Inleiding
Beelink EQi
De Beelink EQi is de eerste mini-pc met Intels nieuwe Wildcat Lake-cpu's die we konden testen. De toevoeging van een P-core verbetert vooral de singlethreaded prestaties, terwijl het energiegebruik lekker laag blijft. De combinatie met snelle connectiviteit maakt de EQi bijzonder geschikt als thuisserver of mediaspeler. Helaas betaal je wel flink voor de mini-pc; de gestegen prijzen van geheugen en ssd's zijn ook hier merkbaar.
Beelink is de eerste fabrikant die ons een mini-pc met Intels nieuwste Wildcat Lake-processors aanleverde. Deze cpu's, vermarkt als Core 300-serie (zonder Ultra), moeten een goedkoper alternatief vormen voor de Core Ultra 300-cpu's gebaseerd op Panther Lake.
Eerste mini-pc met Wildcat Lake
Wildcat Lake is een interessante combinatie van de nieuwste technieken en kostenbesparingen. Zo gebruiken deze cpu's net als Panther Lake de nieuwste architecturen voor de P- en E-cores en Intels 18A-productieprocedé. Op veel andere vlakken – packaging, bandbreedte, aantallen cores – zet de Core 300-serie juist een stap terug.
De EQi is de middelste van de drie pc'tjes die Beelink met deze nieuwe chip uitrust. Naast dit model, met twee ethernetpoorten en opties voor Lpddr5- of DDR5-geheugen, is er ook een kleinere EQ mini beschikbaar. Verder werkt Beelink aan een nasachtige pc met twee hdd-bays, de ME Pro-2.
| |
Beelink EQi |
| Processor |
Intel Core 3 304 (1 P-core, 4 LPE-cores, boost tot 4,3GHz) |
| Gpu |
Intel Graphics 1 Xe (geïntegreerd) |
| Geheugen aanwezig |
16GB Lpddr5-6400
Variant zonder Lpddr5: 24 of 32GB DDR5-5600 |
| Geheugenslots |
Geen
Variant zonder Lpddr5: 1x DDR5-Sodimm |
| Opslag aanwezig |
512GB UFS 3.1 |
| Opslagslots |
1x M.2-2280 (PCIe 4.0 x2)
1x M.2-2280 (PCIe 4.0 x1) |
| OS |
Windows 11 Pro |
| Afmetingen |
12,6x12,6x4,4cm |
| Aansluitingen voorkant |
1x USB-C 10Gbit/s, 1x USB-A 10Gbit/s, 3,5mm-jack |
| Aansluitingen achterkant |
2x Thunderbolt 4, 2x USB-A 2.0, 1x HDMI 2.0, 1x 10Gbit/s-ethernet (Realtek), 1x 2,5Gbit/s-ethernet (Intel I226), stroomaansluiting |
| Wifi |
Wi-Fi 6E + Bluetooth 5.2 (MediaTek MT7922) |
| Prijs |
16GB Lpddr5: 401 euro
24GB DDR5: 538 euro
32GB DDR5: 598 euro |
Intel Wildcat Lake
De Intel Core 3 304-processor in de Beelink EQi is het instapmodel uit de nieuwe Wildcat Lake-serie. Die kondigde Intel in april aan. Deze processorserie gebruikt de nieuwste corearchitecturen en Intels eigen 18A-productieproces, net als Panther Lake. Door diverse besparingen kan Intel deze chips echter veel goedkoper maken.
Minder bandbreedte door simpelere productiemethode
Terwijl Panther Lake (de Core Ultra 300-serie) nog bestond uit drie chiplets, heeft Wildcat Lake er maar twee, die bovendien een stuk kleiner zijn. Daardoor heeft Wildcat Lake geen base die nodig. De twee chiplets zijn direct verbonden met het organische substraat en communiceren via de UCIe-standaard.
Door de grotere bumppitch van deze goedkopere productietechniek zijn er minder onderlinge verbindingen beschikbaar en dus minder bandbreedte. Dat zie je bijvoorbeeld terug in de beperkte hoeveelheid PCIe-lanes. De cpu's hebben maar zes PCIe 4.0-lanes en de maximale beeldschermresolutie is 4k met 60Hz.
