Stroomnet in Utrecht zit nu echt vol: stop op nieuwe en zwaardere aansluitingen

Het stroomnet voor de provincie Utrecht gaat vanaf 1 juli voor een deel van het dekkingsgebied op slot. Alle nieuwe aanvragen voor aansluitingen komen op een wachtlijst. Dit geldt ook voor kleinverbruikers en voor mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen.

Deze stop op nieuwe en zwaardere aansluitingen is nu afgekondigd door staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei, meldt de NOS. De CDA-bewindsman noemt dit 'het indrukken van een pauzeknop'. Hij geeft echter niet aan hoelang die zogenaamde pauze duurt. De hoop is dat aanvragen voor aansluitingen op het stroomnet in Utrecht 'zo snel mogelijk' weer kunnen worden geaccepteerd. De NOS schrijft echter dat het nog jaren zou kunnen duren.

De nu genomen maatregel raakt zo'n 800.000 mensen. De provincie telt ongeveer 1,36 miljoen inwoners. Een stop voor aansluitingen op het stroomnet in een hele regio komt nu voor het eerst voor in Nederland. Eerder was er al krapte op delen van het stroomnet in verschillende regio's.

In februari waarschuwde netbeheerder TenneT al dat het stroomnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht overvol zit en dat aansluitstops dreigen. De capaciteitsgrenzen voor de elektriciteitsinfrastructuur zijn bereikt en er zijn volgens het bedrijf 'krachtige maatregelen' nodig. Een aansluitstop kan grote gevolgen hebben voor de economie en voor verduurzaming. Netbeheerders investeren al geruime tijd miljarden in uitbreiding en verzwaring van het stroomnet. Dit kost echter jaren tijd en ondertussen blijft de toenemende vraag groter dan het net kan leveren.

Groter probleem nu afgewend?

De dreigende stroomstop voor Gelderland en Flevoland zou nu wel zijn afgewend. Voor Utrecht wordt het stroomnet nu verdeeld in vijf stukken, waarvan er vier niet op slot gaan. De staatssecretaris meldt verder dat er in de provincie wel genoeg capaciteit is gevonden om lopende woningbouwprojecten aan te sluiten op het stroomnet. Dit komt neer op ongeveer 35.000 woningen. De provincie verwacht dat een op de vijf woningbouwprojecten sneuvelt, wat vooral na volgend jaar gebeurt.

Elektriciteitsnet stroomnet netcongestie. Bron: Sean Gallup / Getty Images
Elektriciteitsnet. Bron: Sean Gallup / Getty Images

Door Jasper Bakker

Nieuwsredacteur

21-04-2026 • 20:46

357

Submitter: JelleDJs

Reacties (357)

357
341
168
18
0
130

Sorteer op:

Weergave:

Kan iemand mij eens uitleggen, is het nu terecht dat de netbeheerders in de slachtofferrol kruipen?

Is het niet gewoon een gebrek aan leiderschap, inzicht of daadkracht geweest in het verleden? Of komt dit inderdaad allemaal volledig onverwacht op hun bordje?

Oprechte vraag, ik wil niet stoken.
De netbeheerders waarschuwen hier al heel lang voor, maar ze mochten er niet op acteren want er moest vooral zo zuinig mogelijk gedaan worden vele jaren. De benodigde verhogingen van de nettarieven mochten steeds niet van Den Haag.

Dat stamt nog wel uit onder andere de economische crisis van 15 jaar geleden, toen iedereen ook vooral niet nog meer belasting wou betalen. Toen begonnen de waarschuwingen over waar we nu zijn beland.
Volgens mij had de ACM vanuit Den Haag juist wel mandaat gekregen om hier wat mee te doen, maar niet gedaan. Aldus dit stuk (van alweer 4 jaar geleden):
In 2013 wijzigt toenmalig minister Kamp van Economische Zaken zelfs de wet: de ACM moet naast 'kostendoelmatigheid' ook letten op leveringszekerheid, en het belang van duurzaamheid. Maar volgens Hans-Peter Oskam, directeur energietransitie van Netbeheer Nederland, bleef "de focus echt op een zo efficiënt mogelijke en zo goedkoop mogelijke energietransitie".
Hoe dubbel is het dan ook dat ditzelfde ACM nu het volgende roept:
Beheerders van stroomnetten moeten meer doen om de drukte op de netten tegen te gaan. Dat zegt de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Dus ja, eerst bijna 15 jaar lang (in 2008 werd hiervoor al gewaarschuwd) niks doen, zelfs na een wetswijziging. En dan gauw de netbeheerders onder de bus gooien.

[Reactie gewijzigd door Aardedraadje op 22 april 2026 06:41]

Je moet dit ook tegen de achtergrond van het tijdsbeeld zien. We hadden toen toegang tot goedkoop Russisch gas, dat als 'relatief schoon' werd gezien. Groningen was nog niet dicht, EV's hadden nog geen vlucht genomen, zonnepanelen stonden nog in de kinderschoenen en de energietransitie stond wel op de agenda, maar had politiek zeker nog niet de urgentie die het nu heeft (of zou moeten hebben). Denk ook aan de uitloop vd de huizencrisis die veel geld kostte.

In dat licht was honderden miljoenen euro's per jaar investeren in verzwaring voor iets wat nog niet urgent leek een 'slechte investering' van belastinggeld. Dat is achteraf een slechte keuze geweest en de politiek had beter moeten luisteren naar de netbeheerders. Maar achteraf is altijd makkelijk redeneren natuurlijk.

Nu moeten we dubbel en dwars betalen voor die verzwaring met alle 'groei-pijn' die daar bij hoort. Toch is er ergens wel een positieve noot denk ik; er zijn nu oplossingen die een complete rework van het net mogelijk maken (o.a. batterijen) die 15 jaar geleden ondenkbaar waren. Er is dus potentie om zaken anders en hopelijk beter in te richten dan het ouderwetse centrale model wat we hadden. Dat is wel complexer dan het was, maar het kan op lange termijn gekoper, flexibeler en robuuster uitpakken. Maar goed, eerst het zuur, dan het zoet vrees ik.
Je hebt gelijk, maar ook in 2008 stond de energietransitie op de agenda. We hadden toen een lastige economische situatie, dus het is logisch dat toen keihard werd gestuurd op doelmatige investeringen. Maar de ACM is te lang in die rol blijven hangen. De signalen waren overduidelijk, tot en met een rapport wat ze nota bene zelf hadden laten opstellen door PwC! Zelfs hun eigen minister kon hen niet tot een andere koers bewegen.

Is het achteraf makkelijk praten? Wellicht. Het was natuurlijk prettig dat de netbeheertarieven lekker laag waren, maar had niemand zien aankomen dat het schip zou stranden? Ik vraag het me af.

Wat ik wel vind is dat de ACM volledig heeft afgedaan als betrouwbare partij in dit verhaal. Telkens als zij nu weer met een mooi verhaal komen hoe ze ons nu weer uit de ellende gaan krijgen, dan is het net of ik Trump een speech zie geven over hoe hij een voorvechter is van diversiteit.

Want wat zijn de oplossingen? Dat particulieren die de adviezen ter harte hadden genomen en dus zonnepanelen, een EV en een full-electric warmtepomp hebben, nu worden aangewezen als de veroorzakers van het verhaal. Dat gaat er bij mij niet in. Lekker de burgers tegen elkaar ophitsen. En nooit zie je ook maar één politicus of ACM-er door het stof gaan... Nee, sterker nog: ze zijn er trots op! Walgelijke figuren.
Je hebt gelijk, maar ook in 2008 stond de energietransitie op de agenda. ...Zelfs hun eigen minister kon hen niet tot een andere koers bewegen.
Dat ontken ik ook niet. We/ze hebben overduidelijk zitten slapen, zeker achteraf bekeken.

Tegelijk; destijds waren zonnepalen 5x de prijs van wat ze nu zijn. En werden zuinige diesel auto's gestimuleerd als 'milieuvriendelijk' alternatief. Mijn punt is; in het tijdsbeeld leek het niet heel waarschijnlijk dat het zo snel zo hard zou gaan knellen.

De politieke stroming destijds was daar kennelijk niet van overtuigd. Je weet wel, toen windmolens 'alleen op subsidie' draaiden ipv wind. En die politiek hebben 'we' zelf gekozen destijds. Ik vraag me oprecht af hoeveel mensen op het Malieveld hadden gestaan als verzwaring van het net destijds ten koste van andere punten hoog op de agenda waren gezet. Niemand wil(de) graag betalen voor capaciteit die op korte termijn niet nodig lijkt/leek.

Nog even los van een hardnekkige stroming die alles rond klimaat een hoax vindt en stelt dat we rustig door kunnen gaan op fossiel, oranje vriend uit de US voorop.
Dat is allemaal waar. Tegelijk werd kernenergie flink afgebouwd in Europa en gingen we vol voor goedkoop Russisch gas als vervanging voor kolen (en kern in Duitsland). En nu verwacht ik eigenlijk ook niet dat we significante stappen gaan maken om echt los te komen van onze OPEC(+) vriendjes en onze grote roerganger in de VS. We vinden het prima... het is even crisis, maar dat gaat weer voorbij. Op naar de volgende crisis! Een leuke overstroming of enorm droge zomer met torenhoge temperaturen. Heerlijk!
Ik deel de sarcastische toekomst visie wel een beetje. Maar hopelijk komt er een kentering. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Waarbij we m.i. eigenlijk al over de helft heen zijn, maar goed.
Ik hoop het... We zijn het wel over de gehele linie aan het verkloten ben ik bang. Hoe bestaat het nou dat het voor boeren verboden is hun koemest uit te rijden, maar ze mogen wel kunstmest uitrijden? Hoe kan het dat bedrijven nog steeds ongefilterd PFAS mogen lozen terwijl filters allang verkrijgbaar zijn? Maar goed... wie ben ik.
Tja... hier in Duitsland betalen we gemiddeld €0,40 per kWh tegen €0,25 in Nederland, met name dus vanwege deze investeringen electricity price Netherlands Germany - Google Search. Ook subsidueert DL de industrie meer met lage stroomprijzen.

En daar wordt dan ook o.a. door de AfD enthousiast tegen geprotesteerd...
Duitsland had dan weer het geniale idee om de kerncentrales te sluiten en vol in te zetten op goedkoop Russisch gas. Zo heeft (bijna) elk land wel z'n politieke uitglijders. Men schat dat de groothandelsprijzen in Duitsland bijna 25% lager zouden zijn geweest wanneer men de centrales operationeel had gehouden.

Een flink deel van die torenhoge netwerkkosten is verbonden aan het sluiten van die centrales.

Daarbij komt dat Duitsland vroeger een netto exporteur van energie was en nu een netto importeur. Dat is natuurlijk ook niet echt fijn voor de tarieven.
EV's hadden nog geen vlucht genomen, zonnepanelen stonden nog in de kinderschoenen en de energietransitie stond wel op de agenda, maar had politiek zeker nog niet de urgentie die het nu heeft (of zou moeten hebben).
Het Klimaatverdrag is uit 1992. Dát we van fossiele brandstoffen af moesten is dus letterlijk al decennialang bekend, en elektrificatie is praktisch overal het enige alternatief.

Rond 2010 waren er al zat mensen die hun dak vol zonnepanelen gooiden omdat het toen al rendabel was om te doen: de terugverdientijd was alleen een jaar of 10-15. Zelfde met EVs: in 2009 was met de Nissan Leaf al duidelijk dat een groot deel van het woon-werkverkeer elektrisch kán zijn, en in 2012 liet de Tesla Model S zien dat elektrisch rijden eigenlijk voor iedereen een optie is. Elektrisch koken, warmtepompen in huis? Doen we al decennia.

Met de techniek van 2010 hadden we dus al de klimaattransitie kunnen doen. Om rond die tijd investeringen in het stroomnet terug te fluiten moet je dus niet alleen geloven dat er nul technische innovatie zal komen, maar er ook expliciet vanuit gaan dat we de klimaatakkoorden compleet gaan negeren! En het is inderdaad geen "sexy" onderwerp, en de verschillende kabinetten hebben het inderdaad zo ver mogelijk voor zich uit geschoven, maar om er nou vanuit te gaan dat we niet eens een halfbakken poging gaan doen om ze te halen? Dat is wel héél pessimistisch...
Als je dan bedenkt dat het rond 1960 al in de planning werd gezet voor 1990, dan is er al helemaal geen enkel excuus meer te bedenken. Men heeft gewoon geen zak gedaan en zitten wachten tot de boel vastliep. Om vervolgens keihard 'crisis!!' te roepen en consumenten de schuld te geven.
Hopen of verwachten dat een kabinet maatregelen neemt die nu geld kosten en voorbij het eind van de regeerperiode (dus tussen 1-4 jaar vanaf nu) pas iets gaan opleveren zit er gewoon niet in. Dat is teleurstellend, maar helaas hoe het zit.
Dat is te makkelijk. De VVD zit al sinds 2010 in elk kabinet, tot op deze dag. Daarbij hebben we kunnen leren van de energietransitie in 1960. Het is heel goed mogelijk om een nationaal plan op te stellen en daar een lange termijn begroting tegenover te zetten. Kijk bijvoorbeeld naar wat er nu met Defensie mogelijk is.

Als men er echt van overtuigd was dat lekker goedkoop Russisch gas geen echte oplossing was, dan was er echt wel werk van gemaakt.
Denk eigenlijk niet dat dat te makkelijk is. Als de VVD wel een keer zou zeggen: "vooruit het gaat iedereen een bak geld kosten maar de belastingen moeten omhoog anders gaat het over 10 of 20 jaar mis" dan hadden ze dus mogelijk NIET in elk kabinet gezeten, dat is nou precies mijn hele punt.
Het zou een bak geld kosten, maar de investeringen zouden uitgespreid worden over tientallen jaren, in plaats van over maanden, zoals nu. Daarnaast was het onderbouwd door verschillende rapporten en trendonderzoeken. Men kon tot op zekere hoogte voorspellen wat er zou gaan gebeuren.

Wat je ziet op globaal niveau, speelt net zo goed op gemeentelijk niveau. Er is hier een nieuwe wijk gebouwd, maar er is geen geld voor het aanpassen van de infrastructuur. De boel staat elke spits muurvast. Het is zo erg dat de brandweer heeft gewaarschuwd dat de veiligheid in het geding komt omdat ze simpelweg niet de mensen op tijd in de kazerne krijgen en de brandweerwagens er niet door komen.

Misschien bekijk ik het te simplistisch... Maar dit kan toch nooit een verrassing zijn? En wat is de geniale oplossing: mensen moeten maar minder vaak de auto pakken.

Alweer ligt de bal bij de burger. Toppers.
Ik snap je verhaal, maar je uitleg "in 2010 kon het al" is denk ik te naïef en kort door de bocht.

Dat het toen eigenlijk al moest, dat ben ik met je eens. We hebben het veel te lang uitgesteld en in de laatste 5 jaar al 2 keer flink de vingers gebrand met torenhoge kosten als gevolg door voort te bouwen op fossiele afhankelijkheid; laat staan de impact op het klimaat. In die zin is dat allemaal weggegooid geld.

Maar de techniek van 2010 was een stuk duurder dan nu met 'minder capaciteit'. We hadden dus significant meer geld moeten investeren voor een minder grote impact. En de transitie is zelfs met de techniek van nu duur, complex en soms lastig door te voeren (lucht en scheepvaart bv.). Dat nog los van capaciteitsproblemen op het net.

