Stroomnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht zit overvol, aansluitstop dreigt

Het elektriciteitsnet in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht heeft zijn grens bereikt. Daarvoor waarschuwt netbeheerder TenneT. Er zijn 'krachtige maatregelen' nodig, anders dreigt een aansluitstop voor kleinverbruikers. Daaronder vallen ook huishoudens.

TenneT trekt die conclusie op basis van een nieuwe analyse. Volgens de netbeheerder zijn er 'krachtige interventies' en aanvullende maatregelen nodig om grootschalige storingen en stroomuitval in deze provincies te voorkomen.

Die maatregelen moeten snel genomen worden: als ze onvoldoende opleveren, dreigt deze zomer een aansluitstop voor kleinverbruikers. Dat betekent bijvoorbeeld dat huishoudens, midden- en kleinbedrijven en de woningbouw niet meer aangesloten kunnen worden op het stroomnet.

Het was al bekend dat het stroomnet in de drie provincies steeds voller raakt, vooral op de drukste momenten van de dag, schrijft TenneT. Daar worden ook al langer maatregelen tegen genomen. Maar uit de nieuwste cijfers blijkt dat die maatregelen het stroomgebruik niet genoeg weten te remmen. De kans op grote stroomstoringen wordt daardoor steeds groter.

Volgens TenneT zijn er vier nieuwe 'interventies' nodig. Ten eerste moeten bestaande bouwprojecten om het stroomnet in de drie provincies te versterken, sneller worden uitgevoerd. De bestaande maatregelen moeten daarnaast worden uitgebreid. Er moet ook een 'maatschappelijke en bestuurlijke discussie ontstaan' over het belasten van het stroomnet. Daarnaast is het vermijden van piekdrukte door huishoudens 'onderdeel van de oplossing'.

TenneT werkt de precieze maatregelen de komende maanden uit, samen met overheden, regionale netbeheerders en het bedrijfsleven. De netbeheerder geeft uiterlijk in maart een update over de voortgang daarvan.

Bron: Sean Gallup / Getty Images

Reacties (239)

[Annihlator]

Vraag: Ik dacht dat in de moderne samenleving electriciteit/energie beschouwd wordt als een eerste levensbehoefte.

Daarvanuitgaande; hoe kan het zijn dat niet gewaarborgd is dat bedrijven zondermeer-niet nadelige effecten uit mogen oefenen op primaire levensbehoeften?

Even heel kort door de bocht; ik denk dat als ten-gevolg van het plaatsen van een nieuw datacentrum het aansluiten van woonwijken op slot gezet wordt, je er bewust op uitspeelt dat de mensen waarvoor deze kwestie speelt het net zo nauw kunnen gaan nemen met de wet als dat met hun behoefte(n) gedaan wordt.

Dit-mede omdat onder druk van de overheid vele woningen geen gasaansluiting hebben; koken, verwarmen, etc. kan op dat moment allemaal niet meer. omwille van spilzieke dingen als een datacentrum/ai-kelder?

Alleen al het indirect mensen over laten stappen op gas zorgt dat garanderen van beschikbaarheid van het alternatief daarop een prioriteit dient te worden; zonder dit had men nooit de transitie van gas naar elektrisch moeten mogen/willen starten; en de verantwoordelijken hiervoor dienen dan gevonden te worden.

Edit: ik zou zeer graag wetsvoorzieningen zien die borgen in wat-voor-volgorde bestaande bedrijven (vooral datacentra) preventief afgeschakeld gaan worden bij de (inmiddels al 10 jaar voorspelbare) continue toenemende druk op het energienet...
Dwing die uitbaters maar tot mede-verantwoordelijk zijn voor een gezond energienet...

[Reactie gewijzigd door Annihlator op 12 februari 2026 17:56]

[Scriptkid]

Even heel kort door de bocht; ik denk dat als ten-gevolg van het plaatsen van een nieuw datacentrum het aansluiten van woonwijken op slot gezet wordt, je er bewust op uitspeelt dat de mensen waarvoor deze kwestie speelt het net zo nauw kunnen gaan nemen met de wet als dat met hun behoefte(n) gedaan wordt.

Je hebt duidelijk het artikel niet gelezen voordat je reageerde.


Een data center en vele groot verbruik bedrijven worden niet op laag spanning aangesloten maar op midden of zelfs oog spanning. De problematiek is daar niet aanwezig, sterker nog diverse hoogspanning transformers draai maar op 30% capaciteit.


Het probleem zit hem in de laagspanning en dat wordt verergerd door pv want je kunt van laag niet terug aan midden leveren. Dus alles pv moet binnen het zelfde laag spanning net verdeeld worden. Leverd men te veel dan kan dat hele laag spanning segment er uit klappen door de oplopende spanning.


DC en grote bedrijven vormen on site zelf om van hoog naar laag spanning want dat is veel voordeliger. Je kunt beter 9 * 10kv af nemen dan 90 x 1kv. (meestal redundantie van meerdere providers/ substations).

[ngluijk]

Het heeft weinig te maken met datacentra, maar meer met het ontwerp van het hoogspanning systeem. Nederland heeft een koppelnet, deze is nooit ontworpen voor transport van grote vermogens. Het concept van het koppelnet was dat iedere provincie zich in hun eigen energie behoefte voorzag. Deze werden dan gekoppeld door het 380kV koppelnet (vandaar de term koppel), zodat een onbalans kon worden opgevangen. Nu we dit concept hebben losgelaten en grote verbruikers en opwekking ver van elkaar staan (en het sluiten van kolencentrales) is er een veel sterker transmissie netwerk nodig. Dat is al lang (meer dan 15jaar) bekent maar de overheid wilde niet investeren.

[Guru Evi]

Als de overheid wil investeren, moet iemand de rekening betalen. Voor de overheid is daar in essentie maar één structurele manier voor: belastingen. Een investering impliceert normaal gesproken dat je er op termijn voordeel uit haalt. Maar investeren in een product waarvan je al weet dat het in de toekomst juist méér geld zal kosten, is geen investering – dat is geld weggooien.

In de afgelopen 30 à 40 jaar zijn de energiebelastingen, zowel direct als indirect, aanzienlijk gestegen. Vooral in de laatste 20 jaar gebeurde dit met het argument dat “groene” energie op termijn goedkoper zou worden en meer stabiliteit zou brengen. Tegelijkertijd was toen al duidelijk dat dit forse bijkomende investeringen vereiste in het elektriciteitsnet, energieopslag en transportinfrastructuur. Wanneer je echter werkt met budgetten waarbij de politieke baten berekend worden, maar de kosten zelden verder dan één jaar vooruit worden doorgerekend, kun je zulke grootschalige systemen niet integraal en doordacht aanpakken.

Ingenieurs waarschuwen hier al decennialang voor. Sinds de jaren zestig roepen experts op om te investeren in kernenergie. Shell – destijds deels in handen van de Nederlandse staat – investeerde wereldwijd al vanaf de jaren zestig sterk in aardgas en kernenergie en was zelfs voor 50% aandeelhouder van General Atomics.

En hoeveel kerncentrales heeft Nederland vandaag?

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 13 februari 2026 02:07]

[controvi]

Hoewel de shit van nu al veel eerder opgevangen had moeten worden en actie op ondernemen had moeten worden, heeft bakken met geld investeren ook weinig zin.
Er worden niet genoeg mensen opgeleid die dit beroep moeten gaan doen, dus de overheid kan wel bakken geld gaan smijten maar daar gaat het niet sneller van.

Nou lijkt het wel alsof er helemaal niemand meer in de sector werkt, en zo bedoel ik het ook weer niet, maar geld strooien is niet altijd een directe oplossing. Daar zit in deze denk ik ook een groot probleem.

Het staat als een blok dat de overheid nalatig is in deze. Tenminste dat vind ik.
Maar geld alleen lost het probleem niet meer op, en helaas gaat het probleem voorlopig ook nog niet opgelost worden denk ik.

[Mextreme]

Zou het werven en opleiden van mensen niet deel uitmaken van de investering, vraag ik me af.

Verder de opmerking dat het wel een beetje merkwaardig was, dat op het moment dat duidelijk begon te worden hoeveel het zou kosten om de Nederlandse infrastructuur weer up to date te brengen 'ineens' alles aan 'de markt' moest worden overgelaten.

Die markt dacht: ex overheid, kan nog wel even mee, maar overspeelde uiteindelijk z'n kaarten door te lang met investeren te wachten.

Lijvige datacenters werden toen niet voorzien in de vorm die we nu hebben/zullen krijgen. Dat is vooral een ontwikkeling van de laatste 20~25 jaar. Een ex-werknemer van Eneco heeft me daar een jaartje of vier/vijf geleden eens over bijgepraat. Bijzonder scenario, vooral omdat ik er vaker over hoorde praten...


(edit)
En de slordigheid waarmee de mensheid tegenwoordig met elektriciteit omgaat stoort me nog weleens: overal in huis licht aan terwijl niemand daar aanwezig is. Wat is er mis met een beetje zuinigheid... houden wij thuis al jaren onze rekening behoorlijk mee onder controle.

[Reactie gewijzigd door Mextreme op 13 februari 2026 09:10]

[MrSnowflake]

En omdat er toen niet geleidelijk werd geïnvesteerd, zitten jullie nu met een stagnerend GDP, omdat de economie leidt onder het niet kunnen aansluiten van nieuwe ondernemingen. Dus de prijs wordt nu betaald en om het op te lossen zijn er "ineens" heel grote investeringen nodig, die nog altijd op de inwoners verhaald worden. Maar gezien het nu allemaal snel moet, zal de inwoner ineens veel ineens moeten betalen

[noskill]

Dat iets geld kost en niet direct geld oplevert maakt het natuurlijk nog geen geld weggooien/geen investering... Een auto kost ook geld, en levert ook niet rechtstreeks geld op, maar je bespaart wel tijd en tijd is...

En het toevoegen van kerncentrales neemt niet weg dat het koppelnet onvoldoende capaciteit heeft...

[Guru Evi]

Het koppelnet was bedoeld en gebouwd voor centrales, niet op wijkniveau zoals zon, maar op regionaal niveau. De koppelingen waren bedoeld om het net te stabiliseren, niet om grootschalig energie vervoer.

Met zon/wind-energie moeten de verbruikers en producenten heel dicht bij elkaar, en moet je dus zware verbindingen zelfs op wijkniveau zetten, maar die zware verbindingen moeten ook doorlopen omdat er periodes zijn waar zon/wind niet produceren en dus ALLE energie van elders moet komen.

Er is niet genoeg stabiele productie om het net van energie te voorzien. Je kan dit oplossen zonder verzwaring, door meer stabiele energieproductie neer te zetten en zon/wind geen voorkeur te geven.

[n4m3l355]

Tussen data centers en de thuis gebruiker zit nog een hele groep die wellicht aanspraak maken ten gunste van de Nederlander. Menig bedrijf of zelfs kantoor komt op een onderverdeler. Maar hier wordt het voor mij onduidelijk, als voormalig ontwikkelaar in de vastgoed waren wij zelf verantwoordelijk voor aansluitingen op dit niveau. Je ging met de kandelaar zoals Enexis aan tafel en wij kregen de rekening. Het was nooit een kwestie if het kan, maar hoeveel het kost en wanneer Enexis denkt dit te gaan doen.


Wat belet kabelaars op laag niveau meer uit te rollen?

[GrooV]

Nou die investeringen zijn tegengehouden door de ACM. Natuurlijk het is allemaal overheid maar er zit wel een verschil tussen de politiek, toezichthouders en de netbeheerders

[TheMKM]

We hebben het hier over TenneT die doen alleen hoogspanning, middenspanning in deze provincies is Qirion, laagspanning is Liander.

Hoewel ik niet precies weet hoe dingen zijn op de specifieke netten kan ik wel zeggen dat wat jij zegt niet accuraat is. Het probleem in het stroomnetwerk zit hem in het piek verbruik en dat gaat dan niet enkel over het laagspanningsnet. Het hele stroomnetwerk loopt op zijn tenen op het moment.

Het klopt wel dat er gedurende de dag heel veel momenten zijn waar het geen enkel probleem is voor het stroomnetwerk.

Ik denk dan ook dat als wij als Nederland nog toestemming geven voor datacenters zoals die in Lelystad dat zij verplicht moeten worden voor hun eigen groene stroomvoorziening te zorgen en gewoon geen verbinding met het net hebben en/of elke dag tijdens de spitsuren op het net volledig uitgeschakeld moeten worden. Ik begrijp dat dit niet echt realistisch is en nieuwe datacenta zal tegenhouden, maar zeker voor niet-europese bedrijven moeten we lekker hard zijn. Het is niet alsof zij zo lief voor ons zijn.

[Reactie gewijzigd door TheMKM op 12 februari 2026 20:40]

[The Zep Man]

Ik denk dan ook dat als wij als Nederland nog toestemming geven voor datacenters zoals die in Lelystad dat zij verplicht moeten worden voor hun eigen groene stroomvoorziening te zorgen

Slecht idee. Dan wordt meer beperkte capaciteit (zoals ruimte) opgeofferd om datacenters van groene energie te voorzien, terwijl Nederland nog steeds net zoveel grijze energie verbruikt als voorheen.