/i/2008130000.png?f=imagenormal)
Tragere cpu, gpu en npu
De Wildcat Lake-cpu's hebben daarnaast minder cores en een tragere npu en gpu. Het model in de Beelink-mini-pc, de Core 3 304, heeft maar één P-core en vier LPE-cores. De duurdere Core 5- en Core 7-modellen in de line-up hebben twee P-cores.
Intel spreekt van Low-Power E-cores. Die hebben dezelfde architectuur als normale E-cores, maar geen directe toegang tot de L3-cache, die Intel overigens verkleind heeft. Ook kunnen ze blijven functioneren als de P-core volledig is uitgeschakeld.
Bovendien is de igpu bij de Core 3-cpu gekortwiekt tot maar één Xe-core, terwijl de hoger gepositioneerde modellen er twee hebben. Ter vergelijking: Panther Lake gaat tot maar liefst twaalf Xe-cores. Ook de singlechannelgeheugencontroller van Wildcat Lake zal de prestaties van de igpu niet bevorderen. Wel kan Wildcat Lake alle moderne videocodecs, behalve VVC, hardwarematig coderen en decoderen op maximaal 4k met 60fps.
Intel integreert een dubbele Thunderbolt 4-controller en de aansturingshardware voor de eigen Wi-Fi 7-chip. Die gebruikt de mini-pc van Beelink niet, want daarin zit een wifikaartje van Mediatek.
Positionering
Intel positioneert de Wildcat Lake-serie duidelijk onder Panther Lake, maar een recente directe voorganger heeft de serie eigenlijk niet. De Twin Lake-serie, met onder meer de Intel N150, lijkt er een beetje op. Die had ook singlechannelram en een beperkte igpu. De Twin Lake-cpu's hadden daarentegen alleen maar E-cores en voor een groot deel een nog veel lagere tdp dan de 15W van Wildcat Lake.
Hardware van de Beelink EQi
Dat de Beelink EQi geen heel dure mini-pc is, zie je er wel een beetje aan af. De grijze behuizing is volledig gemaakt van plastic, hoewel dat voldoende stevig is. Met een lengte en breedte van 12,6cm en een hoogte van 4,4cm is hij net wat groter dan het klassieke formaat van een Intel NUC, al is de laatste generatie daarvan juist ook weer groter geworden.
:strip_exif()/i/2008344666.jpeg?f=imagenormal)
In de doos
Beelink levert de EQi in een gebleekt kartonnen doos. De inzetstukken zijn van plastic en schuim. De mini-pc zelf zit in een plastic velletje ter bescherming. Naast de mini-pc zitten er ook een papieren handleiding, een HDMI-kabel en een stroomsnoer in de verpakking.
Al het snelle komt in tweevoud
Aan de voorkant heeft de Beelink EQi één USB-C-poort en één USB-A-poort. Beide werken op een snelheid van 10Gbit/s. Tussen de twee USB-poorten in heeft Beelink nog een audiojack geplaatst.
Op de achterkant vind je meer aansluitingen. Het hoogtepunt zijn de twee volwaardige Thunderbolt 4-aansluitingen uiterst links. Ze halen snelheden tot 40Gbit/s en je kunt er ook monitoren op aansluiten. Daarvoor heb je verder alleen één HDMI 2.0-poort tot je beschikking.
Ook de twee netwerkpoorten vallen op. De linker biedt maar liefst 10Gbit/s en krijgt aansturing van een Realtek-chip. De rechter doet 2,5Gbit/s op basis van een Intel-controller.
:strip_exif()/i/2008344670.jpeg?f=imagenormal)
Geïntegreerde voeding en twee trage M.2-slots
Misschien viel je al op dat de stroomaansluiting op de EQi een achtje is, een type dat voor wisselstroom wordt gebruikt. De voeding van 85W zit al geïntegreerd in de mini-pc. Extern sluit je er dus alleen maar een snoer op aan.
Je opent de mini-pc eenvoudig met vier schroeven in de onderzijde. Je kunt dan bij de twee M.2-2280-slots. Standaard zijn die leeg, maar Beelink levert wel alvast een heatsink mee om de ssd's te koelen. Houd er rekening mee dat de bandbreedte van deze slots door de gebruikte cpu erg beperkt is. Het eerste slot heeft twee PCIe 4.0-lanes, het tweede slot zelfs maar eentje.
