanceerde AI-modellen zullen ontwikkelen die dergelijke rekencapaciteit vereisen."
Ook speelt mee dat die AI-gigafabrieken veel stroom vragen. "Grootschalige AI-rekenfaciliteiten brengen aanzienlijke ruimtelijke claims met zich mee en vragen om substantiële hoeveelheden elektriciteit. Nederland staat voor uitdagingen op het gebied van netcongestie en ruimtelijke schaarste." Onlangs werd bekend dat er in Nederland nog zeven grote datacenters bijkomen.
Bovendien kunnen Nederlandse bedrijven in andere landen terecht. "Bij de toekomstige AI-gigafabrieken binnen EuroHPC geldt dat daar in een later stadium tegen marktconforme prijzen rekencapaciteit ingekocht kan worden. Dit betekent dat Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en overheden gebruik kunnen maken van de infrastructuur die in de Europese Unie wordt ontwikkeld."
De deadline voor het insturen van plannen voor AI-gigafabrieken met steun van de Europese Unie verstrijkt binnenkort. De bedoeling is dat er grote datacenters vol gpu's komen om AI-modellen op te trainen. Die moeten dan niet in handen komen van grote bedrijven, zodat ook kleinere bedrijven daar modellen kunnen trainen. Het gaat om 100.000 gpu's van de nieuwste generatie per fabriek.
Door de fabrieken te bouwen en aan te bieden moet het mogelijk worden om in Europa vooraanstaande modellen te trainen. Daarnaast komen er kleinere 'AI-fabrieken' met ongeveer 25.000 gpu's per stuk. Daarvan komen er twaalf.
/i/2007544580.png?f=imagenormal)