De transitie is ook een stuk complexer dan alleen maar 'warmtepompen, zonnepanelen en EV's'. De industrie en landbouw vergroenen is een veel lastiger onderwerp. We zijn er nog lang niet wat dat betreft.
Richtlijnen voor energiezuinige auto's (lees: EV, want er zijn geen andere opties om uiteindelijk aan de eisen te voldoen) zijn ook al meer dan 15 jaar oud (2009), alleen door lobby van (auto)fabrikanten wordt steeds verschoven. Er was een kleine speler die er wel in geloofde, en die is nu (nog) de meest waardevolle autofabrikant.

Dat van het gas af moest, was toen ook al bekend (warmtenetten, woningbouw zonder gas etc.).

Etc.

De politiek heeft hier verzuimd, voorziet in eigen groei (aantal ambtenaren is met meer dan 20% gegroeid in deze tijd, uitgezonderd uiteraard politie / defensie), eigenbelang (loonstijgingen) en heeft gebrek aan visie.

Zie ook alle richtlijnen die niet op tijd geïmplementeerd worden in nationale wetten (daar staat Nederland niet alleen in overigens), NIS2 (om bij de leest te blijven), de richtlijn uit 2022 had in 2024 al effectief in wetten verankert moeten zijn.
Regeren is vooruitzien.

Diverse partijen zagen het destijds al wel aankomen, waaronder dus de netbeheerders. Het elektriciteitsgebruik was al aan het stijgen doordat er steeds meer zaken elektrisch gedaan werden, al voordat zonnepanelen en EV's een vlucht namen.

PwC publiceerde in 2008 al een rapport (besteld door ACM notabene) waarin dit overduidelijk de conclusie was.

Ook toen kwam er vanuit de overheid al geluiden om het olie- en gasverbruik in te dammen (toen nog vanuit het milieu- en klimaatoogpunt en het klimaatverdrag uit 1992 en de opvolgende verdragen - het Rusland-argument kwam pas op tafel pas vanaf de inval in de Krim en het neerhalen van MH13).

[Reactie gewijzigd door Heroic_Nonsense op 22 april 2026 11:24]

Ik ben het helemaal met je eens. Maar het lastige parket waar politieke partijen of coalities in zitten is dat het verdomd lastig is om dit soort zaken te verkopen aan de stemmer als het pas over 10, 15, of 30 jaar relevant wordt. Ze regeren namelijk maar 4 jaar (om en nabij).

Hierom zou ik graag zien dat er lange termijn visie op papier gezet worden. Waar ze naartoe kunnen werken. Ook al wordt dit door de jaren heen aangepast door voortschrijdend inzicht.
Vraag ik me af. De VVD zit al vanaf 2010 standaard in de coalitie, dus tijd en ruimte genoeg om een iets langere termijn visie op te stellen zou je denken. Nu zitten ze er ook weer vrolijk bij!
Voor de VVD specifiek is er een andere reden dat ze niet vooruit kijken: Ze vinden de huidige situatie wel prima.

De VVD is lang de grote vriend van fossiele brandstof bedrijven zoals Shell geweest. Tot het punt dat Shell wetten kan aanvragen bij de VVD (Zie dividentbelasting debakel van een paar jaar terug). Het is helemaal prima voor Shell en co als het nederlandse stroomnet muurvast zit, want dan duurt het langer voordat we ze kunnen vervangen door zon en wind.

Daarnaast heeft de VVD een 2e grote vriend, en dat zijn de vastgoedhouders. Die vinden het ook fantastisch als het stroomnet niet word uitgebreid. Geen stroom = geen nieuwe huizen/bedrijfspanden = hogere huizenprijzen.

De belanghebbenden achter de VVD vinden het helemaal fantastisch als het nederlandse electriciteitsnet op springen staat. Dus het is logisch dat de VVD beleid maakt dat hiertoe leid.

[Reactie gewijzigd door Ralathon op 22 april 2026 14:45]

Tja, daar zou je natuurlijk best gelijk in kunnen hebben, maar ik verwacht eigenlijk niet dat er een kwaadaardig geniaal plan achter steekt. Ik vrees voor populistische kortzichtigheid en dus dwaasheid.
Komt ook door het populisme. Ze willen daardoor ook niet meer dan 1 periode kijken. Want vooruit zien kan betekenen ongemakkelijke keuzes maar. Maar zorgt wel vaak voor duurkoop. Sommige dingen zouden gewoon een 16 of 20 jaar planning moeten krijgen. En zeker op strategisch nivo. Nu is het steeds hoe maak ik de kiezer blij met een sigaar uit eigen doos die je later dubbel zoveel geld kost. En hierdoor creëer je een onbetrouwbare overheid en dat is funest voor de economie. Welk bedrijf gaat investeren in iets als je niet zeker weet of het rendabel is.
"Regeren is vooruitzien."

Inderdaad, er wordt wel vooruitgekeken, maar helaas wordt er dikwijls niet verder vooruitgehandeld dan de volgende verkiezing, en wordt er meer gekeken naar het korte termijn belang van de partij, dan naar de lange termijn belangen van de ganse bevolking.

Op zich is dat wel begrijpelijk als je bekijkt dat het verschil tussen het brengen van een populaire boodschap, bvb lage belastingen, maakt dat je nog jarenlang een mooie parlementaire wedde en/of partijsubsidies kan binnenrijven, tegenover het brengen van een niet zo populaire waarheid, die ervoor zorgt dat je die mooie wedde en subsidies, en de rest van je partijprogramma kan vaarwel zeggen.
En dan spreken we nog niet over de invloed van de bevriende lobbygroepen die moeten bediend worden.

Ook schuiven politici niet populaire dingen af op Europa, om zelf buiten schot te blijven, maar dat heeft dan weer tot gevolg dat er partijen zijn die daar sterk op inspelen, en de EU met al zijn gemeenschappelijke voordelen, van binnenuit willen afbreken, waarmee het kind met het badwater weggegooid wordt

[Reactie gewijzigd door mbbs1024 op 22 april 2026 22:32]

Het ACM is zogenaamd een waakhond maar ik kan me niet herinneren wanneer ze voor het laatst optraden op naam van de burger. Vrijwel elke keer dat deze partij in het nieuws kwam was het met een besluit dat voordelig uitpakt voor de bedrijven en ten koste van de burger. Het verbaast me dan ook totaal niet dat zij mede-verantwoordelijk zijn voor de problemen met het energienet.
Zeker, een ander gied voorbeeld is de terugleverkosten. De ACM lijkt er inderdaad niet voor de consument te zijn. Als ze toch belastinggeld willen besparen dan jan get geld van de ACM beter besteed worden aan de nrt met uitbreiding.
Dit is ook de zorg in het gasverlaters topic. De ACM is in regelmatig contact met netbeheerders maar met precies 1 topiclid, vele meldingen en klachten ten spijt (honderden, wellicht duizenden, alleen al van topicleden). Dit vertaalt zich naar het klakkeloos overnemen van oplossingen die netbeheerders graag zien terwijl die zelfs volgens eerdere communicatie van de ACM zelf in strijd zijn met consumentenrecht of eerdere ACM adviezen.
Consument & Markt. Ik weet ook niet zo goed wat je aan die club hebt. In hun rol als waakhond op de markt waarbij concurrentie en marktwerking onvoldoende spelen, zoals bij de netbeheerders, zijn ze doorgeschoten in het tegenhouden van investeringen die de tarieven zouden doen opdrijven. Daardoor zijn de netbeheerders nu ook niet volledig aansprakelijk.

Zouden we geen ACM hebben die daar een stok tussen de spaken stak, dan zouden de netbeheerder volledig aansprakelijk zijn, maar ook gigantische tarieven kunnen rekenen. Er moet 'gewoon' meer concurrentie komen op die markt of het weer volledig terug naar de overheid. Dit slaat nergens op. Gedeelde verantwoordelijkheid is geen verantwoordelijkheid.
We betalen ook teveel belasting. Maar goed, in het stroomnet moet ook geïnvesteerd worden. Maar dat gaat niet samen met de uitgaven voor de zorg, hogere defensie uitgaven of het sociale verzekeringsstelsel.


Iets moet geven. En ik kies voor de sociale zekerheid en de zorg.
We betalen helemaal niet zoveel belasting. Sterker nog de belasting quote in Nederland is al jaren vrij stabiel en helemaal niet zoveel stijgend of dalend. Na een korte piek begin jaren 80 zitten we vanaf die tijd rond de 38% van het BNP aan belastingdruk. Dat is europees gezien helemaal niet slecht want gewoon rond het gemiddelde terwijl het voorzieningen niveau in Nederland erg hoog ligt. Dus ook de value for money is best goed in Nederland. Tuurlijk dingen staan onder druk wat mijns inziens vrij simpel te verklaren is namelijk door de enorme ontevredenheid onder de 'keizer' terwijl echt 95% geen echte reden tot klagen heeft maar het wel doet. Zijn er gewoon geen stabiele meerderheden meer die lange termijn beleid kunnen voeren want alle lange termijn beleid heeft korte termijn implicaties die dan niet door de kiezer gepruimd worden. En dan kiezen we met zijn allen weer iemand anders.

En nu zo langzamerhand zien we de effecten daarvan, infrastructuur is niet op tijd, hervormingen in de zorg blijven uit, regeldruk neemt toe (veel erger dan belastingdruk) want er komt netto ieder jaar alleen maar bij , ambtenaren apperaat dijt steeds verder uit omdat niemand wil zeggen tegen een burger dat de eisen niet redelijk zijn of niet meer van deze tijd. Wat weer lijdt tot een andere politieke keuze en versnippering.
Totdat we echt een groot probleem meemaken en weer leren wat de waarde was van experts die lange termijn plannen uitvoerden ipv met iedere wind mee te waaien zullen we denk ik deze neergaande spiraal steeds verder nemen met zijn allen.
We betalen helemaal niet zoveel belasting. [..] Na een korte piek begin jaren 80 zitten we vanaf die tijd rond de 38% van het BNP aan belastingdruk
Als "we" refereert naar de gemiddelde volk dan betalen we uiteraard véél meer aan belastingen dan die 38%. Als "we" refereert naar alles en iedereen incl de grote bedrijven en rijke mensen die via verschillende constructies of dealtjes met de overheid veel minder belasting betalen waardoor het gemiddelde naar beneden kan gaan, dan kan je op die 38% van BNP komen ja. Staat leuk in de boeken, maar haalt niet de belastingdruk weg die de meerderheid van het volk voelt.

Het startschot nog voordat je een cent uitgeeft is al 35,75%. Die 38% is echt een lachertje. Als dat waar zou zijn, zou je bijna 2x het besteedbaar inkomen van nu hebben.
Bizar inderdaad dat men nog denkt dat we "zo weinig" belasting betalen.
Als ik alleen al zie wat mijn Bruto/Netto loon is en vervolgens in een excelletje alle verplichte uitgaven bekijk (zorg, verzekeringen, motorrijtuigenbelasting, etc etc) en daar ook weer de bijbehorende belastingen bij neem, dan zit ik al bijna op een nominale druk van 68%. Het is niet normaal.
Vergelijk ik dat met wat m'n vlaamse en duitse vrienden hebben, dan worden we hier compleet genaaid als je geen toeslagen of andere giften terug krijgt.
Ik ben voorstander om de belastingen heel simpel te maken.

Wij hebben zeg 1200miljard nog per jaar. Begin van het jaar al het vermogen van Nederland op 1 hoop gooien(op papier). Bereken de percentage en laat iedereen zijn deel overmaken. Dan kom je op zo'n 9% volgens sommige economen.

Het nadeel nu is dat de belastingdruk heel erg op loon ligt. Zodra jij je geld verdient op een andere manier dan loon, betaal je heel andere tarieven. Wat voornamelijk voor rijke mensen een voordeel is. Terwijl die mensen al rijk zijn.
Je vergeet de inkomstenbelasting die bedrijven voor je betalen, die zie je niet op je loonstrook, minstens 50% van de loon wordt afgedragen aan belasting.
De werkgever betaalt mijn loonbelasting niet, maar draagt deze voor mij af. Het gaat van mijn bruto inkomen af.

Neemt niet weg dat er idd werkgeverskosten zijn, maar loonbelasting is daar niet een van.
Idd, loonheffing is het juiste woord, de premies die de werkgever voor je moet afdragen vallen daaronder (wat feitelijk ook een belasting is).
En ondertussen is er ook kinderbijslag, zorgtoeslag, huursubsidie, hypotheek rente aftrek, en noem maar op. Die zijn belasting vrij en verlagen de belasting druk voor mensen die in aanmerking komen.
Die factoren wegen het bij lange na niet op tegen de torenhoge inflatie en daling van koopkracht.
Blijkbaar wel, want de koopkracht stijgt wel degelijk en belastingdruk is niet gegroeid. Het is ook wel te merken hoe iedereen klaagt over het dure leven maar ondertussen wel flink uit blijft geven. Torenhoge inflatie is ook lekker hyperbool weer, want in werkelijkheid is die 3,3% vorig jaar en dit jaar is nog steeds lager geraamd ondanks Iran.
[quote]Het is ook wel te merken hoe iedereen klaagt over het dure leven maar ondertussen wel flink uit blijft geven[/quote]

Dat is... discutabel. Van vandaag: https://nos.nl/artikel/2611517-grote-zorgen-onder-nederlanders-over-persoonlijke-financien-door-oorlog-in-midden-oosten, van een paar dagen geleden: https://nos.nl/artikel/2610793-anwb-nederlanders-blijven-in-meivakantie-dichter-bij-huis-door-stijgende-prijzen
Dat is de momentopname doordat specifieke zaken duurder zijn zoals vliegtickets. Dat is wat anders dan de meerjarige trend van de belastingdruk, koopkracht, inflatie enzovoort.
Vind het wel mooi dat je de meivakantie aanhaalt, Nederlanders blijven dichterbij.

Ze dus nog wel aardig wat geld over de balk om toch op vakantie te gaan. Het is tegenwoordig heel normaal om van alle schoolvakanties toch wel een paar dagen weg te gaan. Dat noem ik best wel een luxe.

Als ik twijfels heb over betaalbaarheid ga ik niet.
De inflatie niet zo erg laten lijken heeft de overheid een prachtig trucje voor uitgevonden: de kosten van huur / hypotheek, boodschappen en energie worden tegenwoordig veel minder meegewogen zodat men een zogenaamde """kern"""inflatie kan berekenen.

Die berekening klopt dus als je lekker je schaapjes op het droge hebt met een goedkope hypotheek, zonnepanelen op het dak, een EV die je oplaadt via die zonnepanelen, een warmtepomp, en als boodschappen maar een klein deel van je kosten zijn.

Tegenwoordig is de gemiddelde huurprijs in de vrije sector €2000. In de sociale huur tocht het een ongeluk, heeft men enkelen ramen en is men 20%+ van hun inkomen aan boodschappen kwijt. Voor beide groepen stijgt de huur iedere keer met 5-7% Dan klopt dat rooskleurige inflatie-plaatje van de overheid totaal niet.
Dat is een significant hogere inflatie dan het ideeal van 2% op Europees niveau. Ook klopt er geen zak van dat de koopkracht stijgt - thans, de gemiddelde koopkracht. Ik geloof best dat de rijkere VVD-stemmers er op vooruit gaan. Maar het merendeel van de bevolking merkt toch echt wel wat druk op de portemonnee. Het mag een keer afgelopen zijn met het fabeltje dat Nederland een "rijk land" is.
Dus je zegt eigenlijk dat dit soort weergaves gelogen zijn? https://www.cbs.nl/nl-nl/...g-met-3-6-procent-in-2024 wat nb primair de CAO stijging waar VVD’ers weinig boodschap aan hebben (immers vooral uit de vrije sector).