Gezien de lage tdp van de processor hoeft Beelink niet veel aandacht te besteden aan de koeling. Een heatpipe leidt de warmte naar een koelblok aan de achterkant. Een radiale fan zuigt lucht aan vanuit de onderkant en blaast die door het koelblok naar buiten.
Benchmarks: cpu, gpu en ssd
In de grafieken vind je ter vergelijking diverse mini-pc's terug. Waar mogelijk en van toepassing hebben we ook enkele losse desktopprocessors en low-end videokaarten toegevoegd aan de grafieken.
Cpu-tests: Cinebench en Geekbench
- Cinebench 24 Multi
- Cinebench 24 Single
Ten opzichte van de Intel N150 betekent de Core 3 304 een flinke stap vooruit. Hij is bijna driekwart sneller in de multithreaded Cinebench-test en dat levert een score van 297 punten op. Singlethreaded draait de test op de enkele P-core, die meer dan dubbel zo snel is als de E-cores in de N150.
Wel blijft de Core 3 304 een pak langzamer dan veel van de minder zuinige 'normale' mobiele processors.
- Geekbench 6.2 - Single
- Geekbench 6.2 - Multi
Ook in Geekbench 6 zien we ruim een verdubbeling van de singlethreaded prestaties. Daarbij komt de Core 3 304 uit rond het niveau van de AMD Ryzen 7000-serie. Multithreaded laat Geekbench nog een veel groter verschil zien dan Cinebench tussen de N150 en de nieuwe Wildcat Lake-chip.
Gpu-tests: 3DMark, F1 24 en Total War: Pharaoh
De geïntegreerde gpu is flink teruggeschaald ten opzichte van die in de Core Ultra-cpu's. Ook het enkelkanaals geheugen zal niet helpen bij de grafische prestaties. In 3DMark komen de prestaties uit op het niveau van de AMD Ryzen 9000-serie voor desktops.
- F1 24 - 1920x1080 - Low
- F1 24 - 1920x1080 - Medium
De racegame F1 24 is daardoor zelfs op lage instellingen onspeelbaar.
- 1280x720 - Low
- 1280x720 - Medium
- 1920x1080 - Low
- 1920x1080 - Medium
Ook in Total War: Pharaoh haalt de Beelink EQi matige cijfers. Hij haalt de grens van 60fps alleen op 720p-resolutie met lage instellingen. Op 1080p blijft daarvan net aan 30fps over.
Systeemtest: PCMark 10
- PCMark 10 Essentials
- Extended
- Productivity
- Digital Content Creation
- Gaming
PCMark 10 test de algemene systeemprestaties. In de lichte Essentials-test komt de Beelink nog aardig mee met 8458 punten, 28 procent meer dan de GMKtec NucBox met Intel N150 haalde. De veel lagere scores in de zwaardere tests laten zien dat de Wildcat Lake-processors daarvoor niet geschikt zijn.
Ssd-tests
De opslag in de Beelink EQi is geen reguliere ssd, maar een gesoldeerde UFS 3.1-chip. Die is afkomstig van de Chinese flashgeheugenfabrikant YMTC. Om een of andere reden loopt onze PCMark-ssd-test steeds vast wanneer we hem draaien. Met de simpelere CrystalDiskMark-test krijgen we toch een indruk van de prestaties.
/i/2008325960.png?f=imagenormal)
De sequentiële snelheden liggen op ongeveer 2GB/s voor lezen en 1GB/s voor schrijven. Dat is aanzienlijk langzamer dan moderne PCIe 4.0- of 5.0-ssd's.
Benchmarks: duurtest
Vaak vormen de stroomtoevoer en de koeling beperkingen voor de prestaties van een mini-pc op de lange termijn. Daarom voeren we onze duurtest uit, waarin we de processor maximaal belasten met de Cinebench R23 MT-test.
- Kloksnelheid P-cores
- Kloksnelheid E-cores
- Temperatuur
- Packagepower (verbruik)
In het begin mag de Core 3 304-processor in de Beelink EQi ongeveer 25W verbruiken. Dat wordt al snel beperkt tot de officiële tdp van 15W. Dat heeft uiteraard gevolgen voor de kloksnelheden van de P-core en de E-cores. De temperatuur piekt in het begin tegen de 90 graden, maar stabiliseert na afloop van de boost rond de 65 graden.
