Nederland krijgt komende tijd zeven grote datacenters

Nederland krijgt de komende tijd zeven grote datacenters erbij. Dat blijkt uit cijfers van de Dutch Data Center Association. Voor die locaties heeft de overheid al eerder vergunningen afgegeven en daardoor komen ze er.

Datacenters in Nederland (bron: DDA)

Van de grote datacenters komen er vier in de omgeving van Schiphol, twee in Amsterdam en een in Lelystad, meldt de NOS op basis van cijfers van DDA. Omdat bedrijven de vergunningen al hebben, kan de bouw van deze hyperscalers doorgaan. De bouw geldt inmiddels als omstreden, vooral omdat ze veel stroom vragen en het stroomnet de afgelopen jaren vaak geen plek meer heeft voor nieuwe huizen en bedrijven. Datacenters nemen nu 5 procent van de stroomcapaciteit van Nederland in en dat kan komende jaren verdubbelen.

Er is veel te doen geweest over de datacenters. Bij het datacenter in Lelystad zou de gemeente onjuiste informatie hebben gekregen over het stroomverbruik, in Amsterdam gebruikte Microsoft een truc om de regels te omzeilen.

De vier aankomende datacenters in Haarlemmermeer komen omdat de Rijksoverheid enkele jaren geleden meende dat daar genoeg plek was. Nederland heeft diverse plekken waar meer plaats is voor datacenters. Naast het gebied rond Schiphol zijn dat de Wieringermeer in de kop van Noord-Holland en de Eemshaven in Groningen. Daarnaast zijn er talloze kleinere datacenters in Nederland verspreid over het land.

Reacties (207)

[Aalard99]

Het is eigenlijk te gek voor woorden. We zitten met tekort land, stikstof problemen, gigantisch energie probleem met het elektrische grid en toch wordt dit toch doorgezet. Wanneer zijn deze vergunningen afgegeven? Ik mag toch hopen dat deze zijn afgegeven voordat alle problemen met het grid bekend zijn geworden? Het is gewoon niet meer uit te leggen dat iemand die een huis bouwt geen elektra aansluiting krijgt maar deze datacenters wel een aansluiting krijgen.

[scramados]

Tot 1 januari was het nog wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Nu zijn er voorrangsregels voor wie op het stroomnet wil aansluiten.

Als je nu dus een nieuwe aansluiting voor een huis aanvraagt krijgt die voorrang op een datacenter.

https://www.netbeheernederland.nl/artikelen/nieuws/nieuwe-prioriteringskader-acm-regels-voor-prioriteit-bij-vol-stroomnet

[Reactie gewijzigd door scramados op 29 maart 2026 11:03]

[Vexxon]

Dan heeft het vorige kabinet toch flink zitten slapen, de problemen waren ruimschoots bekend. Ze hebben er werkelijk niks aan gedaan

[vanaalten]

Dan heeft de bevolking toch flink lopen slapen toen ze destijds naar de stembus gingen en de populisten de macht gaven.

[Sando]

en de populisten de macht gaven.

Bedoel je dan de populisten van de BBB en de PVV in de landelijke politiek? Of bedoel je de populisten van GroenLinks, PvdA en de SP die in de gemeenteraad samen met D66 Microsoft Westpoort hebben goedgekeurd? Want bijna overal zie je dat de partijen die nu tegen zijn, ook de partijen zijn die het een periode daarvoor hebben goedgekeurd.

De meeste problemen komen uit de bestuursperiode 2018-2022. De alarmbellen gingen zover ik me herinner pas rinkelen na de pandemie, dus na 2020. Persoonlijk vind ik dat je dit wel had moeten zien aankomen als je kolencentrales sluit, gasputten sluit, biomassacentrales worden geannuleerd, bedrijven niet meer zonder subsidie op zee windmolens willen bouwen, en je tegelijk iedereen aan de electrische auto, de warmtepomp en de airconditioner helpt. Maargoed probeer in een gemeenteraad maar eens zelfstandig na te denken. Niemand zal naar je luisteren, totdat er een rapport is van de netbeheerder waar je naar kunt wijzen.

Mocht je het kabinet bedoelen, dan is het woord populisme wat ambigu. Populisme is toch het versimpelen van complexe problemen tot emotioneel aansprekende slechte oplossingen? Dat komt links en rechts voor. De populisten van de SP, GL en PvdA zaten niet in het kabinet.

Het onklaar maken van gasputten zodat je er zelfs in geval van nood niet bij kunt, of het compleet stoppen met kernenergie zoals in Duitsland waardoor de bruinkoolmijnen 30 jaar langer open blijven, of het afschaffen eigen risico terwijl de zorg op de begroting al ondraagbaar is (SP PvdA), of grote bedrijven alles laten betalen terwijl er nu al bedrijven weggaan (SP GroenLinks PvdA), of kinderopvang gratis maken terwijl je nu al 12+ maanden moet wachten en een land als Zweden er 50 jaar over gedaan heeft om de capaciteit/locaties/werknemers op te bouwen (SP GroenLinks PvdA), dat zijn allemaal populistische ideeën, maar niet per se rechts.

[bilgy_no1]

Nee, dat zijn politieke keuzes. Niet elke (al dan niet achteraf gezien) domme politieke keuze is meteen 'populisme'.

Populisme is vooral het reduceren van de problemen in het land tot een eenvoudige oorzaak, meestal in de vorm van een al dan niet bestaande elite (van "wereldwijde Joodse Schaduwregering" of "De EU" tot "De Miljardairs") en een eenkennige oplossing (zoals "I alone can fix it" of "macht aan het proletariaat"). Het is vooral een stijl van politiek voeren, waarbij je het volk eerst heel boos maakt om de macht te kunnen veroveren.

[pietvelleman]

je zegt: "Het is vooral een stijl van politiek voeren, waarbij je het volk eerst heel boos maakt om de macht te kunnen veroveren."

Volgens mij zijn er twee tactieken die populisten hanteren: het volk heel boos òf heel bang maken. En zowel links als rechts zijn daar heel goed in. Wat je zegt: ze reduceren het probleem en komen daardoor ook met eenvoudige oplossingen.

En het gevolg van al het populisme is dat dit kabinet (of het vorige) de schuld krijgt - en iemand als Mona Keijzer gevraagd wordt om zich te verantwoorden. Zoals je hieronder ook in veel Tweaker-reacties leest.

En dat terwijl de verguning is verleend door de Poviciale Staten. Met een huidige coalitie van: BBB, VVD, GroenLinks, PvdA

Lees voor de lol het nieuwe datacenter beleid van de Povincie voor 2025 - 2027 :
https://noordholland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/f12ad536-0299-46ca-8bbe-7222d305cb47

"De kern van de voorgaande Datacenterstrategie blijft overeind: in deze geactualiseerde datacenterstrategie continueert de provincie het clusterbeleid. De basis voor deze herijkte Datacenterstrategie is ook ongewijzigd: Noord-Holland is een aantrekkelijke vestigingslocatie voor datacenters en datacenters leveren een belangrijke bijdrage aan de provinciale, nationale en internationale economie en digitale infrastructuur."

Met een colatie van BBB, VVD, GroenLinks, PvdA kun je m.i. wel stellen: de burger heeft zitten slapen... Een bredere coalitie dan dat... ga je niet krijgen...

[Sando]

Populisme is vooral het reduceren van de problemen in het land tot een eenvoudige oorzaak

Dat zijn al mijn voorbeelden toch ook? Neem bijvoorbeeld de kinderopvang gratis maken om de arbeidsparticipatie van deeltijdvrouwen gelijk te kunnen trekken met mannen. Terwijl vrouwen zelf de deeltijdval als grootste obstakel noemen, en KDV's zelf de personeelstekorten als grootste obstakel noemen, en meer geld van de belastingbetaler die problemen niet oplost. Maar het klinkt zo simpel en het is makkelijk te zeggen dat opvang alleen voor de rijken is. Terwijl ouders een inkomstenafhankelijke bijdrage krijgen, en het CPB had al berekend dat het effect van het vervangen van de bijdrage met gratis opvang voor lage inkomens nihil is. Jokkebrokkerij en wij-versus-zij om stemmetjes te winnen, volgens mij is dit een voorbeeld van links-populisme.

Wikipedia: Er kan ook een onderscheid gemaakt worden tussen links- en rechts-populisme (...) Zo worden zowel de Nederlandse SP als de PVV [...] als populistisch bestempeld.