En niemand zegt verder dat veel mensen rijk zijn of geen geldproblemen zouden hebben maar je lijkt volledig nuanceloos, enkel in zwart/wit te kunnen redeneren dat dat automatisch zou betekenen dat alle cijfers dan ook in het rood zouden moeten staan.
Dat zwart-wit denken is wat jij hier nu doet door labels te plakken op iemand met een andere opvatting over een bepaald onderwerp waar jij je niet in kan vinden.

Ik zeg ook niet dat de cijfers gelogen zijn, ik zeg dat de cijfers hoog zijn. Als je alleen maar met stropopargumenten komt, hoeft het voor mij niet.
Ik reageer op de volgende zinnen, mischien helpt het om uit te splitsen dat het mij niet om een stropopargument gaat maar juist jouw woorden:
Ook klopt er geen zak van dat de koopkracht stijgt - thans, de gemiddelde koopkracht. Ik geloof best dat de rijkere VVD-stemmers er op vooruit gaan. Maar het merendeel van de bevolking merkt toch echt wel wat druk op de portemonnee.
Jij zegt zelf "klopt geen zak van", zonder bron. Hoe is dat dan anders dan zeggen dat het gelogen is? Jij zet het hier toch weg, niet ik die met de daadwerkelijke CBS cijfers en hun onderbouwing daarvan kom? Waar plak ik dan het label?
Het mag een keer afgelopen zijn met het fabeltje dat Nederland een "rijk land" is.
Dit is het zwart/wit denken. Ik geef de nuance aan dat er meer tinten grijs erbinnen zijn. Waarom plak ik dan het label? Jij hebt het hier over fabels en rijk, allesomvattende labels. En het is eigenlijk ook een stropopargument, want wie staat er daadwerkelijk te roepen "Nederland is rijk, punt".

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 22 april 2026 20:16]

Nee. Het startschot is 9.32%. Bij de 35.75% reken jij sociale premies mee die de Belastingdienst ook int.

Overigens is die 9.32% eigenlijk niet eens het startschot. Je werkgever betaalt eerst zijn deel, en de 9.32% betaal jij over wat er overblijft.

Daarna heb je ook natuurlijk nog BTW voor het geld weer bij werkgevers terug komt.
et startschot nog voordat je een cent uitgeeft is al 35,75%. Die 38% is echt een lachertje. Als dat waar zou zijn, zou je bijna 2x het besteedbaar inkomen van nu hebben.
Creatief rekenen les 1?
We betalen niet veel belasting? Inkomstenbelasting op een modaal salaris is bijna 38%. Van die 62% die je overhoudt gaat het grootste deel nog eens bijna 21% (want eten is een lager tarief) naar de staatspot omdat je belasting betaalt over alles wat je koopt. Onderaan de streep betaal je dus 59% belasting over het geld dat je verdient. Ik weet niet wat jouw idee van veel of weinig is, maar "meer dan de helft" vind ik veel...
Dat is 21%van de 62%
Dus 13%

En dat geldt alleen over dingen die je koopt, niet je hypotheek of huur bijvoorbeeld.

Kortom laat het de helft van je uitgaven zijn zeg genereus 8% dan kom je op 38+8 =46%

Niet 59%
Oh, maar de helft van mijn inkomen! Nou dat is niet zo erg, vooral niet in een land waar de koopkracht elk jaar sterk op vooruit gaat! /s Wat een mooi toekomstbeeld zeg. De politiek verprutst het en wij mogen het weer betalen.
Weet je wat, we verlagen de belastingen. Maar gezondheidszorg wordt onbetaalbaar, het publiek onderwijs gaat achteruit in kwaliteit. De wegen zullen meer put dan weg zijn, je pensioen, daar ga je volledig zelf voor moeten sparen, ...

Mensen kijken zo vaak naar hoeveel ze betalen, niet naar wat ze er voor terugkrijgen. Kan het beter en efficienter? In theorie wel. Maar als je kijkt naar landen waar men veel minder belastingen betaald en wat het de mensen daar kost, dan zou ik echt niet willen wisselen met hoe we er hier in West-Europa mee omgaan.
Ik betaal graag 5 procent meer belasting over mijn loon als dat betekend dat zorg kosteloos wordt, scholen kosteloos worden.

Onze overheid denkt echt niet serieus na over waar we over 30 jaar staan maar zijn telkens bezig met de eigen ambtstermijn.

Zaken als toeslagen ook, zwaar achterhaald systeem en eigenlijk compleet belachelijk. Zaken als basisbeurs zouden veel beter zijn maar hier wordt niet over nagedacht. Complete tak kan eruit, verouderd systeem kan eruit. Plus dit is het systeem waarbij de meeste mensen schulden richting de overheid aan overhouden.

Zelfs als de positie van de overheid in deze situatie, zij roepen al zolang dat we gas vrij moeten en dat betekend over op stroom. Maar als overheid daadwerkelijk de infra aanpakken of als overheid dit soort zaken echt verplichten en er op toezien, ho maar.

Je kan dit bij de netbeheerders neerleggen maar ik houdt de overheid hiervoor verantwoordelijk. Die zijn liever bezig met het elkaar zo moeilijk mogelijk maken in de tweede kamer. Maar echt gezamenlijk kijken naar de toekomst zit er helaas niet in en met die poppenkast zie ik dat voorlopig niet gebeuren. En dan kijk ik oprecht naar links en rechts.
Ik betaal graag 5 procent meer belasting over mijn loon als dat betekend dat zorg kosteloos wordt, scholen kosteloos worden.
Het idee is niet nieuw. De politiek is ook welwillend. Alleen, het is niet efficiënt. De zorg wordt duurder als deze "gratis" wordt. Het kost ons een paar tientjes per jaar extra.
De huidige regeling is een complexe afweging tussen onderbehandeling en overbehandeling met uitvoerbaarheid als randconditie.
En niet heel naar bedoeld maar de gratis zorg die onze nieuwe inwoners nodig hebben kost ook bakken en bakken met geld.

Maargoed wat ik zeg, ik ben oprecht van mening dat onze overheid hierin al jaren faalt. Dit zijn geen nieuwe zaken en situaties die al jaren de nodige aandacht nodig hebben maar niet krijgen omdat ze in de tweede kamer liever een toneelspel opvoeren dan echt zaken afronden.
Dat zegt men altijd maar nu loopt men door met dingen die voro 2 tientjes gefixt worden en dan ineens 10-100-1000x meer kosten
Of erger mensen gaan vroegtijdig dood en betalen dan dus geen inkomsten belasting meer.

Kortom “duurder” op papier, in de praktijk? Nog niet zo zeke
Juist ja, het zijn altijd die twee extremen. De burger moet dokken of de problemen worden nog groter.

Misschien even kijken naar hoe ons belastinggeld gebruikt wordt, waar de relevante instanties gestroomlijnder kunnen worden, kijken hoe er minder geld verspild kan worden aan onzin... maar nee, dat is allemaal te moeilijk.

De burger moet het maar slikken want ze krijgen er oh zo veel voor terug. Wat is er met de koopkracht gebeurt de afgelopen jaren? Zorg? Onderwijs? Wegennetwerk? Precies. Alleen de rijken zijn er op vooruit gegaan met al deze kabinetten VVD, de rest moet het maar slikken met dit soort bullshitargumenten.
Er wordt al 20 jaar lang overal bezuinigd omdat het efficiënter zou moeten. Conclusie, achterstallig onderhoud en minder capaciteit waar het nodig is.

Je kunt niet betere investeringen verwachten door te bezuinigen. Onderwijs, zorg, wegen etc gaan er op achteruit omdat er, onder het mom van verspilling tegengaan, overal is bezuinigd. De belasting is ook verlaagd in al die jaren, dat zie je terug in de ongelijkheid en afbraak van publieke voorzieningen.
Enshittification is wat je ziet bij alles dat de private sector doet. Dat is er ook in beperkte mate voor de publieke sector. Als het geld efficient word ingezet is dat een 'logisch' gevolg. In hoeverre is het onderwijs er op vooruit gegaan toen de verhouding leerling / onderwijzers beter is geworden? Gaat die verhouding wel verbeteren als we deze nog verder weten te verbeteren?

Ik denk dat je argument overigens wel op gaat als we extra verpleegkundigen zouden aannemen. Maar onderwijs is niet een voorbeeld dat ik zou aandurven op basis van de resultaten uit het verleden. Voor wat betreft infrastructuur, zoals het water- en wegennet, denk dat er niemand is die daar perse op tegen is om in te investeren.
Bezuinigen en minder geld verspillen zijn twee verschillende dingen he. Ik had het exclusief over het laatste.
Wat kunnen we anders doen? Ja, stemmen op bepaalde partijen, maar het vertrouwen daarin is ook moeilijk op te brengen aangezien ze veel van hun beloftes moeten laten gaan om maar in het kabinet te komen. Of ze beloven iets maar de enige manier om dat te bereiken is moreel verwerpelijk en/of illegaal.

Of (als je kijkt naar het VK bijvoorbeeld) ze doen wat ze beloven, maar ondanks alle waarschuwingen dat ze er op alle vlakken op achteruit gaan drukken ze toch door.
Onbetaalbaar? Laten we geld eens gebruiken waar we het echt nodig hebben. Miljarden naar oorlogen laten we daar eerst eens mee stoppen. Kijken hoe snel het conflict overal is opgelost als er geen geld voor is. Of onbeperkt mensen binnenlaten die nergens voor hoeven te betalen, laten we daar ook eens mee stoppen.

[Reactie gewijzigd door et36s op 22 april 2026 10:22]

Ik zie dit vaak terugkomen, mensen zijn gewend aan een bepaalde levensstijl maar vergeten waar het vandaan gekomen is, dus gaan ze kijken of het nog beter kan.

40 uur per week is veel werken! Ja maar vroeger was het meer en had je geen recht op vrije dagen of ouderschapsverlof.

Vaccinaties zijn niet nodig! Ja maar vroeger stierven veel kinderen aan ziektes die nu voorkomen worden door uitgebreide vaccinatiecampagnes.
De belastinginkomsten hoeven niet omlaag, maar het moet wel eerlijker verdeeld worden.

Wil je het helemaal eerlijk doen, dan schaf je belasting op inkomsten uit arbeid helemaal af, en compenseer je dat met een hogere belasting op vermogen. Kijk ook eens dit filmpje van Tegenlicht, waarin belastingonderzoeker Reinier Kooiman uitlegt waarom afschaffen van belasting op inkomen uit arbeid de oplossing is:

YouTube: De verrassend simpele oplossing voor ongelijkheid volgens Reinier Kooiman | VPRO Tegenlicht

[Reactie gewijzigd door Heroic_Nonsense op 22 april 2026 11:17]

Wil je het helemaal eerlijk doen, dan schaf je belasting op inkomsten uit arbeid helemaal af, en compenseer je dat met een hogere belasting op vermogen.
Ik weet niet of het zo radicaal moet dat we het ene afschaffen en helemaal teren op het andere. Ik stel voor om wel wat belasting uit arbeid te behouden zodat iedereen 'in the loop' zit. Anders wordt alles grotendeels betaald door het vermogen van een deel van de bevolking en dan zullen die mensen daarook niet erg blij mee zijn.
Maar een iets hogere belasting op vermogen kan denk ik wel en zou goed zijn m.i.

[Reactie gewijzigd door koelpasta op 22 april 2026 19:10]

De mensen met inkomen uit arbeid bouwen dan ook vermogen op, die dan belast wordt. Zie ook het filmpje.
De mensen met inkomen uit arbeid bouwen dan ook vermogen op
Dat is een utopie. De meeste mensen geven hun geld harder uit dan ze inkomsten genereren...
Ik weet niet hoe die onderzoeker dan mensen zover wil krijgen hun geld niet uit te geven,.Genetische mutatie via drinkwater?
in een land waar de koopkracht elk jaar sterk op vooruit gaat! /s
Ryunoro, ik snap best dat je problemen hebt met het betalen van belastingen (en met rekenen), maar begin nu eens met nadenken over wat je typt. Of nog beter, eerst even iets uitzoeken. De koopkracht van Nederlanders is namelijk behoorlijk stabiel en is absoluut niet jarenlang sterk gedaald. Dat is onzin, roeptoeteren.
Er zijn best groepen waar je de positie van achteruit ziet gaan. Jij kijkt naar GDP en neemt dan je eigen situatie wellicht mee. PPP en inflatie zien er toch niet geweldig uit voor sommigen. Er zijn best wat zelfstandigen die ik ken die gewoon minder zijn gaan verdienen. En daar zitten zelfs ICT-specialisten bij.
Nergens voor nodig hoor, zo'n persoonlijke aanval. Ik heb helemaal geen problemen met het betalen van belastingen, dat is een ronduit valse stelling. Ik argumenteer dat er beter gebruik gemaakt moet worden van ons geld, dat het niet verspild moet worden. Dat had je er eenvoudig uit kunnen halen als je zelf even wat beter had nagedacht.

De koopkracht van Nederlanders is niet behoorlijk stabiel. Sinds de inflatiecrisis is deze flink onderuit gehaald en nog niet weer naar boven gekropen. De enige 'stabiliteit' die we hier kennen is dat het relatief langzaam gaat - maar nog steeds achteruit. Pretenderen dat wij een rijk land zijn, alsof de gemiddelde inwoner daar iets van merkt, dat is pas roeptoeteren.
Je vergeet de gemeentebelasting, eigen woning forfait, waterschapsbelasting en accijnzen op energie, rookwaar en alcohol. Ook de eigen bijdrage in de zorg is gewoon verkapte belasting op ziek zijn.

Uiteindelijk gaat 80% van het geld dat je verdient op een of andere manier terug naar de overheid.
Uiteindelijk gaat 80% van het geld dat je verdient op een of andere manier terug naar de overheid.
Okay, maak die rekensom nog eens en kom dan terug.
Rijdt waarschijnlijk 700 km per dag. Dus al het geld gaat op aan brandstof, dan zou 80% best eens realistisch kunnen zijn ;-)

Anders:

Heel grof:
  • Zuinig leven → misschien 40–45% totale belastingdruk
  • Gemiddeld → 45–50%
  • Veel auto/brandstof/roken/alcohol → kan richting 50–55%
Het is maar net hoe ver je de berekening doortrekt. Het geld dat jij uitgeeft gaat voor een deel weer naar de overheid. De winkel waar je iets koopt heeft personeel dat ook weer inkomstenbelasting, btw etc moet betalen. Bij het inkopen hebben ze te maken met leveranciers die ook personeel hebben maar mogelijk ook importtarieven.
In 2025 was het BNP wordt geraamd op bijna 1.200 miljard euro. De overheid heeft in dat zelfde jaar uitgegeven ca 457 miljard euro. Dan kom je dus uit op die 38% die hierboven ook al is genoemd.
Het is niet dat bij bepaalde uitgaven je er voor kan kiezen om deze NIET af te nemen (zorgverzekering, motorrijtuigenbelasting, bijtelling, woonverzekering(en), etc etc), was dat wel zo dan was die 46% prima geweest.
Je bent niet verplicht in Nederland te wonen, de wereld is groter. Als het gras elders groener is, vooral daarheen gaan. Als iedereen ontevreden dat doet lost het energie tekort hier ook op :P
Ik zou België alvast afraden als je nu al klaagt over hoge belastingen :-)
En dan is er nog de accijns op frisdranken ("suikertaks"), alcoholische dranken, rookwaren, brandstoffen, energiebelasting, WOZ belasting, BPM en vast nog wel meer.
Ik weet niet wat jouw idee van veel of weinig is, maar "meer dan de helft" vind ik veel...
Zo werkt het natuurlijk niet.
We hebben hier ook gemiddeld hogere inkomens.
Die hogere inkomens kunnen worden gegeven omdat we in dit land een hogere efficientie kunnen halen.
Die hogere efficientie komt omdat dit land middels belansingen ingericht kan worden zodat bedrijven meer inkomsten kunnen genereren.
Dus de helft die je na belastingen overhoudt is meer dan in veruit de meeste andere landen op de wereld, ook al hebben ze veeeeel lagere belastingen.
Een uitdijend ambtenaren-apparaat is toch ook niet raar bij een steeds maar groeiende bevolking?
In 2005: 16,3 miljoen inwoners, 980.000 ambtenaren (~6%)
In 2005: 18,1 miljoen inwoners, 1,1 miljoen ambtenaren (~6%)

Maar, in de tussentijd is de samenleving een stuk complexer geworden, meer regels, meer eigen verantwoordelijkheid, meer psychische ziektes/aandoeningen en natuurlijk vergrijzing en gebrek aan zorg daar voor.
Dat het totaal aantal ambtenaren in Nederland meegroeit met de bevolking is geen probleem.