Capaciteit voor groene energie moet eerst gebruikt worden om verbruik van grijze energie af te bouwen, Pas als Nederland zijn energievoorziening op orde heeft ("klimaatneutraal"), zouden verzoeken voor datacenters weer overwogen moeten worden. Tot die tijd gaan bedrijven maar even efficiënter om met wat zij al hebben,

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 12 februari 2026 21:05]

[Hann1BaL]

Dat laatste lijkt mij een heel slecht idee. We zullen moeten investeren in de digitale economie om geld te verdienen dat we kunnen uitgeven aan klimaatneutraliteit qua energievoorzieningen.

Ik zeg niet dat we alle datacenters moeten verwelkomen, maar we moeten ze zeker ook in Nederland hebben en uitbreiden. Het alternatief is dat ze in andere landen komen te staan en het is leuk dat we als NL er dan lekker “ groen” op staan terwijl we wel de diensten van die datacenters in andere landen consumeren. Dat is wel een beetje een struisvogelmethode. De digitale economie is groeiende en heeft een impact op het energieverbruik, maar die kunnen we mijn inziens beter deels zelf oplossen als land.

En om maar te herhalen wat anderen reeds gezegd hebben: De capaciteitsproblemen op het net komen niet door de datacenters.

Tennet en andere organisaties waarschuwen al lang over de nodige investeringen, maar zoals het eigenlijk altijd gaat: Het probleem moet groot genoeg worden om de juiste prioriteit te krijgen.

[The Zep Man]

Dat laatste lijkt mij een heel slecht idee. We zullen moeten investeren in de digitale economie om geld te verdienen dat we kunnen uitgeven aan klimaatneutraliteit qua energievoorzieningen.

Eerst investeren in olie om op het vuur te gooien in plaats van water om het vuur te blussen is geen goede investering.

Het alternatief is dat ze in andere landen komen te staan en het is leuk dat we als NL er dan lekker “ groen” op staan terwijl we wel de diensten van die datacenters in andere landen consumeren. Dat is wel een beetje een struisvogelmethode.

Nee, dat heet een goed voorbeeld zijn. Het is niet alsof wij geen datacenters hebben in Nederland. Dat houdt niet in dat wij er nog vee meer bij moeten krijgen. Eerst schoon schip, daarna aantrekken.

De digitale economie is groeiende

In een bubbel.

en heeft een impact op het energieverbruik, maar die kunnen we mijn inziens beter deels zelf oplossen als land.

Dit klinkt als "privatiseer de winsten, socialiseer de kosten".

En om maar te herhalen wat anderen reeds gezegd hebben: De capaciteitsproblemen op het net komen niet door de datacenters.

Andersom dragen ze niet positief bij.

Tennet en andere organisaties waarschuwen al lang over de nodige investeringen, maar zoals het eigenlijk altijd gaat: Het probleem moet groot genoeg worden om de juiste prioriteit te krijgen.

Dus daarom minder investeren in datacenters en meer in infrastructuur, groene energie, etc. Eens.

[TheMKM]

Ik ben het daar helemaal met je eens daarom zeg ik ook dat ze voor hun eigen stroomvoorziening moeten zorgen, dus genoeg zonnepanelen op het dak + batterijen o.i.d., maarja dat gaat natuurlijk nimmer genoeg zijn voor een energievreter als een datacentrum.

Zeker gezien we vooralsnog weinig echt positiefs uit de AI hype zien komen heb ik ook wel een beetje iets van misschien maar gewoon verbieden. Bij mijn werkgever wordt AI ook flink gepusht, ik schat zo maar in deels onder zachte druk van Microsoft, maar ik zie het voordeel er niet van.

Er worden tijdswinst en geclaimd, want je zou efficiënter werken, maar studies hebben ook al uitgewezen dat die tijdswinst vaak een illusie is, omdat je meer tijd kwijt bent aan andere dingen en gezien de gigantische kosten aan grondstoffen en stroomverbruik denk ik dat het het niet echt waard is. (En gezien de type figuren die hoofdzakelijk achter de AI hype zitten, Elon Musk en Sam Altman vindt ik het ook een beetje een schimmige business waarin ik niet perse het vertrouwen heb dat ze het beste met de mensheid voorhebben)

[L-VIS]

Qirion is geen netbeheerder.

[Scriptkid]

Het blijft een heel raar verhaal,

Als je kijkt naar Tennet zijn problemen en oplossingen wijzen ze constant naar stedin toe,

De hoogste maatregel die tennet wil is meer capaciteit toevoegen aan leverbaar vermogen (Hoe dan als de kabels vol zitten, dus die zitten niet vol.)

Stedin -> wil Meer PV nodig -> ook hier zie je dat men meer capaciteit vraagt ,

En natuurlijk de nummer 1, omdat stroom de weg van minste weerstand pakt worden niet alle lijnen goed gebruikt net als de nvidea 5090 , belasten we hierdoor enkele kabels te veel die zouden dan dus meer weerstnad moeten krijgen of zo ?.

[MSalters]

Raar verhaal van jou, want stroom pakt alle wegen, niet alleen die van de minste weerstand.

Je 5090 is nota bene een voorbeeld. 6 kabels, natuurlijk nooit met precies identieke weerstanden. De stroom is dus in alle kabels bijna hetzelfde. Ging alles door de ene kabel met de minste weerstand, dan zouden de andere 5 zinloos zijn.

[Scriptkid]

lol,

Als er meer weerstand op een kabel zit dan op de andere dan gaat er door die kabel met minder weerstand veel meer stroom lopen dat is stroom 101. En precies waarom al die 5090 kabels door branden dat staat ook LETTERLIJK in alle tweakers artikelen.


En meschien even zelf ook op de site van TENNET kijken want dat is hun NR 1 probleem en aanpak van de stroom crisis.

Tennet verwijst naar -> Maatregelen voor congestievermindering | Stedin

Stroom kiest de weg van de minste weerstand. Door de complexe manier waarop het elektriciteitsnet aan elkaar is verbonden kan het gebeuren dat - op momenten dat veel stroom over het net getransporteerd wordt - knelpunten ontstaan. Er gaat dan teveel stroom over een bepaald deel van het net. En dat terwijl er elders op het net wel ruimte is. Door een 'omleiding' aan te leggen in het hoogspanningsnet, kunnen we stroom tijdelijk naar een deel van het net verplaatsen waar het minder druk is. Daarmee houden we een betere balans op het net. Het is alleen een complexe puzzel om die omleiding aan te kunnen leggen.

[MSalters]

Nope. Door een kabel met minder weerstand gaat proportioneel meer stroom lopen. Niet zoals jij beweert "veel meer stroom" of zelfs alle stroom (want "kiest weg van minste weerstand")

[Scriptkid]

Kan wat jij er van vind maar ik vind 40% of meer verschil toch echt wel veel meer,

Moet je maar eens kijken naar die meet testen in de 5090 videos dan zie je dat het echt een hele onbalans kan veroorzaken, en dat het niet een paar % is.

Kijk bijvoorbeeld eens naar:
RTX 5090 DOWN!

16 minutes in, dan zie je onder zelfs goed contact dat het bijna 2A verschil is.

En als je dan naar debauwer kijkt is het zelf 22A vs 2 A op de bridge kabels, als dat niet veel is door wat weerstand toe te voegen weet ik het ook niet meer.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 13 februari 2026 13:57]

[GrooV]

Qirion werk voor Reddyn, wat weer een samenwerking is tussen TenneT en Liander

[don spike]

Een data center en vele groot verbruik bedrijven worden niet op laag spanning aangesloten maar op midden of zelfs oog spanning. De problematiek is daar niet aanwezig, sterker nog diverse hoogspanning transformers draai maar op 30% capaciteit.

Het probleem zit zeker wel op het hoogspanningsnet in dit gebied (FGU-net). TenneT gaat ook over het transportnet. Op het MS-net zijn ook uitdagingen aanwezig.

En ik weet niet waar je die 30% vandaan haalt?

[Reactie gewijzigd door don spike op 13 februari 2026 17:09]

[Mattias.Campe]

Het probleem zit hem in de laagspanning en dat wordt verergerd door pv want je kunt van laag niet terug aan midden leveren. Dus alles pv moet binnen het zelfde laag spanning net verdeeld worden. Leverd men te veel dan kan dat hele laag spanning segment er uit klappen door de oplopende spanning.

Alleen opletten dat het kind niet met het badwater wordt weggegooid. De uitdagingen van PV betekent niet dat ze een slecht idee zijn. Er zal wel ingezet moeten worden op curtailment, batterijopslag en verschuiven van verbruik (BEV, warmtepomp, ...). Jaap Burger gaat er in een thread op in: https://mastodon-belgium.be/@[e-mail]/116057394560840600. En doet dat regelmatig, omdat er te weinig lijkt te bewegen op dat vlak.

[Scriptkid]

Tuurlijk, maar ik geef het juist aan omdat anders vele weer denken dan kan het toch van het ene net naar het andere en is er toch ook geen probleem maar zo werkt dat neit.

[wjwithagen]

Het probleem zit hem in de laagspanning en dat wordt verergerd door pv want je kunt van laag niet terug aan midden leveren. Dus alles pv moet binnen het zelfde laag spanning net verdeeld worden. Leverd men te veel dan kan dat hele laag spanning segment er uit klappen door de oplopende spanning.

Right, die begrijp ik effe niet.... Ooit wel mijn vakjes met vermogensenergie afgelopen.
En een transformator werkt 2 kanten op. Dus volgens mij moet terugleveren van laag naar midden naar hoogspanning (theoretisch) mogelijk zijn.

Kun je uitleggen waarom dat in de praktijk niet zou werken?

[Guru Evi]

Een transformator werkt in principe twee kanten op, maar in praktijk moet ie daar wel voor gebouwd zijn. Daarnaast zijn de meeste trafo’s van dit soort gedeeld zodat je maar 1 fase (lijn) toevoert maar meerdere fases en mogelijk meerdere lijnen eruit haalt, echter om die energie terug te voeren met dezelfde stroom en spanning moeten alle fases en lijnen die energie gebalanceerd terugleveren en ook met genoeg stroom om de verliezen te overkomen.

Als je een 12V trafo out een voeding haalt is die gebouwd om misschien 1A aan de voeding te geven, misschien met een center tap. Je gaat nooit meer dan een paar mA kunnen terugleveren op het net met die trafo omdat je niet genoeg stroom door de secondaire kan zenden en eenmaal belast zal de spanning ook in elkaar storten omdat de primaire voor zo’n trafo “teveel” wikkelingen heeft en dus hoge impedantie. Een trafo die twee richtingen werkt heeft aangepaste wikkelingen om de beste impedantie zowel als verbruiker als producent te hebben, echter dat betekent ook meer verliezen in beide richtingen.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 13 februari 2026 13:42]

[wjwithagen]

Een transformator werkt in principe twee kanten op, maar in praktijk moet ie daar wel voor gebouwd zijn. Daarnaast zijn de meeste trafo’s van dit soort gedeeld zodat je maar 1 fase (lijn) toevoert maar meerdere fases en mogelijk meerdere lijnen eruit haalt, echter om die energie terug te voeren met dezelfde stroom en spanning moeten alle fases en lijnen die energie gebalanceerd terugleveren en ook met genoeg stroom om de verliezen te overkomen.

Nou 'k heb als electro techneut toch wel wat moeite met dit antwoord. Want er is ook bij afname nooit een gegarandeerd gebalanceerde afname. En dat zou dan ook to problemen leiden?
De 10kV trafo die wij hier hebben staan is toch echt wel helemaal symmetrisch, gewoon 2x een sternetwerk van spoelen die om een ijzerkern zit. En ja L1-10kV zit om dezelfde core als L1-400V. Maar dat is nog steeds geen reden dat je daarover niet zou kunnen terugleveren.
't is alleen zo dat het niet zo handig kan om van L1-400V naar L2-10kV omdat die niet zo sterk gekoppeld zijn. Maar als je er gewoon 1000 Ampere 400V in stopt (een 630kVA trafo) krijg je er toch echt 40 Ampere, 10kV aan de andere kant uit.

Als je een 12V trafo out een voeding haalt is die gebouwd om misschien 1A aan de voeding te geven, misschien met een center tap. Je gaat nooit meer dan een paar mA kunnen terugleveren op het net met die trafo omdat je niet genoeg stroom door de secondaire kan zenden en eenmaal belast zal de spanning ook in elkaar storten omdat de primaire voor zo’n trafo “teveel” wikkelingen heeft en dus hoge impedantie. Een trafo die twee richtingen werkt heeft aangepaste wikkelingen om de beste impedantie zowel als verbruiker als producent te hebben, echter dat betekent ook meer verliezen in beide richtingen.

Ook hier geldt gewoon dat je het vermogen naar een hogere spanning kunt transformeren, en dan in dezelfde verhouding minder stroom er uit haalt.

Jouw voorbeeld: 22V 1A, zal op 220V gewoon 100mA opleveren. En ja dat is weinig maar 't is wel 22W erin en 22W eruit....
Wel heb je inderdaad weerstandsverliezen in de wikkelingen en eventueel magnetische verliezen in de weekijzer kern. Maar die dingen werken beide kanten op. En zo'n secundaire kant heeft geen hoge impedantie, want als dat het geval was zou dat ook vermogensverlies opleveren bij afname. Met veel warmteontwikkeling tot gevolg. Bedenk dat je er gewoon 1A uit wil hebben zonder vermogensverlies.

Dus nee, voorlopig niet overtuigd dat dit niet gewoon kan met de handel die Tennet en Enexis in het veld hebben staan.