In Blender zie je dat terug doordat de eerste run een stukje sneller is dan de overige runs. Per render is de Beelink EQi ongeveer twee keer zo snel als de NucBox met N150, maar in absolute zin is hij nog altijd langzaam. Daarom hebben we de test na een aantal runs afgekapt.
Energiegebruik, temperaturen en geluidsproductie
Naast de prestaties is het natuurlijk ook van belang hoeveel stroom de Beelink EQi verbruikt, hoe warm hij wordt en hoeveel geluid de ventilators produceren.
- Opgenomen vermogen - Uit
- Opgenomen vermogen - Idle
- Opgenomen vermogen - Load
De uitgeschakelde Beelink verbruikt nog altijd 1,6W. Dat is aan de hoge kant en dat zien we helaas vaker bij Chinese mini-pc's; de traditionele fabrikanten hebben dit beter voor elkaar. Het idleverbruik valt met 6,9W dan weer reuze mee en onder belasting is de EQi zelfs de zuinigste mini-pc van allemaal.
De temperatuur tikt even de 87 graden aan. Zoals we in de duurtest zagen, stabiliseert die daarna al snel rond de 65 graden.
- Lichte belasting
- Gemiddelde belasting
- Zware belasting
De fan in de Beelink EQi draait continu, maar wel heel zachtjes. Tijdens zwaardere belasting blijft hij bovendien heel stil, waardoor het balkje van de mini-pc steeds verder omhoog kruipt in de grafieken.
Conclusie
Intels nieuwe Wildcat Lake-processors vormen een interessante basis voor een mini-pc. Dankzij de P-core zijn de singlethreaded prestaties veel beter dan bij de Intel N-serie met alleen E-cores. Toch blijft het platform erg energiezuinig.
Beelink heeft met de EQi een doeltreffend mini-pc'tje om die nieuwe chip gebouwd. De plastic maar toch stevige behuizing huisvest direct de voeding, zodat je alleen maar een snoer hoeft aan te sluiten. Waar Beelink dat kon, heeft het gekozen voor snelle connectiviteit, zoals 10Gbit/s-ethernet en Thunderbolt 4. De teruggesnoeide bandbreedte van de Intel Core 300-cpu's beperkt dat soms, zoals bij de M.2-slots met maar één of twee lanes.
:strip_exif()/i/2008358378.jpeg?f=imagenormal)
De combinatie van een laag energiegebruik met snelle connectiviteit maakt de Beelink EQi bijzonder geschikt als thuisserver, mediaspeler of alternatief voor een nas. Voor dat laatste doel kan de EQi alle moderne mediacodecs hardwarematig verwerken, behalve VVC.
Naast het hoge sluipverbruik, helaas niet ongewoon bij mini-pc's van Chinese fabrikanten, is de hoge prijs het enige echte nadeel. Een jaar geleden betaalde je voor een mini-pc met vergelijkbare specs rond de 200 euro. De Beelink EQi met 16GB geheugen kost al het dubbele. Die prijs loopt nog verder op als je kiest voor vervangbaar geheugen in plaats van gesoldeerd Lpddr5.
Redactie: Tomas Hochstenbach • Testlab: Marc van Lom, Justice Kuiper • Eindredactie: Marger Verschuur
Reviews op Tweakers zijn onafhankelijk. Meestal krijgen wij producten in bruikleen van fabrikanten of winkels. Als dat niet kan, kopen we ze zelf. Fabrikanten hebben vooraf geen inzicht in onze reviews en geen invloed op de inhoud en ons oordeel.
:strip_exif()/i/2007675496.png?f=thumblarge)
/i/2008130000.png?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008344666.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008344670.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008344678.jpeg?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2008358378.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2007675496.png?f=thumbmedium)
:strip_icc():strip_exif()/i/2008198830.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_exif()/i/2008348282.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2008345274.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2008202100.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005167580.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2008190734.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2006022142.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2007875820.jpeg?f=fpa)
/i/2008130054.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2007686398.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005833550.jpeg?f=fpa)
/u/38782/crop6146c7a29805d_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/287731/crop6270fa65746ea_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/78725/train-icon3.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/484156/4421153_1_sma.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/125182/crop5f773b38ac426_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/269054/crop6064049cee9ab_cropped.jpg?f=community)
/u/62384/crop61891f444d6e9.png?f=community)
/u/389453/crop56122b3ae5c15_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/326874/crop588097c82e375_cropped.jpeg?f=community)