Wat wel een probleem is welk type ambtenaren snel groeit. En dan gaat het veel over bijvoorbeeld rijks ambtenaren die houden zich niet bezig met uitvoering (waar diverse tekorten spelen) maar met beleid ofwel vooral meer regels bedenken en handhaven. Die groei is sinds 2020 zo'n 20% terwijl de bevolking niet zo snel is gegroeid.
Een deel van de taken is naar de gemeenten geschoven, dus dan zou je dat mogen terugzien. Als je kijkt naar wat er gebeurd in niet overheids organisaties dan zie je dat men meer efficient lijkt te worden, meer doen met minder. Dat zie je ook niet echt terug. Dus daarom zou ik voorzichtig zijn om groei in aantallen maar te accepteren. Er mag best goed gekeken worden naar het kostenplaatje. Voor de dagelijkse boodschappen denk je toch ook na bij welke supermarkt / groenteman/vrouw of detailhandelaar je je aankoop doet?

Het kan zijn dat men bijna alleen verpleegkundigen of defensie personeel heeft ingehuurd, als dat zo is, dan zou dat geweldig nieuws zijn.
Hehe we betalen te veel belasting maar moeten in een vergrijzende samenleving wel investeren in sociale zekerheid en de zorg? Beetje tegenstrijdig niet?
De regering kan alleen maar meer geld krijgen om te investeren in de sociale zekerheid etc als ze meer geld verdienen, daar zijn veel manieren voor. Dat was bijvoorbeeld ook Gronings gas, wat over de jaren zo'n 429 miljard euro opgeleverd heeft... wat nu dus ergens anders vandaan moet komen.

Ik denk dat ze daarom graag die datacenters wilden hebben (want dan investeren bedrijven in Nederland), of de "Dutch sandwich" belasting-vermijdings-truuk niet sluiten, omdat dankzij dat die bedrijven een aanwezigheid in Nederland hebben en we iets van die winst krijgen.
Die brievenbus firma's leveren wel iets op natuurlijk, maar je betaald er indirect ook wel weer iets meer door in de vorm van je afdracht naar de EU (dat is op basis van GDP namelijk).
Jij trapt dus mooi in het bullshit verhaal van het kabinet. Ze claimen dat de Ziektewet uitkering onbetaalbaar wordt maar er zit meer dan 40 miljard in de pot en er komt meer binnen dan er uit gaat. Het is een verzekeringspremie betaald door werknemers, niet van belastinggeld.

De instroom is al 10 jaar procentueel dalende en een deel van de instroom komt omdat ze de pensioenleeftijd verhoogd hebben.

Ze willen gewoon graag graaien in die pot van 40 miljard.

Ze hebben in 2019 al de arbeidskorting afgeschaft waardoor zieke netto tot ±€500/maand er op achteruit zijn gegaan en nu willen ze nog eens 20% afpakken. Hierdoor gaan veel mensen in grote problemen komen zoals verlies van woning, met meer kosten tot gevolg.

We moeten niet de meest kwetsbare en onfortuinlijke van de samenleving nog verder de ellende intrappen.

[Reactie gewijzigd door Rogers op 22 april 2026 00:19]

[quote]Ze claimen dat de Ziektewet uitkering onbetaalbaar wordt maar er zit meer dan 40 miljard in de pot en er komt meer binnen dan er uit gaat. Het is een verzekeringspremie betaald door werknemers, niet van belastinggeld.[/quote]

Ja op dit moment, maar over 5 jaar? 10? Een goede regering is niet kortzichtig en bereid zich jaren voor op wat er komt - in dit geval, bejaarde boomers die meer zorg nodig hebben. En ook daar ben ik boos over dat ze niet eerder (bijv. toen de boomers nog aan het werk waren) meer geld opzij gezet hebben. Maar als ze geld opzij gezet hadden zou er minder geld voor andere zaken zijn.

Maar iig, lang verhaal kort er zijn korte en lange termijn issues, en het is een risico als ze geld uit de pot voor lange termijn pakken om aan korte termijn zaken uit te geven.

Maar wat ik ervan begrijp (en da's niet veel) is het al jaren zo dat de staat meer uitgeeft dan verdient, en dat wordt dan bijgeleend waardoor de staatsschuld hoger wordt en we meer rente betalen. Dat zou slim kunnen zijn als het bijvoorbeeld naar investeringen gaat die de economie beter maken... maar veel gaat naar het oplossen van hun eigen problemen (toeslagenaffaire), compenseren van mensen die het slachtoffer zijn van geld dat door de staat verdiend is (een groot deel van onze zorgstaat was betaald door het gas uit Groningen, maar dat mag niet meer terwijl de mensen die er wonen er schade aan hebben wat weer miljarden kost).

etc. Ik zal niet zeggen dat ik het beter kan doen, en ik ben echt niet jaloers op politici.
De jongste boomers zijn deze jaren met pensioen aan het gaan. Het Arbeidsongeschiktheidsfonds is er om te betalen voor mensen die niet kunnen werken - uitkeringen zoals de WIA stoppen zodra je recht hebt op de AOW.

Er zal inderdaad een hoop geld nodig zijn om die stijgende zorgkosten van de boomers op te vangen, maar het Arbeidsongeschiktheidsfonds is daar compléét het verkeerde potje voor. Daar heb je alleen wat aan als je d'r vanuit gaat dat zorgmedewerkers door de toenemende vraag massaal zichzelf kapot gaan werken.
Er zijn inmiddels gesprekken gaande dat woonwijken ondanks toezegging uitgesteld worden, omdat een ziekenhuis voorrang krijgt met uitbreiding op het E net. Maar ook de zorg zal last gaan krijgen van dit te kort op het stroomnet. De zaken liggen inmiddels niet meer los van elkaar.
Tsja, en ondertussen kan dat ziekenhuis geen personeel vinden, omdat er in de omgeving niet genoeg woningen zijn om dat personeel te huisvesten...
Onzin. Energie staat aan de basis van alles wat je noemt. Hoe doen de sociale zekerheden en de zorg het als de energievoorziening onder druk staat? Het gaat over basiszaken zoals de infrastructuur. En daarbij zijn er voldoende waarschuwingen geweest, maar is er gekozen om daar geen gehoor aan te geven. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2446934-reconstructie-hoe-toezichthouder-tekorten-op-het-elektriciteitsnet-mede-veroorzaakte

We betalen bij lange na niet genoeg belasting om ons land goed op de rit te krijgen.
Als er iets moet geven, dan ben ik sterk voorstander van het aanpakken van de belastingontduiking en -ontwijking. Dat levert meer op dan de onderkant van de samenleving en de zorg nog verder uit te knijpen.
wordt een tikje off-topic
Was het niet Sigrid Kaag die als minister 1 MILJARD euro aan haar eigen hobbyclubjes schonk
Nee, dat was niet zo, maar dat soort leugens doet het erg goed bij ongeïnformeerde figuren die maar wat graag tegen Kaag aanschoppen. En wel zodanig dat zij moest stoppen met haar werk.

Nederland heeft meer dan zat (belasting)geld
waarom roep je dan dat er bezuinigd moet worden op uitkeringen en de zorg? Terwijl juist de zorg zo belangrijk is om mensen aan het werk te krijgen of houden en de werkenden in de zorg een goed salaris te geven zodat de uitstroom minder is.
Uitkeringen heeft te maken met fatsoen. Niet iedereen is gezond geboren, mensen krijgen ziektes en ongelukken. Die moet je niet de goot in trappen, daar hoor je op een normale manier voor te zorgen. Als je ziet wat nu de uitkeringen zijn, en wat de gemiddelde huurprijzen zijn, schrik je je wezenloos.

Er is inderdaad geld zat in Nederland, maar door belastingontwijking en belastingontduiking loopt Nederland miljarden mis. Wereldwijd is het probleem nog groter. En dan wil jij bezuinigen op de zorg en uitkeringen?
1 MILJARD euro
En hoeveel procent van de jaarlijkse begroting is dat?
In plaats van "Den Haag" mag je gerust "VVD" typen hoor. Leg de schuld neer waar die is.
Dat heb je dan "Halfscherp" zou ik zeggen. Het is niet VVD alleen geweest die geregeerd heeft.
Niet alleen, maar wel telkens, in samenwerking met die paar andere burgerhatende partijen. De gemeenschappelijke factor in al die kabinetten was de VVD, en nu nog steeds. En zie wat het met ons land gedaan heeft.
Enige burgerhatende partij is de Partij Tegen de Burger van De Speld die juist dit soort onderbuikrethoriek belachelijk maakt. Er is weinig inhoudelijk te discussiëren als alles wat je niet bevalt of overeenkomt met je eigen politieke overtuiging weg te zetten als “burgerhatend”. Dat is volslagen irrationeel.
De VVD kan er anders aardig wat van. Het verschil tussen die partij, en de Partij tegen de Burger, is dat laatstgenoemde er eerlijk over is.

Je hoeft er ook geen persoonlijke aanval van te maken hoor. Ik zet niet alles wat me niet bevalt als zodanig weg, dat maak jij ervan als negatieve generalisatie wegens gebrek aan legitieme tegenargumenten.
Klopt maar dit deel van het belied komt uit hun verkiezingsbeleid en was hetgene waar ze nooit op toegaven.

Wil het niet perse politiek maken maar dit is weldegelijk door hen zo neergezet.
Kan me niet herinneren dat de vvd meer dan 75 zetels had
Hoeft ook niet, je kunt gerust naar de coalities kijken en welke partijen daarin voorkwamen, en met name de leidende partij. Je kan ook het stemgedrag in de kamers van de partijen erbij pakken, en ook dan zal je een patroon zien.
Naast een patroon is er ook een drogreden te bespeuren dat andere partijen het anders hadden gedaan als zij de politieke macht hadden gehad.
Dat hebben die andere partijen reeds bewezen middels hun stemgedrag. Niet bepaald overtuigend argument dat alle partijen hetzelfde zijn op dit vlak, dat is gewoon niet juist.
Hun stemgedrag is niet wat ze uiteindelijk bereikt zouden hebben, immers voor beleid moeten zij met de wetten komen, niet alleen erover stemmen.
Jouw argument was dat andere partijen het niet anders gedaan zouden hebben. Hun stemgedrag op wetsvoorstellen bewijst wel degelijk het tegendeel, daar het impliceert dat zij andere gedachten hebben over de onderwerpen en dus logischerwijze met andere wetsvoorstellen zouden komen als ze zelf die bevoegdheid hadden.
Jouw argument was dat andere partijen het niet anders gedaan zouden hebben.
Zeker niet, dat is jouw drogreden wederom. Ik zeg iets anders. Het lijkt erop, maar is niet hetzelfde:
is er ook een drogreden te bespeuren dat andere partijen het anders hadden gedaan
Wat ik dus stel is dat dit een onbekend gegeven is: het zou zo kunnen zijn (anders uitpakken), of niet (hetzelfde uitgepakt). Ik weerleg dus jouw stelligheid door aan te geven dat die stellingname (het zal met andere partijen dus anders gegaan zijn -> 1 enkel scenario, niet een reeks mogelijkheden) een drogreden is. Zeggen dat iets niet per se wit is (anders gegaan) betekent niet dat het zwart moet zijn (zelfde gegaan). Het is enkel niet aan te nemen (kan wit, kan zwart, kan alles er tussenin zijn).

Zie je nu dat je nu zelf een stropopargument toepaste? Iemands argument anders uitleggen (alsof ik beweerde dat het sowieso hetzelfde was gegaan)?

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 22 april 2026 20:14]

Dat gaat nog veel verder terug, mijn vader werkte in de jaren 80 en 90 bij wat nu tennet is. Hij pleitte destijds al voor forse net verzwaring. Mede omdat hij al aan zag komen dat er warmtepompen zouden komen in plaats van gasverwarming. Ook waren zij zelf al aan het experimenteren met zonne en wind energie.

Zelfs de toekomst van elektrische auto’s wordt voorspeld in enkele rapportages, toen al.
Laten we niet doen alsof dit probleem de schuld is van burgers die niet meer belasting of hogere tarieven willen betalen. Wat een belachelijke implicatie.
Kan me niet voorstellen dat de regering hier niet op heeft geanticipeerd.. als de netbeheerders meerdere keren dit verteld hebben.
Heel simpel: de regering is er van op de hoogte en wéét dat ze iets moeten doen als ze niet over 10 jaar in de problemen willen komen - maar de eerstvolgende verkiezingen zijn over 2 jaar, en "partij X verhoogt energiebelasting met 20%" trekt geen stemmen...
Goh, ik wil ook niet stoken zoals @Pogostokje ook aangeeft,

Maar even een snelle google en je komt deze zaken al tegen : Tennet leiding

Het is in ieder geval in Nederland niet zo heel anders dan hier in België , wij (en met "wij" bedoel ik dus eerste minister Yves Letterme, die heel heel heel toevallig na zijn premierschap een kushy jobke in de franse financiële wereld kreeg en LIVE op TV daarvoor ipv het belgische volkslied het franse zong LOL I kid you not) hebben ons stroomnet voor een appel en een ei aan frankrijk verkocht :)
Leterme werkt nu met de Chinezen ,voor een ander kushy jobke.
Zou me niet verbazen, zo een gasten zullen nooit hebben wat ik al heb , en dat is "genoeg" :)

Net zoals ook Schröder die voor hij aftreed als duitse bondskanselier nog een dik contract met debiele prijzen afsluit met het russische gazprom, en dan nog geen jaar later al een directeur is bij Gazprom, die gasten wachten zelfs geen redelijke termijn lolz :)
2011 crisis waar niemand meer belasting wilde betalen? Verklaar nader?
Tel daar bij op het achterstallig onderhoud aan bruggen en riolering stelsels.
In 2009 nam TenneT (100% staatseigendom NL) het Duitse netwerk van Transpower (geen staatseigendom) over, dat netwerk was en is groter dan de Nederlandse, en nu pas (OK, ok; 2 maanden geleden) heeft Duitsland een kwart (OK, ok; 25,1%) van dat Duitse deel in staatseigendom genomen.

En wij vragen ons af 'waar het toch is misgegaan', serieus?