[Guru Evi]

Nee, met verliezen ga je met 22W in op 220V misschien 20W uit een bliktrafo halen, echter in de andere richting mag je wel 22W stoppen, je gaat er geen 20W voor 220V uitkrijgen als de trafo daarvoor niet ontwikkeld is. De dimensionering van de wikkelingen alleen zorgen voor grote verliezen om dat zo te doen. De trafo die van 12->220 gaan in zonnesystemen zijn speciaal ontworpen hoogfrequentie (kHz) ferriet met een brug en alle soorten sturing- en controlesystemen om mooie (gesynchroniseerde) sinus te krijgen.

Zo ook de hogevolt trafos zijn niet ontworpen om efficiënt terug te leveren, daarmee dat terugleveren onvoldoende capaciteit terugbracht. Je mag dan wel 3MW aan panelen hebben als een wijk, als je verliezen 70% bedragen in de andere richting tov de “standaard” 10% van de centrale naar de wijk is dat onvoldoende.

Daarnaast zijn moderne transport netwerken HVDC.

[wjwithagen]

Ah, kijk, nu gaan we het ook nog over weer andere dingen hebben....

In Nederland zit in het Tennet distributie netwerk nergens HVDC, alles is nog gewoon 380kV-AC.
Er wordt gesproken om nog naar een hogere spanning te gaan, bv. 500kV maar ook dat is nog steeds AC.

HVDC heeft vooral veel voordelen bij lange afstanden en/of verbinding die last hebben van hoge capaciteiten... Zoals ondergrondse/onderwater verbindingen, door hogere capaciteiten hebben AC circuits daar flink hogere verliezen.
'mmm, een eigen correctie: HVDC zal wellicht waarschijnlijk gebruikt worden in de aanlanding van de windenergie vanaf zee. Maar zodra het het Tennet netwerk ik gaat zal daar gewoon weer 50Hz AC van gemaakt worden.

Dan over trafos:
Zolang we het hebben over trafos in ons distributie netwerk hebben hebben we het gewoon over 50Hz. Da's nix bijzonders, dat doen we al 200 jaar. En dat werkt gewoon. En ja, je kunt gewoon een trafo op de hoek kopen bij de elektronica handel en 22W aan laagspanning er in stoppen. Dan weet ik zeker dat je daar ~22W op 220V/100mA uit komt. En dat mag elke willekeurige chinees zijn. Hell, 'k heb zelfs een heel sterkstroom prakticum ooit gedaan waar we precies dit deden.

Waar jij het over hebt, is een bijzonder geval: de frequentie is geen 50hz.... En dan heb je inderdaad andere trafos nodig omdat de frequentie anders is. Dan zijn een aantal magnetische parameters gewoon anders.
Dat is ook de reden dat het boordnet van een vliegtuig op 400hz werkt, dan is de magnetische koppeling veel sterker en kun je met kleinere trafos (en dus lichter) uit de voeten. En een solar omvormer is sowieso een wonderlijk ding want die moet AC van DC maken. Dus heb je daar ook nog eens last van een boel harmonischen die je helemaal niet zomaar op het net mag zetten. Daar zijn strenge regels voor in de netcode. En dus moet je een boel filters inbouwen. En dan heb je het dus niet echt meer over een trafo.

Maar nogmaals dat heeft helemaal nix met de trafos van doen die Tennet en Liander gebruiken.

'k zit nog echt te wachten op daadwerkelijk echte informatie dat mijn elektronen van mijn PV installatie niet door een Enexis trafo zouden kunnen omhoog naar het 10kV vlak.
Sterker nog, op de zaak zitten we gewoon direct aan de LSP kant van een 10kV trafo, en terugleveren is geen probleem. En we krijgen gewoon netjes alle KWtjes die we er in stoppen als vergoeding van onze energieclub.

Dus nee, 'k geloof er nix van....

[Reactie gewijzigd door wjwithagen op 20 februari 2026 01:26]

[Guru Evi]

Pas op van het Dunning-Kruger effect. Ik heb deze systemen ooit ontworpen, ik was al met PV bezig in de jaren 90.

De PV die energie op het net teruglevert is geen gewone trafo, hell, de enige trafo dat je (mogelijk) hebt in zulk systeem is een 1:1 scheidings/isolatietrafo.

Als de PV van 12VDC naar 220VAC wilt gaan wordt dit eerst naar (afhankelijk van het systeem) naar 12VAC @ 15-45kHz overgezet, voor grote systemen gaat die HF via een speciale ferriet-trafo, maar voor kleine systemen is dit gewoon on-chip (zoek maar naar het blokdiagram van een DC-DC converter naar idealiter ~311V) en dan de ~310-340VDC -> 220-240VAC 50Hz gebeurt met een H-brug van MOSFETs/IGBTs aan 50Hz, dan door een LC filter (want een IGBT brug genereert niet echt een sinus, MOSFET met moderne microprocessors is beter) en dan mogelijk door een 1:1 scheidings/isolatietrafo.

Dat systeem heeft relatief weinig verlies (5-10% afhankelijk van hoe zwaar je PV systeem is). Zo ook van 220V->10kV is mogelijk, gewoon duurdere IGBT.

Bij "kleine" transformatoren wordt de laagspanningswikkeling (bijvoorbeeld 400/230V-zijde) een beetje “aangepast” gewikkeld. Dat heet wikkelverhoudingscompensatie. De transformator is zo gemaakt dat hij bij normaal gebruik (van hoog naar laag) de juiste uitgangsspanning geeft enkel onder belasting. Als je de transformator omdraait, dan klopt die compensatie niet meer en wordt de uitgangsspanning lager dan je verwacht.

Er zijn meerdere problemen met ster-driehoek configuraties (in netwerken is de HV driehoek, LV is ster), je kunt 'zomaar' niet terugvoeden, om dit toe te laten heeft de distributeur verschillende opties - de trafo kan elektronisch kijken op de uitgang tussen de fases en de tap automatisch aanpassen, het beste is een volledig elektronische trafo (zoals uitgelegd, intern is dit AC->DC->DC->AC) en inverters passen zich ook aan zodat ze niet blijven terugleveren als de netspanning te hoog wordt, het punt blijft dat dit kostelijke grappen zijn.

[Tozz]

Het probleem zit hem in de laagspanning en dat wordt verergerd door pv want je kunt van laag niet terug aan midden leveren.

Waar haal je deze onzin vandaan? Dat kan prima, en gebeurt ook.

[wjwithagen]

[...]

Waar haal je deze onzin vandaan? Dat kan prima, en gebeurt ook.

Precies. Ik kan geen enkele reden bedenken waarom het niet zou kunnen.

[Ethereal73]

Uit het gelinkte tennet artikel blijkt dat het wel degelijk om het hoogspanningsnet gaat.

_{maar uit de analyse blijkt nu dat de maatregelen uit het maatregelenpakket deze stijging niet voldoende weten om te buigen. Hierdoor is de belasting van onze hoogspanningskabels en -stations dusdanig, waardoor de kans op grootschalige storingen steeds groter wordt.}

[nono_einstein]

Eerste hit google 'tennet krapte' :


Uit de nieuwste analyse van TenneT naar de beschikbare ruimte op het hoogspanningsnet in de Flevopolder, Gelderland en Utrecht blijkt dat de krapte op het stroomnet nog groter is dan gedacht. Zonder stevige aanvullende maatregelen dreigt daar volgens de landelijke netbeheerder vanaf deze zomer een aansluitstop, waardoor ook consumenten en kleine ondernemers te maken krijgen met een wachtlijst. TenneT geeft deze waarschuwing af om grootschalige storingen en stroomuitval te voorkomen. Stedin, de regionale netbeheerder in Utrecht, neemt de situatie uiterst serieus en spant zich maximaal in om goed voorbereid te zijn mocht het scenario van kracht worden.

[wjwithagen]

Wat een onzin....
Ga eens de verslagen van de projecten op de Tennet site lezen...
En daarna de congestie rapporten...
Da's veel werk, maar dan heb je wellicht ook een beter geinformeerde mening.

Dan kom je erachter dat Tennet infrastructuur op sommige plaatsen en tijden tot 120% belast.
Dat zijn de bottlenecks, en die moeten opgelost worden.
En dat sommige trafos op 30% draaien is ook geen garantie dat er geen congestie op dat netvlak is.

Hier in zuid-oost brabant moeten er bv. ook echt hele stukken hoogspanningsverbinding worden aangelegd om te kunnen leveren. Zowel op 380kV als 150kV. Daarnaast wordt de provincie in 3 subnetten gesplits om te zorgen dat er meer te managen en te leveren valt.

Woorden van de Enexis congestiemanager: Wij zijn klaar met alle upgrades nog voordat Tennet de congestie heeft opgelost... Wij werken vooruit op de aankomende extra energie.

En waar komt toch dat rare idee vandaan dat je PV niet terug kunt leveren aan de middenspanning? of hoogspanning? Transformatoren werken gewoon symmetrisch. Alleen dat kans op overbelasting van de veiligheden worden complexer om uit te rekenen.

Wat je niet kunt is door de dunne kabels in het noorden alle PV (waar m2 grond goedkoop zijn te huren) naar de rest van het land te sturen. Dat ligt aan de dikke van de kabels en trafos, omdat er ooit gewoon minder energie werd verbruikt.

[Scriptkid]

En waar komt toch dat rare idee vandaan dat je PV niet terug kunt leveren aan de middenspanning?

Exact de zelfde reden die jij opgeeft, de capaciteit is daar totaal niet voor. draadjes kunnen dat letterlijk niet aan. Distributie is nooit berekend of aangelegd met die visie dus loop je tegen allerlij problemen aan, dat is ook precies de reden dat de spannign dan LOKAAL oploopt boven de 253 en het laagspannings net er uit klapt.

Als je kijkt in het tennet rapport hebben we het over 200 uur per jaar, dat zijn echt absoluten pieken, En daarnaast is het grote probleem prereservaties, Op papier is het vol in de praktijk niet maar de ruimte mag niet gebruikt worden omdat iemand er een claim op heeft.

Zo was bijvoorbeeld de uitbreiding in haarlem al vol terwijl het originele punt pas op 40% draaide. Maar ja stroom reservatie is als IPv4 een valuta geworden waar je in kan handelen.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 19 februari 2026 23:47]

[wjwithagen]

Dat is dus niet wat ik schrijf.
Alleen als je alles in een perst dan zou je dat kunnen vinden.

Want het heeft dus niets met het middenspanningsvlak te maken. Het gaat er om dat er onderdelen in het totale netwerk (en dus van jouw stopcontact tot aan de energiecentrale) niet over de juiste capaciteit beschikken. En dat kan dus ook in alle netwerklagen liggen.

Maar je kunt PV in Groningen in principe prima naar Limburg transporteren via het midden en hoogspanningsnetwerk transporteren. En laat dat nou net zijn waar alle congestie problemen over gaan.

[Scriptkid]

Dat is geen congestie probleem maar een distributie probleem,

Je moet dat niet eens willen, beetje als de stratenmaker uit limburg naar groningen sturen en dan roepen dat je een file probleem hebt terwijl je root probleem ergens anders zit.

[wjwithagen]

Potato <> potato....

Congestie is gewoon een distributie issue.
En als je distributie wil doen, dan moet je met mogelijke congestie rekening houden.

En je hoeft het niet te willen, het zal moeten. Want in Limburg staat bv. Chemelot, en dat vreet nogal wat stroom. En elektronen maakt het niet uit waar ze naar toe gaan, die stromen gewoon. (Oh en ook nog een forse chloor/natronloog fabriek)

In 't vak wordt vaak geroepen: het hele netwerk is eigenlijk een grote koperen plaat in de context dat alles met alles connected is. Maar helaas is dat niet zo, het is eerder een visnet.

Internationaal wordt er zelfs gekeken of stroom uit noord Duitsland een deel via het Nederlandse net naar zuiden kan worden getransporteert. (Vooral in geval van storingen in het duitse Noord-Zuid netwerk)
Want het duitse probleem is nog forser dan hier in NL, qua zon/wind wordt vooral in het noorden gemaakt, en in het zuiden verbruikt.

Als je wilt weten waar de echte problemen zitten kan ik je toch echt de Tennet site aanbevelen met daarop alle projecten die ze in de pipeline hebben.
En voor de meeste van de projecten geldt 8-10 jaar doorlooptijd. 6-8 jaar openbare planning en vergunningen, daarna 2 jaar bouwen.

[Scriptkid]

LOL

Distributie is van - naar

Congestie is throughput.

Dat zijn 2 totaal verschillende dingen.

Als 5 van de 10 vrachtwagens kapot zijn heb ik een distributie probleem, maar de snelweg is gewoon open zonder enige congestie op die weg.

[litebyte]

In een polder(kolder)land als Nederland is het helaas na letterlijk jarenlange waarschuwingen van 'kenners,' hoogleraren en andere wetenschappers niet gelukt de (wederzijdse) belangen te begraven en te komen tot een nationaal reddingsplan al dan niet onder een (tijdelijk) ministerie met vergaande bevoegdheden, boven al deze (markt/lobby)belangen.

Al jaren wordt er geroepen om nieuwe kerncentrales, al jaren wordt er geroepen dat digitale kolonisten uit notabene niet eens de EU met hun datacenters (of beter gezegd dataverbranders) een enorme druk leggen op de Nederlandse stroomvoorziening - dat je dus beleid moet maken dat ze of (zelf ervoor kiezen om) oprotten of dat ze zelf veel meer gaan bijdragen aan E-infrastructuur, al dan niet door een zeer hoge belastingdruk voro dit soort....'bedrijven'.