[SpoekGTi]

Noem mij dan eens 1 kabinet in de afgelopen 30-35 jaar wat het wel goed heeft gedaan in de ogen van de burgers?

[DaBeetle]

Elk kabinet.

"de burgers" is namelijk geen eenduidige eenheid. Dat jij of ik het met veel zaken niet eens zijn betekent niet dat iedereen het er niet mee eens is.

Daarnaast worden besluiten op lokaal niveau verkloot, zoals in Lelystad.

[xaradine]

lol....elk kabinet?

geen ene kabinet doet haar taken goed!

nooit doen zij waar jij voor stemt

[ralph075]

Het is inherent aan het Nederlandse politieke stelsel dat een regering nooit kan waarmaken wat ze in verkiezingstijd beloven. Een kabinet doet ook geen beloftes in verkiezingstijd. Een kabinet is een verzameling politieke partijen, die in verkiezingstijd hebben uitgesproken waar zij aan willen werken. Er zal altijd samengewerkt moeten worden met andere politieke partijen en er zullen dus altijd concessies gedaan moeten worden. Over het algemeen doet een kabinet waar een meerderheid voor heeft gestemd, echter wel een verdeelde meerderheid. Gevoelsmatig lijkt het dan misschien dat geen enkel kabinet het goed doet. Maar ja, je hebt ook maar op een deel van het kabinet gestemd (als de partij waarop jij hebt gestemd überhaupt in het kabinet zit).

[Reactie gewijzigd door ralph075 op 29 maart 2026 13:03]

[m_snel]

Je kan het nooit goed doen voor iedereen.

Als u bijvoorbeeld tegen asielzoekers bent en ik wel begrijp dat je sommige mensen echt moet helpen dan is elke beslissing verkeerd. En in plaats van asiels kun je elk willekeurig onderwerp invullen.

[jjobar]

Je bedoelt Geen kabinet. Ieder kabinet van de afgelopen 30 jaar wist dat dit probleem zou ontstaan maar nooit is er aandacht aan besteedt in de politiek behalve politieke keuzes die nooit hebben bijgedragen aan het oplossen van het energie probleem

[Arokh]

Ik ben heel erg tevreden met wat de Paarse kabinetten allemaal voor elkaar hebben gekregen. Dat waren economisch en sociaal en bestuurlijk uitermate succesvolle kabinetten, maar de LPF heeft dat met heel veel succes onjuist de geschiedenis herschreven. (met 'de puinhopen van 8 jaar paars'als belangrijkste wapenfeit, de puinhopen ze ze zelf hebben veroorzaakt zijn natuurlijk alsnog de schuld van iedereen behalve populisten)

[vanaalten]

Ah… ik denk dat op elk kabinet wel kritiek te geven is, maar tegelijkertijd hebben we het echt niet slecht hier.

Mijn punt is vooral: makkelijk om kritiek op een regering te hebben, maar het is echt aan ons, de bevolking, om een regering te kiezen. Wijzen, maar vergeet niet ook in de spiegel te kijken.

[jaquesparblue]

De wet(ten) die het ACM in staat stelt om zo'n prioriteitskader vast te stellen (waar de vorige poster naar refereert) bestaat al zo'n 25 jaar.

Het ACM is een zelfstandige overheidsorgaan, daar heeft het Kabinet niet direct heel veel over te zeggen. Het ACM laat echter, zoals wel vaker, zien dat de "Consument" in de naam niet heel veel waarde heeft (tot 1 Jan schijnbaar).

[Sebastian1313]

Correct...

[jjobar]

Het vorige kabinet???? Je bedoelt dat de politiek al 30 jaar aan het slapen is? Toen wisten we namelijk al dat dit probleem zou ontstaan. Maar natuurlijk geen investeringen doen maar nu lekker alles het probleem van de consument maken

[Toet3r]

Ze hebben er werkelijk niks mee gedaan

Dat is een goede samenvatting van Kabinet Schoof. Op alle kritisch dringende onderwerpe precies 0,0 veruithang geboekt. Slechtste kabinet sinds jaren.

[Guru Evi]

Wel veel gedaan, zoals zonnepanelen, windenergie, prijzen die door het dak schieten, belasting op opgewekte energie, EV subsidies, een volledige Energiewende.

Of bedoelde je iets dat zoden aan de dijk brengt, zoals een nucleaire centrale? Uiteindelijk is hiervoor gestemd geweest, iedereen wou groen en gezond totdat we niet eens potentiële lidstaten meer konden beschermen van invasie. Nu heeft Rusland een voet in zowel onze energie en ons brood, zijn we afhankelijk van derde wereld landen voor plastiek en industrie, en zelfs Iran heeft raketten die de helft van Europa kunnen bereiken.

Geslapen hebben we gedaan, de rest van de wereld is ons voorbij gestoken, onze industrie, tech, olie, gas, energie is allemaal weg. Maar gezond en groen, ah nee, blijkt dat panelen lood en arsenicum lekken in ons grondwater en windmolens een afvalprobleem is dat zelfs China niet meer wilt aanvaarden.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 29 maart 2026 12:57]

[HollowGamer]

Het was niet het kabinet, het waren de mensen in gemeenten zelf! Die hebben juist deze hierna toe gehaald, en hun eigen mensen laten zitten.

[mamorunl]

Als ik even spreek voor het datacenter in de Eemshaven, lijkt het me dat je daar naast een energiecentrale zit. Daar kan gewoon een apart lijntje naartoe natuurlijk. Dan heb je geen last van het probleem op het Grid.

[Paul C]

Dat kan niet, want alleen netbeheerders mogen elektriciteit transporteren. Nu kun je daar een uitzondering op aanvragen bij de ACM, maar een directe kabel tussen een centrale en een afnemer lijkt me daar niet voor in aanmerking te komen. Dat is meer voor als een grootverbruiker (zoals de meeste datacenters) het laatste stuk van de distributie zelf in handen willen hebben. Dan wordt er bijvoorbeeld een hoogspanningskabel vanaf een dichtsbijzijnde hoogspanningsstation en de hoogspanningstrafo's in eigen beheer gehouden door de afnemer. Het verschil daarbij is, dat de monopolie van de netbeheerder niet omzeild wordt, maar alleen het laatste stukje niet door de netbeheerder hoeft te worden betaald. Een kabel direct van een opwekker naar een verbruiker over openbaar terrein omzeilt die monopolie wel.

[Baserk]

Het betreft niet alleen woningen die niet gebouwd kunnen worden. Wat betreft Amsterdam als voorbeeld; ook scholen en crèches worden getroffen. En voorzieningen als zwembaden.Of de gewenste electrificatie van het gemeentelijke wagenpark.

Dat mag allemaal een decennium later worden opgepakt, want 'mega Microsoft datacenter' heeft voorrang. Dit middels het truukje om het datacenter in 3 torens onder te brengen. Deze 3 torens hebben overigens wel één elektra-aansluiting.

De capaciteit op het stroomnet schiet nog zeker tien jaar tekort, waardoor de bouw van 30.000 huizen dreigt te worden vertraagd. Vijftig scholen en crèches kunnen niet worden gebouwd, nog eens vijftig niet opgeknapt, zwembaden worden niet verbouwd, het gemeentelijk wagenpark kan niet op stroom over.

D66-wethouder Steven van Weyenberg van Ruimtelijke Ordening verdedigde deze zomer in de gemeenteraad de komst van nog eens zes datacenters – waaronder de nieuwe Microsoft-hyperscale – waarover al langer gesprekken liepen of vergunningsaanvragen waren gedaan, zei hij. Dat hoort bij „behoorlijk bestuur”.

Het stemveeDe burger wordt simpelweg bij de neus genomen.

https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/26/in-amsterdam-komt-een-hyperscale-voor-microsoft-ondanks-het-verbod-op-hyperscales-a4918566

[Reactie gewijzigd door Baserk op 29 maart 2026 13:38]

[The Third Man]

Dat op sommige locaties de waterdruk te laag is of het leidingnet snel lek gaat is nog geen reden om dan op een andere locatie niet een wildwaterbaan te bouwen. Lokale problemen is wat anders dan dat het hele land droog staat. De omvang van de problemen is gegroeid, veel en vaak. Maar dat is wat anders dan dat het landelijke bepalend probleem is waar landelijk rekening mee moet worden gehouden.

[Majestici]

Wildwaterbaan is wel wat anders dan Gigawatts aan datacenters. Je bagatelliseert het wel even enorm.

[The Third Man]

Het doel van een analogie is niet om een realistische vergelijking te maken maar om te illustreren hoe het perspectief scheef is. Gigawatts zijn qua productie niet de beperkende factor in ons stroomnet. Dat is de distributie. Die distributie is het knelpunt, maar die is logischerwijs niet uniform. Door dan te doen alsof het aansluiten op een plek waar dat probleem niet speelt een significant probleem is, is het tegenovergestelde van bagatelliseren. Net als dat ik thuis ook niet gevraagd wordt om mijn stroomverbruik tussen 18:00-21:00 te beperken omdat er te weinig productie zou zijn, maar omdat er segmenten in het net de piek niet kunnen verwerken. Die segmenten raken niet beïnvloed als er ergens anders wel of niet een datacentrum bij wordt gebouwd.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 10:26]

[Majestici]

Je creëert zelf de analogie, je haakt nergens op in wat elders vernoemt wordt. Waterdruk kan lokaal laag zijn, dat is niet een analogie voor het landelijke stroomnet. Dat nu al 5% kwijt is aan drie data centers. 10 stuks ben je misschien 20% aan kwijt.

En tuurlijk is de productie ook het probleem. 80% ervan moeten we nog steeds importeren. Als je de 20% die je groen opwekt verkoopt aan deze datacenter-concerns mag de burger opkopen wat er op de internationale markt aangeboden wordt.

Ik kan je een hint geven, die gaat er met het buitenlands beleid van IL/US niet goedkoper op worden.
En ook niet als we al onze bondgenoten met voorzieningen verbaal blijven aanvallen. (Iran/Rusland, etc).

[Reactie gewijzigd door Majestici op 29 maart 2026 10:35]

[The Third Man]

Hoe kom je bij 80% import Zon en wind was vorig jaar al meer dan 50%? nieuws: Hoeveelheid zonne- en windstroom groeit in Nederland, maar overschot ook

Je creëert zelf de analogie, je haakt nergens op in wat elders vernoemt wordt. Waterdruk kan lokaal laag zijn, dat is niet een analogie voor het landelijke stroomnet. Dat nu al 5% kwijt is aan drie data centers. 10 stuks ben je misschien 20% aan kwijt.

Dat netten “vol” zitten en men geen aansluiting kan aanvragen is toch echt een locatie en contextgebonden probleem waar die analogie op slaat. Als reactie op een bericht dat sprak van “ gigantisch energie probleem met het elektrische grid”. Jij was de eerste die over een nationaal opwekprobleem begon in relatie met de geopolitieke situatie, om daar nu mijn analogie van te verwijten er niet op te slaan...

Ik gaf vervolgens enkel aan dat die niet realistisch hoefde te zijn als reactie op jouw eerdere verwijt dat ik “enorm bagatelliseer”. Alsof ik alleen analogieën zou mogen geven die even extremistisch weergeven zoals de situatie wordt voorgesteld.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 11:29]

[Guru Evi]

Zon en wind hebben 50% naamplaatcapaciteit. Verbruik van hernieuwbare bronnen is echter blijven steken, net als in Duitsland op ~12%, de rest is overcapaciteit op het verkeerde moment waardoor wij effectief onze buren betalen voor het afnemen van elektriciteit. Datacenters hebben ook geen nood aan variabele bronnen, zij willen een vaste bron zoals kernenergie.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 29 maart 2026 13:24]

[The Third Man]

Zon en wind hebben 50% naamplaatcapaciteit. Vnet als in Duitsland op ~12%, de rest is overcapaciteit op het verkeerde moment waardoor wij effectief onze buren betalen voor het afnemen van elektriciteit.

Nee, je haalt wat zaken door elkaar, of je komt net uit een teletijdmachine uit 2015 reizen, in dat geval welkom in 2026. nieuws: Hoeveelheid zonne- en windstroom groeit in Nederland, maar overschot ook is vrij duidelijk: het aandeel groene stroom in de elektriciteitsproductie, dus daadwerkelijk op het net gegaan, is 57% geweest. Daarbij is nog eens 16PJ afgeschakeld geweest, dus er had indien er capaciteit voor was geweest (distributie en afname) nog eens 3 procentpunt extra opgeleverd (uitgaande van 130 TWh totaal) en waren we op zo'n 60% uitgekomen. Dus niet "de rest" maar slechts een kleine fractie.

De naamplaatcapaciteit is dus nog eens veel hoger, want die is in Nederland ruwweg 2 tot 2,5x zo groot als de daadwerkelijke productieverwachting.

Duitsland is ten eerste niet veel anders, zie https://ember-energy.org/countries-and-regions/germany/, 45% vorig jaar van zon en wind. En je verhaal dat wij de buren betalen voor de afname is ook achterhaald, zie

https://www.cbs.nl/nl-nl/...n-uitvoer-op-recordniveau

Naar Duitsland werd bijna de helft meer uitgevoerd. De belangrijkste redenen hiervoor zijn een verminderde productie uit wind voor de Duitse kust en een verminderde productie in Zwitserland en Oostenrijk door een lager waterpeil.Naar België werd bijna een kwart meer elektriciteit uitgevoerd. Een belangrijke oorzaak is de verminderde elektriciteitsproductie in Belgische kerncentrales. Er werd 19 procent minder elektriciteit ingevoerd, met name vanuit Duitsland, België en Noorwegen. De invoer is in tien jaar tijd bijna gehalveerd. De belangrijkste reden is dat Nederland zelf meer elektriciteit produceert.

De zaken zijn dus redelijk omgekeerd.

Datacenters hebben ook geen nood aan variabele bronnen, zij willen een vaste bron zoals kernenergie.

Ze willen stroom, de bron zal ze een worst zijn. Dat kan dus ook een groene bron via opslag zijn. Of kernenergie, of wat dan ook, maar verder niet relevant.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 13:39]

[svenk91]

Ik denk dat die 80% komt van energie gebruik. Elektriciteit is zo’n 25% van het totale energiegebruik bij eindverbruikers. Ongeveer 13% van ons energiegebruik komt dan uit zon en wind. Ik weet de cijfers zo niet, maar ik zou het niet gek vinden als momenteel ~7% van onze energiebehoefte van aardgas uit eigen bodem komt en we dan op 80% import komen.

[The Third Man]

Kan, alleen dat is wel het verkeerde getal pakken in een discussie over datacenters die op elektriciteit werken. Waarbij het argument is dat die dermate significant bijdragen aan de energievraag dat het een geopolitiek risico/probleem zou vormen.

[Ronald]

Er is niet eens de interconnect capaciteit voor 80% import...
https://app.electricitymaps.com/map/zone/NL/live/fifteen_minutes

Op dit moment exporteren we netto.

[The Third Man]

Ik vermoed dat er gedoeld werd op de herkomst van de brandstoffen voor onze centrales. Dan neemt het aandeel importafhankelijke elektriciteit snel toe natuurlijk. Maar dan schijnbaar dan beredeneerd met zon/wind aandeel uit 2015 of iets dergelijks.

[Ronald]

Dat klopt dus ook niet, we draaien gemiddeld bij lange na niet 80% fossiel.

[m_snel]

Het is gewoon een onzin discussie, z’n datacenter heeft ongeveer het zelfde aansluit vermogen als een stad.

Maar in een stad heb je dan te maken met een verdeelstation en heel veel transformator huisjes en natuurlijk de aansluitingen naar de afnemers.

Bij een datacenter heb je gewoon een verdeelstation die aan het hoogspanningsnet hangt en een verbinding naar die ene klant.

Dat is een veel simpelere oplossing .

[icecreamfarmer]

Het zijn alleen landelijke problemen.

[The Third Man]

Er komt steeds naar voren hoe bedrijven geen aansluiting kunnen krijgen en men zuiniger rond piektijden moet zijn. Beiden zijn vanwege lokale netcapaciteitsproblemen. Dat het landelijk breed voorkomt is wat anders dan dat het een landelijk gedeeld probleem is. Zoals een tijd terug in België waar men met afschakelplannen moest gaan werken vanwege landelijke capaciteitstekorten.

[icecreamfarmer]

Als er in het hele land geen aansluitcapaciteit is voor zelfs cruciale sectoren als zorg en onderwijs dan is het een landelijk probleem

[The Third Man]

Er is een verschil tussen "landelijk" zijn waarbij het overal hetzelfde speelt (zie nu de gas- en oliecrisis, je ontkomt niet aan de gestegen tarieven) en "landelijk" waarbij het landelijk breed voorkomt maar niet overal hetzelfde speelt. Jij haalt die twee nu door elkaar. Het maakt geen fluit uit voor een overbelaste regio X in deel A van het land of dat er een datacenter wordt geplaatst in een niet overbelaste regio Y in een ander deel B.

Dat is ook wat een 'net' een 'net' maakt, het is een reeks knoopunten en verbindingen. Per definitie is elk probleem dan contextgebonden. Je kan niet zeggen dat "het net" overal problemen heeft als er een link uit ligt of een knooppunt overbelast is. Dat is als doen alsof "heel het bos weggevaagd is" als er een paar bomen in delen, of zelfs elk deel van het bos gekapt zijn.

Dat maakt het probleem van de netcongestie ook wezenlijk anders dan de crisis in Belgie een tijd terug toen men nationaal opwekcapaciteit tekort kwam (meerdere kernreactoren eruit) en toen met afschakelplannen moest gaan werken. Maar ook toen waren niet eens alle gemeentes onderdeel daarvan, dus het speelde wel landelijk breed tot wel 80% of meer van de gemeentes maar niet overal.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 14:44]

[HuisRocker]

Dat op sommige locaties ... Maar dat is wat anders dan dat het landelijke bepalend probleem is waar landelijk rekening mee moet worden gehouden.

Echter gaat het (uiteraard) niet om "sommige locaties":

capaciteitskaart

[demianmonteverd]

Een datacentrum hoeft niet perse een probleem te zijn, er zijn genoeg bedrijven die ze gebruiken voor colocation en dat zijn vaak gewoon Nederlandse organisaties die gewoon 'normale' belasting betalen. Er moet echt onderscheid worden gemaakt tussen colocation en hyperscalers.

[Cid Highwind]

Vleesfabrieken vervangen voor datacenters is eerder een oplossing van- dan een versterking van het probleem. Bovendien komt er landbouwmestuitrijdgrond vrij waar eventueel huizen gebouwd kunnen gaan worden.

De manier waarop dit wordt aangepakt en gecommuniceerd slaat natuurlijk helemaal nergens op. En het stroomproblemen staat daar natuurlijk ook nog even helemaal los van.

Ook “werkgelegenheid”, zoals genoemd door @osmosis is eigenlijk irrelevant, er is immers reeds dusdanig veel werkgelegenheid dat hiervoor massaal mensen geïmporteerd moeten worden. Daar kunnen we best wat minderen, tenzij het import betreft van mensen in kritische beroepen zoals de bouw van huizen en infrastructuur.

Als deze datacenters werkelijk tot kritische infrastructuur gerekend kunnen worden, valt er een case voor te maken. Maar die case zie ik hier niet, in ieder geval niet eentje die het bredere maatschappelijke plaatje omvat.

[harrytasker]

Op landbouwgrond en buiten de bebouwde kom mag eigenlijk nooit gebouwd worden. Tenzij natuurlijk de gemeente er zelf geld aan kan verdienen, dan kan het bestemmingsplan meestal vrij snel worden aangepast.

[PerAspera]

Ja enerzijds ervaren we problemen met geopolitiek en vinden het het erg dat we super afhankelijk zijn van globale spelers voor saas en compute, maar dan gaan we compute in NL bouwen en dan is dat ook weer een probleem.

We moeten onze compute vooruitgang niet dempen omdat de politiek heeft liggen slapen met het energienet.

Het energienet uitbreiden zou top prio moeten zijn en daar moet gewoon een dikke taskforce van het caliber dat ze ook echt zaken snel geregeld gaan krijgen, met speciale bevoegdheden om ook door alle bureacratie heen te knippen. Anders de chinezen even bellen voor een grootschalige overhaul van ons energienet, daar kunnen ze dit schijnbaar wel in een paar jaar..

Gewoon corona stijl, iedere week een persco van de taskforce over de vooruitgang op ons energienet. Wellicht hetzelfde voor woningbouw. We moeten keihard vooruit ipv dat stroperige gedoe op dossiers waar we al 20 jaar van weten dat ze een probleem zijn/worden.

[Reactie gewijzigd door PerAspera op 29 maart 2026 11:24]

[Scriptkid]

Je vergeet wel even dat aws en ms het netwerk ontlasten.

Workloads die lokaal draaien VS in deze hyper scales gebruiken heel wat minder stroom en er zijn wat terra wat aan workloads verplaatst.

Daarnaast is iig azure carbon negatief.

[ArmEagle]

Carbon negatief?

Met groen certificaten? Dat is Europees breed ook deels een wassen neus.

En dat is nog steeds elektriciteit die naar woningen, etc. had kunnen gaan.

[OruBLMsFrl]

Hier nog even van de NOS op hetzelfde onderwerp, buiten de paywall van de Volkskrant:
https://nos.nl/artikel/2600820-nieuw-huis-maar-geen-stroom-liander-en-eigenaar-eindigen-in-rechtszaal
en vervolgens
https://nos.nl/artikel/2603338-geen-stroomaansluiting-in-hillegom-liander-niet-nalatig-geweest

Zelfs al staan die datacenters en deze problemen in Hillegom los van elkaar, het is toch juist aan de politiek om zulke onrust in de bevolking te voorzien en dan zodanig te sturen dat deze situaties vermeden worden. Daarvoor ben je landsbestuur ipv landsjurist. Het is wel echt schrijnend als je 2 jaar van een generator moet leven, de herrie en stank niet alleen voor dit gezin zelf maar omwonenden. De ACM mag zit rotschamen dat ze dit hebben veroorzaakt, en de politiek mag zich rotschamen dat ze niet op de veel te bureaucratische ACM hebben ingegrepen hieromtrent.

[Arokh]

en mensen blijven maar meer en meer instagrammen, AI gebruiken en andere onzin op internet doen. Deze datacenters zijn geen oorzaak, maar een gevolg van wat de burger wil.

[Gelomidor1]

Tekort land merk ik niet want de gemeentes ploffen weilanden vol met onnozele zonnepanelen. Stroom tekort is onzin, infrastructuur te kort. Zet zo’n datacenter naast de stroombron en er is geen issue wat mij betreft. Heeft niks met aansluitingen van huizen te maken. Datacenters zijn nodig, maar stop alsjeblieft die zonnepanelen parken en ga eens naar Duitsland kijken waarom ze daar geen stikstofprobleem hebben.

[wildhagen]

Ironisch is het wel. Iedereen wordt (terecht!) gevraagd zoveel mogelijk te besparen op energie. In sommige regio's is er voor bedrijven een lange wachtlijst voor (extra) aansluitingen.

Terug leveren van zonne-energie wordt middels terugleverkosten ontmoedigd.

Maar als er dan enorme energieverbruikende datacenters komen, mag dat gewoon. Terwijl die nu al ongeveer 5 procent van alle energie verbruiken, met de verwachting dat dit naar 10 procent zal groeien.

Hoe is dit moreel nog te verkopen/verantwoorden naar burgers én bedrijven die tegen energie-beperkingen oplopen?

[Sissors]

Zo vind ik het weer ironisch dat we het allemaal essentieel vinden dat onze data verwerkt wordt in Europa, maar we willen geen datacenters hier, die moeten maar ergens anders komen te staan. We zijn altijd heel goed in dingen niet willen, maar daadwerkelijke oplossingen blijven dan ook uit.

[wildhagen]

Je hebt tot op zekere hoogte een punt, maar op andere punten ook weer niet.

Om te beginnen zijn de datacenters waar het hier om gaat lang niet altijd bedoeld oor Europese gebruikers, ook al staan ze hier.

Vaak zijn ze ook bedoeld voor gebruikers in het Midden-Oosten en Afrika (EMEA, dus Europe, Middle-East en Africa).

Daarnaast gaat het hier vaak om datacenters van Amerikaanse bedrijven (zoals Google, Amazon, Microsoft etc).

Die vallen dus onder Amerikaanse recht en dus onder wetten als de (opvolgers van) Patriot Act etc. Dan staat de data fysiek weliswaar in Europa masr kan de VS er via hun wetten nog altijd bij, tenzij de bedrijven onder een eigen Europese entiteit ondergebracht zijn. Wat soms wel gebeurt, maar zeker niet altijd.

[Sissors]

Maar laten we wel wezen, Europa is een veel grotere economie dan Afrika, dus ik vermoed dat de Europese gebruikers wel significant meer gebruiken dan de Afrikaanse. Midden Oosten heeft natuurlijk ook gewoon eigen datacenters (en hell Afrika ook, niet alsof alles vanuit Europa komt), zie bijvoorbeeld: https://news.microsoft.com/source/emea/2026/02/microsoft-confirms-saudi-arabia-datacenter-region-available-for-customers-to-run-cloud-workloads-from-q4-2026/ en https://www.reuters.com/world/middle-east/microsoft-g42-announce-200-mw-data-centre-capacity-expansion-uae-2025-11-05/.

Daarnaast geeft het ons ook meer te zeggen wanneer andere landen afhankelijk zijn van ons. Dat het nog Amerikaanse bedrijven zijn, dat is natuurlijk zo. Maar als shit hits the fan, dan ben je toch heel veel onafhankelijker als die hardware gewoon hier staat, dan wanneer die in de VS staat bijvoorbeeld. Als we maar niks doen tot we de perfecte oplossing hebben, dan wordt er nooit wat gedaan.

[Mathijs Kok]

Om te beginnen zijn de datacenters waar het hier om gaat lang niet altijd bedoeld oor Europese gebruikers, ook al staan ze hier.

Mmmmm.... jawel hoor. Microsoft en Google willen hier datacentra hebben omdat de gebruikers dan in de buurt zitten. De datacenters voor onderzoek etc staan allemaal op plekken waar ruimte en energie goedkoop zijn.

De afstand tussen server en gebruiker is veel belangrijker geworden nu zoveel gebruikers fiberconnecties hebben en de data zoveel groter is geworden. Daarom staan datacentra bij elkaar in de buurt en liefst in de buurt van grote internet hubs (zoals Amsterdam).

[Annihilism]

Laat die bedrijven die hier datacenters neerzetten dan maar eens beginnen met fatsoenlijk belasting betalen en niet als een parasiet tegen minimale kosten en maximale subsidies onze natuur verkrachten.

Dat lijkt mij toch de minimale fatsoensnorm om hier in NL iets te vestigen. META, Google en Microsoft hebben over het algemeen compleet schijt aan het land waar ze in zitten en het gaat ze met name om zo goedkoop mogelijk een maximaal resultaat te halen.

[harrytasker]

Terug leveren van zonne-energie wordt middels terugleverkosten ontmoedigd.

Eigenlijk is er dus helemaal geen tekort aan electriciteit? Dan kan je ze toch beter "verstoken" in een datacenter dan "weggooien" ?

[wildhagen]

Aan electriciteit is geen tekort nee, we wekken meer dan voldoende op, dat is het probleem helemaal niet. Het tekort zit hem in de transportcapaciteit van die electriciteit.

Dat is de reden dat (in veel regio's) bedrijven (en tegenwoordig ook steeds vaker al woningen!) niet meer op het electriciteitsnet kunnen worden aangesloten zonder eerst op een wachtlijst terecht te komen.

Voor dat verstoken in een datacenter wat jij voorstelt: daarvoor moet je dus eerst die energie transporteren naar dat datacenter. En zoals gezegd is dát het probleem dus, er is simpelweg onvoldoende capaciteit op het transportnetwerk om dat te kunnen doen.

Ik weet niet hoe mensen die niet direct electriciteit kunnen krijgen in hun nieuwe woning erover denken dat deze datacenters (die toch al disproportioneel veel verbruiken) dat wel kunnen krijgen.

[Reactie gewijzigd door wildhagen op 29 maart 2026 10:40]

[FiberSam]

Nee, dat is geen probleem. Je generaliseert een lokaal probleem tot een nationaal probleem. Die datacenters hebben dooorgaans een eigen aansluiting op het net waar geen capaciteitsprobleem voor bestaat.

[roelst1]

Het probleem met het transport van elektriciteit gaat lang niet altijd op voor datacenters. Die worden vaak bewust gebouwd in de buurt van centrales of knooppunten waar geen overbelast hoogspanningsnet is. In Nederland is het grootste probleem met het net ook heel erg lokaal: op wijkniveau ipv provinciaal niveau. Er zijn een aantal hoogspanningsroutes die inderdaad dicht bij hun capaciteit zitten, maar daar is een beter en makkelijker upgrade-plan voor dan bij het middenspanningsnet.

De datacenters krijgen vaak hun eigen aansluiting op het hoogspanningsnet (eventueel via een nieuwe middenspanning verbinding), waardoor ze geen direct effect hebben op projecten in de omgeving. Een nieuwe woonwijk in de buurt van een groot datacenter zal dus zelden geen aansluiting krijgen vanwege dat datacenter. Dat heeft meestal te maken met het het feit dat het aangesloten moet worden op een al bestaand middenspanningsnet dat al aan de maximale capaciteit zit.

edit:
Bron voor deze informatie is mijn partner. Zij is werkzaam bij TenneT, dus wellicht zit er een (goed geïnformeerde) bias in.

[Reactie gewijzigd door roelst1 op 29 maart 2026 13:22]

[Keypunchie]

Een grootverbruikersbelasting lijkt me een mooi beleidsinstrument.

[Mathijs Kok]

Een grootverbruikersbelasting lijkt me een mooi beleidsinstrument.

Maar dan raak je nu al alle zeer schaarse zware industrieën kwijt. Van hoogovens tot chemie. Die sectoren zijn enorm belangrijk en we willen die houden om minder afhankelijk te zijn van andere landen.

[Keypunchie]

Lijkt me dat een voorstel nog best sectoronderscheid kan maken op basis van strategische noodzaak.

Voor mijn part wordt het zelfs een gerichte datacentertaks

Vooral, geen reden om de handen in de lucht te gooien en zeggen "niks aan te doen", gewoon beleid voeren.

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 29 maart 2026 12:46]

[The Third Man]

Vooral, geen reden om de handen in de lucht te gooien en zeggen "niks aan te doen", gewoon beleid voeren.

Dat is nogal een stroman-argument. Men is natuurlijk via CO2-certificaten aan het afdwingen dat men het groen geproduceerd afneemt. En dat is jaar na jaar moeilijker via truukjes en andere omwegen te regelen (mede dankzijn eindelijk ingevoerde strenge regels vanuit de EU), oftewel er is een daadwerkelijke financiering afkomstig van die grootverbruikers richting de groene energiesector. Ook dat kind gooi je met het badwater weg door het dan nog eens extra te belasten en daarmee te verliezen.

Het wordt naar mijn idee een beetje een-dimensionaal aangevlogen dat er alleen maar 1 belastingsmiddel cq stuurmiddel bestaat en verder niks anders te doen valt of niet al gebeurt.

[m_snel]

Ik vraag me af of Tatasteal nog wel energie belasting moet betalen . Ze hebben namelijk de naastliggende energie centrale gekocht.

[smoove]

waarschijnlijk niet, als je zonneenergie opwekt en het gelijk gebruikt, betaal je toch niks?

[kujinshi]

Dit is typisch een probleem dat Europees moet worden opgelost.

Die grote datacenters voor Europa zouden in Schotland of Noorwegen moeten komen, niet in dat kleine Nederland waar al zoveel belasting op de vierkante meter is. In Schotland of Noorwegen is de energievoorziening zoveel beter. Beiden kunnen met zeewater getijden en wind veel meer doen.

Ik vraag me af of een Luxemburg 10-100 datacenters wel kan tegenhouden. Zelfde kleine land probleem.

[m_snel]

De beste stuurlui staan altijd aan wal. Noorwegen is opgedeeld in verschillende sectoren met verschillende energie prijzen. Verder hebben ze problemen met te weinig regen en toevoer van stuwmeren. Verder is het prijstechnisch een drama. Op sommige plaatsen betaal je meer dan wij in Nederland, terwijl andere sectoren juist veel goedkoper zijn.

[lenwar]

En wat je nu beschrijft, toont dus aan, dat ‘het systeem’ hier niet op is berekend. Nederland is goedkoop om dit soort dingen te bouwen. Onze infrastructuur is ‘goed’. De grond is zacht, enz. Echter zijn we hier heel dichtbevolkt, en is de infrastructuur ‘vol’.

Dan zou je dus eigenlijk naar een duurder stuk grond moeten gaan, waar wel ruimte is, maar dan worden de diensten weer duurder.

‘Het probleem’ is veelal dat de commercie, de bevolking en de politiek alle drie andere dingen willen, en dat maakt het lastig. Dit is een van de symptomen/keerzijdes van een wereldeconomie en globalisatie. Enerzijds willen en verwachten we dat alles er altijd is. Maar we willen er niet de prijs voor betalen. En dat is lastig.

[WoutervOorschot]

Heel simpel, die staan in dezelfde wachtrij en zouden ook ondertussen aan de beurt zijn geweest.

Alsof deze bedrijven niet lang hebben moeten wachten op een vergunning.

En nog best kans dat de aansluitingen contractueel op ‘drukke’ momenten minder belast mogen worden.

[Bedge85]

Ben Jordan heeft heel goed onderzoek gedaan naar de gevolgen van geluidsvervuiling (geluid dat van data centers afkomt) op de gezondheid van mensen die in de buurt van zon data center wonen: Datacenters Behaving Like Acoustic Weapons. Dit gaat wel over geluidsoverlast bij de echt mega data centers die door bijvoorbeeld Grok AI wordt gebruikt. Niet de normale huis, tuin en keuken data centrums van normaal formaat.

Hopelijk zijn er in Nederland beter normen op gebied van geluidsvervuiling dan in de steden waar dit onderzoek van Ben Jordan is uitgevoerd.

[Reactie gewijzigd door Bedge85 op 29 maart 2026 09:52]

[Ecological]

Er zijn genoeg vervuilende dingen die veel erger zijn dan dit. Dit is voor de creator weer makkelijk geld verdienen met “Elon Musk” is slecht. Ik vind het ook vreemd dat we hier in Europa zo moreel over oordelen. Ik heb liever het probleem dat ze in Amerika hebben (en mooie afkoopsom krijgen) dan in Europa waar alles stilvalt.

[HakanX]

Er zijn genoeg vervuilende dingen die veel erger zijn dan dit.

Ja zoals de bombardementen in het middenoosten. Moeten we nu dus verder alles accepteren, omdat er ergere dingen zijn?

[R4gnax]

Dit gaat veel verder dan "Musk slecht" en het is lang niet de enige partij die langs komt in de video.
En de data die Jordan verzameld heeft tijdens zijn onderzoek wordt ook ge-peerreviewt en wetenschappelijk gezien serieus genomen.

Ik heb liever het probleem dat ze in Amerika hebben

Dus jij hebt liever dat je langzaamaan doof gemaakt wordt? Cardio-vasculaire problemen krijgt die tot een hartstilstand leiden? Of tot een aneurysma? Dat zijn namelijk zaken die langdurige blootstelling aan laagfrequent geluid met je doen.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 29 maart 2026 11:40]

[R4gnax]

Yup. Dit gaat over infrasound of subsonics - dwz laagfrequente geluidsgolven.
Zelfde discussie heb je ook met windturbines en is waarom er o.a. vanuit de EU normen zijn voor minimale afstand tussen windturbineparken en woonkernen. Die normen zijn in de loop der jaren strenger geworden (minimale afstand omhoog bijgesteld) omdat er toch nog teveel overlast en gezondheidsrisico aan vast zit.

Constant blootgesteld worden aan laagfrequent geluid lijkt volgens wetenschappelijk onderzoek echt hele enge dingen met het menselijk lijf te doen. Hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid. Geirriteerde darmen en dunne ontlasting. (Ja- de brown note lijkt dus echt te zijn...) en er wordt ook terloops nog correlatie met o.a. darmkankerontwikkeling genoemd.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 29 maart 2026 11:04]

[HKLM_]

Microsoft wil naast de drie torens in Amsterdam ook het datacenter in middenmeer vergrotend hebben ze vorig jaar aangekondigd.

https://www.computable.nl/2025/09/11/microsoft-breidt-datacenter-in-wieringermeer-fors-uit/#:~:text=als%20recreatief%20zijn.-,Lokaal,technologische%20vooruitgang%20voor%20de%20regio.

[Reactie gewijzigd door HKLM_ op 29 maart 2026 10:29]

[Don Key]

typisch de overheid weer , dat trage logge orgaan. Slechte contracten ook: anders hadden ze wel een escape ingebouwd voor dit soort situaties (milleu situaties, etc)

Ik vind ook de overkoepelende orgaan van datacenters hierin zwaar falen, in het maatschappelijke toekomstige belang!. Een beetje verrantwoordelijke ondernemer, ziet ook mijlen ver dit al aankomen, en behoord de rem erop te willen zetten. Gewoon omdat het nodig is. (beter stabiele inkomsten flow bv, dan rupsje nooitgenoeg constant)
want merendeel van deze dc's wordt voor AI gebruikt.. en dat is FOUT! (het is de meest destrucieve ict hype sinds enkele jaren... denk aan stroom gebruik, denk aan uitstoot, denk aan landoppervlakte gebruik, etc etc) En de ai bubble gaat uit elkaar knallen, let maar op.. en dan zit je met een overvloed aan dc's, waar ook huizen hadden kunnen staan. (en minder spanning op het stroomnet, qua krapte)

[Reactie gewijzigd door Don Key op 29 maart 2026 13:26]

[aaahaaap]

Zijn er echt geen mogelijkheden om hier iets tegen te doen? Of zijn die er wel, maar de regering doet niks?

We hebben voor zover ik weet een aantal grondrechten als burgers, waarvan de staat bijvoorbeeld de huisvesting verzaakt. Weet niet of er iets soortgelijks is voor de energievoorziening? Misschien is er via die as iets mee te doen? Rechtszaak burgers vs de staat?

[Reactie gewijzigd door aaahaaap op 29 maart 2026 11:27]

[The Third Man]

Even voor de reality check, welke netbeheerders en energieleveranciers klagen hierover? Tennet niet, de lokale netbheerders ook niet. Er wordt van een mug een olifant gemaakt en vervolgens beredeneerd dat de politici dan maar toekijken of tegen beter weten in wat doen. Dat misschien de beeldvorming vanuit de media over hoe de problematiek in elkaar steekt wat verkeerd overkomt lijkt niet overdacht te worden. Nee, politici doen het automatisch verkeerd. We zitten hier dacht ik op Tweakers waar we verder kunnen kijken dan de eerste indruk en de krantenkop.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 10:34]

[Cor001]

Tennet gaat niet klagen. Het bedrijf is nog steeds bezig om een lening van 25 miljard Euro terug te betalen aam de Nederlandse overheid.

[The Third Man]

Ik doelde meer op het signaleren van problemen in hun rapportages. Die mogen per definitie niet scheef weergegeven worden (dus doen alsof DC's op locatie X geen issue zouden zijn) omdat ze mede onder Europees toezicht staan, net als de rest van het op het Europees continentaal net aangesloten netbeheerders. We kunnen allerlei complotten hierin gaan zien maar ik vind het iets realistischer dat er geen probleem is zolang niet benoemd door de daadwerkelijk beheerders ongeacht of de Telegraaf en/of de papegaaiers wel allerlei doemscenario's en beren op de weg zien.

[Cor001]

Ik snap wat je bedoelt, ook het bericht waarop ik reageerde. Het probleem is echter dat we niet hebben liggen slapen, maar dat de nutsbedrijven die al een dikke tiental jaar wisten dat er problemen komen met de infrastructuur. Het lijkt me inderdaad dat deze het gerapporteerd hebben naar boven. Ondertussen maakte de Nederlandse overheid beslissingen waarvan één ieder achter zijn oor krabt. Om nu ineens 'oeps' te roepen. Ik heb het niet zo met complottheorieën en je ziet mij geen alu hoedje dragen, maar als je er zo over nadenkt moet iemand willens en wetens ergens linksaf gegaan zijn in plaats van rechtdoor. Wie het dan is laat ik maar in het midden, maar blunders zijn er hoger niveau zeker gemaakt.

[The Third Man]

Dat ontken ik ook niet, maar dat zijn wel andere problemen die nu op een hoop worden gegooid. De fouten zijn gemaakt in de capaciteitsramingen van de lokale, breed vertakte netten. Klein- en middengebruikers dus, met name op wijk- en bedrijvenparkniveau. Niet de datacenters.

Net als dat er ook geen issues zijn met de plaatsing van snelladers door het land, er zijn plekken genoeg, overal, waar je wel even een MW of meer kan krijgen zeker bij een distributielijn die niet toevallig dichtbij andere hoofdinfra ligt zoals snelwegen. DC's worden net zo goed geplaatst daar waar het niet dermate uitmaakt.

En dat het misging was eigenlijk ook wel logisch, want hoe vertakter het net, vaak nog bestaand uit allerlei antieke delen, met allerlei verschillende indelingen omdat we in NL nou eenmaal veel 'lappendeken' verdeling van bestemming hebben, hoe complexer het wordt om daar inschattingen voor te maken. Had natuurlijk veel beter gekund, maar dat zegt niet zo veel over hoe logisch het zou zijn dat men nu niet door zou hebben dat een stel DC's ergens plaatsen problemen zou geven. Juist doordat die zowat het simpelst door te rekenen zijn.

[aaahaaap]

Om te beginnen, ik heb geen idee wat de incentives van de netbeheerders zijn. Voor de energieleveranciers wil ik wel een gokje wagen, meer energievraag is beter, dus daar verwacht ik weinig van.

Los daarvan, maakt dat weinig uit. Het gaat erom wat wij als burgers ervan merken, daar is onze volksvertegenwoordiging(!) voor verantwoordelijk. Wil je zeggen dat dit niet waar is? https://www.bouwendnederl...nt-dit-voor-de-woningbouw

En gezien de problemen in de wereld (niet geholpen door de keuze van onze regering om de gasputten in Groningen niet te gebruiken) is/wordt energie hier met de dag schaarser en dus duurder. Hoe minder we daarvan verspillen aan datacenters hoe beter.

Als laatste
> Er wordt van een mug een olifant gemaakt en vervolgens beredeneerd dat de politici dan maar toekijken of tegen beter weten in wat doen

Gezien de woningnood is het al een kudde aan olifanten en de politici hebben inderdaad niks gedaan (je zou zelfs kunnen zeggen dat ze het bewust slechter hebben laten worden).

[Reactie gewijzigd door aaahaaap op 29 maart 2026 11:48]

[The Third Man]

Om te beginnen, ik heb geen idee wat de incentives van de netbeheerders zijn.

Simpel, geen. Het zijn overblijfsels van de overheidsnetten en staan onder enorm zwaar toezicht omdat de risico-impact balans een van de meest kritische is van nutsvoorzieningen in Nederland.

Voor de energieleveranciers wil ik wel een gokje wagen, meer energievraag is beter, dus daar verwacht ik weinig van.

Ze krijgen tegelijkertijd te maken met beperkingen, bijvoorbeeld de sluiting en ombouw van de kolencentrales. Er wordt niet iets bij hen over de schutting gegooid door de overheid, men is in samenspraak wat er wel en niet mogelijk is en de risico's daarbij (omdat de centrales natuurlijk ook onderdeel van de betrouwbaarheid van het net zijn).

Los daarvan, maakt dat weinig uit. Het gaat erom wat wij als burgers ervan merken, daar is onze volksvertegenwoordiging(!) voor verantwoordelijk.

Wat we dagelijks merken is wat er goed aan gaat. Sommige burgers merken alleen wat in de media naar voren komt wat er niet goed gaat, maar dat is niemands anders schuld dan van henzelf noch verantwoordelijkheid van de volksvertegenwoordiging.

Wil je zeggen dat dit niet waar is? https://www.bouwendnederl...nt-dit-voor-de-woningbouw

Dan komt mijn boodschap dus blijkbaar toch niet over of je leest simpelweg niet goed. Ook hier staat duidelijk dat het om specifieke locaties gaat "Flevopolder, Gelderland en Utrecht" en logischerwijs is het niet een soort lichtknopje aan/uit voor de hele provincie, het is dat in die provincie er locaties in het nationale (Tennet) net zijn die tegen capaciteit aan zitten. Dan is het aangeven dat er voor andere locaties dit soort zaken niet automatisch spelen toch niet het stellen dat dit "niet waar is"? Wat is de logica daarvan?

En gezien de problemen in de wereld (niet geholpen door de keuze van onze regering om de gasputten in Groningen niet te gebruiken) is/wordt energie hier met de dag schaarser en dus duurder. Hoe minder we daarvan verspillen aan datacenters hoe beter.

Het overschot van de zon/wind was vorig jaar al 30% nieuws: Hoeveelheid zonne- en windstroom groeit in Nederland, maar overschot ook . Ook dit beeld van schaarste is gewoon onjuist. De energieprijs die je nu van de leverancier krijgt is zo'n 25 cent, tot de Golfcrisis 18-22 cent. Daarvan is 15 cent belasting... Het is echt centenwerk. En nog goedkoper voor de datacenters die bulkcontracten afsluiten. Kortom er wordt ofwel een mediakop verkeerd geinterpreteerd of de feiten verdraaid. De schaarste is steeds minder aan het worden omdat de afhankelijkheid van fossiel sterk daalt. En dat gebeurt Europa-breed: https://ec.europa.eu/euro...tat-news/w/ddn-20260319-2 47% niet-fossiel afgelopen jaar.

Gezien de woningnood is het al een herde aan olifanten en de politici hebben inderdaad niks gedaan (je zou zelfs kunnen zeggen dat ze het bewust slechter hebben laten worden).

We hadden het dacht ik over de vraag of we niet als burgers in actie moesten komen voor de rol van de politiek in de kwestie rond vergunningverlening van deze datacenters ik kan er even niet bij waarom je nu een compleet ander issue erbij haalt en dan gaat wijzen wat die politici daarbij niet goed zouden hebben gedaan.

[Robbierut4]

Goh, de VVD regering wil niks doen tegen bedrijven? Erg gek.

Ik denk dat op basis van het onderzoek van Ben Jordan er best een zaak kan worden gemaakt door burgers dat datacentra ze ziek maakt. Weet niet of dat genoeg kans maakt, maar een paar jaar vertraging door rechtzaken heb je zo.

[demianmonteverd]

Een aantal zijn van hyperscalers, maar zijn er ook datacentra bij die gebruikt worden voor colocation etc.?

[m_snel]

Over welke datacenters in Nederland heeft u het precies? Ik had begrepen dat het onderzoek helemaal niet in Nederland gedaan was, of zie ik dat verkeerd?

[Mathijs Kok]

Zijn er echt geen mogelijkheden om hier iets tegen te doen? Of zijn die er wel, maar de regering doet niks?

De vorige regering deed niets, dat is het probleem. Maar daar hebben kiezers zelf voor gekozen, iedereen met een brein had kunnen zien aankomen dat een regering met die partijen meer bezig zou zijn met het sluiten van asielcentra en boerenbelangen. En zelfs die doelen zijn totaal gemist.

[osmosis]

Eigenlijk toch bizar, menig bedrijf kan niet uitbreiden in NL omdat het energienet overbelast is.

Maar grote mulitnational kunnen hier schijnbaar prima nog een stel datacenters neerplempen.

Argument zal weer weer zijn 'werkgelegenheid' alsof er een legioen aan personeel nodig is voor een datacenter...

[Robbierut4]

Argument zal weer weer zijn 'werkgelegenheid' alsof er een legioen aan personeel nodig is voor een datacenter...

Nee, het argument is dat de vergunning al lang geleden is aangevraagd. First come, first serve.


Of we daar maatschappelijk gezien blij van worden is een ander verhaal natuurlijk.

[DeCo]

Tijden veranderen gaandeweg. Zou er geen mogelijkheid zijn om op basis van nieuwe inzichten alsnog de vergunning in te trekken?

[Robbierut4]

Over het algemeen niet, tenzij iets bij wet verboden is. Ergens ook goed, je wil wel betrouwbaar zijn als overheid.

[DeCo]

Dat laatste trek ik in sommige gevallen ernstig in twijfel. Er zijn genoeg prestige projecten aan te wijzen, waar een wethouder graag een stempel op wil drukken.

Nieuwe inzichten en daar bij behorende regels en wetgeving zou een vergunning doen laten verjaren, lijkt me.

[Reactie gewijzigd door DeCo op 29 maart 2026 10:47]

[Mathijs Kok]

Nieuwe inzichten en daar bij behorende regels en wetgeving zou een vergunning doen laten verjaren, lijkt me.

Als je dat doet, moet je rekenen met enorme schadevergoedingen omdat de vergunninghouders hun plannen maken.


Recentelijk is een bouwvergunning die ik in Duitsland heb gekregen voor een nieuw productiegebouw ingetrokken. We zijn nu aan het onderhandelen over de schadevergoeding daarvoor en die gaat zelfs de gemiste productie voor 9 maanden (de vertraging) dekken. Laat ik het zo zeggen, ik ben er nog steeds kwaad over en het kost heel veel tijd om dingen te veranderen, maar financieel gaat 2026 erg goed worden.

[Daoka]

Aan de andere kant: Stel dat jij een vergunning kan krijgen om een huis te bouwen en ineens zegt de gemeente het mag niet meer. Hoe zou jij dat vinden? Helemaal als er dus nog gevolg problemen zijn zoals je hebt alle materialen al gekocht. Nu kan je daar (voorlopig) niets meer mee. Of je hebt je huidige huis verkocht (met in het contract dat je nog een jaar hier kan wonen zodat je je huis eerst kan bouwen) en je mag niet meer bouwen. Nu wordt er mede geklaagd omdat het maar een datacenter is maar het bedrijf rekent er wel op.

Daarnaast verwacht ik als het omgekeerd zou zijn (Nederlandse of Europees bedrijf dat iets in Amerika wil bouwen) en het gaat niet door dan zouden we hier misschien zeggen van "Hadden ze maar eerder aan moeten denken / rekening mee moeten houden"

[FiberSam]

Dat gaat je dan als overheid een hopp geld kosten. Die bedrijven moeten dan schadeloos worden gesteld. Wil je dat? Miljoenen betalen aan Microsoft?

[m_snel]

Dat van die vergunningen slaat helemaal nergens op, ja die heb je natuurlijk voor alles nodig maar dat staat los van de aansluiting.

Je vraagt geen vergunning aan bij een netbeheerder, je vraagt een aansluiting van zoveel MW .

Dan zal de netbeheerder daar een aparte kabel voor trekken en zeer waarschijnlijk een nieuwe verdeelstation bouwen.

Juist op die locaties zal er een overschot aan capaciteit zijn, want bij nieuwe aansluitingen houd men rekening met een stijgende vraag.

[roelst1]

Nee, dat is helemaal niet het argument. Voor dit soort reusachtige datacenters worden locaties gezocht waar het net voldoende capaciteit heeft. Daarnaast krijgen ze meestal een aparte aansluiting op het hoogspanningsnet (eventueel via een stukje nieuw middenspanningsnet), waardoor het bestaande middenspanningsnet niet verder wordt belast. Het hoogspanningsnet is in Nederland in redelijk goede staat, met concrete plannen tot opwaardering waar nodig, dus heeft het aansluiten van datacenters nauwelijks effect op het aansluiten van bedrijven of wijken. Die moeten namelijk aangesloten worden op het bestaande middenspanningsnet, en laat dat nou net zijn waar er in Nederland zo veel capaciteit problemen zijn.

[The Third Man]

Het is toch vaak ook een kwestie van locatie en context? Menig bedrijf wat op dezelfde plek een aansluiting wil hebben kan die daar toch ook gewoon krijgen? DC’s hebben eigenlijk survivorship bias, ze laten zien waar het wel kan. En onderstrepen eigenlijk dat veralgemenisering die in de media plaatsvindt, dat “het” stroomnet “vol” zit een verdraaiing/Telegraafisering van de werkelijkheid is. Er is niet één net en dan is per definitie een net een reeks knooppunten en verbindingen die elk wel of niet capaciteitsproblemen kunnen hebben. Net als dat “het” internet ook niet traag of vol kan zijn.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 10:10]

[DealExtreme2]

Nee, argument is vergunning. Flauw maar waar. En iedereen kon die krijgen, want duurzaam is hot, en dit verkopen als duurzaam is easy voor grote partijen.

En infrastructuur in eigen land is altijd goed, ookal is het niet van jou - je staat een stuk sterker als je de baas bent over het land waarin het staat.

[Reactie gewijzigd door DealExtreme2 op 29 maart 2026 10:09]

[devil-strike]

Dus wij moeten maar gaan besparen(en als het ff kan geen stroommgebruiken)op energie zodat er meer datacenters kunnen komen?

Achterlijk heel achterlijk.

[The Third Man]

Dat is om je lokale distributienet te ontzien, niet omdat er landelijke tekorten zijn. Als je internetprovider je zou vragen om in de avond minder te streamen betekent dat toch ook niet dat de AMS-IX overbelast is?

[ArmEagle]

Hoezo niet? Als de wind niet waait en de zon niet schijnt, dan verbranden we gewoon fossiele energie. Die datacenters ook, ook met groene certificaten.

Minder verbruik is minder uitstoot.

[The Third Man]

Terwijl niemand er vervolgens over valt dat die stroom geexporteerd wordt https://www.cbs.nl/nl-nl/...n-uitvoer-op-recordniveau

Naar Duitsland werd bijna de helft meer uitgevoerd. De belangrijkste redenen hiervoor zijn een verminderde productie uit wind voor de Duitse kust en een verminderde productie in Zwitserland en Oostenrijk door een lager waterpeil.Naar België werd bijna een kwart meer elektriciteit uitgevoerd. Een belangrijke oorzaak is de verminderde elektriciteitsproductie in Belgische kerncentrales. Er werd 19 procent minder elektriciteit ingevoerd, met name vanuit Duitsland, België en Noorwegen. De invoer is in tien jaar tijd bijna gehalveerd. De belangrijkste reden is dat Nederland zelf meer elektriciteit produceert.

Dus de productie is simpelweg een verdienmodel en wordt steeds opgeschaald, er is niet sprake van een race naar de bodem om de productie zoveel mogelijk te verlagen 'want tekorten' of 'want uitstoot' of iets dergelijks.

En je gaat eraan voorbij dat opslag de komende jaren enorm gaat toenemen waardoor het aandeel fossiel in de essentiele energiebehoefte steeds verder afneemt.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 29 maart 2026 13:19]

[roelst1]

Die datacenters komen er omdat we ze blijkbaar gebruiken. Veel mensen hebben totaal niet door hoeveel energie er nodig is voor een simpele vraag aan een AI of het streamen van videos. Als we daar allemaal wat zuiniger mee om zouden gaan, worden er vanzelf minder datacenters gebouwd.

[wateenwagen]

Er zit wel een stukje verschil in thuisaansluitingen (230v) en grote bedrijven die meestal 10kv binnenkrijgen. Die hebben zelf transformators om de spanning terug te brengen naar 230 400 of 700v. Het net is niet op alle voltages vol

[ArcticWolf]

Denk dat het eerder gaat om de energie zekerheid en niet de netcongestie (die alleen overdag speelt), het gros van onze energie komt nog steeds van gascentrales... laten we nou net een gastekort hebben op korte (en mogelijk lange) termijn.

[m_snel]

Er is helemaal geen gas te kort , anders had de media vol gestaan met berichten dat bedrijven de deuren moesten sluiten.

Volgens de Gasunie is de toelevering stabiel.

Er wordt alleen veel meer voor betaald, en dat kunnen wij in Nederland ook makkelijker betalen dan bijvoorbeeld derde wereld landen.

Of dat eerlijk is dat is natuurlijk een andere discussie, maar zet je die datacenters daar neer dan maakt dat voor de consument ook niks uit.

[Jaïr.exe]

Ach, energieleveranciers kunnen toch aanraden dat de datacenters worden uitgeschakeld tussen 16u-21u. Doen ze ook met onze elektrische auto's, wasmachines en smartphone ultrasnelladers....

[Robbierut4]

Stop jij dan ook met internet gebruiken tussen 16u-21u?

[Kaasje123]

Mijn internet werkt nu ook prima zonder die datacenters hier

[FiberSam]

Naief. Er komt bij jou nu ook gas uit de kraan zonder dat we het uit het Gronings gasveld halen. Totdat Trump de export van LNG naar Europa stillegt. Ergo: als je data uit datacenters gebruikt (bijna alles op internet), dan kan je het maar beter ook lokaal opslaan.

[Mathijs Kok]

Maar blijft het dat doen over een paar jaar? Jij gebruikt elk jaar meer data, zoals wij allemaal doen. Jouw 1806 posts staan allemaal opgeslagen in een datacentrum en zullen waarschijnlijk nog heel lang opgeslagen zijn. Dus elke nieuwe post van je heeft nieuwe opslagcapaciteit nodig.

[AOC]

Zal niet verkeerd zijn. Wellicht alle socials, memes, influencers, marketing uitschakelen oid. Enkel communicatie aan

[kujinshi]

Een wereld zonder influencers en marketing/reclame zou best wel lekker zijn.