Rekenkamer rapport uit 2015:

Aankoop Duits Hoogspanningsnet
De eerste waarschuwingen waren er al in 2008. Die heeft de ACM echter heel lang genegeerd. Hierdoor was er bij de netbeheerders geen budget voor de investeringen die nodig waren.

Dit NOS artikel legt het haarfijn uit.

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2446932-toezichthouder-negeerde-waarschuwingen-overbelast-elektriciteitsnet
Bizar hoe dit vingertje naar elkaar wijzen is, de ACM kwam vandaag nog met deze publicatie waar staat dat netbeheerders hun plannen nog niet volledig op orde hebben: https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-investeringsplannen-netbeheerders-laten-verbetering-zien-maar-verdere-aanscherping-nodig
Wat bedoel je precies met vingertje wijzen? Stukje uit jouw link naar de ACM-site: "De ACM geeft deze netbeheerders groen licht om hun investeringsplannen 2026 vast te stellen." Valt het je niet op dat de ACM angstvallig zwijgt over het verleden, toen juist zij voor de vertragingen in investeringen in het net zorgeden? Nu klinkt het bij vingertje wijzen alsof niemand het gedaan heeft, welnu, 1 partij heeft dat wel gedaan, en dat is de ACM.

Aanvulling uit link van JustRob hieronder

"Hoogspanningsnetbeheerder Tennet is een staatsbedrijf; de aandelen van regionale netbeheerders zijn in handen van provincies en gemeenten. Meer dan visie regeert zuinigheid – gunstig voor de overheid (het dividend is mooi meegenomen) én voor burgers, die netkosten op hun energierekening terugzien. Eind 2013 verstuurt toezichthouder ACM, die de netbeheertarieven vaststelt, een persbericht waarin het trots aankondigt dat de maximumtarieven van de regionale elektriciteitsnetbeheerders volgend jaar dalen, met gemiddeld 7 procent."

[Reactie gewijzigd door theobril op 21 april 2026 22:22]

Wat ik bedoelde wordt in deze post goed samengevat en sluit aan bij wat jij schreef. Dus idd niet over en weer vingertje wijzen maar eerder hypocrisie bij de ACM.
Uit de reactie van de ACM in het artikel blijkt dat ze zich ook in 2022 nog van geen kwaad bewust waren.

"De ACM zegt in een reactie dat het pas investeringen kan goedkeuren als zeker is dat aansluitingen van het uitgebreide net ook gebruikt worden"

Het hele punt is dat die zekerheid er pas is als een klant een contract tekent voor een aansluiting. Bij gebrek aan transportcapaciteit loop je op dat moment al zo'n acht jaar achter.

De ACM heeft gekeken naar de mogelijke kosten van onnodige investeringen. Maar lijkt geen oog te hebben gehad voor de kosten van het niet doen van deze investeringen.
Ja dat is terecht. De netwerk beheerders mochten alleen het net uitbreiden als er ook vraag voor die capaciteit was. Vooraf investeren mocht niet omdat dit de kosten voor de consument zou kunnen verhogen zonder reden voor de vraag.

Pas sinds de jaren en jaren uitgestelde nieuwe energie wet mogen de netwerkbeheerder beperkt vooruit lopen op verwachte groei. Maar die wijziging is zo laat gekomen van de overheid dat de schade en achterstand niet meer in te halen is. Nu kost het de burger nog meer geld in verloren economische groei en extra kosten voor spoed vernieuwing en wat al niet.

Allemaal dankzij een besluitloze vooruit schuivende overheid.

Wat mij betreft mogen die netwerkbeheerders zeker klagen.
De netbeheerders zitten hier sinds jaar en dag voor te waarschuwen. Die hadden het vooruitzicht wel. Alleen mochten ze niet upgraden van de regering, want dat zou de maatschappij geld kosten terwijl het nog helemaal niet noodzakelijk was. Dat was inefficiënt en ging in tegen de rechtse bezuinigingsdrang.
Of de linkse drang aan andere dingen geld uit te geven.

Of zoiets. Onzin om dit op links vs rechts te gooien. Beide kanten maken er een kolere zooi van, op dit moment.

Studentenleningen. Luchtmachbasis onder zeeniveau. Btw op gezond eten omhoog en dan op suiker nog maar hoger.
Hoe kan links hier een kolerezooi van hebben gemaakt?

Van de afgelopen 9 kabinetten (het huidige meegeteld), zat de VVD in alle 9 kabinetten, en het CDA in 7 van de 9. De teller van D66 komt op 4. De zeer rechtse partijen LPF, PVV, BBB komen in totaal op 3 deelnames (4 als je gedoogsteun PVV meetelt). De PvdA zat maar in 1 kabinet. Echt linkse partijen zoals GroenLinks, SP, PvdD, Denk, Bij1, Volt hebben geen enkele keer meegeregeerd.

D66 is op de sociaal-culturele as (denk medische ethiek, lhbtiq+-rechten, etc.) links, maar op economisch vlak eerder een middenpartij. Dus in de context van dit nieuwsbericht - het was een economische keuze om niet te investeren in het elektriciteitsnet - heeft er maar één linkse partij meegeregeerd de afgelopen 24 jaar, en wel 4 jaar, als de kleinere partij in een coalitie met de VVD.

De enige plek waar links wel eens regeerde is in provincie- en gemeentebesturen, maar die hebben zeer weinig invloed op dit beleid.

Kortom: ik denk dat het best fair is dat @Amanoo dit de rechtse partijen aanrekent.
"Echt linkse partijen zoals GroenLinks, SP, PvdD, Denk, Bij1, Volt hebben geen enkele keer meegeregeerd."

Tenzij je naar de zetelverdeling en het stemgedrag in de kamers kijkt. Het blijft een parlementaire democratie met publieke archivering van alle besluitvorming.
De zetelverdeling heeft weinig van doen met het meeregeren. Dat gaat over de coalitievorming, want in Nederland is het de norm dat er een meerderheidscoalitie wordt gevormd (het huidige kabinet is een zeer zeldzame uitzondering) die vervolgens een akkoord opstelt. Voor alles in dat akkoord heb je dan al een meerderheid. Als je dan een paar zetels in de oppositie hebt is dat leuk, maar daarmee kan je nog niet ineens dat akkoord herschrijven.

Ik weet ook niet hoe je erbij komt dat links hetzelfde stemgedrag zou vertonen als rechtse partijen. In de stemmingen die ik heb bekeken zie je doorgaans toch heel andere stemmingen. Hier en daar zal een enkele linkse partij wat rechtser stemmen of een rechtse partij wat linkser, partijen zijn immers niet allemaal 1 pot nat, maar je ziet vaak toch wel duidelijke tendensen in het stemgedrag.
De linkse drang om geld uit te geven aan dingen zoals.... het uitbreiden van het elektriciteitsnet? Het is wel erg ironisch om, van alle onderwerpen, dit onderwerp uit te kiezen om zo'n comment te plaatsen.

Verder maakt links er nooit een kolere zooi van, want ze krijgen de kans niet eens om er een zooi van te maken.

En wanneer vanuit een rechts dogma de rechtse partijen hun rechtse bezuinigingsdrang erdoor drukken, en zodoende het elektriciteitsnet laten verloederen, dan moet daar gewoon wat van gezegd worden. Had links dat gedaan, dan had ik die met alle liefde op de kop gegeven, maar dat is niet de realiteit waarin wij leven.

Overigens is het ook niet zo simpel als "hurr durr links wil alleen maar geld in de prullenbak smijten", want investeren in de maatschappij kan vrij positief zijn voor de economie. Zoals bijvoorbeeld het uitbreiden van het elektriciteitsnet, zodat huizen en bedrijven kunnen worden aangesloten. En dan valt er ook nog wat te zeggen over gratis OV, volgens genoeg modellen zou dat zeer bevorderlijk zijn voor de economie vanwege vrij duidelijke redenen. Of in crisistijd een beetje Keynesiaans investeren zodat de economie niet compleet vastroest.
"Verder maakt links er nooit een kolere zooi van, want ze krijgen de kans niet eens om er een zooi van te maken."

Links heeft, in directe of indirecte samenwerking met de neprechtse VVD-coalities, gewoon meegestemd de afgelopen decennia. Je hoeft niet te doen alsof ze buitenspel stonden.
Er is weinig "neprechts" aan de VVD. Ze zijn zo ongeveer de meest zuivere vorm van rechts dat meespeelt in de Nederlandse politiek. Niet de meest extreme, radicale, of zelfs conservatieve (al zijn ze wel redelijk conservatief, en flirten ze tegenwoordig best wel met extremisten). Maar het is wel een beetje dè partij voor vrijemarktfetisjisten.

Wel zal ik erkennen dat ze vooral neoliberaal zijn, en niet bijvoorbeeld libertair zoals de Libertaire Partij is. Dat is wel nog een stuk rechtser, maar daar stemt ook geen kip op.

Links heeft weinig mee te stemmen gehad en er zijn überhaupt sinds 2002 maar 2 kabinetten waar de PvdA aan meedeed, en verder is er geen andere linkse partij in een kabinet geweest. Alle andere kabinetten waren verder gewoon duidelijk rechts. Als je de PvdA tijdens Rutte II überhaupt links mag noemen, die gooiden hun ideologie ten grabbel en waren haast nog VVD'er dan de VVD, wat ze daarna ook terecht veel stemmen heeft gekost.

In Nederland heeft een meerderheidskabinet over het algemeen wel de overhand. Die hebben dan hun coalitieakkoord, waar ze normaliter allemaal in meegaan. Dus je hebt al direct een meerderheid voor zo'n akkoord. Het huidige minderheidskabinet is daarin een behoorlijke uitzondering. Er zijn wel stemmingen op wetsvoorstellen waarin de oppositie iets meer te vertellen heeft, maar dat blijft een beperkte macht. Je kan zeker niet stellen dat links maar vrolijk meestemt. Die kan je ook inzien, en dan zie je linkse partijen toch wel echt heel anders stemmen. Het is alleen zelden doorslaggevend. Ik wil niet zeggen dat dat links helemaal geen invloed heeft, het ligt wel veel genuanceerder dan dat, maar ze kunnen niet eventjes op eigen houtje een koerswijziging inlassen.

Ik zie dat idee wel vaker langskomen, dat links maar vrolijk mee zou stemmen. Lijkt wel alsof uit het feit dat links niet zelfstandig een koerswijziging kan inlassen, wordt geconcludeerd dat links dus maar meestemt met rechts en dat links en rechts gewoon hetzelfde zijn. Ik weet ook niet zeker wat er dan wél wordt verwacht. Dat een minderheid maar eventjes de touwtjes in handen neemt als het ze niet zint ofzo om te laten zien dat ze toch wel anders zijn?
"Rechtse bezuigigingsdrang"

Dit idee kwam van de VVD-coalitie, niet van een rechtse partij. Nadruk op VVD-coalitie, niet VVD-tijdens-verkiezingstijd.
De VVD is zo ongeveer de meest stereotype rechtse partij die er in Nederland bestaat. Niet het meest extreemrechts (al flirten ze daar onder Yesilgöz ook graag mee), maar wel de meest zuiver rechtse partij. Tenzij je de Libertaire Partij meetelt, die laten de VVD wel bijna links lijken, maar niemand stemt op hen.
De snelheid waarmee electriciteit nodig is, gaat gewoon veel sneller dan kan worden bijgebeend. Neem iets simpels als GPU tekort, geheugen tekort, accu tekort, het heeft gewoon tijd nodig om aan een alsmaar stijgende vraag te kunnen voldoen. Het standaard 'je zag het aankomen, moet je sneller bouwen', zo werkt het niet. Oh maar land X kan het, leuk voor land X. Meer geld!!! lost het niet op. Iets zo 'afhankelijk' opschalen haal je niet met even snel wat bouwen, het moet ziekelijk robuust zijn, uitval minimaal (liever niet), zulke dingen bouw je simpel niet in dezelfde tijd als de vraag blijft steigen. Maar, er zit wat slachtofferwerk tussen. Schaarste maakt vraag, vraag maakt hogere prijzen, hogere prijzen.. nouja je snapt het wel.
Het is al sinds 2008 bekend dus ik weet niet hoeveel tijd je ze wilt geven maar 16 jaar is een royale tijdlijn.
16 jaar is geen royale tijdlijn. Kijk naar het project 380kv zuidwest. Er waren al informatieavonden in 2014, dan ben je dus al een paar jaar aan het plannen. Door ellenlange bezwaarprocedures is het trace pas in 2025 onherroepelijk geworden. Dan moet er nog worden aanbesteed, dus ze verwachten in 2034 klaar te zijn. Kost dus meer dan 20 jaar in totaal.
Al duurt het 30 jaar, dat maakt het geen royale tijdlijn. Heel het proces slaat nergens op als het meer dan enkele jaren duurt, wat mijns inziens alsnog jaren teveel is. Waar een wil is is een weg, er is simpelweg geen wil door de personen in de bevoegde posities.
vind je dat nog steeds als de hoogspanning door jouw achtertuin gaat? Of wil je dan toch wel graag inspraak en kunnen aanvechten en alle andere rechten die de Nederlandse burger heeft?

Democratie komt met een prijs. In een dictatuur kan alles sneller, maar dan moet je niet zeuren als jij als burger het slachtoffer bent.
0 procent problemen mee mits ik er geen hinder van ondervindt. Als jouw tuin belangrijker is dan de stroomtoevoer van een stadsdeel, heeft verder lullen geen zin.

[Reactie gewijzigd door erhan12 op 21 april 2026 22:49]

Als ze een heel dorp kunnen opheven, dan kan dit toch ook?
Als de mensen maar een vergoeding krijgen.
Wat een valse dichotomie zeg. Het moet decennia duren of het spul komt door je achtertuin heen. Want blijkbaar is het niet mogelijk om op korte termijn efficientere beslissingen te nemen, door bijvoorbeeld te kijken waar er weilanden zijn waar de masten neergezet kunnen worden. In een paar seconden tijd heb ik er blijkbaar al beter over nagedacht dan jij, dan zou iemand die dit als beroep heeft ook wel sneller kunnen beslissen dan er tientallen jaren over te doen. Kom op zeg.

"Democratie komt met een prijs." Nou, daar zeg je me wat. Altijd weer die verschrikkelijke burger die de problemen veroorzaakt heeft.
Kijk eens op de kaart hoe smal Zeeland is ter hoogte van Rilland. Dat is wel iets complexer dan kijken waar de weilanden zijn. Het voordeel van een weiland is dat je wat minder bezwaarmakers hebt, maar ze zijn er nog steeds.

Maar om je een indruk te geven, enkel een ingenieursbureau verwerven en aan het werk krijgen kost je bij de overheid zomaar twee jaar. 1 jaar om op te schrijven wat het bureau moet gaat doen en vervolgens heb je minimaal een half jaar nodig om dat aan te besteden en de aanbesteding te beoordelen en dan moet het bureau nog gaan starten. Ingenieursbureau hebben de mensen ook niet voor het oprapen. Als je al een aantal potentiële locaties heb, dan moet je voor elke locatie de stakeholders gaan benaderen. Bij dit soort projecten gaat het om honderden stakeholders, met wie je meerdere gesprekken moet voeren. Al die belangen moeten weer worden afgewogen, en wanneer je niet gaat voldoen aan de wensen of eisen van de stakeholder, moet je dan ook allemaal weer gaan uitleggen. En als dat allemaal gedaan is het het plan in vast gesteld, dan mag iedere individuele burger met maar een beetje belang naar de Raad van State.