Dit land is nog maar in enkele dingen goed, maar daar is een maatschappelijk-economiche zelfdestructie door een idiote combinatie van lobbying en incompetentie er een van.

[GoldenSample]

Daarom stemmen we toch op de VVD? Tot een paar jaar terug werd de 'oranje loper' uitgerold voor datacentra want 'goed voor de economie' aldus de corrupte verstandige rechts conservatieve politici met 'verstand van zaken en geld'.

Een groot deel van Nederland stemd het liefst op partijen die zich maar al te graag laten belobbyem dat je het collusion kan noemen. We krijgen exact wat zich al meer dan een decennium aankondigde en de conclusie van veel mensen is: meer van dit. Uiteindelijk is het dan toch weer de schuld van 'links' en vooral belangrijk veel lelijks over mensen met een meer zuidelijk geboorteland te roepen.

[GrooV]

Kerncentrales lossen transport schaarste niet op, dat is juist het probleem.

We wekken het op waar we het niet nodig hebben en verbruiken waar we het niet opwekken en ook nog eens op de verkeerde momenten

[Guru Evi]

Kerncentrales lossen het wel op, als mensen willen toegeven dat de vergroening een mislukt, heel duur experiment was. Zet de panelen en wind af als er genoeg productie is en gebruik ze enkel om het lokaal wijk net te stabiliseren totdat we genoeg negatieve stabilisators hebben (datacenters die kunnen opgeschaald worden bij overproductie)

[sypie]

Dat elektriciteit een eerste levensbehoefte is zal vast kloppen.

Waar het spaak loopt zijn keuzes door de overheid uit het verleden. Jaartallen zoals 2030, 2035 zijn belangrijk gemaakt. Alles moet en zal aangepast worden en alles moet ingezet worden op elektrificatie. Zonder bij de gevolgen stil te staan. Het net van de jaren 60 is compleet ongeschikt voor het verbruik van de jaren 2020 en verder. Verder hebben overheid, bedrijfsleven en ouders(!) zich flink in de vingers gesneden door techniek en vieze handen minder interessant te doen lijken terwijl juist daar het probleem ligt. Er zijn ook simpelweg te weinig monteurs om de transitie sneller uit te voeren. De monteurs die aan de opleiding beginnen zijn soms ook simpelweg ongeschikt om het werk veilig te kunnen doen.

Er zijn programma's in de maak waardoor het een en ander moet kunnen versnellen, alleen het versneld toevoegen van bevoegde monteurs duurt nog minstens een half jaar. En nee, je wilt niet iedereen met een schroevendraaier in het elektriciteitsnet aan het sleutelen hebben.

Wil je de energietransitie versnellen? https://werkenbij.alliander.com/

[controvi]

Alles moet en zal aangepast worden en alles moet ingezet worden op elektrificatie. Zonder bij de gevolgen stil te staan.

Ik denk dat het probleem is dat ze wel degelijk bij de gevolgen stil hebben gestaan, maar ongeveer net zo lang als de gemiddelde bestuurder bij een stopbord om 3 uur snachts.

De overheid had alleen cijfers te halen, en dan schuiven we, zoals gewoonlijk, gewoon de hele zooi door naar het volgende kabinet. En als ze dat zelf zijn, doen we het gewoon nog een keer. Als het een probleem wordt regelen we het wel.

het blijft makkelijk om alles van je af te schuiven

[killergrave]

Het was al bekend dat de nieuwe datacenters voor problemen gingen zorgen qua capaciteit op het stroomnetwerk. Toch zijn ze doorgegaan. Als je de juiste mensen kent, sterke lobby's. Dan push je dit erdoorheen. Zo'n datacenter krijgt ineens meer prioriteit dan het tekort in de woningmarkt of de energiecapaciteit die je nodig hebt om een nieuwe wijk neer te zetten. Nu kan dat niet meer zo snel als eerst, omdat de capaciteiten elders heen gaan. Prioriteiten liggen echt scheef bij ons in de politiek. Gooi er wat geld tegenaan, en je krijgt alles voor elkaar gelobbyd in dit land. De burger draait er 1000% voor op. Reken daar maar op. Die bedrijven gaan niks bijdragen aan het probleem dat zij veroorzaken samen met onze overheid/politiek. Ja, straks krijgen ze mss een 1% heffing of zo, wat 0,01% dekt van de schade die ze aanbrengen. Het is altijd een bureaucratisch zooitje hier waar niemand doorheen kan zien.

Stroom is al mega duur in Nederland vergeleken met andere landen. Er is een te kort, maar toch gaan ze precies tegen het limiet aanzitten van wat het netwerk aan kan, door deze datacenters. Dat zou je toch als een verantwoorde overheid niet willen? Tenzij iemand aan de touwtjes trekt, en er voor zorgt dat die veiligheidsgrenzen bewust worden overschreden. Ik weet geen ander logisch antwoord te bedenken waarom je dit anders zo door laat sudderen. Of de bedrijven moeten gewoon investeren in de nodige stroomvoorziening, zodat het capaciteit wat zij benodigen, erbij komt d.m.v. investeringen die zij samen met het land waar ze bouwen doen. Zo niet, ga lekker in Thailand ergens een datacenter bouwen, stroom is goedkoper, of ze de capaciteiten hebben is een andere vraag.

Kort door de bocht: Als je een huis bouwt hier in NL, moet je aan allerlei dingen voldoen. De riolering moet werken, zodat alles afgevoerd kan worden, je moet genoeg stroom hebben, en die dingen weet je al voordat je begint te bouwen. Anders komt er niet eens een bouwplan tot stand. Maar in dit geval mag het allemaal wel. Dubbele maatstaaven, klopt gewoon niet.

Ben benieuwd hoe de mede tweakers hierover denken.

[Reactie gewijzigd door killergrave op 12 februari 2026 19:18]

[keigezellig123]

Het is al eerder gezegd: Nederland blijft gewoon braaf op politieke partijen (VVD. etc.) stemmen die hiervoor verantwoordelijk zijn, want hoeeh 'links' is eng en verhoogt alleen maar belastingen, jaagt bedrijven weg en haalt alleen maar asielzoekers binnen. Ondertussen wriijft de bedrijvenlobby zich in zijn handen en is 'de gewone burger' altijd de pineut in dit soort gevallen..

[Oilman]

Wanneer denk je dat de aanvraag voor de aansluiting van dat datacenter bij Lelystad is gedaan? Dat was niet gisteren, maar vele jaren geleden. Die aanvragen zijn net als alle andere aanvragen van bedrijven gewoon op volgorde afgehandeld. Net als bij een huis, moeten bedrijven ook aan een waslijst aan regels voldoen. De discussie over DC's begon pas te ontstaan toen het bestemmingsplan in Zeewolde aangepast moest worden voor het geplande DC van Meta.
En ja, er zaten wat incompetente wethouders in Lelystad, als je denk dat 150 MW overeenkomt met 4000 huishoudens, dan heb je bij natuurkunde andere dingen zitten te doen. Maar al die jaren vonden we het allemaal schijnbaar prima, hooguit een gevalletje NIMBY.

En nu roepen we moord en brand, maar als bekend wordt dat Tennet een hoogspanningstrace wilt aanleggen om problemen op te lossen, dan hangen de spandoeken binnen een week om er tegen in opstand te komen. Alle bedrijven het land uit jagen lijkt mij niet de oplossing van het probleem.

[GoldenSample]

Dat de publieke discussie eindelijk om is betekend niet dat dit niet al lang bekend was. Ruim decennium terug begon ik met werken in de energie sector en was dit al lang bekend. Netbeheerders wisten het, de overheid wist het, energiemaatschappijen wisten het, mijn branche (Publieke EV laadinfrastructuur) wist het. Iedereen wist het.

Ondertussen zag ik op TV de toenmalige premier trots zwetsen over 'we rollen de oranje loper uit voor datacentra'.

Maar de netbeheerders moesten gewoon hun waffel houden met hun gelul en 'hand ophouden'. De datacentra waren goed voor de economie, volgens rechtse politici die roepen dat ze ontzettend slim zijn en veel weten van economie. Dit was van hoog tot laag bekend maar werd, onder invloed van enorme lobby (verrassing, die lobby vond niet plaats bij de SP) en opportunistische politici werd juist vol op het gas getrapt.

Doen alsof ons dit overkomen is en er 'haha overheid incompetent' aan teengrondslag ligt is ongelooflijk naïef. Als dit zuidelijk van de alpen zou gebeuren zouden we moord en brand schreeuwen over corruptie. Hier ten lande blijven velen keurig op je stemmen en is het vooral de schuld van links/ambtenaren etc. en niet van politici die willens en wetens de afgrond in sturen.

[MrSnowflake]

De inwoner betaalt altijd, is het niet om het net uit te breiden, dan is het wel door een stagnerende economie.

[aiDisCus]

Vraag: Ik dacht dat in de moderne samenleving electriciteit/energie beschouwd wordt als een eerste levensbehoefte.

Ja dat zou je denken, maar stroom (ook gas) worden sinds jaar en dag belast met het hoge BTW tarief (volgens de Belastingdienst: "9% is het verlaagde btw-tarief. Dit tarief geldt onder meer voor de eerste levensbehoeften (bijvoorbeeld voeding, water en geneesmiddelen) en een aantal andere goederen of diensten."), dus volgens onze Staat kun je ook zonder ...

[Navi]

Maar bloemen zijn dan weer 9%....slaat nergens op

[FreezeXJ]

Natuurlijk, want daar hebben we een uitstekende lobby voor...
Eigenlijk kun je stellen dat Facebook ook een eerste levensbehoefte is (geworden) voor veel mensen, dus verdienen zij voorrang bij het aansluiten van een nieuw datacenter. Dan zijn er maar een paar honderdduizend mensen de pineut, en ze zijn er nog blij mee ook, want nu kunnen ze hun onvrede tenminste uiten... op Facebook.

[killergrave]

We denken hetzelfde.

[m_snel]

Zo waren recreatie woningen ook laag tarief, eigenlijk best vreemd , want dat is een luxe vorm van camperen.

[antoine_]

En internet is weer 21%, dat is tegenwoordig ook een vereiste voor vanalles.

[Ruuuuuubje]

De bollen kan je eten, sommige blaadjes ook

[Remzi1993]

anders dreigt een aansluitstop voor kleinverbruikers. Daaronder vallen ook huishoudens.

Inderdaad! Ik word hier kwaad van, waarom geen aansluitstop voor grote bedrijven, dus de grootverbruikers ipv kleinverbruikers. Omgekeerde wereld dit.

[MSalters]

Het grote probleem hier (in deze 3 provincies) is het lokale laagspanningsnet. Bedrijven afsluiten die daar niet eens opzitten is een belachelijk idee.

[MrSnowflake]

Geen enkele stop is goed. Het is gewoon belachelijk dat ze het zo ver hebben laten komen. Dit is geen verrassing. Ondertussen zijn er al jaren aansluit problemen in Nederland. Die hadden ze kunnen zien aankomen 10 jaar geleden, als ze al die tijd niets fatsoenlijks ondernemen om de marge op het net groot genoeg te houden/maken, is er maar één mogelijk resultaat, nl eens top.

In België wordt al jaren gezegd: een situatie zoals in Nederland zal niet snel gebeuren in België, toch kregen we een paar maanden geleden te horen dat er op een aantal plaatsen aansluit problemen waren. Hoe kan dit een verrassing zijn?? Dit is absoluut niet van de grootte orde zoals in Nederland, het ging over een heel klein aantal locaties. Maar juist daarom wordt ik hier zo ambetant van: Zo'n klein aantal locaties hadden ze kunnen voorzien, dit had nooit een issue mogen zijn.

[MSalters]

Je zult in België ook de situatie hebben dat bestaande afnemers soms iets meer gaan gebruiken. Denk aan een warmtepomp. De gemiddelde stijging is prima te voorspellen maar af en toe heb je toevallig lokaal een sterkere toename. Je wil niet overal 50% reserve capaciteit, dat is te duur

[MrSnowflake]

Niet 50% maar ze zullen. Wel een duidelijke stijging in hun cijfers kunnen zien dus die plaatsen hadden ze moeten aanpakken, om zo de marge gelijk te houden. Het was 20 jaar geleden toch al duidelijk dat er meer elektriciteit verbruikt zou worden, maar ze hebben de marges ogenschijnlijk alleen maar laten krimpen

[Remzi1993]

Omdat er gewoonweg overal corruptie is. Net zoals derdewereldlanden, hier in het westen is het niet beter. Het is gewoon heel indirect en van intellectueel hoger niveau dus het is meer "verstopt" voor het gewone volk.

[MrSnowflake]

En wat doet die corruptie dan om de netten niet op te waarderen? Wat hebben ze daar aan? Als er geld zou vrij gemaakt worden om op te waarderen maar het verdwijnt in iemand zijn zak, das duidelijk. Maar er is niet eens extra geld vrij gemaakt 20 jaar geleden.

[Remzi1993]

Verdiep je eens. Het heeft geen zin om deze discussie van welles en nietes aan te gaan. Er is genoeg info online te vinden. Follow the money zou ik zeggen.

[Sebastian1313]

Ik denk dat u het artikel moet lezen. Het gaat om het laagspanningsnet. Weet u waar grote bedrijven op zitten?

