Inleiding
ASUS NUC 16 Pro
ASUS maakt de NUC 16 Pro niet langer vierkant, maar rechthoekig en daarmee groter. Vooral het koelsysteem kon die extra ruimte goed gebruiken. Ook is er nu plaats voor een extra netwerkpoort en een volwaardig tweede ssd-slot. De cpu maakt een mooie stap en de igpu zelfs een enorme sprong ten opzichte van de vorige generatie, maar dat laatste geldt alleen voor de variant met Lpddr5(x)-geheugen, dat helaas niet upgradebaar is.
Met de NUC 16 Pro breekt ASUS met het verleden. Voor het eerst sinds de allereerste generatie, die dertien jaar geleden uitkwam, is de nieuwe NUC niet langer vierkant, maar rechthoekig – en daardoor ook groter.
Het is een onzekere tijd, maar dat het printje in de reguliere NUC 10x10cm groot was, daar kon je op rekenen. Deze generatie is dat anders. ASUS heeft de printplaat vergroot naar 13,8x11,4cm, wat de fabrikant ruim de helft meer oppervlakte geeft om mee te werken. Vanzelfsprekend zitten in de NUC 16 Pro de nieuwste Intel Panther Lake-processors in de Core Ultra 300-serie.
Bovendien kun je eigenlijk niet spreken van 'de NUC 16 Pro', want er zijn deze generatie twee varianten met verschillende pcb's. De versies met een Intel Core Ultra 5- of 7-processor hebben twee DDR5-Sodimm-slots, zoals we gewend zijn. Er zijn deze generatie echter ook NUC's met een Core Ultra X5- of X7-chip. Die heeft een veel krachtigere geïntegreerde gpu en omdat die het werkgeheugen als videogeheugen gebruikt, voorziet ASUS deze versie van Lpddr5(x)-geheugen. Dat is duidelijk sneller, maar helaas niet vervangbaar.
| |
ASUS NUC 15 Pro |
ASUS NUC 16 Pro |
| Processor |
Intel Core Ultra 7 255H (6 P-cores, 8 E-cores, 2 LPE-cores, boost 5,1GHz) |
Intel Core Ultra X7 358H (4 P-cores, 8 E-cores, 4 LPE-cores, boost 4,8GHz) |
| Gpu |
Intel Arc 140T (geïntegreerd) |
Intel Arc B390 (geïntegreerd) |
| Geheugen aanwezig |
16GB (2x 8GB) DDR5-6400-Sodimm |
64GB Lpddr5x-8533 |
| Geheugenslots |
2x DDR5-Sodimm |
Geen
Variant zonder Lpddr5x:
2x DDR5-Csodimm |
| Opslag aanwezig |
1TB PCIe 4.0 x4 |
1TB PCIe 5.0 x4 |
| Opslagslots |
1x M.2-2280 (PCIe 5.0 x4)
1x M.2-2242 (PCIe 4.0 x4) |
1x M.2-2280 (PCIe 5.0 x4)
1x M.2-2280 (PCIe 4.0 x4) |
| OS |
Windows 11 Home |
Windows 11 Home |
| Afmetingen |
11,7x11,2x5,4cm |
14,4x11,7x4,2cm |
| Aansluitingen voorkant |
1x USB-C 20Gbit/s, 2x USB-A 10Gbit/s |
1x USB-C 10Gbit/s, 2x USB-A 10Gbit/s |
| Aansluitingen achterkant |
2x Thunderbolt 4, 1x USB-A 10Gbit/s, 1x USB 2.0, 2x HDMI 2.1 (TMDS), 1x 2,5Gbit/s-ethernet (Intel I226), stroomaansluiting |
2x Thunderbolt 4, 2x USB-A 10Gbit/s, 2x HDMI 2.1, 2x 2,5Gbit/s-ethernet (Intel I226), stroomaansluiting |
| Wifi |
Wi-Fi 7 + Bluetooth 5.4 (Intel BE201) |
Wi-Fi 7 + Bluetooth 6 (Intel BE211) |
ASUS NUC 16 Pro
Met verschillende cpu's, printplaten en leveromvang heb je een hoop te kiezen bij de NUC 16 Pro, maar op één vlak hoef je juist een keuze minder te maken dan bij vorige generaties. Er zijn niet langer hoge en lage varianten van de mini-pc. Voorheen bood de hoge variant plaats aan een 2,5"-ssd of een optioneel accessoirepaneeltje, dat bijvoorbeeld extra USB-poorten, een seriële aansluiting of een VGA-poort toevoegt.
Die accessoires bestaan nog altijd, maar worden nu geleverd inclusief een verhoogd deksel. Dat klik je zo vast op de NUC. Voor de montage van de accessoires in het deksel gebruikt ASUS dezelfde bevestiging als voorheen, dus accessoires van voorgaande generaties blijven compatibel – mits je zo'n verhoogd deksel hebt uiteraard.
In de doos
De ASUS NUC 16 Pro wordt geleverd in een bedrukte kartonnen doos, die met bruin karton is verdeeld in compartimenten. Dat is zo gevouwen dat er wat ruimte is tussen de mini-pc en de buitenkant van de doos. Naast de pc zelf zitten er een voedingsadapter en VESA-montagebeugel in de doos.
Vier cpu-keuzes
In Nederland gaat ASUS barebones (ook wel kits genoemd) verkopen met vier verschillende processors. De keuze voor de processor bepaalt voor een groot deel hoe de rest van de NUC eruitziet. Zo hebben de configuraties met een hogere tdp extra koeling en zijn de varianten met een snelle igpu voorzien van gesoldeerd Lpddr5-geheugen. Het geheugen dat ASUS gebruikt is met 5600MT/s een stuk langzamer dan het Lpddr5x-8533-ram in ons testsample.
Naast als barebone zullen de NUC's ook beschikbaar komen als complete mini-pc, waarbij geheugen, ssd en Windows inbegrepen zijn.
| Uitvoering |
Cores |
Max. boost |
Tdp |
Gpu |
Ram |
Ssd |
| Core Ultra 5 325 |
4P+4LPE |
4,5GHz |
45W |
4 Xe |
Geen (Sodimm) |
Geen* |
| Core Ultra 7 356H |
4P+8E+4LPE |
4,7GHz |
65W |
4 Xe |
Geen (Sodimm) |
Geen* |
| Core Ultra X7 358H |
4P+8E+4LPE |
4,8GHz |
65W |
12 Xe |
32GB Lpddr5-5600 |
Geen* |
| Core Ultra X9 388H |
4P+8E+4LPE |
5,1GHz |
65W |
12 Xe |
32GB Lpddr5-5600 |
Geen* |
* = Tenzij je een complete mini-pc inclusief ssd en Windows-installatie koopt
Aansluitingen
Aan de voorkant kiest ASUS onveranderd voor twee USB-A-poorten en een USB-C-poort. Aan de achterkant valt op dat de traditionele USB 2.0-poort is vervangen door een tweede USB-A-poort op 10Gbit/s.
Belangrijker is de toevoeging van een tweede 2,5Gbit/s-netwerkaansluiting. Voorheen was die alleen op de hoge variant beschikbaar via een accessoire, maar elke NUC 16 Pro beschikt nu standaard over een tweede ethernetpoort.
ASUS heeft het wifikaartje een upgrade gegeven naar de nieuwste Intel BE211. Wi-Fi 7 had zijn voorganger ook al, maar de ondersteuning voor Bluetooth 6 is nieuw.
Binnenkant
Doordat het chassis nu groter is, past er volgens ASUS een geavanceerd koelsysteem in. Elke NUC 16 Pro heeft in het midden een radiale ventilator, die lucht door koelblokjes aan twee zijden naar buiten blaast. Bij de varianten met een Core Ultra (X)7- of 9-processor is er aan de andere zijde van het pcb nog een extra ventilator aanwezig, die vooral de geheugenchips en ssd's moet koelen. Bovendien is de oppervlakte van het koelblok bij die varianten iets groter.
:strip_exif()/i/2008148698.jpeg?f=imagenormal)
ASUS gebruikt net als bij de vorige generatie een toolless mechanisme om de onderkant los te maken. Aan de zijde van de printplaat, waar je zo bij kunt, zitten de M.2-slots voor de ssd's en het wifikaartje. Als je een variant met DDR5-Sodimms koopt, vind je hier ook de geheugenslots.
Voor ssd's zijn er bij de nieuwe NUC twee volwaardige M.2-2280-slots, waarvan er een op PCIe 5.0-snelheid werkt. Het andere slot doet maximaal Gen4. Bij de vorige generatie had het secundaire slot nog een ongebruikelijk 2242-formaat, waardoor je uit veel minder ssd's kon kiezen voor een upgrade.
Benchmarks: cpu, gpu en ssd
In de grafieken vind je ter vergelijking diverse mini-pc's terug. Waar mogelijk en van toepassing hebben we ook enkele losse desktopprocessors en low-end videokaarten toegevoegd aan de grafieken. Ten slotte vind je daarin ook twee eerder gereviewde Panther Lake-laptops van ASUS en MSI terug.
Cpu-tests: Cinebench en Geekbench
- Cinebench 24 Multi
- Cinebench 24 Single
In de multithreadedtest van Cinebench 2024 scoort de NUC 16 Pro aanzienlijk hoger dan de Panther Lake-laptops die we eerder testten. Daaraan zie je duidelijk dat de processor in deze mini-pc meer energie mag gebruiken en daardoor hoger kan boosten. Ten opzichte van de NUC 15 Pro is het nieuwe model ruim een kwart sneller.
Singlethreaded speelt de powerlimit geen rol, want het energiegebruik van één core komt daar niet bij in de buurt. Hier zien we dus soortgelijke prestaties als in laptops. De winst ten opzichte van de vorige generatie is maar een paar procent.
- Geekbench 6.2 - Single
- Geekbench 6.2 - Multi
Ook in Geekbench 6 valt de winst in de singlethreaded tests wel mee, terwijl er multithreaded wél een duidelijke stap te zien is.
Gpu-tests: 3DMark, F1 24 en Total War: Pharaoh
De geïntegreerde gpu in de Core Ultra X-processors beschikt over maar liefst twaalf Xe-cores. Dankzij de combinatie met snel Lpddr5x-geheugen valt de 3DMark-score meer dan dubbel zo hoog uit als die van de vorige generatie. De MSI-laptop met de kleine Panther Lake-igpu, die maar vier Xe-cores heeft, geeft een indicatie van wat je kunt verwachten van NUC-configuraties zonder X-processor.
- F1 24 - 1920x1080 - Low
- F1 24 - 1920x1080 - Medium
In de racegame F1 24 vertaalt die extra grafische rekenkracht zich uitstekend naar betere prestaties. Zelfs op Medium-instellingen weet de NUC gemiddeld meer dan 120fps neer te zetten. Die framerate is meer dan 70 procent hoger dan die van de NUC 15 Pro+ en vergeleken met de normale NUC 15 Pro zelfs bijna tweeënhalf keer zo snel.
- 1280x720 - Low
- 1280x720 - Medium
- 1920x1080 - Low
- 1920x1080 - Medium
Ook in Total War: Pharaoh zijn de resultaten indrukwekkend. Op de hoogste instellingen die we op mini-pc's zonder losse gpu testen, 1080p Medium, meten we nog altijd 145fps.
Systeemtest: PCMark 10
- PCMark 10 Essentials
- Extended
- Productivity
- Digital Content Creation
- Gaming
PCMark 10 test de algemene systeemprestaties. Vooral in de zwaardere tests doet de nieuwe NUC het goed. In de Gaming-test haalt hij bijna 60 procent van de score van een Ryzen AI Max+ 395.
Ssd-tests: PCMark Storage
De Samsung PCIe 5.0-ssd die ASUS in ons testexemplaar heeft gemonteerd, laat goed zien waartoe de NUC 16 Pro in staat is. Als je de mini-pc als barebone koopt, zit er vanzelfsprekend geen ssd in en zal je eigen keuze de opslagsnelheid bepalen.
Benchmarks: duurtest
Vaak vormen de stroomtoevoer en de koeling beperkingen voor de prestaties van een mini-pc op de lange termijn. Daarom voeren we onze duurtest uit, waarin we de processor maximaal belasten met de Cinebench R23 MT-test.
- Kloksnelheid P-cores
- Kloksnelheid E-cores
- Temperatuur
- Packagepower (verbruik)
De NUC 16 Pro mag veel meer energie gebruiken dan zijn voorgangers. In de eerste minuut verbruikt de processor continu bijna 100W en ook nadat er enige throttling optreedt, blijft dat nog altijd boven de 90W. De NUC 15 Pro zat in deze test rond de 60W en zelfs de Pro+ kwam daar niet bij in de buurt. Bovendien liet die mini-pc door hevige throttling veel meer variatie zien.
Intussen blijft de temperatuur beter onder controle dan bij vorige generaties. Tijdens de eerste boostfase loopt die op naar zo'n 90 graden; later stabiliseert hij op 82 graden. Hierdoor blijft de kloksnelheid ook veel stabieler.
In Blender is duidelijk te zien dat de NUC 16 Pro stabieler presteert dan zijn voorgangers. Na de eerste boost trekt het systeem een vrijwel rechte lijn in de grafiek, terwijl de NUC's uit de vijftiende generatie ook na langere tijd nog langzamer werden. De Acemagic F3A, met een Ryzen AI 9 HX 370 aan boord, is in deze grafiek de enige mini-pc die sneller is.
Energiegebruik, temperaturen en geluidsproductie
Naast de prestaties is het natuurlijk ook van belang hoeveel stroom de ASUS NUC's verbruiken, hoe warm de onderdelen worden en hoeveel geluid de ventilators produceren.
- Opgenomen vermogen - Uit
- Opgenomen vermogen - Idle
- Opgenomen vermogen - Load
Het verbruik wanneer de NUC is uitgeschakeld of idle is, heeft ASUS keurig onder controle. Onder belasting meten we 96W en dat is zo'n beetje halverwege het energiegebruik van de NUC 15 Pro en Pro+.
In de grafiek zie je een maximumtemperatuur van 98 graden staan, maar die werd maar heel kort bereikt en doet eigenlijk geen recht aan de nieuwe NUC. In de duurtest zagen we eerder dat de processor 90 graden werd, wat na de eerste boostfase zelfs verder daalde. In de praktijk loopt de NUC 16 Pro ruim 10 graden koeler dan de vorige generatie en dat is een mooie prestatie.
- Lichte belasting
- Gemiddelde belasting
- Zware belasting
Tijdens licht gebruik komt er geen meetbare geluidsproductie uit de NUC 16 Pro. In de PCMark-test meten we 28dB en dat is bovengemiddeld, hoewel het vergelijkbaar is met wat bijvoorbeeld de NUC 15 Pro+ deed. Als de processor volle bak aan de gang moet, is er wel sprake van een lagere geluidsproductie dan bij de NUC 15 Pro en Pro+. We meten dan nog geen 35dB, wat hoorbaar maar niet heel storend is. Het kan nog stiller – vraag dat maar aan Apple – maar in vergelijking met de vorige generatie is de NUC 16 Pro zeker stiller.
Conclusie
Bij de NUC 16 Pro breekt ASUS met misschien wel de karakteristiekste eigenschap van de mini-pc: zijn formaat. De NUC is niet langer vierkant, maar rechthoekig en daarmee wat groter. Met name het koelsysteem kon die extra ademruimte goed gebruiken. De Panther Lake-cpu in de NUC 16 Pro kan meer energie gebruiken, terwijl hij minder throttelt en koeler blijft.
ASUS heeft de extra ruimte verder gebruikt om een tweede netwerkpoort en een tweede ssd-slot met de normale lengte van 80mm toe te voegen. Accessoiremodules met extra poorten gaan vanaf nu samen met een verhoogd deksel, waardoor het niet langer nodig is om losse lage en hoge modellen te voeren. Daarin passen ook modules van vorige generaties. Oude behuizingen en montagekits die op het vierkante formaat rekenden, zijn helaas niet langer compatibel.
Voor de Core Ultra X-cpu's met extra snelle igpu vereist Intel het gebruik van gesoldeerd geheugen. NUC's met die processors hebben dan ook een afwijkend pcb, waarbij het niet mogelijk is om het geheugen te upgraden. Bij NUC's met een 'normale' cpu, zonder X in de modelnaam, kan dat gelukkig wel nog gewoon. Houd er dan rekening mee dat je nog altijd goede cpu-prestaties, maar minder indrukwekkende gpu-prestaties zult hebben.
De verkrijgbaarheid van de NUC 16 Pro moet nog op gang komen, maar het ligt voor de hand dat de NUC zoals altijd wat prijziger zal zijn dan mini-pc's van Chinese fabrikanten. Daarvoor krijg je wel lokale support en drie jaar garantie terug, waar vooral bedrijven graag wat meer voor zullen betalen.
Redactie: Tomas Hochstenbach • Testlab: Niels van der Waa • Eindredactie: Marger Verschuur
:fill(white):strip_exif()/i/2008148750.jpeg?f=thumblarge)
:strip_exif()/i/2008148694.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008148696.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008148698.jpeg?f=imagegallery)
:strip_exif()/i/2008022658.png?f=thumbmedium)
:fill(white):strip_exif()/i/2008148750.jpeg?f=thumbmedium)
:strip_icc():strip_exif()/i/2007633976.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_exif()/i/2004972018.jpeg?f=fpa)
/u/83736/crop68eea12e99023_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/147791/crop56e423ed8d794_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/57655/SuperTeamLogo.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/161314/1285883144966.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/277895/crop5eda5f3273e75_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/82844/crop5aec235376101.gif?f=community){kind=small}
/u/75323/5procentoog.JPG?f=community){kind=small}
/u/217510/crop660db19c1cf7b_cropped.png?f=community){kind=small}
/u/94596/crop643fb12fd4e6d.png?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/44074/avatar001.gif?f=community){kind=avatar}
/u/401159/crop55ef036501bc8.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/379649/crop56b4eb9aa74de_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/10111/crop67d5f1a9809eb_cropped.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/55486/crop6597c6403e549_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/79614/Family-Guy-Victory-is-Ours.jpg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/47330/ava.gif?f=community){kind=small}
/u/403512/crop69327050426ec.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/53754/crop5f96dc1010e28_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
. Na wat meer graven kwam ik ook nog deze tegen, van ook ASUS: :strip_icc():strip_exif()/u/153263/crop5dc2fc5fe8562.jpeg?f=community){kind=small}