En dan heb ik het nog niet gehad over alle natuurwaarden die beschermwaardig zijn en mee moeten in de afweging.

Als je sneller wil dan moet je er voor kiezen bepaalde belangen niet meer vooraf mee te wegen, maar ze achteraf te compenseren. En een model ontwikkelen wat veel meer automatisch het optimale tracé kiest.
Geen inspraak is iets heel anders dan redelijke termijnen. Procedures moeten in weken, niet maanden. Als het jaren duurt dan moet de politiek zich diep schamen. Decennia? Dat is meer dan incompetentie.
Nouja, net als met woningbouw was er in die tijd een prognose dat de bevolking van Nederland af zou vlakken en daarna zou dalen.

Maar toen kwam trendbreuk: plotselinge hoge migratie. En nu is er ene woningtekort waarbij meer dan 40% van de nieuwe woningen nodig zijn voor bevolkingsgroei door migratie. Met daarbij een leuk taboe op wijzen op de risico's die ontstonden.

Kan me voorstellen dat er eenzelfde taboetje gevoeld werd voor roepen dat de energietransitie toch niet zo snel kon. En die transitie moet dus ook veel meer woningbouw, infra etc. door hoger dan verwachte bevolkingsgroei verwerken.

[Reactie gewijzigd door Grotbewoner op 21 april 2026 21:34]

Tuurlijk, geef de schuld maar weer aan migratie. Dat is gewoon onzin. De netwerkbeheerders mochten van de overheid niet proactief investeren en nu lopen ze achter. Heeft niets met migratie te maken.

Die migranten doen om nog eens een hoop werk dat de Nederlanders niet meer willen doen. Of waar er gewoon niet genoeg Nederlanders te vinden zijn.
De bevolkingsgroei is voor méér dan 100% migratie. Geboortecijfers van de autochtone bevolking liggen ver onder de 2.0. Dus ja, de noodzaak voor nieuwe woningen (en de aansluiting ervan) is dus een migratie probleem.

Overigens is illegale migratie maar een fractie. De bulk is zelfs intra-EU. Daar valt weinig aan te verbieden.
Nee, want die migratie hebben we nodig. Iemand moet voor die grijze autochtonen zorgen die in steeds mindere maten werken. De oorzaak is bevolkingsgroei, niet migratie, die migratie is nodig.

En zoals je zelf al stelt het illegale deel is maar heel klein. Er komt van alles uit het zuiden en oosten van de EU deze kant op om te werken.
Veel te kort door de bocht. Ja: ik zie al jaren tientallen Oost-Europeanen hier in de omgeving werken in de bouw, de landbouw zoals bollenteelt, tomatenkassen, glasvezelnetwerken aanleggen, als monteur in de hydrauliek, postbode, elektro-techniek, servicemonteur. De cd-ketel is hier opgehangen door een Bulgaar.

Maar nee: Ik heb nog nooit één Afrikaanse immigrant hier in de gemeente in een commerciële baan gezien. Hooguit verplicht schoffelen via het werk(verschaffings)bedrijf van de gemeente.

De lokale bejaardenverzorging zit inderdaad om mensen te springen, maar de uitzendkrachten uit de steden zijn nutteloos. Ze voeren niks uit, volgen de instructies niet, volgen de afspraken niet na, zijn niets van plan. Niet anekdotisch. Keer op keer hetzelfde verhaal.
k heb nog nooit één Afrikaanse immigrant hier in de gemeente in een commerciële baan gezien.
Dat ligt dan aan jou omgeving, want ik heb ze wel in de straat.

Dus ik weet niet wie hier nou kort door de bocht is. Gewoon omdat jij het niet gezien hebt....
Nooit gedacht dat die zogeheten dure mobieltjes die “ze” allemaal hebben, zo ongeveer het enige bezit, een dusdanige druk op het stroomnet op zou leveren. /s

Het enige wat hier plausibel zou kunnen zijn is dat men had verwacht dat het populisme nog veel sneller een immigratiestop af zou weten te dwingen. Maar omdat men slim naar asiel wees, kon de import van goedkope arbeid jarenlang buiten schot blijven en ongestoord z’n gang gaan. Wel zo fijn voor ondernemend Nederland.

Maar verder is het veel te kort door de bocht. De effecten van hoé de gemiddelde Nederlander woont zijn ook structureel onderschat. Goedkoop gas tot in de eeuwigheid, airco’s zijn luxedingen voor Amerikanen, niet voor nuchtere Nederlanders. Enzovoort.

[Reactie gewijzigd door Cid Highwind op 22 april 2026 00:18]

Klein puntje van kritiek, airco's, ofwel uitontwikkelde lucht/lucht warmtepompen kunnen een huis efficient en goedkoop verwarmen. Bij ons thuis gebruiken we die dingen maar een paar keer per jaar om te koelen.


Groet
En dat koelen gaat mooi van de zonnestroom. Na saldering moet je toch iets met je stroom.
Dat Nederlanders iets niet meer willen doen klinkt wat populistisch. Er is gerust wel een Nederlander die het werk wilt doen.
Hoeveel Nederlanders werken er nog bij de boer? In de slachthuizen, in de bouw, in de kassen?

Allemaal plekken waar buitenlandse werknemers te vinden zijn in grote getale. Je kan de statistieken gewoon opzoeken.
het ligt veel meer genuanceerd

Heeft het met wilen te maken, of heeft het te maken met dat mensen zich doorontwikkelen naarmate zij starten met werken en omhoog klimmen op de ladder. Wat ergens een natuurlijk verloop is. Het aantal geboortes ligt laag en de politiek zet zich in op kenniseconomie, dat vertaalt zich weer door naar het onderwijs etc etc. er is ook weinig stimulans voor productiewerk.

En de sectoren die je noemt zie ik vaak omringd met woningen voor seizoensgebonden werknemers. Dus dat geld vloeit naar landen waar dat geld meer waard is.

Ken iemand die 25 jaar in de supermarkt gewerkt heeft. Na hervormingen/ontslagronde gesokiciteerdnvor een functie elders op kantoor, zonder ervaring, en verdient direct meer dan wat opgebouwd is bij 25 jaar werken in een supermarkt, en kan nu iets meer genieten van het leven en een vakantie veroorloven

Bedrijven willen marges/winst, waarom genoeg betalen zodat 1 individu zichzelf goed kan onderhouden in Nederland?
Het verhaal ligt veel meer genuanceerderndan zeggen dat Nederlanders het niet willen. Wat naar mij mening nog steeds een polariserend en populistische uitspraak is
De redenen maken weinig uit. Feit is dat een hoop werk de nederlanders niet voor komen.

Je voorbeeld van de supermarkt is prima. Maar waarom is die persoon niet eerder overgestapt. De markt is al jaren goed. Horeca is ook een voorbeeld. Links en rechts allemaal engels spreken personeel. Waarom? Omdat personeel tijdens covid ondekt heeft dat er beter betaald werk is met normale uren. Dus nu doen buitenlanders de horeca.

Maar dat is niet de schuld van die buitenlanders. Dat is een gevolg van hoe wij werken in dit land. Van onze economie. Dus wat jij zegt betekend nog steeds niet dat de schuld bij migratie ligt.

Nederlanders vinden een hoop werk minderwaardig of te zwaar voor wat ze betaald krijgen. Vind je supermarkt loon of loon op het land te laag? Dat kan prima. Maar als die lonen omhoog gaan, gaan de prijzen in de supermarkt ook omhoog en dat willen mensen niet. Dus ze zijn aan de ene kant blij met de migranten, maar ze willen ze tegelijk niet zien? Dwaasheid. En als je goedkope producten wil, gemaakt door migranten, moet je ook accepteren dat ze ergens gehuisvest worden. Het is niet boris met zijn cake.
Ik heb het niet over migratie he. Puur over de stelling dat 'Nederlanders het werk niet willen doen":).

En 'Nederlanders' werk minderwaardig vinden? Oef....

Denk dat het beter is om te spreken over arbeidseconomie en de verschuiving van zwaar fysiek werk met lage baten naar beter betaald werk.

Maar genoeg over dit, mooi weer buiten :)
Denk dat het beter is om te spreken over arbeidseconomie en de verschuiving van zwaar fysiek werk met lage baten naar beter betaald werk.
Dat is wat ik zeg, maar met wat meer wollige taal. Ben je politicus?

Veel plezier buiten, Ik stap zo ook weer op de fiets :)
Onverwacht hoge bevolkingsgroei speelt toch gewoon een rol hierin?

Zelfde als de onverwacht snelle overstap naar zonnepanelen. Als de prognose niet klopt moet je bijsturen, maar bijsturen kon niet snel.

[Reactie gewijzigd door Grotbewoner op 22 april 2026 07:13]

Waarom zou het niets met migratie te maken hebben? Als er 40% minder woningen nodig zijn, is er dus ook datzelfde aandeel minder druk op het burger-gedeelte van het stroomnetwerk. Dan blijf je natuurlijk nog wel zitten met de datacenters, maar heb je al een significante ontlasting om mee te beginnen. Wat je ook vindt van migratie, laten we niet doen alsof dit geen klauwen met geld kost.
Je zegt het zelf al. De burger belasting van het net is insignificant in vergelijking met industrie.

En je vergeet de economische output van die extra 40% mee te rekenen. En hoop van die migranten werken gewoon.
De economische output van de industrie komt bij de industrie zelf terecht. Daar ziet de burger geen cent van terug. Ook durf ik met zekerheid te stellen dat het aandeel asielzoekers dat hier werk heeft niet leidt tot een netto positieve bijdrage aan de maatschappij wanneer je dit verrekent met de kosten van de asielzoekers die niet werken.

Geef het nog een paar jaar met de uitwerking van de spreidingswet, en zie wat het resultaat is. Ik voorspel een enorme toename van het aantal PVV-stemmen. Is dat wat we willen?
We hebben het niet alleen over asielzoeker. We hebben het over immigratie en dat is niet hetzelfde, maar er is wel overlap.

En vergeet niet:
Ja, een asielzoeker mag in Nederland werken, mits de asielaanvraag minimaal 6 maanden in behandeling is en de werkgever een tewerkstellingsvergunning (TWV) aanvraagt bij het UWV. Er geldt een maximale werkduur van 24 weken per 52 weken (al zijn er recente versoepelingen) en de asielzoeker moet een geldig W-document hebben. (bron: rijksoverheid)

en van het coa:

Ongeveer 47% van de statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) heeft na negen jaar een baan als voornaamste inkomstenbron. De arbeidsparticipatie stijgt naarmate ze langer in Nederland verblijven; na 7,5 jaar werkt inmiddels circa 45% tot 60% van de statushouders, vaak in de horeca, uitzendbranche of logistiek.

Oekraïense vluchtelingen: Van deze groep werkt ruim 60% (peiljaar 2025).

Asielzoekers die nog geen verblijfsvergunning hebben, mogen slechts beperkt werken, waardoor de arbeidsparticipatie in die fase zeer laag is

Als asielzoeker mag je dus niet eens onmiddellijk gaan werken. En je bent ook niet zomaar een statushouder.

En ik weet niet waar jij salaris van krijgt. Maar dat komt van industrie.
Geef het nog een paar jaar met de uitwerking van de spreidingswet
De spreidings wet is positief. Misschien gaan de mensen dat ook eens zien. In ieder geval in ter apel. Meer spreiding levert minder plekken waar ze zwaar opgehokt zitten en dus ellende kan optreden.

Ik wil niet meer PVV stemmers, maar ik kan ook niet dat de PVV geen oplossingen heeft en incompetent is.

Dat houd de harde kern niet tegen om er op te stemmen, maar ze hadden pas al een splitsing in de partij. En ze haalden ook minder zetels omdat mensen de incompetentie hadden gezien. CDA had een mooie winst. Ik denk dat jetten en de cda man het correct hebben. Nederlander willen een keer een positief geluid.
Het tekort aan huizen komt niet alleen door migratie hoor. Denk er eens aan hoeveel meer eengezins huishoudingen er nu zijn, de toename aan scheidingen. Gevolg hiervan is dan weer dat bijvoorbeeld ouderen langer in hun grote huizen blijven zitten. Het is naar mijn idee te kort door de bocht om alles op migratie te gooien. Trouwens het grootste deel van de migratie zijn niet de asiel zoekers, maar (goedkope) arbeidskrachten voor werkzaamheden die wij niet meer willen doen.
Er zijn natuurlijk wel wat dingen significant anders dan 2008. Zonnepanelen zijn flink goedkoper, dus meer huishoudens kunnen terugleveren; daar is het net ook niet op berekend dat het decentraal werkt.
Daarnaast, de AI-bubbel, prijs van gas die omhoog is gegaan en daardoor het interessanter is om van het gas af te gaan, enzovoort.

Bovendien, procedures om bijvoorbeeld een nieuw hoogspanningsstation ergens te kunnen maken, kunnen behoorlijk lang lopen. Daar kan gerust 10 jaar overheen gaan (van de prille plannen, tot al bezwaren, en het uitkopen van grondeigenaren, enzovoort) alvorens begonnen kan worden met bouwen, wat ook aardig lang kan duren.
Zonnepanelen zijn goedkoper, maar de bereidzaamheid om deze aan te schaffen daalt steeds harder, naargelang de tegenmaatregelen die energieboeren nemen om burgers in de kosten te jagen.
Tijd is maar één factor. Er is al sinds de tweede wereldoorlog een woningtekort. Toen ik op kamers ging in de jaren tachtig waren er ook al krakersrellen en een problematisch tekort aan studentenkamers, woningen, etc. Iedereen weet het. Iedereen zegt het te willen oplossen. Toch is het tekort groter dan ooit.
Politiek moet ook gewoon soms keuzes durven maken. Dat is vervelend en wil graag elkaar de zwarte piet toespelen en zo is men bezig met maar om de hete brei heen draaien. Je kunt niet met meer mensen in een land wonen en daar ook de infra voor hebben als je overal strookjes groen natura-2000 labelled en niet wil toegeven dat dat misschien geen goed idee was (is er iemand die weet wat het kost om de subsidies terug te geven aan de EU en sommige gebieden van natura 2000 weer terug te labellen naar wat het eerst was?). De economie moet blijven groeien zoals we de begrotingen opstellen en de toekomst zien met de vergrijzing, dus dit werkt niet lekker zo.

Fouten worden gemaakt, maar er word niets opgelost, meer omheen gewerkt, dat is duurder en langzamer. Het is ook een bepaalde bestuurlijke versnippering die speelt, ik meen mij te herinneren, dat die natura 2000 gebieden gekozen werden door provincies en dat daar de subsidies zijn heengegaan toen. De stikstof problemen worden vanuit de overheid 'behandeld' maar ook lokaal afgedwongen (gemeenten en meen ook provincie).