[Remzi1993]

Mijn excuses, ik wis niet dat er een verschil was. Ik ben ICT-er en heb weinig kennis van hoe het elektriciteitsnet in elkaar steekt. Ik dacht elektriciteit is elektriciteit.

[wjwithagen]

Ik denk dat u het artikel moet lezen. Het gaat om het laagspanningsnet. Weet u waar grote bedrijven op zitten?

Waar in het artikel van Tennet lees jij dat het over congestie in het laagspanningsnet gaat?

Ik lees in het verhaal: (Meneer Kuijk is van Tennet, het hele artikel gaat over Tennet)
"Hierdoor is de belasting van onze hoogspanningskabels en -stations dusdanig, waardoor de kans op grootschalige storingen steeds groter wordt."

Uiteindelijke zijn alle aangeslotene de dupe van het probleem, en die zijn meestal aangesloten via Liander en Stedin. Maar die hebben het nergens over het feit dat zij overbelaste netwerken hebben.

[NoTechSupport]

Je zinnen zijn heel raar geformuleerd, ik kan er amper betekenis uithalen. Maakt het extra vreemd dat dit +2 krijgt.

Finaal is dit naast een politiek een cultureel probleem, waarbij de goedkoopste oplossing altijd gekozen werd ipv te investeren (infrastructuur is niet sexy zo lang het werkt).

De verantwoordelijken zijn er natuurlijk op elk niveau, maar finaal is dat de kiezer.

Dat we niet van het gas zouden moeten gaan zo lang dit niet op orde is, is een vreemde redenering, dit zou het probleem versterken door het niet acuut te maken.

Een afschakelplan lijkt me idd nodig, maar vooral een task force die desnoods met Duitse en Belgische ingenieurs dit probleem te lijf gaat. Je toont dan dit wordt serieus genomen en je kan, elke keer dit ter sprake komt, zeggen hoe dit niet voor herhaling vatbaar is (ook op andere domeinen waar onderondergeïnvesteerd wordt zoals de spoorwegen). Daarvoor moeten begroting en belasting-fetisjen kunnen sneuvelen (ja een begrotingstekort kost geld, maar je economie die letterlijk het licht niet aanhoudt kost meer).

[HansvDr]

Zonder datacentra geen internet. Sluit het internet af in provincies zonder datacentra.

[Q]

Het is mijn sterke indruk dat dit probleem geen technische oorzaak heeft maar een politieke oorzaak. Deze situatie had voorkomen kunnen worden. Maar politici die de afgelopen 10 jaar aan de macht waren deden niets. Helaas zijn die zelfde politici nu weer betrokken bij een kabinet, dus gaat er weer niets gebeuren.


Ik denk dat het niet te beschrijven is hoeveel schade een zekere partij ons land en de samenleving heeft berokkend en toch kiezen mensen keer op keer om op de 'leopards will eat your face' partij te stemmen. De partij die eigenbelang en macht belangrijker vind dan het besturen van een land.

De mensen die straks voor hun nieuwe huis of bedrijf geen stroomaansluiting kunnen krijgen mogen deze partij en alle medelanders die op die partij heeft gestemd hartelijk bedanken voor deze ellende.

[Reactie gewijzigd door Q op 12 februari 2026 17:30]

[Omegium]

Ik vind dit altijd een beetje makkelijk roepen.

Denk eens aan hoe de wereld 10 of 15 jaar geleden was. Zonne en windenergie hadden nog subsidies nodig. Rusland was een betrouwbare gasleverancier die netjes binnen zijn eigen grenzen bleef (de Europese kant athans). Electrische auto's waren dure, onpraktische speeltjes. Warmtepompen had nog nooit iemand van gehoord.

Vind je het gek dat de energiemaatschappijen toen niet de vooruitziende blik hadden om miljarden te investeren? En denk je dat de politiek en de kiezers bereid waren geweest om die miljarden daaraan te besteden in plaats van alle andere dingen.

Ja, achteraf hadden we natuurlijk beter andere keuzes kunnen maken, maar ik denk niet dat je daar iemand de schuld van kan geven.

[Brazos]

De wereld die je beschrijft heeft 10 of 15 jaar geleden nooit bestaan. 12 jaar geleden viel Rusland al Oekraïne binnen, datzelfde jaar schoot men zelfs een vliegtuig vol met Nederlanders uit de lucht. 6 jaar daarvoor viel men Georgië al binnen.


Toen werd al overal breed gewaarschuwd dat we van het gas af moesten, dat we zeker van Russisch gas af moesten, dat we moesten verduurzamen en dat het energienet dat zonder ingrijpen niet zou verteren.


Er is gewoon helemaal niets gedaan in Nederland. Nederland onder de de opeenvolging van VVD kabinetten heeft enkel afgebroken wat jarenlang is gebouwd. En nu komt de rekening. Overal. En die wordt zeker nog groter.

[GrooV]

12 jaar geleden zette onze belangrijkste partner , Duitsland volledig in op Russisch gas. Het is niet gek dat wij het zelfde deden.

[Brazos]

Het is heel gek dat wij dat deden, aangezien men beter wist. En waarom Duitsland daar op inzette was ook geen verrassing, gezien voormalige bondskanselieren top functies in Rusland kregen. Toevallig ook van gasconsortiums.

[GrooV]

Ik ben het eens dat het niet slim was, maar wij wilden minder laag calorisch Gronings gas en hoog calorisch LNG is pas rendabel geworden door de hoge gasprijs (LNG centrale + stikstof mengstation kosten een hoop geld)

[MrSnowflake]

Monkey see monkey do? In de 2000's was al duidelijk dat Putin geen betrouwbare partner zou gaan zijn. De huidige situatie had niemand kunnen voorzien, maar zo vertrouwen op die persoon, zelfs NA hij Oekraïne was binnen gevallen is gewoon oliedom. Iedereen met een beetje verstand had moeten weten dat afhankelijkheid op zo'n soort landen heel veel zou kunnen kosten.

Wij als Europa, met weinig eigen energiebronnen, hadden al veel eerder moeten overschakelen naar elektriciteit als hoofdbron, want het CO2 probleem was 50 jaar geleden ook al duidelijk.

[Omegium]

Feit is dat we toen er vanuit gingen lang gas uit Rusland af te kunnen nemen. Groningen had toen ook al last van aardbevingen, de duurzame opties waren technisch nog niet ver genoeg, en niemand anders kon de LNG leveren aangezien de fracking revolutie nog niet zo ver was.

Stel je voor dat in 2010 de directeur van Tennet het torentje was binnengelopen met de mededeling dat die 10 miljard nodig had, want in 2026 zou iemand in Amsterdam zijn electrische auto willen opladen met stroom opgewekt op een dak in Limburg. Die directeur zou de kamer uit gelachen zijn. Ongeacht of er toen een VVD of Groenlinks minister president had gezeten.

[Brazos]

Wie ging daar vanuit? De meeste mensen leven niet onder een steen, en dat we niet lang gas van Rusland af konden nemen was een feit aan zo'n beetje elke koffietafel.

Stel je voor dat in 2010 de directeur van Tennet het torentje was binnengelopen met de mededeling dat die 10 miljard nodig had, want in 2026 zou iemand in Amsterdam zijn electrische auto willen opladen met stroom opgewekt op een dak in Limburg. Die directeur zou de kamer uit gelachen zijn. Ongeacht of er toen een VVD of Groenlinks minister president had gezeten.

Ik kan je vertellen dat dit helemaal niet grappig was in 2010, en dat ze destijds de huidige situatie best in het snotje hadden, en daar ook genoeg adviezen en waarschuwingen voor hebben gegeven. Er is door de politiek alleen gekozen om daar niets mee te doen.

[demianmonteverd]

Dit speelde iets meer dan twintig jaar geleden al, ik heb artikelen, in ik meen de volkskrant of het fd, hierover gelezen. Mijn oom adviseerde mij zelfs rond die tijd bij een netbeheerder te gaan werken in verband met de te verwachten vraag naar elektriciteit. De verwachting dat we stroom zouden kunnen opwekken in Marocco en dan in Europa deze stroom zouden importeren, etc..

Vraag mij af of het werkelijk zo is, dat de werknemers van netbeheerders daadwerkelijk dit niet zagen aankomen en/of het niet hebben doorgegeven aan hun leidinggevenden. Lijkt mij onwaarschijnlijk.

[Offens1490]

Dat is natuurlijk begrijpelijk, maar ik denk dat netbeheerders zeker wisten dat er problemen zouden aankomen met elektra van het net.

Probleem is lange termijn er verschillende lagen tussen zitten die hun zegje moeten doen denk aan vergunningen, lokaal, provinciaal etc. Dan heb je toch goede overtuigingen nodig om aan te geven dat het goed verzwaard moet worden.

Tegen de tijd dat je deel vergunning rond heb, is het landschap met vraag ook veranderd.

Daarnaast is het altijd zo als nood aan de man is dan kan er magisch geld voor gereserveerd worden.


We zien dat nu ook met ons zuiver drinkwater dat lange tijd niet is geïnvesteerd.

[Oilman]

De netbeheerders hebben al heel lang gewaarschuwd dat het niet goed zou gaan, maar het probleem was dat ze niet meer mochten investeren. Enerzijds van hun aandeelhouders, gemeente en provincies, anderzijds door regels van de ACM die het doel hadden om de kosten in de hand te houden.

Het voorbeeld van stroom opwekken in Marokko typeert ook wel waarom het aan de andere kant logisch was dat de regels er waren. Als 20 jaar geleden de netbeheerders een enorm netwerk richting Noord-Afrika waren gaan aanleggen dan was het hele land over ze heen gevallen en dat was achteraf gezien een slechte bestemming van het geld geweest. Dat veranderd het feit dat we veel te laat zijn gaan investeren in de juiste verbeteringen niet en terwijl we weten dat er iets moet gebeuren we niet door de bureaucratie heen komen en daarnaast een nijpend tekort aan technische handjes hebben.

[MrMonkE]

Bij energie bedrijven weten ze al meer dan 20 jaar dat het netwerk niet de electrificering kan behappen. Maar ze wachten lekker op subsidies voor ze wat doen.

[ybos]

Rusland had nog steeds een prima betrouwbare gasleverancier kunnen zijn. We hebben zelf de deur dichtgegooid. Het hoe en waarom kan je wat van vonden maar de hoge energieprijs hebben we volledig aan onszelf (naja, politieke keuzes) te wijten.

[Scriptkid]

Dat is volledig kolder wat je nu zegt want waar het gas vandaan komt heeft niks te maken met hoeveelheid de nl verbruikt.


Wil je goedkoop gas, boor dan in Groningen. Willen we van gas af, dan zul je elecyrischiteit net uit moeten breiden, of zelfs een 2de net aan gaan leggen

[ybos]

Ik reageerde hier op:
"Rusland was een betrouwbare gasleverancier"

Ben met je eens dat gas uit groningen ook een zeer goedkope optie is.

[fifanoob]

Als je in Groningen Gas gaat boren betaal je nog steeds dezelfde hoge gasprijs die je nu ook betaald. Het opboren van Gas in Groningen verlaagt niet even de wereldprijs van gas.
Gas uit groningen wordt gewoon voor de prijs verkocht die wereldwijd geldt.

[Darksteel83]

Je hebt denk ik het nieuws van 2021 gemist. Dat de Gazprom gasopslagen in Europa veel leger waren dan normaal en ook veel leger dan de gas opslagen van concurenten.

Rusland heeft de gasopslagen en de gasmarkt bewust beinvloed voor de invastie in 2022 echt begon.

We moeten echt zorgen dat we minder afhankelijk worden voor energie. Dat gaat nu het snelst door meer zon en wind en batterij opslag dicht bij de gebruikers te zetten. En het gebruik dan te matchen met de levering waar mogelijk.

Dus vooral slim EVs laden en warmtepomp zo veel mogelijk de avond pieken laten vermijden.

Op die manier zijn we minder afhankelijk van Rusland, America & Qatar.

Makkelijk is het niet. Maar het kan wel veel beter dan nu. Nederland moet echt hard zijn regels verbeteren zodat het net slim gebruiken finacieel in je voordeel gaat werken.

[ethrellik]

@darksteel83 - Je hebt gelijk dat slim laden en het vermijden van pieken cruciaal is. Maar wat je misschien niet volledig beseft, is de enorme energie-impact van "vergroening" en de daaropvolgende belasting van ons netwerk.

Een EV zoals de Volvo EX60 (69 kWh accu) die 80% wordt opgeladen (55 kWh) verbruikt in één laadsessie bijna evenveel als een gemiddeld huishouden per maand (200-250 kWh). En met de toenemende populariteit van EVs, en de groeiende vraag naar warmtepompen, wordt het net steeds zwaarder belast.

Het is goed om te streven naar duurzame energie, maar we moeten de totale impact realistisch bekijken. Zonnepanelen en windturbines hebben een productielijn met een aanzienlijke energie-input en een impact op landgebruik. Het opslaan van die energie is ook een uitdaging, en vaak niet zonder energieverlies.

Daarom lijkt een stabielere basislast, zoals kernenergie, wellicht een betere optie dan de huidige focus op wisselende bronnen. Kernenergie produceert continu stroom met een relatief lage impact op het net en kan helpen de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen. Het is een complex onderwerp met voor- en nadelen, maar het verdient meer aandacht in het debat over de energietransitie.

Dus: slim laden is belangrijk, maar we moeten ook de basislast van ons energienetwerk in overweging nemen en kijken naar alle beschikbare opties, inclusief kernenergie.

[Annihlator]

Ik zou willen vermoeden dat bij een combinatie van kernenergie en evt "batterijen" (hoeven niet altijd elektrochemisch!) het, dankzij de veel grotere schaal, veel beter werkbaar kan zijn om relatief kortstondige pieken te bufferen dan dat dat (Zoals nu eigenlijk lijkt te gebeuren) grotendeels doorgeschoven wordt naar de consument.

Daarmee wordt per ongeluk voorbijgegaan aan de legio mensen die de kosten/plek/etc niet kunnen veroorloven voor een thuisbatterij, danwel zonnepanelen (ik woon in een appartementencomplex op een tussenverdieping, als voorbeeld).

Idealiter gebeurt allebij, ik denk dat daarmee het meest doeltreffend/daadkrachtig het probleem aangepakt kan worden, al moet daar dan natuurlijk/waarschijnlijk wel een aardige tijd naar gekeken worden.

Stap een is enerzijds erkennen dat het probleem er is, dat lijkt nu eindelijk gebeurd te zijn...
Nu hopen dat het een keertje serieus-genoeg genomen wordt en het niet weer met een paar jaan dweilen is om de druppelende kraan op te vangen :p

[Darksteel83]

Nieuwe kerncentrales gaan zeker 5 jaar, maar heel waarschijnlijk 10+ jaar lang niets oplossen.

Let op. Dat geld alleen voor nieuwe kerncentrales. Bestaande kerncentrales houden is vaak juist wel erg handig.

Voor een gemiddeld Nederlands huishouden werd met 1,5 kW gerekend als een gemiddelde piek vraag. Dus jij kan best even een piek maken van 10 kW, als samen met je buurt gemiddeld, maar niet langdurig boven die 1,5 kW kwam. Voor het verzwaren word uitgegaan van 4kW voor een gemiddeld huishouden volgens mij. Maar daar zijn we nu nog lang niet in veel buurten.

Je worstcase van die Volvo 55 kWh opladen met 1,5 kW duurt 36,6 uur zonder dat je iets anders thuis doet.
Met 4 kW ben je er 13,75 uur mee bezig om 55 kWh te laden.

Met extra kerncentrales kun je niet sneller thuis laden. Want die kerncentrales staan niet op je lokale buurt net aangesloten.

Met je lokale zonnepanelen zou je overdag wel sneller kunnen laden. Want die zitten wel op je lokale buurt net aangesloten. Stel dat je zonnepanelen 15 kWh doen op een behoorljjk zonnige dag. Dan hoef je nog maar 40 kWh te laden via het niet lokale net. Als beide buren geen EV laden en ook 15 kWh via de zonnepanelen doen hoef je nog maar 10 kWh via het net buiten je buurt te doen en zou je dus veel sneller kunnen laden zonder de buurt trafo te overbelasten.

Grote kerncentrale zorgen niet voor de minste belasting op je net. De minste belasting op je net krijg je wanneer je opwek verbruik en opslag zo lokaal mogelijk combineert en slim aanstuurt. Dus ook lokaal opslaan en geen grote pieken leveren of vragen.

Echt perfect gaat het niet worden. Want het werkt bijvoorbeeld niet goed om windmolens op woningen te zetten.
Hele kleine kerncentrales (SMR) zouden trouwens wel veel kunnen doen om de netbelasting te verminderen. Maar die komen dan ook echt in je buurt te staan.

Wat Nederland tot nu toe deed, werkt voor geen meter, om de netbelasting te verminderen. Want overdreven gezegd gingen we nu overdag met zonnepanelen stroom exporteren naar Belgie en Duitsland. Zo erg dat de kerncentrales in Belgie er last van kregen.
Dan gingen in de avond behoorlijk veel EVs laden op de gascentrales. En in de nacht werkten we dan vaak weer op wind op zee. En door het salderen wat dit voor de huishoudens heel slim om te doen. Maar voor het net is dit echt niet handig.
Kerncentrale kunnen ook niet goed omgaan met veel vermogens variaties. Er kan wel wat. Maar gascentrales kunnen veel meer vermogens variaties hebben dan kerncentrales. Wat Nederland nu doet vinden de gascentrales ook niet leuk.

Nederland was/is ook echt super slecht in preventief batterijen op de juiste plek plek plaatsen. Alleen door de extreme congestie kreeg je soms batterijen op de juiste plek. Maar dat is meer omdat je anders je fabriek niet kon draaien.
De batterijen die we gaan plaatsen moeten trouwens ook grid forming zijn en syntesische inertia hebben. Want anders blijven we altijd die massa traagheid nodig van de gas en kerncentrales.

Land gebruik door windmolens is trouwens onzin. Want weilanden hebben geen last van windmolens in de praktijk. Zonnepanelen en windmolens kunnen ook op dezelfde plek met de juiste omvormers.
Zonnepanelen moeten alleen vooral op daken, met batterijen en verbruikers op dezelfde aansluiting. Dan gebruik je het minste land. En heb je ook de laagste netbelasting.

Als er nu eindelijk eens goede V2G regels komen heb je met EVs ook echt veel opslag. Want de meeste mensen rijden helemaal niet zoveel. Dus die kunnen vaak best iets terug leveren aan het net als ze lang aangesloten zijn.

Uiteindelijk is het een hele grote uitdaging om alles zo te gaan regelen dat we zonder veel fossiele energie toch nog ongeveer hetzelfde kunnen doen als we nu doen.

Nieuwe kerncentrales zouden daarbij op lange termijn ook wel kunnen helpen. Maar dan vooral om te zorgen dat je minder opslag nodig hebt. Want voor winterse week met weinig zon en wind heb je anders echt veel lange termijn opslag nodig.

[Rogers]

Windenergie heeft nogsteeds subsidie nodig, was pas nog ophef dat er weer miljarden extra naar toe gaan.

[woeper]

ik vraag me af of ik het 10 jaar geleden wel okay had gevonden om meer netbeheerkosten te betalen omdat er zoveel extra in het elektriciteitsnet geïnvesteerd moest worden terwijl er toen geen problemen waren.

[peewee.]

Ongeveer 10 jaar geleden (misschien wel 15) vertaalde ik al teksten waarbij je kon kiezen om de hoogvoltaccu van de elektrische auto terug te laten leveren aan het elektriciteitsnet. Autofabrikanten hadden toen al voorzien dat dat zou gebeuren, hun investeringen in het ontwikkelen van elektrische wagens gingen rond die tijd enorm omhoog. Het hoort bij de taken van een netbeheerder om wat meer dan een tweejarenplan te hebben.

[Goed gedaan]

Politici van de afgelopen 15 jaar ongeveer hebben laaghangend fruit opgelost. Subsidie hier, subsidie daar voor elektrische auto's, warmtepompen, zonnepanelen, etc. En niks gedaan aan het stroomnetwerk. Maar hey borrel hier, schouderklopje daar, kijk ons eens goed bezig zijn.

Mijn vader heeft zijn hele leven in het gas gewerkt, verdeelstations ontwerpen, hij zegt dat na de eeuwwisseling ze al te horen kregen, we moeten van het gas af. Dan zeiden hij en zijn collega's, dat kan maar dan moet je nu beginnen met het electriciteitsnetwerk. Maar dat werd niet gedaan. Er werd vooral heel groen geroepen, en wat simpele dingen gedaan zoals wat subsidies.

[arjankoole]

Niet helemaal waar. Mijn gemeente is al meer dan tien jaar geleden begonnen met het verzwaren van het net, met de netbeheerder. Dat merken we nu. We hebben hier geen problemen. En ze zijn nog niet eens klaar. Aan het eind van de straat plopte pas ook opeens een transformator huisje omhoog. (Ging verbazingwekkend snel). Om de haverklap gaat er in mum van tijd een straat open en rollen de dikke kabels de grond in. (En pas nog aan het eind van de straat een van het midspannings netwerk, voor een aantal nieuwe laadpalen)

[_JGC_]

De netbeheerders zelf riepen dat toen ook al, maar de politiek hield dat tegen: er mocht pas aangelegd worden als het zeker was dat er afname zou komen.

En dan zet je de energietransitie in en wacht je tot alles vol zit voor je gaat uitbreiden en dan komt ineens het stikstofmonster en personeelstekort om de hoek. Allemaal dankzij de knopentellers die toen op de centjes zaten.

[GrooV]

Er zijn tien tallen miljarden geïnvesteerd. Er wordt heel veel gedaan. Het enige probleem is dat netbeheerders niet mogen investeren op gevoel, die zagen dit allang aankomen maar toen was er nog geen problemen .

10 jaar geleden waren alle mensen met een aansluiting gaan protesteren als hun netbeheerder kosten in eens 200 euro per jaar meer waren zonder dat er een tekort was

[Mathijs Kok]

Het is mijn sterke indruk dat dit probleem geen technische oorzaak heeft maar een politieke oorzaak.

Het stroomnet is al vele decennia in de handen van bedrijven. De overheid heeft maar beperkte mogelijkheden om in te grijpen.Wat precies denk jij dat de overheid had moeten doen? Vergunningen makkelijker maken? Provincies en gemeenten dwingen om dingen te laten doen die ze niet willen?

[dcm360]

TenneT is volledig eigendom van de Nederlandse staat, en voert een wettelijk vastgelegde taak uit. Natuurlijk kan de overheid dan de koers bepalen.

[hiostu]

Niet alleen TenneT (TSO), zoals je al aangeeft, maar ook de netbeheerders (DSOs) zijn volledig in handen van overheidsinstanties. Dus wat @Mathijs Kok zegt is helemaal onjuist. Wat geprivatiseerd is, zijn de energiemaatschappijen. De partijen die stroom leveren op dit netwerk en inkopen.

[GrooV]

De ACM bepaalt en die is onafhankelijk.


Als de politiek iets wil moeten er wetten komen en dan toetst de ACM daar het beleid aan

[Reactie gewijzigd door GrooV op 12 februari 2026 19:10]

[madcow22]

Was een keuze van de overheid en investering vanuit de partij die stroomnet onderhoud moet vanuit de overheid aangestuurd worden. En volgens mij hadden die ook gewaarschuwd dat er meer gedaan moet worden en het veelste lang duurt voordat in nederland wat gebouwd kan worden door veelste veel regels en inspraak door partijen.

[MrScotty]

Follow the money heeft er een tijd terug er een artikel aan gewijd het-stroomnet-liep-vast-terwijl-aandeelhouders-hun-dividend-bleven-innen
Samenvatting

Nederland kampt steeds nadrukkelijker met de gevolgen van een vastlopend stroomnet. Terwijl jarenlang hiervoor werd gewaarschuwd, bleven investeringen achter. Ondertussen keerden de netbeheerders wel miljarden aan dividend uit aan gemeenten en provincies.

Ketel Klets heeft er een video over gemaakt: Puur Wanbeleid! De échte reden van de energiecrisis

[Miglow]

En wat te denken van de metalen hoogspanningsmasten die al vele tientallen jaren staan en wellicht metaalmoeheid gaan vertonen?

[Thijs_Rallye]

Metaalmoeheid is alleen een probleem als de constructie stelselmatig boven de vloeigrens wordt belast. Ik mag lijen dat dat bij een hoogspanningsmast niet zo is.

[Tim AtSharp]

Het is natuurlijk wel de overheid die het energieverbruik doet stijgen...
- het hele verhaal rond EV -stimulans
- iederen moet een een warmtepomp
- we proberen het bevolkingsaantal kunstmatig op te krikken

Dat zijn allemaal beleidskeuzen van de overheid, dus dat dat met een hoger energieverbruik ging samengaan, dat was wel duidelijk. Mogelijks moet die overheid dan:
- ofwel eerst vragen wat technisch mogelijk is, en het beleid daarop afstemmen
- ofwel het beleid toch doorvoeren, maar dat de private spelers dwingen aan te passen (al weet ik niet of dat laatste een goede strategie is... Je kan je afvragen of een netwerk van maatschappelijk belang in handen van private spelers moet zijn, maar dat is een andere discussie)

[PageFault]

Ach, als je het artikel goed leest, dreigt een stop voor de 'kleinverbruikers', dit is dus helemaal legitiem: nieuws: Gemeente Lelystad werd onjuist geïnformeerd: datacenter verbruikt meer dan stad

Ik snap niet dat ze daar niks tegen doen: de vergunning is afgegeven met berekeningen/schattingen die achteraf niet blijken te kloppen. Dan kun je juridisch gewoon een streep door de vergunning trekken. Maar iemand van de gemeenteraad zal wel heel veel geld krijgen en dus gaat het door.

Als dat Lelystad plan dus niet door zou gaan, kan iedereen aan de warmtepomp en EV, geen enkel probleem.

Wat betreft private spelers: ik weet niet naar welke je refereert, maar TenneT is voor de volle 100% eigendom van de Nederlandse staat.

[1ManArmy]

In dat verhaal is het niet het probleem van de eigenaar van het datacenter dat wanneer ze een aanvraag doen voor een datacenter met een vermogen van 150 MW de gemeenteraad zich niet adequaat laat informeren wat dat zou zijn uitgedrukt in huishoudens voordat ze de vergunning verlenen.

Het datacenter blijft keurig tussen de lijntjes van de vergunning met een schatting vanuit de gemeente dat ze zo'n 86MW gebruiken.

Hadden ze deze vergunning moeten verlenen aan een datacenter met de huidige staat van het elektriciteitsnet? Dat is vraag 2.

[Reactie gewijzigd door 1ManArmy op 12 februari 2026 18:53]

[roelst1]

Dit is juist een voorbeeld van een datacenter dat wél kan. De locatie is zo gekozen dat het niet op een krap net wordt aangesloten, maar juist eentje waar er voldoende capaciteit is. Dat is ook het lastige aan dit hele verhaal: de krapte op het elektriciteitsnet is een heel erg lokaal probleem. Je zou dus zomaar in Arnhem een groot datacenter kunnen bouwen, terwijl het in Nijmegen zou zorgen voor een overbelast net.


Daarnaast is het vaak niet de politiek die verantwoordelijk is voor de krapte, maar de bevolking. Niemand wil namelijk hoogspanningskabels over/onder zijn of haar huis. Bij mensen waar al zo'n kabel hangt, wordt hard gevochten om ze niet op te waarderen (bijvoorbeeld van 110kV naar 150kV). Dat zorgt voor extreem lange procedures en enorm complexe (lees: dure) oplossingen. Het is voor TenneT dus ontzettend lastig om het net robuuster te maken, hoe graag ze het ook zouden willen.

[Scriptkid]

Die snap ik niet men heeft rekening gehouden met 150mw en een vergunning daar op afgegeven maar nu blijkt het 86 mw te zijn. Dat is toch maar de helft dan is het toch juist goed. En nu klagen dat het teveel is terwijl ze maar 50%doen???

Dan klopt er ergens iets niet tussen realisatie en vergunningen

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 12 februari 2026 19:23]

[E-Flex]

"Maar iemand van de gemeenteraad zal wel heel veel geld krijgen"


Houd toch op zeg

Man man man

[PageFault]

Man man man, volg eens wat nieuws. Er zijn best wel wat wethouders waar nogal eens wat geld belandt ten gunste van wat zaken. Als je dat niet ziet, heb je echt een plank voor je kop.

[E-Flex]

Pfffffffffff

[iew]

Mijn mening is dat alle grote problemen die nu in Nederland zijn ontstaan een gevolg is van onbehoorlijk bestuur vanaf Balkenende 1, daarvoor was het nota bene oud vakbondsman Wim Kok die de eerste aanleg maakte voor de marktwerking en privatiseringen die men tegen de adviezen en bezwaren van vele deskundigen en experts in later toch doordrukte, het was de PvdA die destijds op dat punt voor een meerderheid zorgde als ik mij goed herinner.

[MSalters]

"Privatisering" zoals Vodafone toelaten op het telefoon netwerk? Ik denk dat we het erover eens zijn dat dat een succes is. En het feit dat je als zonnepanelen eigenaar energie mag leveren aan het net is ook zoiets. Leveren is niet voorbehouden aan de overheid.

[iew]

Ik heb het niet alleen over het 'netwerk' maar meer over de vele grote problemen die ons land nu kent. Natuurlijk zit er hier en daar ook een voordeeltje of een goed iets aan vast.

[Mattias.Campe]

Hier zit je denk ik fout: als we al het bestaande elektrificeren, dan zal het energieverbruik dalen (maar het elektriciteitsverbruik stijgen).

Wat bedoel je met 'bevolkingsaantal kunstmatig opkrikken'? Wellicht niet 'kunstmatige inseminatie' ;-)?

[Tim AtSharp]

gelet op de context van "het stroomnet" denk ik dat het duidelijk is dat dit over electriciteitsverbruik gaat.


"Wat bedoel je met 'bevolkingsaantal kunstmatig opkrikken'? Wellicht niet 'kunstmatige inseminatie' ;-)?" Migratie. Bevolking in West EU stijgt enkel door migratie (daar kan je wat van vinden...). Meer mensen verbruiken dus ook meer energie> Electriciteit om precies te zijn...

[Mattias.Campe]

Sorry, dat is niet duidelijk, want ik merk dat het heel vaak fout gebruikt wordt (zoals ook nu weer blijkt). Als het energieverbruik daalt, dan lijkt het me niet erg dat het elektriciteitsverbruik stijgt. Zeker omdat we elektriciteit van heel wat bronnen kunnen maken (inclusief gas).

Dat heeft zijn technische uitdagingen (zo blijkt uit dit artikel), maar onmogelijk is het niet.

Migratie lijkt me niet per definitie slecht (zie bv. Denktank waarschuwt: streng migratiebeleid van federale regering ondermijnt eigen economie), maar ook niet per definitie goed. Diegene die migreren zijn niet noodzakelijk de grote energieverbruikers (bv. geen eigen auto, geen ...). Ze hebben uiteraard effect op het landelijk energieverbruik, maar mogelijks niet zo significant.

[Caayn]

U stemt VVD/(neo)liberaal? Laat het aan de markt over en als het vervolgens niet lukt dan roepen we "het is in handen van bedrijven niet van de overheid". Zelfs als de "bedrijven" 100% eigendom zijn van de overheid.

[chrisboers]

Het zijn wel verschillende 'overheden'... De Enexissen van Nederland zijn in handen van provincie en gemeenten. Dat is lang niet allemaal VVD. Alle partijen hebben hier boter op het hoofd en de dividenden van de energiebedrijven maar wat prettig gevonden, maar weigeren nu te investeren in diezelfde bedrijven voor de oplossing. Dan moet ineens de burger het maar betalen.

[Caayn]

Dezelfde provincie en gemeente die al jaren in de rode cijfers worden gejaagd door de afgelopen kabinetten. Waarbij steeds meer verantwoordelijkheden bij het rijk word weggehaald en ondergebracht bij gemeenten zonder dat ze daarvoor de benodigde middelen krijgen.

De landelijke partijen zijn voor een groot deel vertegenwoordigd in de lokale overheden.

[Reactie gewijzigd door Caayn op 12 februari 2026 20:54]

[Guru Evi]

Als een bedrijf eigendom is van de staat is het geen vrije/open markt. En zolang je van de staat een vergunning nodig hebt die niet verleend wordt voor concurrenten van die bedrijven of omdat het plan niet past binnen de politieke zienswijze van vandaag dan is er ook geen sprake van een vrije markt.

Concurrentie kan enkel maar bestaan als de kosten gelijk blijven onafhankelijk van wat de staat “denkt” van een idee dat een investeerder wilt uitvoeren en iedereen gelijk behandeld wordt.

Als je al de overhead weghaalt op het zetten van nieuwe centrales krijg je automatisch de beste oplossing, die oplossing is geen zon of wind, en dat past niet in de huidige denkwijze van de poortwachters, dus krijg je geen oplossingen.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 13 februari 2026 14:01]

[demianmonteverd]

De overheid kan wel natuurlijk in gesprek met provincies en grotere gemeenten. Ze hebben altijd mensen bij de lokale partijen, natuurlijk hebben ze invloed in dit soort zaken. Notabene komt een behoorlijk deel van het geld dat gemeenten ontvangen van het rijk. Doen alsof dat niet waar is en dat men alleen praat over het potje waar op dat moment over gepraat word, is wellicht een beetje te makkelijk.

Oh en ze zijn soms ook nog aandeelhouder, bezitten wel eens de grond waarop elektriciteitsmasten staan/kabeltrajecten liggen, etc.. EN, men is vaak ook nog eens een van de grotere werkgevers (in elk geval in Zuid-Holland).

[TWeaKLeGeND]

Combinatie van overheid (TenneT) en in dienst van overheid (acm) en de politiek die dit in handen hebben.

[Halfscherp]

Dit ligt gewoon debet aan het VVD sloopkogel beleid van de afgelopen 40 jaar. Net als de gas/aardbevingcrisis, toeslagenschandaal, de woningmarkt (Stef "de woningmarkt is af dus ik sluit het VROM!" Blok), nu het stroomnet, en bij scholen lijkt het ook al in rap tempo af te brokkelen.

We gaan binnen een paar jaar een enorm zorginfarct krijgen, vooral voor ouderen. Cadeautje van de VVD die de sociale gecentraliseerde zorg zoals bejaardenhuizen heeft gesloopt ten behoeve van marktpartijen die het wel in de wijk zouden oplossen.

Lekker VVD66 blijven stemmen.

[Guru Evi]

De energiecrisis is al ouder dan de laatste 20 jaar, wat we momenteel zien is het resultaat van grofweg 75 jaar aan wanbeleid - de jaren 1970-2010: geen kernenergie, alles opofferen vanwege een paar Greenpeace activisten, crisis achter crisis met buitenlandse olie en bezuinigen op of zelfs weggeven van onze eigen energieproductie in de Noordzee.

[killergrave]

De keuzes die we jaren geleden hebben gemaakt brengen ons nu hier. We hebben ons best gedaan om alles zo groen mogelijk te maken. Energie proberen we alleen uit groene bronnen te winnen. Het is duurder. Terwijl ze in andere landen de een na de andere kerncentrale opstarten, om de grotere eisen te accommoderen. Wij doen het tegenovergestelde, en komen er nu ineens achter dat een windmolenpark in de zee toch meer onderhoud benodigd dan eerst gedacht. En bedrijven zien er niks in, tenzij de overheid financiële steun biedt. En wie betaalt daarvoor? Jullie allen en ik waarschijnlijk. Niet het bedrijf die de extra capaciteit benodigd om zijn miljarden te verdienen daarmee. Laten we dan al helemaal niet beginnen over de achterdeurtjes en bedrijfs structuren die ze opzetten om minimaal belasting af te dragen op hun winst. Sterker nog, de overheid betaald soms zelf mee. Bijdrage aan de samenleving buiten de 100 banen die erbij komen, wellicht? 0,0. We worden leeg getrokken, als land, en als burger. We staan staan erbij, en kijken toe.

[Reactie gewijzigd door killergrave op 12 februari 2026 19:07]

[Rogers]

Vraag me af hoe groot de economische schade is door dat wanbeleid.

[GrooV]

Gelukkig bepaalt de onafhankelijke toezichthouder ACM het beleid op het elektriciteitsnet en niet de politiek.

Als de regering iets wil dan zullen ze met wetten moeten komen waar de toezichthouder zich aan toetst.

Dus nee Den Haag kan dit niet “zo maar” oplossen.


De mislukte clowns zijn de ridders op internet die roepen zonder iets te weten

[Jerie]

Vooral qua Flevoland pijnlijk: 'Datacentrum Lelystad gaat ruim veertig keer zoveel stroom verbruiken dan eerder gezegd'

Het datacenter dat in Flevokust Haven moet komen, gaat volgens energie-experts minstens veertig keer meer stroom verbruiken dan gedacht. De gemeenteraad van Lelystad is vijf jaar geleden verkeerd geïnformeerd over het energiegebruik.

[hanev001]

Tn eerste is dat niet waar. Het data centrum gaat juist minder gebruiken dan is goedgekeurd. Waar het probleem zit is dat de betrokken wethouder niet is staat was het verschil te maken tussen vermogen en gebruiken en op basis daarvan de raad verkeerde getallen heeft gegeven. De getallen van het data bedrijf waren echter op zich correct gemeld.

Daarnaast waar het in dit geval overgaat heeft hier geen betrekking op. Het data center komt dicht bij een centrale te staan en heeft dan ook geen invloed op het transport probleem wat de oorzaak is van de te korten voor het aansluiten.

[chrisboers]

Dat datacenter gaat die centrale leegtrekken, dus zal alles wat er in de buurt op het net zit, van elders elektriciteit moeten krijgen. Het datacenter is dus wel degelijk een probleem.

[hanev001]

Je doet een aanname. Namelijk dat die centrale op volle capaciteit werkt. Weet je dat ook werkelijk? Het is namelijk een gas gestookte centrale en die draaien steeds meer op lager nivo omdat de vraag al gedekt wordt door zon en wind.

Dus Nee het data center is niet een probleem voor de stroomproductie.

[astrox1]

Volgens de woordvoerder van de centrale hebben ze geen stroom over; wisten zij verder nog helemaal van niks; en is een directe lijn aanleggen eigenlijk helemaal geen optie. Ze zouden eventueel inderdaad wel meer stroom kunnen produceren. (Al lijkt het mij een bijzonder slecht idee om die blijkbaar nog wel beschikbare extra capaciteit aan een datacentrum te verspillen!)

https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/459481/maximacentrale-weet-helemaal-niks-af-van-plannen-datacenter-equinix-om-direct-stroom-af-te-tappen

[GertMenkel]

Wat is goedgekeurd en wat is gecommuniceerd naar de mensen die de goedkeuring hebben gegeven zijn hier verschillende dingen, dus er wordt wel degelijk meer verbruikt dan de bedoeling was.

Je kunt dit het bedrijf niet aanrekenen dat de cijfers verkeerd zijn gecommuniceerd (er genoeg andere dingen om ze wel op aan te rekenen) maar dit was duidelijk niet de bedoeling. Er werd tijdens het politieke proces specifieke informatie opgevraagd om een mening op te doen zodat er gestemd kon worden, en daar heeft een ambtenaar de mensen die de afweging moeten maken of de vergunning wel of niet door gaat verkeerd ingelicht.

De overheid kan lastig een uitgegeven vergunning intrekken, je kunt een shady bedrijf dat weigert te zeggen hoe de datacenters gebruikt worden niet kwalijk nemen dat hun shady informatievoorziening geaccepteerd wordt, je moet het de overheid aanrekenen dat ze hun wetgeving tegen nieuwe hyperscalers debiel hebben ingericht (beperking op oppervlakte, waardoor drie torens samen wel kunnen), je kunt de mensen die de vergunning uitgaven niet kwalijk nemen dat ze verkeerd ingelicht zijn, en je kunt een ambtenaar niet afrekenen op één menselijke fout.

Dat betekent niet dat het niet superkut is voor mensen en bedrijven in de omgeving die op de wachtrij komen terwijl er een iets verderop volledige stad aan GPU's wordt aangesloten.

[hanev001]

Dat je zegt het is niemands schuld. Dat is wel erg makkelijk maar als je die weg wil volgen waarom dan de ophef. De informatie was er. De wethouder en de raad hebben niet de moeite genomen om hun huiswerk te doen. De vergunning is gegeven doordat men niet even nagedacht heeft. Hier valt het bedrijf dus niet te verwijten. Jouw gebruik van het woord "shady" is dus niet op zijn plaats.

Dat de wetgeving rond datacenters niet goed in elkaar zit daar kan ik het mee eens zijn maar is in dit geval dus niet relevant.

Het heeft ook geen impact op de aansluitingen van bedrijven. Het datacenter zal rechtstreeks door de centrale voorzien worden. Terwijl het probleem met het aansluiten in de netwerkcapaciteit zit.

[killergrave]

Het gene wat mij echt triggered is het "MOET KOMEN" gedeelte. Zo zie je, kosten wat het kost, al zit jou kindje straks in de winter zonder stroom en licht. Die datacenter komt er. Nee we gaan niet even wachten tot er extra capaciteit is, en we gaan dat bedrijf er ook zeker niet voor laten betalen. Want daarvoor hebben we natuurlijk de Nederlandse burger. Die betaald het wel. Zoals altijd. De gemiddelde politieker in NL koop je om voor een appel en een ei vergeleken met Amerikaanse politici.

[Reactie gewijzigd door killergrave op 12 februari 2026 19:23]

[arjankoole]

Dat datacenter zit niet op het netwerk van huizen, maar op mid of hoogspanning. Daar spelen die issues niet of minder. Op hoogspanning alleen op de connectie punten met windmolen parken op zee, of de interconnect met het buitenland.

waar de problemen spelen is doorgaans waar de gemeente en lokale netbeheerders verantwoordelijk zijn. En die laatste piepen al vele jaren dat het anders moet.

Mijn gemeente heeft wel actie ondernomen. Wij hebben ook geen probleem.

[Thijs_Rallye]

TenneT beheert enkel het hoogspanningsnet en die trekken aan de bel dus het probleem zit daar blijkbaar dus wel!

[arjankoole]

Nee, ze zeggen zelfs duidelijk dat het niet daar zit nu. TenneT acteert hier als centraal orgaan namens alle andere netbeheerders, ze hebben ook een centraal coördinerende rol. Daarom hebben ze het nu over zelfs de laagspanning aansluitingen.

[Thijs_Rallye]

Hierdoor is de belasting van onze hoogspanningskabels en -stations dusdanig, waardoor de kans op grootschalige storingen steeds groter wordt.

En

De analyse laat zien dat de belasting van het hoogspanningsnet in elk van de drie provincies kritiek is, maar ook dat er lokale verschillen zijn.

Deze citaten komen letterlijk uit het artikel.

[mjl]

Naast dat daar gewoon de wethouders en de rest van de gemeente heeft zitten slapen wat het totale vermogen is niet meer geworden alleen de voorspiegeling van het aantal huishoudens wat dat zou voorstellen … inwoners in Lelystad die een verzwaring willen van 1 naar 3 fasen hebben ruim 2 jaar wachttijd omdat er geen ruimte is op het stroomnet. Terwijl de overheid aldaar onlangs de deadline om van het gas af te gaan flink vervroegd heeft. Zal ergens een steekpenning of weer een stuk onkunde voor een plan voor een warmtenet door de strot duwen zitten.

[Kakaisan]

De timing is ongelukkig, maar het datacenter heeft niet zoveel te maken met het overvolle net waar hier over gesproken wordt. Die wordt waarschijnlijk niet op datzelfde overvolle laagspanningsnet aangesloten.

[kujinshi]

Zoals al gezegd, overheid volledig verantwoordelijk voor dit debakel. Zij hebben toegezegd dat we zo snel op elektra over moesten, zij hebben bedrijven toegezegd zich te mogen vestigen (nieuwste fout is dat datacenter in Lelystad).

Overheid moet heel hard regels en wetten instellen om hard te waarborgen dat er stroom is in Nederland.

- Direct bouwprojecten kunnen stoppen ondanks vergunningen (waaronder vooral datacenters en andere grote stroom/water slurpers).

- Elektrische auto's wat afvlakken. We zijn geen Noorwegen die al over is. De rem erop. We gaan elektrisch, maar dan 10 jaar later. Los het klimaat op door oorlogen te stoppen, niet met electrificatie.

[GrooV]

Uiteindelijk moet je gewoon een betrouwbare overheid hebben. Zo maar op een knop drukken en een project stoppen heeft wel degelijk impact. En datacenters gebruiken veel stroom, maar er zijn zat industrieën waar ook heel veel gebruikt wordt, moeten die dan ook stoppen?

We willen onafhankelijk worden van Amerikaanse cloud diensten en daar horen datacenters in Nederland bij helaas

[ymmv]

Onafhankelijk worden van Amerika door heel Nederland vol te bouwen met datacenters van Amerikaanse bedrijven ... en die datacenters staan natuurlijk ook nog 'ns vol met netwerkcomponenten en servers die door Amerikaanse bedrijven gemaakt zijn, want China is niet te vertrouwen.

Tja.

[ChielScape]

Er is wat voor te zeggen om Amerika op die manier ook een beetje van ons afhankelijk te laten zijn.

[arjankoole]

Er is wat voor te zeggen om Amerika op die manier ook een beetje van ons afhankelijk te laten zijn.

Maar dat zijn ze niet. Want de amerikaanse overheid laat hun spullen echt niet in europa draaien, op een europese aanbieder. America only. Boeiende data komt zelfs niet eens uit een speciale gov-only regio van azure en aws.

Er is een mooi gezegde: zoals de waard is....

Amerika vertrouwt ons niet, dus waarom zouden wij hen moeten vertrouwen?

[CPV]

overheid volledig verantwoordelijk voor dit debakel

En: de maatschappijen hebben 10 jaar geleden al gewaarschuwd dat dit er aan zat te komen en dat ze 10 jaar nodig hadden om het probleem de baas te worden. Vervolgens houdt de overheid 10 jaar alle investeringen tegen en zitten we nu dus midden in het probleem.

[Tortelli]

Pas op de plaats maken met verduurzaming lijkt een logische oplossing (die veel partijen al jaren roepen) maar het blijft de politiek natuurlijk. Toegeven dat je wens onmogelijk is doen ze meestal niet....

[DataMan]

Als je maar lang genoeg wacht wordt het probleem vanzelf opgelost.

[ymmv]

Als puntje bij paaltje komt moeten ze wel, want al die keiharde elektrificatieplannen met harde einddata (2025! 2030! 2035!) blijken nooit realiseerbaar te zijn geweest en moeten allemaal naar de toekomst worden doorgeschoven. De realiteit is altijd weerbarstiger en minder kneedbaar dan wat naieve, over-optimistische politici bedenken.

We zullen uiteindelijk veel langer in auto's met verbrandingsmotoren mogen blijven rijden, we zullen decennia later pas echt van het gas af zijn, die verplichte warmtepomp in 20 zoveel zal ook weer vertraagd worden, en ga zo maar door.

[MalleEppie71]

- Direct bouwprojecten kunnen stoppen ondanks vergunningen (waaronder vooral datacenters en andere grote stroom/water slurpers).

Je als onbetrouwbare partij opstellen moet je vooral doen als je het investeringsklimaat per direct plat wilt slaan.

[Groningerkoek]

"Direct bouwprojecten kunnen stoppen ondanks vergunningen (waaronder vooral datacenters en andere grote stroom/water slurpers)."

En waar gaan we het geld vandaan halen om dit te doen? Want als de overheid zich als zo'n onbetrouwbare partner opstelt moet die daarvoor ook de volle mep betalen volgens haar eigen wetten. Een paar miljard is niets als je dit soort dingen gaat doen.

[phoenix2149]

Goh hoe zou dat nou komen…….

nieuws: Gemeente Lelystad werd onjuist geïnformeerd: datacenter verbruikt meer dan stad

[Kakaisan]

Dat is niet helemaal correct. Als ik het goed begrijp zitten de problemen in deze provincies vooral op het laagspanningsnet. Datacenters en andere grote bedrijven worden daar niet zo snel op aangesloten. Vandaar ook dat het artikel het heeft over een mogelijke aansluitstop voor kleinverbruikers

[HansvDr]

Ze roepen dit al een paar jaar. Wat er is gebeurd is dat tweede kamer leden vragen hebben gesteld. Dat gaat nu weer gebeuren, verder niks.

War ze moeten doen is aan de slag! Maar het is vooral praten

[Diamondo25]

Altijd fijn dat kleinverbruikers geen voorrang krijgen ivm maatschappelijk belang, maar juist de dupe zijn...

[fruitbakje]

Je hebt liever dat nog niet gebouwde huizen, waar dus überhaupt nog niemand in woont, eerder stroom krijgt dan een ziekenhuis...?

[GrooV]

Maatschappelijk prioriteren is al een tijdje mogelijk. Ziekenhuis kan gewoon een aanvraag indienen en krijgt dan voorrang


https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-voorrang-maatschappelijke-projecten-blijft-mogelijk-met-nieuw-prioriteringskader

[GrooV]

TenneT gaat daar niet over, daar gaan Stedin, Liander, Enexis en dergelijke over

[Soldaatje]

Dit gebeurt nu soms ook al in Zuid-Holland, nieuwbouw staat maanden leeg omdat ze geen stroom krijgen. Erg onhandig.

Edit: https://www.omroepwest.nl/nieuws/4941265/nieuwbouwhuizen-klaar-maar-geen-stroom-soms-een-jaar-vertraging

[Reactie gewijzigd door Soldaatje op 12 februari 2026 17:38]

[Mathijs Kok]

Dit gebeurt nu soms ook al in Zuid-Holland, nieuwbouw staat maanden leeg omdat ze geen stroom krijgen. Erg onhandig.

Waar precies? Voor zover ik weet is dat tot nu toe altijd net op tijd opgelost.

[GertMenkel]

Om je vraag te beantwoorden:

Aan de Turkooislaan in Leiden

De reactie heeft inmiddels een link gekregen, wil je meer informatie hebben.

[roelst1]

Mijn nieuwbouwhuis in Delft werd ook 10 maanden later opgeleverd omdat de aansluiting op zich liet wachten. Ook daar was beperkte capaciteit van het net de oorzaak.

[skatebiker]

Dan wordt het tijd dat we niet zomaar vergunning geven aan energieverspillende datacenters, en al helemaal niet van Amerikaanse tech reuzen zoals Google, Meta of Microsoft.

Maar ook bedrijven als NS / Prorail, notabene van de staat, hebben boter op het hoofd. Op grote stations zijn op klaarlichte dag alle lampen aan op plekken die al genoeg daglicht krijgen. En daarnaast wil de overheid niet investeren in een upgrade van de veel te lage bovenleidingsspanning van 1500 V naar 3000 V. Deze miljardeninvestering schijnt er al binnen enkele jaren uit te zijn.

[telenut]

Binnenkort in NL net als in Vlaanderen piekbelasting?
Niet dat dat de heilige graal is als oplossing...
Maar jullie hebben daar allemaal nog 'terugdraaiende tellers', saldering is de naam in NL.
Dat valt binnenkort weg en zal toch ook een groot verschil gaan maken denk ik.

Succes alvast... goedkoper zal het er alvast niet op worden.

[m_snel]

Ja dan worden er vanzelf weer een hoop problemen opgelost, jammer genoeg niet allemaal.

Maar ze draaien niet allemaal terug, we kennen wel een terug lever vergoeding.

[Rogers]

Eindigt dit weer in een forse netbeheerders kosten verhoging voor burgers? De laatste jaren is het al tientallen procenten gestegen.

[iAR]

Je wilt dit toch niet bij die arme bedrijven stelen? Die zorgen dat de economie voor ons draait. Beetje dankbaarheid tonen hoor…

[GrooV]

TenneT is de transmissienetbeheerder, geen reguliere netbeheerder. TenneT gaat over de hoogspanningsleidingen en staat los van Enexis, Liander, Stedin en dergelijke.

Het elektriciteitsnet zit dan ook niet (in dit geval) “vol” op regionaal niveau maar er is transportschaarste op het hoogspanningsnet, kort gezegd we wekken het op waar we het niet nodig hebben en gebruiken het waar we het niet opwekken.

TenneT gaat ook helemaal niet over het reguliere net en bepaalt ook niet wie er wordt aangesloten. Ze trekken de conclusie omdat ze zelf geen transportcapaciteit kunnen leveren. Ik vind het behoorlijke stemmingmakerij want uiteindelijk gaan Stedin en Liander over de laag en middenspanning aansluitingen in dat gebied

Het zou fijn zijn als dit in het artikel verduidelijkt wordt want er is al zo veel desinformatie over dit onderwerp

[Reactie gewijzigd door GrooV op 12 februari 2026 18:48]