N.B. geen idee wat ze verkeerd deden voor de jaren negentig, daar heb ik niet zo veel van meegekregen m.b.t. de woningbouw.
Natura2000 is nog veel gekker dan alleen het EU-erkenning / subsidie-verhaal. Ik woon vlakbij het water wat de Krammer heet. Natura2000-gebied, waardoor je er nu niet eens over de buitendijk mag lopen of fietsen, want het is broedseizoen. Maar er mogen wel straaljagers van het leger door het geluid gaan. Er mogen wel binnenvaartschepen hun giftige dampen 'ontluchten' op de terugweg van Antwerpen naar Rotterdam. Er mogen wel tientallen bootjes met buitenlandse toeristen op roofvissen komen jagen. Er mogen wel 200 meter hoge windmolens in het water staan, maar tegelijkertijd moeten boerderijen die aan de binnendijkse kant liggen, vrezen voor allerlei strengere milieumaatregelen, want ze liggen vlak bij een Natura2000-gebied. Het is allemaal zo krom.
Tja, er zijn er die naar de politiek wijzen, maar omtrent 2012 was al duidelijk dat dit een probleem ging worden. Er werd toen in de NRC al geklaagd dat de elektrificatie van het vervoer en dat soort zaken moest worden uitgesteld en dat het allemaal te veel zou zijn. Het ambtelijk apparaat heeft hun zaak nooit goed gemaakt. Ik geloof dus niet zo in: "het mocht niet van Den Haag", wat je hier nu ook ziet. Als je als semi-overheid, en dat zijn de netbeheerders, alleen maar gaat lopen klagen, in plaats van de maatschappelijke opdracht met meer urgentie onder het licht te brengen bij degenen die daar over gaan, dan heb je zelf ook wel verantwoordelijkheid te dragen.
Uiteindelijk bepaald de politiek heel erg veel hier.

De problemen zouden bijvoorbeeld veel minder erg zijn geweest als er een capaciteits tarief was ingevoerd. Vlaanderen heeft dit al even.

Met een slimmer capaciteits tarief dan Vlaanderen heeft kan er wel meer.

Verder had Nederland echt hele slechte wetten, regels, voorwaardes en subsidies voor batterijen. Nu zijn deze ongeveer net redelijk te noemen.

De overheid bepaald deze regels. En heeft er vaak te weinig aan gedaan om ze op een goede manier te veranderen.

Dit krijg je soms ook wel door de verkeerde vragen te stellen.

Bijvoorbeeld ook als je voor een onderzoek x jaar geleden vraagt of batterijen rendal zijn. En dan is de uitkomst nee. Maar er staan dan niet goed bij dat dit vooral komt door verkeerd beleid. Zonder de juiste batterijen op de juiste plekken gaat het alleen maar meer vastlopen straks.
En de rol van de top van het ambtenarenapparaat, bestuurders van netbeheerders incluiis, is om op tijd aan de bel te trekken. In plaats van effectief te voorzien in een beleidsverandering, wat geheel binnen de mogelijkheden ligt, is men gaan klagen in de krant en heeft men verder effectief niks gedaan. Wijzen naar de politiek is dan echt boter op je hoofd hebben.
Het is volgens mij beide. Ik vermoed dat achteraf gezien de bestuurders en top van het ambtenarenapparaat meer hadden kunnen doen. Maar het is ook zeker de politiek zelf die dit veroorzaakt heeft.

Maar uiteindelijk zijn we allemaal mensen en die maken fouten. En dit is ook gewoon complex met heel verschillende en soms tegenstrijdige belangen. Die tegenstrijdige belangen komen soms wel weer door verkeerde regels/voorwaardes/subsidies.
Netbeheerders trokken al 10 jaar geleden aan de bel, volgens mij heeft Tweakers daar ook een artikel of 2 aan toegewijd.

Alleen hebben 'we' best massaal steeds partijen die kamer ingestemt die het niet zo hebben op geldkostende nutsvoorzieningen of lange termijn doelstellingen.
Helaas mochten 'wij' jaren lang niet investeren met het oog op de toekomst. Nu er eindelijk wel verder vooruit wordt gekeken als 3 jaar (2035 of zelfs 2050) is het achter de feiten aan lopen. De versnelling in de energie transitie (vraag) gaat helaas sneller als het het versnellen van de aanleg (aanbod). Ergens tussen 25 en 20% meer aanleg jaar op jaar blijkt niet genoeg te zijn.

De vraag naar bepaalde onderdelen is door fabrikanten niet bij te houden. Door verplichte aanbestedingen bij grote uitgaven blijkt vanuit heel de EU de vraag exponentieel toenemen. Is er eindelijk personeel, werkt een gemeente eindelijk mee; worden er last-minute essentiële onderdelen uitgesteld.

[Reactie gewijzigd door Noord27 op 22 april 2026 00:22]

Is het niet gewoon een gebrek aan leiderschap, inzicht of daadkracht geweest in het verleden? Of komt dit inderdaad allemaal volledig onverwacht op hun bordje?
Ik zie met dit en met andere zaken een mooi patroon: de regering wil vooral niet vooruit denken en preventief maatregelen nemen. Dat is namelijk altijd lastig omdat er (nog) geen (accuut) probleem is en je dan geld moet uitgeven, terwijl er al (structureel) tekort is. Dus wachten ze gewoon totdat het onhoudbaar is, of zelfs een crisis, want dan gaan ineens de potjes geld open. Een crisis moet altijd snel en effectief worden aangepakt, dus kan ineens van alles. Bovendien is de polticus die dan aan het roer staat van het departement dat zich met die specifieke crisis bezig houdt de grote held. Hij/zij heeft dat toch maar mooi opgelost.

Zo werkt dat blijkbaar het best voor de politiek. Ze willen vooral niet al teveel uitleggen want dat snapt de kiezer toch niet. Een crisis snapt iedereen, maar als je moet uitleggen dat je nu zoveel miljard uit gaat geven aan uitbreiding van het stroomnet, denkt de kiezer "wat koop IK daarvoor?" En omdat politici voornamelijk bezig zijn met de volgende verkiezingen, volgen ze gewoon het patroon van pappen en nathouden.
Wat ik op lokaal niveau zag was dat Tennet een groot tranformator station nodig had en het vergunnings traject door bewoners en de gemeenteraad vertraagd werd omdat ze dat niet in hun gemeente wilde.
Omgeving Bergen op Zoom, toevallig? Daar was sprake van 5 opties, geloof 2 afgeschoten wegens milieuredenen, nog 2 vanwege bewoners bewonersbezwaren. Ook bezwaren op de laatste oplossing, weer gesteggel in de gemeenteraad, ik geloof dat er nu een (duur) deels ondergrond traject komt.

Bij dit soort dingen merk je helaas weer hoe mensen goed zijn in zichzelf centraal te stellen, de gunfactor naar anderen toe bestaat niet meer.
Toevallig niet. Het is waarschijnlijk erg standaard dat dit gebeurd
Ik woon in utrecht en wij hebben in de wijk juist te veel stroom al jaren lang. Vanaf februari elke dag 252V op alle 3 de fasen. PV omvormers vallen uit en stedin heeft geeft er geen prioriteit aan.

Nu was ik al een aantal jaar bezig om een aantal laadpalen in de wijk aan te vragen. Want ze zeggen zelf dat "het een strategische locatie is".

Na 3 jaar geen gehoor opeens antwoord "stroomnet is vol, aanvraag afgewezen."

Wat gaat hier mis? Dan wil je het ook niet oplossen denk ik dan of je begrijpt het niet dat een laadpaal juist netcongestie doet verminderen. Overigens is het net niet vol, alleen congestie op bepaalde momenten in bepaalde gebieden.

[Reactie gewijzigd door Vaevictis_ op 21 april 2026 21:06]

Als de spanning op loopt is dat een primair kenmerk dat het stroomnet niet toereikend is. Het gaat over de distributie in het verhaal, niet over de beschikbaarheid. 😉
Dat is dus hetzelfde probleem. De beperking zijn de onderstations. In jouw wijk krijgen ze overdag de stroom de wijk niet uit.

De structurele oplossing is opslag in de wijk, wat de onderstations ontlast. De politiek krijgt dat nog steeds niet geregeld.
Nee want huizen verderop in mijn straat ( dezelfde wijk) hebben geen last die zit op een nieuwere trafohuisje.
Eén van de grootste problemen is ook de opgewekte stroom van mensen met zonnepanelen, omdat al die stroom er ook nog doorheen geknalt wordt. Vraag me wel af of een partij zoals Stedin stroom terugleveren kan verbieden, aangezien het een commerciële partij is en het hun infrastructuur is.
Verbieden hoeven ze niet. Bij teveel zon stijgt de spanning op het net. En boven 253V mag je niet aan het net leveren. Dan schakelen omvormers af.
Zo commercieel is Stedin niet, de netbeheerders zijn best wel strikt gereguleerd. Ze mogen ook niet zelf kiezen welke klant ze als eerste aansluiten bijvoorbeeld. (Overigens wil je dat ook helemaal niet aangezien iedere netbeheerder regionaal monopolist is)
Eén van de grootste problemen is ook de opgewekte stroom van mensen met zonnepanelen, omdat al die stroom er ook nog doorheen geknalt wordt.
Waarom denk je dat?
Ja op bepaalde momenten is er onvoldoende ruimte om af te voeren. Vandaag de hoge voltages. Maar draai het om, buiten de opwek tijden en bijvoorbeeld de piekmomenten in de winter is het misschien dus een omgekeerd probleem. Dan is er onvoldoende beschikbaar voor ladende auto's, warmtepompen en elektrisch koken.
Nee voltages komen in de winter niet onder de 235V ik denk dat de distributie transformator niet goed staat afgesteld.
Hier (Hilversum) zakt het voltage dagelijks onder de 220v bij mij in de buurt. En bij pieken heb ik 249v gezien (wellicht is hoger ook gebeurd toen ik niet keek. Maar dat heb ik geen last van want ik heb een hybride inverter, dus de batterij opladen gaat gewoon door ongeacht het voltage op het net).

Ik probeer mijn steentje bij te dragen met een stekkerbatterij die boven de 247v aan slaat en 2500W van het net trekt. Het is niet veel, maar gezien de 1x25A aansluiting die ik heb kan ik niet veel meer doen zonder risico te lopen dat onze hoofd-smeltzekering er uit knalt als ik niet thuis ben en de wasmachine + radiator aan staan...
Het zijn eigenlijk alleen die piekmomenten in de winter die het probleem zijn.
En die in de zomer net zo goed, zowel voor opwerk als afname. Het net is zwaar genoeg voor regulier gebruik, maar niet voor de pieken (7-8 uur in de ochtend, 12.00 in de middag (zomer), en 18.00-20.00).

het probleem van de overbelasting op de piek momenten is dat die bepalend zijn voor hoeveel vermogen je aan contracten uit kan geven als netbeheerder, je moet immers wel daadwerkelijk het gecontracteerde vermogen kunnen leveren.

een van de grote stappen die nu met wetswijzigingen eindelijk mogelijk geworden is het feit dat er flexibele contracten afgesloten kunnen worden, eventueel met groepen bedrijven. Want als jij alleen buiten de pieken stroom wil afnemen of leveren is er nog ruimte genoeg.
En die in de zomer net zo goed, zowel voor opwerk als afname.
Waarom is opwek een probleem?
Als de spanning te hoog wordt schakelt opwek vanzelf uit.
Er is meer dan alleen een consument met een paar panelen, dus het totale plaatje maakt het dan complex. De uitdaging zit niet alleen in het laagspanningsdeel van het net.
De uitdaging zit niet alleen in het laagspanningsdeel van het net.
Is er een goede bron met meer details hierover?
Niet-consumenten panelen kunnen ook 'gewoon' uit.
Te veel stroom is uiteraard niet correct. In theorie kan men de spanning in de wijk eenvoudig verlagen, maar het is ook afhankelijk van wat de spanning bijvoorbeeld midden in de nacht doet, maar ook hoe het aan de andere kant van de transformater gaat. Want als men daar ook de stroom niet weg krijgt, heeft het geen nut van meer te proberen injecteren.

En ja, op piekmomenten zit het net dus vol, maar wanneer laden en verbruiken mensen gemiddeld het minste in een woonwijk? Dat is overdag, wanneer iedereen op het werk zit, veelal met die wagen die zou moeten laden.
Teveel stroom niet kunnen wegvoeren is wss ook het probleem.
Weet iemand waarom het in China wel lukt om dit voor elkaar te krijgen? Of hebben zij dezelfde problemen?

Is dit een nimby probleem, of is het economisch ook gewoon niet rendabel om dit voor elkaar te krijgen en wordt er in China onredelijk veel gesubsidieerd?
In China zegt de overheid soms gewoon: Jullie dorpjes liggen in de weg voor het stuwmeer van een nieuwe waterkrachtcentrale dus over twee maanden moet je weg zijn. Dit is je nieuwe adres. Oh, je boerderij is al 5 generaties in de familie? Jammer joh, dit vinden we belangrijker.
(En hoe was dat anders in Groningen?)
Je woont in een samenleving, er valt wat voor te zeggen, mits afdoende gecompenseerd. Dat het land reeds verdeeld is, is niet alleen oneerlijk naar degene toe die bij de geboorte een lot mag trekken of deze bij de have of have nots hoort. Tevens zijn er dus individuen die de ontwikkeling van de maatschappij zelf tegen kunnen houden uit puur eigenbelang.

Let wel, de Chinese (of dus Groningse) aanpak is daar natuurlijk een ander extreem. Maar wie een omelet wil moet een eitje breken. Stel jezelf de vraag hoe Nederland was geweest als we nul gasbaten hadden gehad?
Gelukkig vernietigen we in Nederland niet gehele dorpen om ruimte te maken voor de industrie.

(Bewerk: dit was sarcasme trouwens.)

[Reactie gewijzigd door Ryunoru op 23 april 2026 09:27]

cc @Cid Highwind

Dat is niet te vergelijken met de bewuste intentie en schaal waarop dat in China gebeurt. De 1.100 inwoners van Moerdijk krijgen tenminste nog een fatsoenlijke vergoeding en het hele traject duurt jaren.

Ik begrijp niet hoe dit op Groningen lijkt. Daar zijn de risico's op aardbevingen zwaar onderschat, maar hoeveel ervaring had men daarmee toen dat project begon, in de jaren zestig? En het is schandalig hoe dit afgehandeld wordt door de overheid, maar ook weer niet zo dat half Groningen nu binnen een paar maanden ontruimt cq dakloos is geworden.
De gehele dorpen Oterdum, Heveskes en Weiwerd zijn in de jaren '60 en '70 verdwenen voor de aanleg en uitbreiding van de havenindustrie bij Delfzijl en de Eemshaven. En uiteindelijk is de vrijgekomen grond niet eens goed benut.
Grotendeels een nimby probleem. Maar niet alleen qua personen, ook qua andere belangen: erfgoed, natuur etc. In China kan je wel gewoon erfgoed platwalsen. Dat is ook in bij Shanghai met de eeuwenoude binnenstad gedaan. En nimby personen hebben wat minder in de pap te brokkelen.


Lees maar even hoe het gaat in Utrecht bij het zoeken naar een locatie: https://www.tennet.eu/nl/projecten/provincies/utrecht/utrecht-noord

In de haalbaarheidsstudie voor het station zijn verschillende locaties verder onderzocht. De voorkeur ging uit naar locaties centraal in het zoekgebied. Deze zijn niet mogelijk gebleken, vanwege de UNESCO Werelderfgoed status van de Hollandse Waterlinies.

Locaties 5 en 6

Er heeft participatie plaatsgevonden voor de locaties 5 en 6. Locatie 5 blijkt onbereikbaar voor zwaar materieel. De provincie Utrecht kan niet instemmen met locatie 6, vanwege het aanwezige cultureel erfgoed, de waterhuishouding en bodem gesteldheid, het aanwezige landschap en de hoeveelheid nabijgelegen woningen. We hebben daarom besloten locatie 6 niet verder te onderzoeken.

Locatie Haarrijn als alternatieve locatie

De zoeklocatie Haarrijn is naar voren gekomen tijdens het participatieproces. Provincie Utrecht heeft aangegeven op deze zoeklocatie minder belemmeringen te zien in vergelijking met de andere locaties. Op verzoek van Provincie Utrecht onderzoeken we daarom nu een locatie nabij het Shell station Haarrijn. Lees de volledige onderbouwing in dit document.

[Reactie gewijzigd door Grotbewoner op 21 april 2026 21:45]

Is netcongestie in de praktijk ook een werkelijk probleem, of is het meer theoretisch, dat ze alle maximale aansluitcapaciteiten bij elkaar optellen?

[Reactie gewijzigd door Dre op 21 april 2026 20:54]

Nee er is altijd een mate van overboeking. Net zoals internetproviders. Als iedereen op het zelfde moment de volledige snelheid van zijn internetverbinding gaat benutten zakt ook alles in. Maar dat is enigszins te reguleren. Bij het stroomnet kan je niet alle huishoudens met bijvoorbeeld 50% beperken zonder gevolgen.
Ik heb me laten vertellen door iemand die werkt voor Liander dat het niet zo simpel is als "we tellen alle theoretische maximumcapaciteit bij elkaar op," maar dat er ook wel onzekerheidsmarges zijn ingebouwd. Het probleem is daarnaast wel dat ze behoorlijk hard in die marges zouden gaan als ze alles maar gewoon open laten staan. Dan zou je dus in de praktijk (op piekmomenten) wel echt in de problemen raken, zoals bijv. met brown outs.
Er zijn hoogstens enkele uren per jaar waarop het een probleem is. Maar het net moet daar dus op voorzien zijn. 1 van de oplossingen waar men dus ook aan werkt is net om op piekmomenten grote verbruikers hun last van het te laten halen. Dat kunnen bedrijven zijn die productie stilleggen, maar evengoed die op dat moment overschakelen op eigen noodstroomvoorzieningen.

Maar ook dat kost netbeheerders weer enorm veel geld, want zij die afschakelen verwachten uiteraard compensatie.
Maar ook dat kost netbeheerders weer enorm veel geld, want zij die afschakelen verwachten uiteraard compensatie.
Met een aansluitstop is het heel simpel: je krijgt óf een aansluiting met een contract waarbij afschakeling mogelijk is, óf je mag 10 jaar op de wachtrij staan.
Ergens er tussen in. Het doel is dat er nooit stroomuitval is - ook niet midden in een verbruikspiek, tijdens werkzaamheden, als er een willekeurig component defect raakt.

Het is compleet overkill om simpelweg de aansluitcapaciteiten op te tellen - maar je moet wél rekening houden met een maximale verbruikspiek als een hele woonwijk op een kille winteravond tegelijkertijd de warmtepomp, kookplaat, en EV aan zet. En je moet dan niet het net op precies 100% van z'n capaciteit hebben - er moet voldoende reserve zijn dat je bij een onverwacht defect op geen enkel punt boven de 100% komt.

Het gevolg hiervan is dat we steeds meer flexibele aansluitingen zien. Zoiets als een datacenter heeft toch al eigen noodstroomaggregaten, dus voor hun is het geen héél groot probleem als de stroom een paar uur uitvalt. Door hun een aansluiting te geven die normaal stroom levert maar bijvoorbeeld bij een defect er uit knalt, kan je alsnog gebruik maken van de reservecapaciteit van het netwerk. Zelfde met contracten die flexibel zijn in tijd: je mag stroom leveren/verbruiken, maar alléén tijdens dalmomenten.
Een hypothetische vraag.

In West-Europa maken we gebruik van een laagspanningsnet van 230v. In de VS een stuk minder (120v?). Om aan hetzelfde vermogen te geraken, dienen zij dikkere kabels te hebben. Wat als we met z’n allen een extra transfo in ons huis zetten om niet 230v binnen te krijgen maar 500v (beetje marge naar de toekomst)?

Uiteraard moeten de transfo’s in de wijken etc. ook aangepast worden. Maar in mijn hoofd een stuk eenvoudiger dan alle ondergrondse leidingen vervangen.
Het net werkt al met laag(<1000v), midden (1000 - 35.000v) en hoogspanning (35.000v <).

Het probleem zit m in de arbeidsmarkt om het net te vergroten. Alle aansluitingen voorzien van een extra transformator is ook geen personeel voor
in mijn hoofd een stuk eenvoudiger dan alle ondergrondse leidingen vervangen.
Die kabels zijn voor een specifiek voltage gemaakt. Je kan d'r niet zomaar het dubbele op zetten - dan heb je compléét andere isolatie nodig. En aangezien deze kabels rustig 40 jaar oud zijn, hoef je daar niet heel veel marge te verwachten.

Daarnaast: hoe zie je dit in de praktijk voor je? Je moet dan in één keer bij ieder huis in een straat een trafo kunnen plaatsen, want iedereen die niet thuis is heeft bij aansluiting van de nieuwe voeding gefrituurde apparaten. Dat gaat nóóit gebeuren.
Maar wel allemaal elektrische auto kopen jongens.

En voordat ik hier bedolven wordt onder de haat en de minnetjes, ik rijd zelf elektrisch maar heb hier thuis daar dan ook de stroomaansluiting voor.

Het is te vroeg voor de push naar volledige elektrificatie van mobiliteit en verwarming, het net is niet klaar. Er wordt super hard aan gewerkt, maar het is niet klaar. Ik hoop dat de politiek dit zich eindelijk eens een keer gaat beseffen en een korte pauze inlaat.
ik rijd zelf elektrisch maar heb hier thuis daar dan ook de stroomaansluiting voor.
Eh… dus je wekt zelf je eigen stroom op? Zo niet, wat maakt jouw situatie dan anders? Het is niet alsof de netbeheerder specifiek bijhoudt wie er elektrisch rijdt, thuis laadt en een pauze inlast qua aansluitingen als dat er te veel worden.
Ik heb hier een verzwaarde aansluiting op de boerderij die hier in verband met de vroegere veehouderij al langdurig zit. Mijn aansluiting en daarmee mijn verbruik is dus in het lokale middenspanningsnet wel degelijk rekening mee gehouden al heel wat jaren terug. Een rijtjeshuis met 1 fase en de bijbehorende trafo huisjes zijn daar wat minder klaar voor zeg maar.
Dus ja, dan draag jij bij aan het probleem natuurlijk. Je bent niet eens residentieel, maar industrieel verbruiker. Weet je hoeveel woningen je zou kunnen aansluiten in de regio als jij je boerderij zou sluiten?

Een rijtjeshuis is minder belastend voor het net, maar kan ook nog altijd perfect een EV laden.
Als die veehouderij er nou nog zat zou ik zeggen: Ja. Maar nu komt het jou gewoon toevallig goed uit. Of heb je bewust een veebedrijf gekocht of ben je bewust gestopt met je veebedrijf, om de inschatting van de netbeheerder niet te verstoren?
Die veehouderij zit er al een jaar of 10 niet meer, maar op een boeren erf gebruik je over de linie wat heftigere equipment als in een Vinex tuintje, dus de pieken zijn nog steeds hoog.

En niet om het even, maar mijn vastrecht hier is ook een stuk hoger als in de gemiddelde woonwijk, dus ik betaal gewoon voor deze aansluiting. Ook handig voor de serverruimte, de aircos, de inductie, etc etc. Alles tegelijkertijd kunnen gebruiken is comfort en dat mag wat kosten.

Maar voor iedereen die zich zorgen maakt, zodra ik genoeg gespaard heb om 100kw aan batterij neer te zetten en het hele schuurdak vol te pleuren met zonnepanelen laat ik deze aansluiting volledig afsluiten. Scheelt een hoop onnodige belasting. En voor de mensen die roepen ja maar winter, daar hebben we het diesel aggregaat voor.

[Reactie gewijzigd door themadone op 22 april 2026 15:08]

Moet je natuurlijk zelf weten, maar diesel verstoken om aan stroom te komen terwijl je gewoon een netaansluiting hebt, dan ben je alleen maar een stuk duurder uit, heb je meer verlies en meer fijnstof en CO2.

Ik kom zelf van een boerderij en een aardappel-stortband plus een paar transportbanden trekken aardig wat stroom, dus ik snap die pieken wel, maar het is totaal niet efficiënt om voor een week per jaar een zware accu en zonnepalen neer te zetten, zelfs niet met al die subsidies die daarvoor zijn.

Of je moet juist een hoog, niet-piek-verbruik hebben, met een grote koelcel of zo.
Wat dacht je van elk huis een elektrische kookplaat en oven die allemaal tussen 5 en6 massaal aan gaan? Welke de overheid stimuleert en gas alleen maar duurder en duurder maakt.
Juist ja, ik zit er inmiddels over te denken on maar electrisch te gaan verwarmen, want mijn gasprijs is VELE malen hoger dan mn electriciteits prijs.
Heb je het wel eens uitgerekend in effectieve verwarming in kWh per euro? Denk eraan dat in een kuub gas zo'n 10-11 kWh aan energie zit. Je moet je gasprijs dus ongeveer door 10 delen om het te vergelijken.
Verschil is wel dat bij electrisch stoken veel gerichter verwarmd kan worden, in kortere tijd, in ieder geval in oudere huizen.
Vergeet niet dat elektrische verwarming in de meeste gevallen een warmtepomp is, die voor 1 kWh aan energie zo'n 4-5 kWh aan warmte levert.
Klinkt logisch, elektrisch is makkelijker te verduurzamen en minder afhankelijk van problematische import en of winning.
Verwarming kan prima, een warmtepomp gebruikt weinig stroom. Waar het mis gaat is bij de warmtepompen met enorme backupheaters, sommigen wel 9KW.

Als ik zie dat ik met 1000W continu in de winter mijn hele huis warm kan houden terwijl ik daar met een ventilatorkacheltje voorheen de badkamer nog niet eens mee op kon warmen...
Nee juist niet, doorzetten. Meer investeren in het energienet anders komen we er nooit. We moeten van die fossiele energie afhankelijkheid af voor ons eigen en iedereens bestwil. Er is al een paar keer op geremt en het heeft niet mogen baten.

Utrecht zit vol, dat betekend dat daar heel rap geinvesteerd moet worden om de boel weer open te krijgen.
Goed verhaal! We gaan nu alle EURO4 < auto's slopen en je krijgt er dan 3500 euro voor zodat je een electrische auto kunt kopen, voor klimaat enzo.
Is er iemand met kennis van de materie die weet of er nog op korte termijn dingen worden opgeleverd om weer wat ruimte te bieden? En hebben we een duidelijkere kaart om te raadplegen waar deze pauze-zones zich bevinden? Want op de capaciteitskaart is niet echt een verschil te zien: https://data.partnersinenergie.nl/capaciteitskaart/totaal/afname

Wel is er nog wat ruimte bij Rotterdam en in Groningen/Friesland/Overijssel, maar verder zat het al vrij vol, zeg maar.
Komend half jaar worden alle netten opnieuw doorgerekend met de laatste inzichten. Daarna (tegen het einde van het jaar) wordt er weer capaciteit uitgedeeld. Dit gaat allereerst naar aanvragen met maatschappelijke prioriteit. Omdat kleinverbruikers daar ook bijkomen en omdat ‘wonen’ prioriteit heeft, ligt het niet in de lijn der verwachting dat aanvragen zonder prioriteit voor 2027 überhaupt vermogen (of een aansluiting) krijgen.
Ze zijn een station bij breukelen aan het bouwen, maar that's it.

Het uitbreiden van het net heeft nooit prio gekregen. En zie hier wat er gebeurd.
Vanuit TenneT:
  • Vervanging van het station ten noorden van Breukelen: uitbreiding van 6 naar 16 150kV-velden en direct al een uitbreiding van 2 naar 4 50kV-transformatoren.
  • Compleet nieuw station bij Haarrijn: aangesloten op Breukelen-Kortrijk (met link naar 380kV), de verbinding naar Soest, en Utrecht Lage Weide. Invoeding op het Stedin-net in Utrecht Noord via een in de buurt gelegen nieuw station van Stedin.
  • Nieuw hoogspanningsstation bij Oudenrijn: ter vervanging van de bestaande harde aftak voor een trafostation, gaat samen met de verkabeling van Rijnvliet-Nieuwegein
  • Uitbreiding van Breukelen-Kortrijk van één trafo naar vier.
En dat zijn alleen nog maar de huidige vergevorderde plannen, in de directe omgeving, van TenneT.

Het hele "het heeft nooit prio gekregen" is duidelijk onzin als je bijvoorbeeld kijkt naar het bestaan van Breukelen-Kortrijk - dat nú een cruciaal deel van de uitbreiding is, maar pas in 2017 in dienst is gekomen, en dus al minimaal 10 jaar eerder op de agenda heeft gestaan. Bij zulke grote en lange projecten is het heel makkelijk om te missen dat ze überhaupt wat doen, want dag-tot-dag zie je inderdaad weinig veranderen.
Aan het einde bij ons in de straat in Leerdam (wat ook onder Utrecht valt) hebben ze onderlaatst een nieuw stroomhuisje neergezet en flink dikke kabels aangelegen.

Volgens de Stedin checker is er op ons adres uitbreiding mogelijk t/m 3x80 Ampere.
Hoe het precies zit bij weet ik niet.

Maar in Leerdam en Vianen is er nog wel capaciteit om bijvoorbeeld terug te leveren. Dus ik vermoed dat de problemen daar iets minder erg zijn.

De netcapaciteiten volgen hoe de netten zijn gemaakt. Wegen, rivieren en zelfs oude gemeente grenzen hebben hier effect op.
De capaciteitsproblemen zijn héél lokaal. Het is prima mogelijk dat jij nog zat uitbreiding kan krijgen, maar de mensen één straat verder niet. In sommige gevallen is het de kabel door jouw eigen straat die het knelpunt is, in andere gevallen moet er een nieuw transformatorstation voor de hele stad komen.
Bij het transformatorstation wat een paar kilometer verder op staat zijn ze wel weken bezig geweest, dus er word wel flink geupgrade hier.
Er zijn artikelen genoeg geschreven waardoor het zoeken naar een nieuw verdeelstation in de provincie Utrecht vertraagt is.

Op zich allemaal valide redenen, zomaar ergens 12 hectare vinden is lastig in een dichtbevolkt land vol met belangen.

Ik denk ook dat de meeste critici boter op hun hoofd hebben, nimby is een ding.

Als je het beter kan, bewijs het maar zou ik zeggen.

[Reactie gewijzigd door GurbieV op 21 april 2026 20:55]

De CDA-bewindsman noemt dit 'het indrukken van een pauzeknop'. Hij geeft echter niet aan hoe lang die zogenaamde pauze duurt.
Dat is vrij simpel: als er geen nieuwe positieve ontwikkelingen zijn, blijft dat zo totdat het nieuwe station bij Breukelen opgeleverd is. ‘Vol’ betekent in deze context dat het station volledig belast is, en natuurkunde versla je niet.

Daar liggen uiteraard wel aannames aan ten grondslag, vooral over de groei in vermogensbelasting van de bestaande aansluitingen. De kamerbrief lezende is daar maximaal in gerekt: weermodellen zijn aangepast, de verwachte groei onder bestaande aansluitingen (bijvoorbeeld voor verduurzaming of een EV) is aangepast, er wordt al rekening gehouden met de impact van het nieuwe tariefstelsel, etc, etc. De trukendoos is echt open getrokken.

Tenzij deze aannames in positieve zin wijzigen (lees: er is in de praktijk minder piekvraag dan verwacht), gaat hier tot oplevering van dat station niets bijkomen. Dat is niet leuk, maar wel noodzakelijk.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn