Waarom het anderhalf jaar duurde voordat Tesla FSD in Nederland werd goedgekeurd

Tekst

Of je nou fan bent van het merk of niet: niemand kan ontkennen dat Tesla op vrijdag 10 april een unieke mijlpaal heeft bereikt. Full Self-Driving (Supervised) is het eerste systeem dat in Europa is goedgekeurd waarbij de auto zelf van A naar B kan rijden. De bestuurder hoeft alleen op te geven waar hij of zij heen wil en de Tesla regelt – in theorie – de rest.

Natuurlijk zijn er wat belangrijke haken en ogen, maar dat neemt niet weg dat FSD Supervised verreweg het geavanceerdste systeem is op de Europese openbare weg. Dat ging niet zomaar. De autofabrikant werkte hier jarenlang aan om de software en de hardware te ontwikkelen en het nodige onderzoek te doen. Pas toen het systeem klaar was, kon het bedrijf bij de RDW vragen om goedkeuring. Die had weer ruim anderhalf jaar nodig om te toetsen of het daadwerkelijk veilig genoeg is voor de Nederlandse wegen.

Dit artikel gaat over die goedkeuring. Waarom liet die zo lang op zich wachten en waarop is die goedkeuring gebaseerd? Bij mijn eerste rit met FSD vielen me ook een aantal zaken op, zoals de mogelijkheid om de auto harder te laten rijden dan mag en hoe de auto herkent of ik oplet. Daarnaast vroeg ik jullie eerder wat jullie nog wilden weten; ook daar ga ik in dit artikel op in.

RDW als typegoedkeuringsautoriteit

Als autofabrikanten een nieuwe auto willen uitbrengen in de Europese Unie, moeten ze hiervoor aankloppen bij een typegoedkeuringsautoriteit in een van de lidstaten. In Nederland is dat de RDW. In principe is een fabrikant vrij om aan te kloppen bij welke autoriteit en land hij maar wil. RDW keurde de eerdere Tesla's goed, waardoor Tesla die mocht verkopen in de hele EU.

De HW3-vormige olifant in de kamer

FSD is vooralsnog alleen beschikbaar voor HW4, dat sinds 2023 in Tesla's zit. De autofabrikant beloofde (en verkoopt) ook FSD Supervised voor HW3-modellen, met slechtere camera's en minder krachtige hardware. Tesla zegt tegen Tweakers eraan te blijven werken om de beschikbaarheid van FSD (Supervised) verder uit te breiden, 'zodat het in de toekomst ook kan worden ingezet op extra voertuigen'. "Beschikbaarheid daarvan hangt af van de ontwikkeling en goedkeuring door de autoriteiten." De RDW gaf aan dat Tesla alleen goedkeuring aangevraagd en gekregen heeft voor HW4, dus niet voor HW3.

Ook voor FSD klopte het bedrijf aan bij de RDW. FSD Supervised is alleen iets anders dan 'een auto'. Voor auto's gelden Europese afspraken waaraan ze moeten voldoen, waardoor auto's relatief eenvoudig te toetsen zijn. Het 'probleem' is dat FSD Supervised innovatief is en daardoor niet helemaal voldoet aan de bestaande regelgeving.

VN-verordening biedt uitkomst

Dat wil niet zeggen dat er helemaal geen mogelijkheden zijn. De EU heeft verschillende routes voor fabrikanten die een uitzondering willen op de huidige regels. Als basis gebruikte Tesla het UN ECE reglement 171, dat de VN in 2024 aannam en de EU heeft overgenomen. Dat gaat over driver controlled assistance systems, die bestuurders aanhoudend assisteren bij het rijden – FSD Supervised dus. Via artikel 39 van EU-kaderverordening 2028/858 kun je een ontheffing aanvragen om te mogen afwijken van bepaalde eisen in reglement 171, als het om nieuwe technologie gaat.

"Een belangrijk onderdeel van dat artikel is dat het nieuwe systeem aantoonbaar net zo veilig moet zijn als auto's die nu op de weg rijden in de EU", legt de RDW uit aan Tweakers. Met andere woorden: het hoeft niet net zo veilig te zijn als een mens die zonder hulpmiddelen rijdt, maar wél net zo veilig als andere assisterende systemen, zoals adaptieve cruisecontrol of systemen die je in de rijbaan houden.

Het idee is dat de veiligheid van die systemen is geaccepteerd door de maatschappij, toezichthouders en de overheid, dus dat dat een veilige 'benchmark' is om toe te staan voor die innovatieve systemen. FSD Supervised moet dus net zo veilig als of veiliger zijn dan de huidige technologie.

Eerst de statistiek in, dan de (test)weg op

Veiligheid is natuurlijk een relatief begrip. Wat de een veilig vindt, kan voor de ander juist onveilig zijn. De RDW keek daarom naar onderzoeksdata van Tesla over de kans dat er iets met FSD Supervised gebeurt in vergelijking met Tesla's zonder FSD.

Tesla deelt hiervan publiekelijk mooie cijfers, maar de RDW benadrukt ook met Tesla in gesprek te zijn geweest over die data. Wat zit erachter, hoe zijn ze tot stand gekomen, wat betekent het? Een flink deel van die anderhalf jaar zat in dat statistische onderzoek. "We hebben echt een kijkje in de keuken genomen; we beoordeelden hun processen en studies ook."

Het aantal afgelegde mijlen voor een ongeval, aldus Tesla

Daarnaast heeft de RDW praktijkonderzoek uitgevoerd met FSD Supervised, eerst op de eigen testbaan. Op die testbaan werden zaken getest die je liever niet op de openbare weg uitprobeert. Wat gebeurt er als er een kindvormige pop opeens de weg op schiet, of als voorliggende auto's plotseling remmen of op je rijbaan komen? Kan FSD hiermee goed overweg?

De derde stap is op de openbare weg. RDW reed zelf 13.500 kilometer op de openbare weg, in de stad, buitengebieden, et cetera, waarbij bijvoorbeeld ook werd gekeken naar examenroutes van het CBR. "Daarbij hebben we ook in de mist, regen en sneeuw getest. Dus toen het eerder dit jaar flink sneeuwde, ging een van onze collega's direct naar buiten om te kijken wat FSD Supervised zou doen."

Duidelijkheid over wat FSD wel en vooral niet is

Tijdens dit proces had de RDW wat op- en aanmerkingen, waarna Tesla de software heeft aangepast. Het is dus niet zo alsof de RDW alleen een eindoordeel van 'ja' of 'nee' heeft gegeven. Die aanpassingen zitten vooral in het stukje bewustzijn over wat FSD Supervised is – en vooral wat het niet is – en of de bestuurder genoeg oplet bij het rijden.

We kunnen dit namelijk niet genoeg benadrukken: Full Self-Driving (Supervised) maakt van je Tesla géén zelfrijdende auto. De auto kan verregaand ondersteuning bieden tijdens het rijden, maar kan daarbij gewoon fouten maken en rare dingen doen. Je bent dus zelf te allen tijde verantwoordelijk voor wat de auto doet en je moet ook altijd kunnen ingrijpen. Daarom heet het ook wel FSD (Supervised). Je kunt je afvragen waarom Tesla het dan 'Full Self-Driving' noemt. De RDW zegt hierover dat dit mag, zolang Tesla continu uitlegt wat het systeem wel en niet kan.

De quiz die FSD voorschotelt voordat je de auto mag rijden

Wanneer je FSD voor het eerst wilt gebruiken, krijg je daarom eerst een instructievideo van zo'n vijf tot tien minuten te zien, met daarna een quiz. Ik schreef het al bij mijn eerste bevindingen: die quiz is niet moeilijk. "Maar het is ook niet bedoeld om moeilijk te zijn. De gedachte is: ben je je bewust van wat Full Self-Driving Supervised is?", zegt de RDW. Dat bewustzijn moet Tesla ook continu communiceren in de handleiding, op de site en in de auto zelf.

Tesla houdt je continu in de gaten

Een belangrijker aspect waarvoor de RDW veel aandacht had, is het systeem dat controleert of de bestuurder daadwerkelijk oplet: het Driver Monitoring System. Hiervoor gebruikt Tesla een camera bij de binnenspiegel. Die controleert de bestuurder continu. Waar kijkt de bestuurder naar? Hoe kijkt de bestuurder? Zijn de handen altijd beschikbaar om in te grijpen?

Dat gaat verder dan alleen de ogen in de gaten houden. Om dagdromen tegen te gaan kijkt FSD bijvoorbeeld hoe de bestuurder knippert, hoe hij of zij beweegt en hoe de houding van het hoofd is. Is dat hoofd wat ingezakt of leunt de bestuurder wat naar achter? Wellicht is die dan aan het dagdromen. De Tesla zou je dan een seintje moeten geven, waarna je weer op de weg moet letten.

Het interieur van een Tesla Model 3, met boven de binnenspiegel een camera

Het systeem houdt overigens ook rekening met 'de context' van waar je rijdt. Stel dat je in de stad bent, met overal fietsers, auto's en voetgangers om je heen. Dan is het best logisch dat je niet continu in de rijrichting kijkt, omdat je wilt dubbelchecken dat er geen fietsers van links of rechts komen.

Smartphone in je hand? Voor FSD geen probleem

Naast de vraag of je er mentaal bij bent, controleert het DMS ook of je minimaal één hand beschikbaar hebt, zodat je kan ingrijpen. Met één hand achter het hoofd zitten zou dus geen probleem moeten geven. Doe je ze allebei achter je hoofd? Dan kan FSD boos worden.

FSD Supervised kijkt ook naar wat je vasthoudt. Heb je in je ene hand een 'smartphonevormig object' en in de andere een kop koffie? Ook dan kun je meldingen van de Tesla krijgen. Je mag van het DMS ook niet te veel kijken naar dat 'smartphonevormige object'.

Dat wil niet zeggen dat de Tesla smartphonegebruik helemaal verbiedt. Hiervoor had de RDW aandacht, 'maar het kan ook een object zijn dat lijkt op een smartphone', merkt de typegoedkeuringsautoriteit op. En je mag wettelijk gezien een zwarte keukentegel prima in je hand hebben. Ook hier geldt weer dat dit volledig de verantwoordelijkheid is van de bestuurder en niet van Tesla.

De camera is ook geen perfecte oplossing

Het viel mij tijdens mijn dagje FSD al op dat het DMS niet helemaal honderd procent werkt. Ik kon op de snelweg aardig lang naar het Hollandse polderlandschap koekeloeren en heb ook een tijdje gedagdroomd. Delen van dat artikel heb ik tijdens het rijden mentaal al geschreven.

De RDW merkt daarbij op dat het DMS van Tesla op aandringen van de RDW geavanceerder is dan vergelijkbare systemen die bij andere auto's in de gaten houden of de bestuurder oplet. Bij auto's met 'alleen' adaptieve cruisecontrol en rijbaanassistentie kan er dus meer misbruik gemaakt worden, zegt de RDW.

Als je de waarschuwingen van FSD te vaak negeert, kan de functie tijdelijk geblokkeerd worden in je auto. Pas als je die video en toets opnieuw hebt gedaan, mag je weer FSD gebruiken. Al met al blijft FSD Supervised ook met het DMS veiliger dan bestaande systemen, of in ieder geval even veilig, zegt de RDW.

Maandelijkse rapportages

Wat nou als dat in de praktijk tóch anders blijkt te liggen, vragen sommige lezers zich af bij onze artikelen over FSD Supervised. Wat als er aan de lopende band ongelukken met FSD gebeuren? Ook hieraan is gedacht: Tesla moet veiligheidsincidenten direct rapporteren aan de RDW. Harde remacties of rare bewegingen van het voertuig moeten maandelijks gerapporteerd worden aan de RDW. Als het goed blijkt te gaan, kan dit worden afgezwakt naar eenmaal per kwartaal of per jaar. Maar als het te onveilig blijkt, kan de RDW de toestemming ook weer intrekken.

Over Tesla wordt ook wel eens gezegd dat de auto vlak voor een ongeluk herkent dat er een ongeluk gaat plaatsvinden, waarna hij FSD (of Autopilot) uitschakelt. Zo zou Tesla kunnen zeggen dat FSD niet actief was tijdens het ongeluk, om de cijfers zo te kunnen verbloemen. De RDW merkt hierbij op dat autofabrikanten verplicht zijn in de event data recorder het gebruik van zulke systemen bij te houden, ook in de vijf seconden voorafgaand aan een ongeluk.

Geen Mad Max in Nederland

Dat actieve toezicht, de uitlegvideo, de quiz: deze zaken zijn in de VS allemaal anders geregeld dan in de EU. Er zijn wel meer verschillen tussen de Amerikaanse FSD en de Europese. Amerikanen kunnen bijvoorbeeld kiezen uit verschillende profielen, zoals Hurry of Mad Max. Bij dat laatste profiel rijdt de auto agressiever, met bijvoorbeeld meer rijstrookwisselingen, minder ruimte tussen voorliggers en ook een hogere maximale snelheid.

In Nederland zijn er geen profielen en kun je dus niet kiezen hoe FSD Supervised rijdt. Je hebt wel iets te zeggen over hoe hárd FSD rijdt. Je kunt met het gaspedaal FSD sneller laten rijden en met het scrollwieltje een hogere snelheid aangeven. Dit kan in sommige gevallen handig zijn. Het systeem mist soms een snelheidsbord, dus is het fijn dat je zelf een hogere snelheid kunt instellen als de Tesla 50km/u wil rijden in een 80-zone.

... maar je kunt wél harder rijden dan mag

Daarnaast kan je FSD ook vertellen dat het áltijd harder mag rijden dan de geldende snelheidslimiet. Je kan de Tesla bijvoorbeeld vertellen dat de auto altijd 5 procent harder mag rijden dan de bebording aangeeft – zolang FSD het veilig acht.

Je hebt ook de 'contextuele maximale snelheid', waarbij de auto afhankelijk van de context de snelheid van het overige verkeer kan volgen voor 'een veilige en natuurlijke verkeersstroom'. Denk aan matrixborden die een significant lagere snelheid aangeven en die Nederlandse bestuurders stelselmatig compleet negeren. Dan kan het – kennelijk – gevaarlijk zijn als jij je wél aan die snelheid gaat houden. FSD kan in zo'n geval de snelheid op de matrixborden negeren en meerijden met het andere verkeer.

Dit vond ik in eerste instantie wat gek. Je kunt FSD dus bewust vragen om continu te hard te rijden. De RDW geeft aan dat hier de verschillen tussen een 'assisterend' en 'geautomatiseerd' systeem in beeld komen. Bij dat geautomatiseerd systeem neemt de auto volledig zelfstandig beslissingen en heb je als bestuurder geen inbreng meer. Dat gaat dus verder dan FSD Supervised. Het systeem assisteert 'alleen'. Nogmaals: dit betekent dat je als bestuurder altijd verantwoordelijk bent voor wat de auto doet.

Een Tesla op de testbaan van de RDW

Het verhogen van de snelheid is jouw verantwoordelijkheid; jij hebt de controle, legt de RDW uit. FSD Supervised moet daarom regelmatig laten zien dat de gebruiker ervoor heeft gekozen om een hogere maximale snelheid toe te staan, om de bestuurder er zo aan te herinneren. Wat dat betreft kun je het vergelijken met cruisecontrol. Dat is er ook alleen om je te ondersteunen. FSD moet je dan ook eerder zien als een heel uitgebreide cruisecontrol, al vond ik het in de praktijk wat lastig om het ook zo te ervaren. Ik vond het zó goed, dat ik vergat dat het niet perfect is.

Updates zijn toegestaan, na check van RDW

Want perfect is FSD nog niet. Groene verkeerslichten herkent het niet altijd en ik vond FSD ook iets te veel houden van de linkerbaan. Ik vroeg me dan ook af of Tesla FSD kan updaten, of dat de fabrikant hiervoor weer een nieuw langdurig traject moet starten bij de RDW. Ja, Tesla mag FSD Supervised updaten, was het antwoord van de RDW, maar die updates moet de autoriteit eerst checken.

"Dat is zodat wij weten wat de impact is van de update", legt de RDW uit. "We hebben wel afspraken gemaakt zodat we heel snel kunnen schakelen. Hebben ze een update die de veiligheid verbetert? Dan willen wij wel binnen een week groen licht kunnen geven." Voor grotere updates zou het wel kunnen dat dat groene licht wat langer duurt. Stel dat Tesla alsnog het Mad Max-profiel naar Nederland wil brengen? Dan wil de RDW daar wel heel goed naar kijken. Tesla zegt ook FSD te willen blijven verbeteren met updates, wat het in andere markten al doet.

Nederland als springplank voor de EU

Over andere landen gesproken: Nederland is nog maar het begin voor Tesla FSD. De RDW gaat de Europese Commissie vragen of FSD Supervised ook in de hele EU gebruikt mag worden, waar de lidstaten uiteindelijk over stemmen. Dit is ook de procedure onder dat eerder genoemde artikel 39. Die andere EU-landen kunnen alleen heel andere verkeersborden en wegindelingen hebben. Tesla begrijpt de Nederlandse wegen kennelijk wel, maar snapt FSD ook de Belgische en Duitse wegen, om maar wat te noemen?

De RDW merkt daarbij op dat Tesla FSD Supervised al langer in de gehele EU test en zo 1,8 miljoen kilometers met FSD heeft gereden. Bovendien is het model ook getraind op data van bestuurders in die landen. FSD 'begrijpt' zo wat de lokale wet- en regelgeving is. Als het goed is, moeten die andere landen dus niet het probleem zijn.

Mocht die Europese goedkeuring er komen, dan moet de Commissie de toelating ook omschrijven naar wetgeving. Andere autofabrikanten weten zo dus wat de kaders zijn om FSD toe te staan en kunnen zo hun eigen systemen toepassen, in theorie dan.

Een Mercedes CLA in Beijing met Drive Assist Pro

Wereldwijd gezien blijft FSD vrij uniek. Mercedes-Benz werkt bijvoorbeeld aan een vergelijkbaar systeem, wat Drive Assist Pro heet. Ook dit systeem werkt van A naar B, maar de bestuurder moet het stuur hierbij licht blijven aanraken. Volledig handenvrij is hier dus niet aan de orde. Het idee is dat de bestuurder altijd direct kan ingrijpen als de handen al aan het stuur zitten, legt Mercedes uit.

De tijd zal leren of die aanpak om de handen aan het stuur te houden écht nodig is voor de veiligheid, of dat handenvrij rijden zoals met FSD in de praktijk veilig genoeg is. Mocht FSD Supervised een succes blijken, dan zou het zomaar eens kunnen dat andere autofabrikanten Tesla weer volgen. Dan zou de Amerikaanse autofabrikant de branche opnieuw flink opschudden, zoals het veertien jaar geleden al deed met de Model S.

_{Redactie: Hayte Hugo • Eindredactie: Marger Verschuur}

Reacties (239)

[Pasteis]

Ik gebruik nu twee weken FSD. En de eerste paar ritten was ik echt verbaasd over hoe zelfstandig het kon rijden, hoe weinig ikzelf wilde of hoefde ingrijpen en hoe relaxt het was, maaaar…..

Al snel bleken deze paar ritjes toch een uitzondering. Misschien dat alles gewoon precies goed ging. Nu met de volle zon heeft hij een stuk veel meer moeite om te detecteren dat ik gewoon recht vooruit aan het kijken ben naar de weg. Hij geeft onnodig en onterecht waarschuwingen dat ik niet aan het opletten ben.

Dit geldt ook als ik een zonnebril draagt. Kennelijk ziet hij dan dus niet dat ik met mijn ogen knippert. Gevolg is dat je een waarschuwing krijgt dat je niet aan het opletten bent. Euh, jawel… maar ik wel niet verblind worden door de zon.

Is het in de ochtend erg vochtig? Dan heb ik al een keer gehad dat mijn cameralenzen niet helemaal schoon zijn. Hij waarschuwt erover, maar laat FSD wel gewoon aan. Tot je opeens tijdens je rit toch wel zelf moet overnemen. En als vervolgens FSD tijdelijk wordt uitgeschakeld werken niet eens automatisch sturen of adaptieve cruise control niet. Dat maakt een ritje frustrerend en dat is ontzettend slecht om te hebben. Een auto met teveel veiligheidssystemen kan juist averechts werken tegenover het doel wat je wilt bereiken.

Kortom. Heel knap dat dit mogelijk is. En als het niet te zonnig is en een behagelijk temperatuur zonder al teveel vochtigheid is het heel aangenaam reizen, ookal moet je gewoon rechtvooruit kijken en de handen op je schoot hebben. Zijn de omstandigheden wat minder, dan kan FSD me toch best frustreren onderweg op de manier hoe alles zo gevoelig is en strak is afgestemd… Ik vind het daarom vooralsnog niet het geld waard. Het heeft heel veel potentie en de eerste poging is echt heel goed, maar er moet nog wel flink aan verbeterd worden.

En Tesla…. Leer eens begrijpen dat sensoren helemaal niet slecht zijn. Alleen maar volledig leunen op camera’s heeft toch wel degelijk een groot nadeel bij FSD. En dat had zeker niet gehoeven.

Zou ik er geld voor willen betalen? Ja, hoor zeker! 100 euro? Nee, echt niet.

[Reactie gewijzigd door Pasteis op 2 mei 2026 07:01]

[magnat505]

Niet alleen in de zon gaat het mis...in donkere tunnels zoals de westerschelde tunnel wilde hij hem ineens tegen de muur aan rammen, was net optijd met ingrijpen, want hij stuurde ineens heel drastisch naar de muur, scheelde een haartje. Dan op rotondes gaat het ook heeeeel vaak fout, maar dat is ook omdat mensen tegenwoordig echt NIET meer kunnen rijden...90% gebruikt zijn richtingaanwijzer verkeerd waardoor FSD (en ik zelf normaal ook) zou denken oh ik kan, en dan net op de laatste seconde kan je toch niet. Fietsers ook een groot probleem...tegenwoordig staan fietsers niet stil, ze gaan heel langzaam fietsen, echt 0.2km per uur, en dan gaat FSD twijfelen, waardoor de fietser twijfelt, en dan FSD nog meer twijfelen, ook een drama.

Maar ik ben het wel eens met je, 100 euro per maand voor dit...je moet zeer goed opletten nog, het gaat op veel te veel momenten fout of goed fout. En parkeren is om de 1 of andere reden ook een drama, je zou zeggen een computer kan super goed bepalen hoe hij dat moet doen, maar hij moet minstens 6x steken, en doet er veel te lang over.

Persoonlijk denk ik dat deze gratis trial van een maand was voor Tesla om flink wat data te verzamelen, want dat druipt nu natuurlijk binnen. Dan is het wachten op de update die waarschijnlijk over een 6-12 maanden goedgekeurd wordt en dan mogelijk nog eens een kans geven. Maar voor nu, voor 100 euro...echt een slechte deal.

[Mars2020]

Ik herken dit gedrag totaal niet. Heb al meer dan duizend gereden en nog nooit een gevaarlijke situatie gehad, niet op de snelweg, niet in de bebouwde kom en niet in tunnels of moeilijke weersomstandigheden.. FSD is eerder iets conservatief, maar onveilig herken ik geheel niet.

[I5413]

Precies het zelfde hier 1287 km gereden. En een keer moeten overnemen wegens laag hangende zon waardoor hij het niet meer kon zien. 1 minuut later ging hij weer.

Soms geeft hij wat vaak waarschuwingen dat ik op moet letten. Maar alles binnen de grenzen.


100€ waard. Zeker!!!!!!

[Keypunchie]

Fietsers ook een groot probleem...tegenwoordig staan fietsers niet stil, ze gaan heel langzaam fietsen, echt 0.2km per uur, en dan gaat FSD twijfelen, waardoor de fietser twijfelt, en dan FSD nog meer twijfelen, ook een drama.

Omdat voor een fietser van stilstand->beweging gaan het meeste energie kost (geen momentum meer)... dit is niet nieuw en ook de reden waarom fietsers zo vaak door rood rijden. Je hebt geen gaspedaal dat je even indrukt. Praat het niet goed, maar verklaart het wel.

[Ruuuuuubje]

Dat gaat ook op voor een auto, ik denk zelf voor alles met massa. Met een auto helpt uitrollen dan ook dubbel. Het scheelt brandstof, net als op fe fiets.
Om het nu als reden te geven voor rood rijden, vind ik ver gezocht.

[Keypunchie]

In een auto kost het uiteraard ook wel meer energie, maar *niet* de bestuurder, die drukt namelijk gewoon een gaspedaal in.

De fietser *merkt* het echter, want die is zelf de energiebron en vandaar dat veel fietsers, als het even kan, blijven rollen in plaats van stop/starten.

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 3 mei 2026 10:38]

[batjes]

Nu klopt dat laatste bij de ruime meerderheid van de fietsers ook niet meer gezien het al een tijdje elektrisch is.

[Keypunchie]

"ruime meerderheid?" Dat zie ik niet zo in Utrecht, hoor. Lijkt meer 80 regulier, 20 elektrisch. (En dat komt overeen met de mobiliteitsmonitor: https://utrecht.incijfers.nl/mosaic/?short=d6t1h)

Overigens werkt voor mijn elektrische bakfiets juist bij lage snelheid de trapondersteuning nog niet, die gaat pas aan wanneer je wat snelheid hebt, mijn aanname is dat dat voor e-bikes ook zo is. Uiteraard zijn er fatbikes met gashendel, maar die zijn illegaal.

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 3 mei 2026 11:02]

[batjes]

Dat is fietsbezit, andere bronnen geven aan dat tot ongeveer 40% van het Nederlandse fietsenbezit elektrisch is.

Ik gok maar even dat er veel meer analoge fietsen stof staan te happen en de digitale fietsen meer in gebruik zijn. Want dat is wat je buiten op straat ziet, meer elektrisch dan ouderwets.

[Keypunchie]

Tsja, of er is een hogere ergenisfactor bij je aanwezig, waardoor het je meer opvalt... zoals fatbikes.

[batjes]

Mensen die bij het oprijden van de rotonde het knipperlicht naar rechts aan doen "wAnT iK sTuUr ToCh NaAr ReChTs!?" en vervolgens rechtdoor rijden of links afslaan.....

[chrome moral]

“En Tesla…. Leer eens begrijpen dat sensoren helemaal niet slecht zijn. Alleen maar volledig leunen op camera’s heeft toch wel degelijk een groot nadeel bij FSD. En dat had zeker niet gehoeven.”

Geen enkele relevante autofabrikant gebruikt nog lidar in 2026 mocht je dat bedoelen. Dus ik ben erg benieuwd naar welke sensoren jij in gedachten hebt? Overigens is een camera een sensor

[Reactie gewijzigd door chrome moral op 2 mei 2026 07:52]

[Kecin]

Veel van de nieuwe autos hebben een combinatie van LIDAR + Camera + Radar. Mercedes, BMW, Volvo, BYD, Nio, Zeekr, Lucid, Rivian. Dat zijn toch zeker niet de minste merken. Niet alles van die lijst is hier verkrijgbaar maar het laat wel zien dat de technologie alles behalve dood is.

[pdidi]

Das war mal. De nieuwe Mercedes S-Klasse en EQS kunnen niet meer met Drive Pilot, waar nog LiDAR in zat, worden besteld. Deze krijgen net als de CLA het nieuwe Drive Assist Pro wat zonder LiDAR komt. Ook de nieuwe BMW iX3 met de City- en Highway assistent wordt niet met LiDAR geleverd. Volvo was al eerder gestopt met LiDAR. BYD's eigen God's Eye C heeft ook geen LiDAR.

Nu ook nVidia Alpamayo oplossingen vergelijkbaar aan FSD Supervised wil gaan aanbieden zonder LiDAR zal voor dit segment het einde van LiDAR gaan betekenen. Wellicht dat er nog even behoefte voor is in onbemande Robotaxi's, maar ook daar is Tesla hard mee bezig om FSD Unsupervised (dus zonder LiDAR) in te zetten

[Reactie gewijzigd door pdidi op 2 mei 2026 09:12]

[procyon]

Das war mal.

Elon Musk krijgt mogelijk toch deels gelijk, terwijl BMW, Mercedes-Benz en andere fabrikanten lange tijd stelden dat autonoom rijden niet betrouwbaar kan zonder LiDAR stappen ze er nu zelf vanaf.

LiDAR en optische camera’s hebben elk hun sterke en zwakke punten: in sommige situaties presteert LiDAR beter, in andere juist camera’s. De echte uitdaging zit vooral in het bepalen welke sensor onder welke omstandigheden het meest betrouwbaar is.

Uiteindelijk beschikken camerasystemen (die deels achter de ruitenwissers zitten) vaak over redundantie en een veel hogere resolutie dan LiDAR: bijvoorbeeld: een hoekresolutie van 0,1° over 180° levert slechts zo’n 1800 meetpunten op.

Daarnaast kan ook LiDAR hinder ondervinden van zware regen en fel (zon)licht, afhankelijk van de gebruikte frequentie. Waar LiDAR juist duidelijk in uitblinkt, is functioneren in omstandigheden zoals mist en rook. In veel andere situaties zijn camera’s echter minstens vergelijkbaar of zelfs beter.

Maar zelfs in dichte mist etc zijn auto's met Lidar niet betrouwbaarder in praktijk, dit omdat het systeem moeite heeft om conflicterende input op waarde te schatten. Zie hieronder een recente Duitse ADAC test waarin FSD vergeleken werd met concurrenten met Lidar. Hier deed Tesla het met vision only uiteindelijk veel beter.


Edit: https://presse.adac.de/me...ts/sensoren-im-nebel.html

[Reactie gewijzigd door procyon op 2 mei 2026 09:46]

[FPSUsername]

Waar LiDAR juist duidelijk in uitblinkt, is functioneren in omstandigheden zoals mist en rook.

Je bedoelt zeker dat radar juist duidelijk uitblinkt bij de genoemde omstandigheden. Hevige mist en rook zorgt voor reflecties bij lidar. Radar heeft daar vrijwel geen last van. Waar radar dan weer minder goed in is is hevige ophopende sneeuw. Radars hebben dan wellicht (in de meeste gevallen) een verwarmde voorzijde, maar in hevige sneeuw smelt het niet snel genoeg.

[FreakGIB]

Een nadeel van lidar waar nog niet veel mensen bij stilstaan, is dat de krachtigere varianten (zoals sommige 1550 nm‑systemen op auto’s) onder de juiste omstandigheden gewoon je camera­sensor kunnen slopen. Denk aan telefooncamera’s of fotocamera’s met zoom die van dichtbij recht op zo’n lidar gericht worden: er zijn inmiddels genoeg voorbeelden van permanente inbranding, dode pixels en gekleurde strepen na het filmen van o.a. een Volvo EX90 met high‑power lidar. Fabrikanten als Volvo waarschuwen inmiddels expliciet om geen camera direct op de lidar te richten, omdat het laserlicht de sensor kan beschadigen of de prestaties kan aantasten.

Lidar Damaging Camera

Dat camerarisico komt bovenop de bekende minpunten van lidar: duur, complex, extra kalibratie en onderhoud, en weer een extra sensor/failure mode erbij waar je rekening mee moet houden. Zeker in een wereld waarin vision en AI steeds beter worden, is dit voor sommige partijen nog een extra reden om niet vol op lidar in te zetten.

Pros Cons Lidar

Voor de duidelijkheid: qua ogen zijn automotive‑lidars meestal als Class 1 of “eye‑safe” ontworpen en voldoen ze aan de relevante laserveiligheidsnormen. Onder normale gebruiksomstandigheden hoort dat geen permanente oogschade te geven. Hoe veilig het in de praktijk is, hangt wel af van de precieze afstelling (vermogen, golflengte, scanpatroon, afstand en duur van de blootstelling), dus “het is altijd ongevaarlijk” is te kort door de bocht.

Lidar Radar Struggling

Wie wat voorbeelden en uitleg wil zien over beschadigde camera’s door automotive‑lidar, kan hier beginnen: een artikel over smartphone‑schade bij een Volvo EX90, een stuk over general camerarisico’s bij lidar op zelfrijdende auto’s, en een recente uitleg met waarschuwing van onder andere Volvo zelf.

Volvo Lidar

[FPSUsername]

Fabrikanten als Volvo waarschuwen inmiddels expliciet om geen camera direct op de lidar te richten, omdat het laserlicht de sensor kan beschadigen of de prestaties kan aantasten.

Dan is dit best zorgelijk, als het menselijk oog het niet kan waarnemen betekent niet dat het niet schadelijk is. Bijv. je moet niet in fel infrarood licht kijken, ookal zie je het heel lichtjes rood/paars.

[chrome moral]

Ik had dit niet beter kunnen verwoorden. Het is gewoon een harde reality check en ik heb ervan geleerd dat ik nooit meer ‘internet experts’ moet vertrouwen en al helemaal niet die wat denken dat ze slimmer zijn dan Elon musk

[segil]

https://techannouncer.com/toyotas-advanced-lidar-integration-paving-the-way-for-safer-autonomous-driving/

Toyota blijft het wel gebruiken

[Richh]

Toyota... Die geloofden tot vorig jaar nog in waterstof haha. Die lopen qua innovatie mijlenver achter. En ondertussen wordt geen enkele productie Toyota uitgerust met LiDAR en kan geen enkele Toyota zelfstandig een rontonde nemen

[segil]

... en is het best verkochte automerk ter wereld. En 1 v/d betrouwbaarste.

Ik bedenk me dat ik me vergis met radar, die mijn Toyota heeft.

[technopeuter]

Adac zette ze deze week onderaan: toyota’s hebben relatief vaak pechhulp nodig.

[wiseger]

https://www.autoweek.nl/autonieuws/artikel/duitse-adac-toyotas-opvallend-onbetrouwbaar/?referrer=https%3A%2F%2Fduckduckgo.com%2F

Dat modellen als de C-HR, de RAV4, de Yaris en de Yaris Cross nu wel slecht scoren, komt bijna geheel door relatief onschuldige problemen met de startaccu.

....

Met 45,4 procent van de pechgevallen is de startaccu trouwens ook in het algemeen met afstand de grootste oorzaak van autopech in Duitsland.

De standaard accu bij aflevering geeft relatief veel problemen. Vervangen door een grotere, betere accu en het is voorgoed opgelost.

[Richh]

Door niet voorop te lopen qua innovatie kan je de betrouwbaarheid inderdaad hoger krijgen. En radar is inderdaad iets wezenlijks anders dan LiDAR

[pdidi]

Dat gaat over autonome systemen (ADS) zoals Robotaxi. Het gaat hier over rijhulp systemen (ADAS)

EDIT: my bad, helemaal onderaan (het is nogal een lang (AI?) artikel) wordt ook ADAS genoemd, maar gebruikt Toyota het niet in Nederland/EU

[Reactie gewijzigd door pdidi op 2 mei 2026 09:57]

[karel_G_1981]

Die lopen dan ook enorm achter op dat gebied

[chrome moral]

Dat lijstje heb ik ook jaren in mijn hoofd gehad, ik heb het echter over 2026 en daar zitten marken zoals Volvo helemaal niet meer bij

[DNN!S]

Volvo gebruikt ze niet meer omdat ze ze simpelweg niet meer kunnen krijgen. nieuws: Volvo schrapt lidar op EV's vanwege 'tekort' nadat leverancier Volvo aanklaagde

[Donstil]

Veel van de nieuwe autos hebben een combinatie van LIDAR + Camera + Radar. Mercedes, BMW, Volvo, BYD, Nio, Zeekr, Lucid, Rivian. Dat zijn toch zeker niet de minste merken. Niet alles van die lijst is hier verkrijgbaar maar het laat wel zien dat de technologie alles behalve dood is.

Volvo is juist weer afgestapt van LIDAR, BMW en Mercedes hebben ook geen modellen (meer) met Lidar in productie. Terwijl de systeem in de nieuwe BMW IX3 zonder LIDAR juist als heel goed wordt bestempeld

[karel_G_1981]

Nope klopt niet veel merken stappen ook over op vision only. Ivm de kosten en omdat die dure sensoren gewoon niet nodig zijn en potentieel averechts werken

[Gulpen]

Het punt van Tesla/Elon Musk is dit: je kunt wél een zelfrijdend systeem maken dat uitsluitend gebruik maakt van camera's. Echter, je kunt géén zelfrijdend systeem maakt dat uitsluitend gebruikt maakt van Lidar of Radar of Ultrasoon (je kunt bijvoorbeeld met geen van deze tekst op een verkeersbord lezen, tenzij je altijd de hele wereld vóóraf met camera's scant en met HD kaarten download in elke auto - wat alleen goed gaat als er niets wijzigt in de wereld).

Camera's (+ een lokaal brein) zijn dus het belangrijkste. Als je dat eenmaal onder de knie hebt, kun je later alsnog andere modaliteiten toevoegen. Maar, van de toegevoegde waarde blijft niet veel over. Diepte en afstand (waar lidar in uitblinkt en het enige is wat ultrasoon kan) kun je prima met camera's. Alleen radar biedt echt toegevoegde waarde door op geheel andere frequenties te scannen dan zichtbaar licht, zoals door heftige mist en regen heen - mogelijk zelfs door een dik pak sneeuw - en een signaal onder auto's doorkaatsen. Het punt is alleen, dat kunnen mensen ook niet. Dus zolang je niet evengoed als een mens kunt rijden met camera's alleen (beter, want: veel camera's), is het onzinnig te denken dat zelfs radar het verschil gaat maken.

Het is belangrijker om camera's te hebben die - net als het menselijk oog - zichzelf kunnen schoonmaken, kunnen kijken door regen, tegen zonlicht kunnen, etc. Dat zijn althans het soort innovaties waar Tesla op inzet gezien recente patenten en b.v. recente toevoeging sproeiers bij bumpercamera's.

[Reactie gewijzigd door Gulpen op 3 mei 2026 15:25]

[Marve79]

Die zelfrijdende taxi's in China gebruiken allemaal camera's en lidar en die rijden een stuk beter dan Tesla.

[Devian]

Het Duitse ADAC heeft rijhulpsystemen getest onder moeilijkere weersomstandigheden (regen, mist, etc).

Waarbij Tesla verrassend goed uit de test komt, en juist de Chineze auto's door de mand vallen.

https://presse.adac.de/me...ts/sensoren-im-nebel.html

[pdidi]

Heb je daar een bron voor? Het nieuws van afgelopen week laat toch zien dat het niet koek en ei is qua Robotaxi's in China: China suspends new autonomous vehicle permits after Baidu outage

[karel_G_1981]

Kleine geofenced gebieden met allerlei beperkingen. Totaal niet schaalbaar

[bandy]

Ik was juist van mening dat meneer Musk en Mercedes kwa techniek en kunnen nagenoeg op dezelfde lijn zaten. De manier 'waarop' zat vooral het grote verschil in. Je geeft aan dat meneer Musk de techniek van Mercedes "Been there done that" verre van voorbij is, kan je uitleggen waar dat dan precies in zit?

[Emira02]

Zal ik je iets schokkends vertellen. RDW laat non stop mensen toe op de weg. Die hebben maar 2 camera's en soms zelfs maar 1. Waanzin als je erover nadenkt.

[The Third Man]

Dat heeft meer met de status quo te maken dan dat men wetenschappelijk gezien de mens een prima autobestuurder zou vinden.

[Cybje]

En die mensen met 2 camera’s kijken ook nog eens maar 1 richting op. Ze kijken niet continu rondom de auto.

Laatst zag ik een mens met 2 camera’s zelfs naar beneden kijken in de auto, wat me niet verbaasde gezien het slingerende gedrag

[Wekko306]

Dat is erg irritant inderdaad, maar het inhaal gedrag van FSD vind ik nog vervelender.

Ik merk dat de auto vaak z'n knipperlicht naar links aanzet, op het scherm aangeeft de actie te gaan starten, maar dan tóch afbreekt waarschijnlijk omdat er een auto te dicht links achter me zit. En dat soms gerust 3-4x achter elkaar in de spits. GA DAN! Denk ik dan. Of zet je knipperlicht niet aan als je besluit toch niet te kunnen inhalen... Of soms 600m voor ik een afrit moet nemen nog te besluiten een auto te gaan inhalen. Toen moest ik even flink gas bijgeven om de inhaalactie te kunnen doen en toch de afrit nog te kunnen nemen.


FSD rijdt vaak als iemand die bijna zijn/haar rijbewijs kan halen. De auto in principe prima onder controle, maar nog weinig inzicht ontwikkeld in hoe je fatsoenlijk in het verkeer rijdt. Zal vast beter worden met de tijd hoor, maar ik vind het de 100 per maand ook nog niet waard.

[Marve79]

Dat lijkt me erg vervelend idd, zeker als je zo'n zware correctie moet doen omdat je bijv de afrit niet haalt. Dan kan het zelfs onveilig gaan worden.

Ik zat al bijna te overwegen een Tesla te kopen puur vanwege de FSD. Maar als ik dan nu al de verhalen weer lees heeft het nog een lange weg te gaan. Bovendien zit ik in Belgie en de infrastructuur is hier vergeleken Nederland compleet anders (in negatieve zin) dus hier zal het waarschijnlijk nog slechter werken.

[Richh]

Een beetje gas bij geven is geen zware correctie. FSD is (nu nog) een rijhulpsysteem - al voelt het in feite meer alsof ik degene ben die FSD helpt voor die laatste 1% haha. Maar ja, de bestuurder is gewoon nog wel echt nodig.

De grote vraag is hoe het systeem zich de komende jaren verder ontwikkelt, ook met de input die de huidige bestuurders geven.

Over de prestaties in België twijfel ik niet echt. De Europese stack wordt al met drive-alongs actief over de hele EU getest, ook België zal geen issue zijn. Tesla heeft voor iedere regio voldoende data om het model te trainen.

[Pasteis]

Ik zat al bijna te overwegen een Tesla te kopen puur vanwege de FSD. Maar als ik dan nu al de verhalen weer lees heeft het nog een lange weg te gaan. Bovendien zit ik in Belgie en de infrastructuur is hier vergeleken Nederland compleet anders (in negatieve zin) dus hier zal het waarschijnlijk nog slechter werken.

Afgelopen donderdag een collega geadviseerd om de afweging niet alleen op deze functie te maken. Het is superleuke functie maar nog verre van perfect. En ik verwacht dat het de komende jaren wel beter gaat worden, maar het is echt puur afhankelijk van hoeveel je rijdt, wat voor dagelijkse verkeerssituaties je hebt en je de strikte oplettendheid die verwacht wordt accepteer.

[MrXzombie]

Of soms 600m voor ik een afrit moet nemen nog te besluiten een auto te gaan inhalen.

Dit klinkt wel een beetje als een gemiddelde Tesla rijder waar het systeem zijn kennis vandaan haalt

[Pieter_621]

behalve dat een gemiddelde tesla-rijder dan wel accelereert

[segil]

dat klinkt ook nog eens als gevaarlijk voor de mede weggebruikers, als je meerderen keren richting aangeeft, en toch niet opschuift.

[spoonman]

Ik vertrouw zelfs de cruise control nog niet van mijn tesla. Onverwacht hard remmen etc …

[Onno !]

dat is een andere softwareversie. met de FSD versie heb ik dat nog niet meegemaakt gelukkig

[Mars2020]

Onverwachts hard remmen is al jaren niet meer het geval. Daarbij is FSD een totaal andere software versie en niet te vergelijken met de standaard AP software. Zolang je er zelf niet vele kilometers mee hebt gereden kan je er niet over oordelen.

[spoonman]

Onverwachts hard remmen is al jaren niet meer het geval.

Sorry, dat klopt echt niet

[Mars2020]

Wellicht dat het per auto verschilt maar wij rijden al vanaf 2019 met 2 Tesla’s en beiden geen enkel probleem sinds de radar niet meer wordt toegepast. Wel dat de auto soms iets vertraagd, maar dat is niet hetzelfde als hard remmen.

[apt]

Mijn m3 2019 remt regelmatig echt fors op de snelweg. Bij een bumperklever zou het gevaarlijk zijn. Ik rij meestal rechts dus valt het mee maar we schrikken er vaak van.

Op de A1 bij Apeldoorn in westelijke richting is het vaste prik. Geen enkele actuele aanleiding ervoor. (Ik denk dat het te maken heeft met wegwerkzaamheden van een paar jaar terug.)

Op andere plekken gebeurt het ook wel eens.

ik heb overigens een M3 met sensoren in de bumpers.

[I5413]

Inderdaad. Op de snelweg heb je er geen last van. Maar een 2 baand n weg als er een vrachtwagen aan komt. Dan gaat "ging" hij standaard in de ankers.

FSD aan de anderekant doet het vlekkeloos.

[robindemey]

Dat gaat om Autopilot die door mensen werd geprogrammeerd in de prehistorie 😉.

FSD is totaal anders.

[Henk1827]

Het voelt net als AI assistentie met programmeren. Maar code is veel simpeler en gestructureerder dan een oneindige hoeveelheid videobeelden. Resultaat is dat FSD als een soort halfbakken GPT-2 is dat prima werkt alleen als de context helemaal goed staat. Ok misschien niet de beste vergelijking maar ik probeer het

[Odie]

Nope. FSD leert om te gaan met situaties die lijken op andere situaties. Dat in code vastleggen is niet haalbaar gebleken.

Goede serie artikelen over FSD:

https://x.com/pbeisel/status/1848807994894733530

[Coolstart]

En Tesla…. Leer eens begrijpen dat sensoren helemaal niet slecht zijn. Alleen maar volledig leunen op camera’s heeft toch wel degelijk een groot nadeel bij FSD. En dat had zeker niet gehoeven.

Tesla begrijpt dat maar al te goed. Sensor fusion waarbij meerdere sensoren een stukje van de puzzel leveren is veel complexer dan 1 type sensor die alles ziet.

De camera’s samen vormen namelijk 1 virtuele sensor. Voor het beeld de computer ingaat is het samengebracht tot 1 beeld. En op basis van dat beeld halen ze er een 3D model uit. Zo slaan ze de Lidar stap over.

Je moet begrijpen dat Lidar ook altijd beeldsensoren nodig heeft omdat lidar bijv geen knipperende ogen, wegmarkeringen of verkeersborden kan lezen. Dus Lidar = altijd sensorfusion. Sommige merken gaan all the way met GPS, ingebouwde 3D maarten en radar in de mix. Je bent dan zekerder bij de start maar op de longrun ga je trager.

Er spelen natuurlijk ook zakelijke belangen mee. ‘FSD’ zit standaard op elke Tesla, ook al betaal je er niet voor die optie. Dat wil zeggen dat elke Tesla in staat is FSD te trainen met echte data van al hun sensoren. Die strategie met dure sensor fusion werkt niet als een auto van €30.000 euro (zonder taksen) op de markt wil brengen.

Bij Tesla begrijpen ze echt wel de voordelen en nadelen van sensorfusion.

[Kees]

Is het in de ochtend erg vochtig? Dan heb ik al een keer gehad dat mijn cameralenzen niet helemaal schoon zijn. Hij waarschuwt erover, maar laat FSD wel gewoon aan. Tot je opeens tijdens je rit toch wel zelf moet overnemen. En als vervolgens FSD tijdelijk wordt uitgeschakeld werken niet eens automatisch sturen of adaptieve cruise control niet.

Dat heb ik in mijn tesla zonder FSD ook al last van. Dan rij je weg, is alles top. Zit je op de snelweg en is het ineens 'slecht zich, snelheid beperkt' en gaat hij maximaal 80 rijden.

Dat zou ik nog een heel klein beetje snappen als hij in FSD of lane assist zit, maar zelfs de cruisecontrol wil dan niet meer harder dan 80 en moet ik zelf mijn snelheid regelen tot de camera's weer beschikbaar zijn (meestal na een kwartier).

[Odie]

Waarschijnlijk wat vocht op de de ruit voor front cam. Zet je dan wel je vooruit ontwaseming aan? Ik heb het wel eens en dat aanzetten verhelpt het vrijwel direct.

[Kees]

Nee, de eerste keer dat het gebeurde heb ik een parkeerplaats opgezocht; toen zag ik dat de zij-camera's een beetje condens hadden, en de ontwaseming helpt daar niet echt. Het lost pas op na een kwartier rijden toen de auto voldoende warm was

[Odie]

Ah ja, dat heb ik ook maar meestal in forse regenbuien. Dan blijft er water aan “hangen” en lijkt de wind het er niet af te krijgen. In mijn Highland is dat overigens door het nieuwe design van de camerabehuizing wel minder, mijn pre-highland had er veel last van. Zo erg dat ik me regelmatig afvroeg: hoe moet dit ooit zelfrijdend worden in forse regenbuien?

[Pasteis]

[...]

Dat heb ik in mijn tesla zonder FSD ook al last van. Dan rij je weg, is alles top. Zit je op de snelweg en is het ineens 'slecht zich, snelheid beperkt' en gaat hij maximaal 80 rijden.

Dat zou ik nog een heel klein beetje snappen als hij in FSD of lane assist zit, maar zelfs de cruisecontrol wil dan niet meer harder dan 80 en moet ik zelf mijn snelheid regelen tot de camera's weer beschikbaar zijn (meestal na een kwartier).

Ja, precies. Daarom had ik veel liever een combinatie van camera's met sensoren gezien. Heel irritant. Als ik het weet voordat ik wegrijd zou ik er nog wat aan kunnen doen, maar die kans krijg ik vaak niet.

[CaptainKansloos]

Ik ben het grotendeels met je eens. Ik heb zelf dan weer geen problemen met DMS met een zonnebril op. Zal ook een beetje aan de setting en de kleur vd glazen kunnen liggen denk ik.

Ik ben best onder de indruk van wat het technisch allemaal kan en doet, als je in je achterhoofd houdt dat het een ondersteunend systeem is en niet zonder monitoring mag werken.

Daar zit ook meteen de crux wat mij betreft; met monitoring verplichting is de meerwaarde tov het standaard 'automatisch sturen' (lane assist + adaptive cruise control) erg beperkt. Je moet alsnog de hele tijd opletten, dus je bent per saldo 'actief aan het auto rijden zonder te sturen of de pedalen aan te raken'. Ik ga dan ook niet mee in het standpunt wat ik regelmatig online zie: dat je slechter gaat opletten en lui wordt zodat het gevaar toeneemt (en het daarom verboden zou moeten worden).

Het DMS is m.i. best kritisch, dus met meer dan een paar seconden niet goed genoeg opletten kom je niet weg. Dat gebeurd zonder deze systemen bij iedere chauffeur wel eens; je bent niet altijd 100% vd tijd even scherp. Autorijden is wat mij betreft ook 95% goed opletten; met een toefje geluk en wat hulp van andere weggebruikers die op dat moment even wat beter bij de tijd waren dan jij (waardoor voorkomen wordt dat jouw 'fout' grote consequenties heeft). Dit soort FSD achtige systemen zijn niet foutloos, maar letten wel altijd op. Dat is m.i. al winst.

Zolang je het systeem ziet voor wat het is, lijkt me dat geen probleem: Een redelijk goed werkend 'zelfrijdend' systeem dat je continue oversight vraagt. Zodra je allerlei fratsen gaat uithalen om je aan de verpichting tot oversight te onttrekken, dan wordt het problematisch. Of dat je 100 euro per maand waard is, dat moet iedereen voor zichzelf maar bepalen.

[lighting_]

Welk concurrent met lidar/radar doet het beter dan?

[GigaHenk]

Wel jammer dat het systeem je zoveel checked. Zat er aan te denken om ook Tesla te nemen. Heb nu Volvo met gehackte Autopilot. Ik kan je zeggen dat dit echt fantastisch rijdt. Was twee weken terug naar zuid Frankrijk gereden. Ben nog nooit zo uitgerust aangekomen. Je kunt lekker om je heen kijken (afstand wordt bewaakt). Je krijgt geen pijn in je armen en benen. Sterker nog je kunt gewoon wat car airobics doen. Gebruik het enkel op de snelwegen, ook voor dagelijks woon en werkverkeer. Door omstandigheden mocht ik geen koffie/thee of energiedrankjes rijden, heb er niet eens over nagedacht om deze te nemen. Dat is met zelf sturen toch echt een ander verhaal. Dan moeten er wat red bulls in, en heb je op een gegeven moment pijnlijke armen en benen. Systeem in Volvo kost ook geen €7500,- en de hack kost eigenlijk niks. Jammer Elon, ondanks dat ik een fan ben van je meeste werk, sla ik nog even over. Duurder is niet altijd beter

[Reactie gewijzigd door GigaHenk op 2 mei 2026 15:30]

[kiang]

Leer eens begrijpen dat sensoren helemaal niet slecht zijn. Alleen maar volledig leunen op camera’s heeft toch wel degelijk een groot nadeel bij FSD. En dat had zeker niet gehoeven.

Dat weten ze natuurlijk. Maar het is goedkoper en daarom doen ze dit.

[fRiEtJeSaTe]

Het FSD of anders niks principe stoort me ook mateloos. Je moet de auto stil zetten om te kunnen wisselen tussen Autopilot en FSD.

[nms2003]

Ik zou zeggen, kijk eens naar deze aflevering van Zembla.

YouTube: Dit is hoe Tesla Europese regels omzeilde met Autopilot | Zembla

De vraag van @MennoE wordt hier ook beantwoord. De implementatie met enkel camera’s is simpelweg een onveilige keuze (zonlicht, weer, viezigheid), los van andere problemen zoals Ghost braking en onduidelijkheid over of autopilot aan/uit staat. Ook is Tesla niet transparant en compleet mbt de data over ongevallen. Het komt er op neer dat Tesla de minst veilige aanpak kiest en itt andere fabrikanten ervoor kiest om het te beta testen op de openbare weg. Daarbij vind ik het typisch dat de blackbox van deze auto’s zo ontworpen is dat deze beschadigd kan raken bij ongevallen, waardoor de data niet meer beschikbaar is over de aanleiding van een ongeval… Lijkt me nogal cruciaal om die gegevens veilig te stellen wil je er ooit iets van leren én eerlijk zijn over de veiligheid van je systeem.

[Reactie gewijzigd door nms2003 op 2 mei 2026 07:07]

[Richh]

Die aflevering van Zembla is dus een heel interessante, want die kwam toevalligerwijs exact uit toen het goedkeuringstraject van FSD begon. Opvallend genoeg wordt dit gegeven (ofwel überhaupt het bestaan van FSD) niet benoemd. Alle ongelukken uit de VS uit de docu zijn allemaal inmiddels zo'n 10 jaar geleden, met een heel ander niveau van assistentiesystemen (die de RDW voor Nederland nooit op dat niveau heeft goedgekeurd!).

Wie deze documentaire goed bekijkt ziet dat men niet verder komt dan "het zou kunnen dat". Er is nul bewijs geleverd. Het gesuggereerde motief voor zogenaamde corruptie is geen garantie dat het ook echt gebeurd is en dit weet Zembla nergens hard te maken.

Verdere zaken uit je tekst zijn op zn minst dubieus als je iets verder kijkt. Ook Lidar kan niet omgaan met alle weersomstandigheden en camera's zijn zo geplaatst dat allen tegelijkertijd verblinden met 1 lichtbron (de zon) niet mogelijk is. Ghost breaking heb ik met FSD nog niet meegemaakt - en kwam bij autopilot juist door verkeerd aflezen van borden. Dat is een compute en vision probleem, geen lidar issue.
De recorder van events is niet zo 'ontworpen' dat hij gegarandeerd stuk gaat. Hij zit niet in de neus van de auto (dan snap ik je klacht) maar juist heel dicht bij het interieur, waardoor het bij heel veel ongelukken gewoon intact blijft. Dat betekent echter niet dat het onderdeel onmogelijk kan beschadigen.

Stellen dat het zo 'ontworpen' is omdat het bij een zeer ernstig ongeval een keer fout gaat is eenzelfde verdraaiing als waar die hele docu van Zembla vol mee zit. Ik denk dat Tesla heel erg baalt dat de recorder stuk is gegaan want het is zeer aannemelijk dat bij het genoemde Nederlandse ongeluk, AP niet aan stond. Het is imho aannemelijker dat de gebruiker wellicht wel dacht dat het ingeschakeld was, wat ook een goede reden is waarom bij FSD een uitleg video bekeken moet worden, en waarom de 'dubbeltik' voor activatie inmiddels niet meer op nieuwe voertuigen bestaat.

Kijk het nog eens kritisch terug, zou ik zeggen.

[Reactie gewijzigd door Richh op 2 mei 2026 09:58]

[phoenix2149]

De Zembla aflevering ging over Autopilot en niet FSD. Dan moet je het daar ook bij houden.

met autopilot had ik in het begin (2023 tot half ‘24) enorme last van ghost breaking. Niet eens een klein beetje.

Daarna werd het minder maar heb het zeker eens per week/twee weken.

Voorbeeldjes:

• A44 Leiden-denhaag bij invoegstrook N434: altijd als daar een auto komt terwijl je het nadert remt de auto als een gek.
• A9 waar je 90 mag komt hij ineen met 40km/h aan zetten. Vol in de klippen. Dat lijkt nu niet meer te gebeuren, maar vertrouw het nog niet.
• Voorschoten wijngaardelaan komt hij altijd met 30km/h waar je 50 mag ivm bord ventweg: gelukkig is remmen met verkeersbord wat soepeler.
• Auto op vlucht heuvels (waar je tussen kan staan om over te steken) vol in de klippen, zelfs vaak nadat de auto gepasseerd is.

En vaak is het echt heel onduidelijk afgelopen week naar Parijs geweest minstens 3 phantom braken meegemaakt (niet in Parijs, maar op weg er naar toe en terug)

Soms is het wel te zien aankomen en dan zorg ik er voor dat ik er klaar voor “zit” maar dat is niet echt relaxter rijden

Met mijn Skoda octavia van ‘18 had ik in nog nooit een phantom brake gehad in de 5 jaar van gebruik!

persoonlijk denk ik dat enkel op camera gebaseerd systeem niet de oplossing is. Leuk dat heer Musk vind dat alleen camera de oplossing is om geld te besparen of ego te strelen, maar sinds het beloven van FSD is het nog verre van af, en ik vind nog steeds niet dit for purpose.

Vriend van me heeft nu een maand FSD en hoewel het echt een leuke gimmick is, is het alles behalve relaxed rijden. Al twee keer uitgeschakeld omdat met felle zon hij met zijn ogen kneep —> detecteerde slapen of zonnebril op had. De (moeilijke) afslag van Benoordenhoutseweg naar S101(situatie is al beter nu dan hier) gemist en wil dan ineens ergens over de fietspad gaan. Dat is nu na een week rijden met FSD.

Voor 7500 of 99/maand is dit het zeker niet waard, buiten dat het nog veel te veel fouten heeft. Dat het “supervised” is betekent eigenlijk gewoon dat het nog niet klaar is. Ik vind het nog veel te gevaarlijk en onvoorspelbaar.

[Richh]

De Zembla aflevering ging over Autopilot en niet FSD. Dan moet je het daar ook bij houden.

De Zembla aflevering gaat voornamelijk over de zogenaamde rol van de RDW in het toelatingsproces en impliceert corruptie. Over ghost breaking, waar je in het je post voornamelijk over hebt, gaat het in principe ook niet echt. Dus dan moet je het daar ook bij houden.

Met mijn Skoda octavia van ‘18 had ik in nog nooit een phantom brake gehad in de 5 jaar van gebruik!

Omdat die auto geen snelheid aanpast obv verkeersbordherkenning. Verkeersbordherkenning is per 2022 verplicht in de EU en sommige merken (waaronder Tesla) kiezen ervoor om de snelheid daar vervolgens op aan te passen. In mijn 2020 Model 3 had ik bijna nooit last van ghost breaking (in 2 jaar op 2 handen te tellen). In mijn 2026 Model Y zonder FSD heb ik het in een maandje 2x meegemaakt. Na activatie van FSD op diezelfde plekken simpelweg niet.

persoonlijk denk ik dat enkel op camera gebaseerd systeem niet de oplossing is.

Dat snap ik, maar ook dat is 1) niet het onderwerp van de Zembla documantaire en 2) niet de veroorzaker van ghost breaking. Een lidar gaat niet de verkeersborden beter herkennen.

Vriend van me heeft nu een maand FSD en hoewel het echt een leuke gimmick is, is het alles behalve relaxed rijden.

Ik heb het nu een paar weken (die vriend van je waarschijnlijk ook) en ik vind het zeer relaxed rijden.

Al twee keer uitgeschakeld omdat met felle zon hij met zijn ogen kneep —> detecteerde slapen of zonnebril op had.

Ik heb 1x een klacht gehad dat ik vermoeid zou zijn, tja, false positive, kan gebeuren. Overigens zonder uitschakeling.

De (moeilijke) afslag van Benoordenhoutseweg naar S101(situatie is al beter nu dan hier) gemist en wil dan ineens ergens over de fietspad gaan. Dat is nu na een week rijden met FSD.

Het is supervised. Dat een moeilijke afslag gemist wordt, is daarbij niet heel gek. Dat het systeem nog niet goed om gaat met fietspaden en voetpaden, daar had inderdaad wel een waarschuwing voor mogen zijn in de verplichte introductievideo, ook dat heb ikzelf meegemaakt, maar voor een v1 systeem behoort dat ook in de situaties die onder supervised niet kwalijk zijn.

Voor 7500 of 99/maand is dit het zeker niet waard, buiten dat het nog veel te veel fouten heeft. Dat het “supervised” is betekent eigenlijk gewoon dat het nog niet klaar is. Ik vind het nog veel te gevaarlijk en onvoorspelbaar.

Het is 'klaar' voor level 2+ acceptatie met een strenge driver monitor, aldus de RDW.

Of dat het geld waard is, dat kan ieder voor zich bepalen, iedereen heeft een ander budget voor mobiliteit, en ik kan me ook voorstellen dat iedereen een eigen voorkeur heeft betreft wat 'fijn' rijdt. Daar is geen objectief oordeel aan te vellen.

[phoenix2149]

De Zembla aflevering gaat voornamelijk over de zogenaamde rol van de RDW in het toelatingsproces en impliceert corruptie. Over ghost breaking, waar je in het je post voornamelijk over hebt, gaat het in principe ook niet echt. Dus dan moet je het daar ook bij houden.

Klopt, maar dat ging met name over (enhanced) AutoPilot omdat FSD eigenlijk niet veel meer was dan snelweg only. Althans zo herinner ik me de uitzending. Zal hem nog eens terug moeten kijken misschien.

Omdat die auto geen snelheid aanpast obv verkeersbordherkenning. Verkeersbordherkenning is per 2022 verplicht in de EU en sommige merken (waaronder Tesla) kiezen ervoor om de snelheid daar vervolgens op aan te passen. In mijn 2020 Model 3 had ik bijna nooit last van ghost breaking (in 2 jaar op 2 handen te tellen). In mijn 2026 Model Y zonder FSD heb ik het in een maandje 2x meegemaakt. Na activatie van FSD op diezelfde plekken simpelweg niet.

Dat is niet helemaal correct. Hoewel ik de optie niet gekozen had, had de Octavia wel verkeersbord herkenning en traffic assist. Ik had in principe alleen adaptive cruise control.

Maar dat haalt niet weg dat mijn ervaring met Autopilot af en aan is. Het neemt niet altijd de gewenste snelheid over. Het is vaak afwachten of hij nu wel afremt naar de gewenste verkeersbord of niet, dus vaak rij je een tijde te langzaam of te snel voor je merkt dat het aangepast moet worden. Of hij gaat ineens vol in de klippen met achterliggers in plaats van "coastend" naar de max snelheid.

Ik rij al sinds october 2023 met de mijne. het is verbeterd, maar phantom braking is echt nog veel te vaak voor veel te onduidelijke redenen.

Dat snap ik, maar ook dat is 1) niet het onderwerp van de Zembla documantaire en 2) niet de veroorzaker van ghost breaking. Een lidar gaat niet de verkeersborden beter herkennen.

Waarom niet. De uitzending was juist de corruptie Lobby er voor zorgt dat een incompleet en eigenlijk niet heel veilig systeem op de weg goedgekeurd is.

Daarom heb ik het over een combi. Camera is fantastische tool om in bepaalde omstandigheden bepaalde dingen goed te doen. Lidar is een fantastisch en snel systeem om omgeving in kaart te brengen en goed 3D en afstand in te schatten. Samen is het een goed duo voor een veiligere rit.

Het is supervised. Dat een moeilijke afslag gemist wordt, is daarbij niet heel gek. Dat het systeem nog niet goed om gaat met fietspaden en voetpaden, daar had inderdaad wel een waarschuwing voor mogen zijn in de verplichte introductievideo, ook dat heb ikzelf meegemaakt, maar voor een v1 systeem behoort dat ook in de situaties die onder supervised niet kwalijk zijn

Is het wel een V1 systeem? Volgens mij zitten ze al op V14 toch?
Niet dat het dan perfect moet zijn, maar een fietspad herkennen of op zijn minst de al bestaande kaart die wordt gebruikt hanteren voor waar je wel/niet in mag rijden met een auto is toch wel heel basale functionaliteit.

Het is 'klaar' voor level 2+ acceptatie met een strenge driver monitor, aldus de RDW.

Ik snap de RDW wel in hun uitleg dat de verantwoordelijkheid volledig bij de bestuurder ligt, maar mijn punt is juist dat met al die kleine foutjes in onverwachte hoeken je bijna meer alert moet zijn dan met Autopilot (zonder lane assist) want als je binnen 2 seconden zou moeten kunnen ingrijpen zou ik veel relaxter rijden met enkel adaptive (Autopilot) dan FSD.

Ik ga binnenkort eens een stuk rijden met FSD (Supervised) samen met mijn vriend en zien hoe het echt is.

[Richh]

[...]

Klopt, maar dat ging met name over (enhanced) AutoPilot omdat FSD eigenlijk niet veel meer was dan snelweg only. Althans zo herinner ik me de uitzending. Zal hem nog eens terug moeten kijken misschien.

Het ging over Autosteer en totaal niet over FSD. Dat is juist zo opvallend.

Dat is niet helemaal correct. Hoewel ik de optie niet gekozen had, had de Octavia wel verkeersbord herkenning en traffic assist. Ik had in principe alleen adaptive cruise control.

Het wezenlijke verschil is dat het destijds niet verplicht was en dat je traffic assist niet zonder goedkeuring vanuit jou de verkeersbordherkenning overneemt.
Tesla doet dit wel, en dat gaat wel eens mis. Dat is aanzienlijk verergerd per 2022 en kan niet los gezien worden van de regelgeving sindsdien. Het is interessant om te zien hoe FSD met dezelfde situaties omgaat. Gezien FSD de situaties wel begrijpt, geeft dat de richting van de oorzaak aan.

Waarom niet. De uitzending was juist de corruptie Lobby er voor zorgt dat een incompleet en eigenlijk niet heel veilig systeem op de weg goedgekeurd is.

Dat stelt de uitzending inderdaad, en zoals ik hierboven stel, is dat nogal dubieus.
De corruptie of lobby stelling wordt met geen enkel feit of nieuwe ondervinding onderbouwd. De onveiligheid wordt in feite met geen enkele recente binnen Nederland plaatsgevonden ongeval feitelijk onderbouwd. Feitelijk stelt niemand, behalve de documentairemakers zelf, en die gerecyclede "klokkenluider" die 5 jaar geleden media aandacht kreeg, dat het systeem daadwerkelijk onveilig is. Als de Europese keuringsinstanties van de lidstaten het onveilig vonden - waarom hebben ze het oordeel van de RDW dan overgenomen, en het nooit teruggefloten? Waarom wordt er in de documentaire geen uitvraag hierover gedaan?

Ondertussen stuurt elke moderne auto geproduceerd sinds 2024 je bij een situatie met twee fietsstroken en een tegenligger, je door LKAS frontaal op je tegenligger. Dat is zo ernstig, dat een willekeurige autoreview van de ANWB het als pluspunt opneemt als je makkelijk de rijhulpsystemen kan uitschakelen.

Maar nee, toen de RDW - zich houdend aan Europese regelgeving - precies zo'n systeem goedkeurde voor Tesla, toen was het onveilig en waren ze corrupt

Daarom heb ik het over een combi. Camera is fantastische tool om in bepaalde omstandigheden bepaalde dingen goed te doen. Lidar is een fantastisch en snel systeem om omgeving in kaart te brengen en goed 3D en afstand in te schatten. Samen is het een goed duo voor een veiligere rit.

Daar kan ik best in meegaan, al is het opvallend dat vrijwel alle autofabrikanten zijn gestopt met lidar.

Feit is dat ghost breaking komt door verkeerde interpretatie van verkeersborden die veelal bij een andere rijbaan horen. Lidar lost dat niet op. Dat FSD dergelijke situaties wel snapt maakt dat extra duidelijk.

Is het wel een V1 systeem? Volgens mij zitten ze al op V14 toch?

FSD bestaat sinds v12, dus in feite zitten we op versie 3. Het systeem wat nu in de EU beschikbaar is, is pas 1 iteratie getraind met EU input.

Niet dat het dan perfect moet zijn, maar een fietspad herkennen of op zijn minst de al bestaande kaart die wordt gebruikt hanteren voor waar je wel/niet in mag rijden met een auto is toch wel heel basale functionaliteit.

Ik weet ook niet waarom dat niet is gelukt inderdaad.

Ik snap de RDW wel in hun uitleg dat de verantwoordelijkheid volledig bij de bestuurder ligt, maar mijn punt is juist dat met al die kleine foutjes in onverwachte hoeken je bijna meer alert moet zijn dan met Autopilot (zonder lane assist) want als je binnen 2 seconden zou moeten kunnen ingrijpen zou ik veel relaxter rijden met enkel adaptive (Autopilot) dan FSD.

Ik ga binnenkort eens een stuk rijden met FSD (Supervised) samen met mijn vriend en zien hoe het echt is.

Dat laatste zou ik zeker adviseren. Mijn ervaring is juist dat het heel goed te voorspellen is wat voor gedrag eraan komt - mede door de blauwe pijl op de interface, maar ook omdat de foutjes vaak hetzelfde zijn. Dubbele stoplichten vind ie spannend bijvoorbeeld. En op wegen die afsplitsen naar fietspaden gaaf het ook mis dus, maar in dergelijke gebieden gaat het vaak toch al zo langzaam dat je het toch nog even zelf doet. Op snelwegen en buiten de bebouwde kom, of de 50-wegen binnen de bebouwde kom, gaat het behoorlijk goed en weet je zelf al snel waar je wat extra focus moet hebben.

[phoenix2149]

Het ging over Autosteer en totaal niet over FSD. Dat is juist zo opvallend.

Klopt. FSD (de duurder optie) had niet veel meer dan Enhanced Auotpilot, en die werkte echt niet lekker.

Het wezenlijke verschil is dat het destijds niet verplicht was en dat je traffic assist niet zonder goedkeuring vanuit jou de verkeersbordherkenning overneemt.
Tesla doet dit wel, en dat gaat wel eens mis. Dat is aanzienlijk verergerd per 2022 en kan niet los gezien worden van de regelgeving sindsdien. Het is interessant om te zien hoe FSD met dezelfde situaties omgaat. Gezien FSD de situaties wel begrijpt, geeft dat de richting van de oorzaak aan.

Dat kan ik niet beoordelen omdat ik pas sinds 2023 met Autopilot rij. Wat ik wel ervaar is dat het gradueel beter is geworden, vooral met phantom brake en dan nog komt het bij mij best vaak voor. Begrijp je "geeft dat de richting van de oorzaak aan" niet helemaal. Meld FSD waarom het iets doet?

Dat stelt de uitzending inderdaad, en zoals ik hierboven stel, is dat nogal dubieus.
De corruptie of lobby stelling wordt met geen enkel feit of nieuwe ondervinding onderbouwd. De onveiligheid wordt in feite met geen enkele recente binnen Nederland plaatsgevonden ongeval feitelijk onderbouwd. Feitelijk stelt niemand, behalve de documentairemakers zelf, en die gerecyclede "klokkenluider" die 5 jaar geleden media aandacht kreeg, dat het systeem daadwerkelijk onveilig is. Als de Europese keuringsinstanties van de lidstaten het onveilig vonden - waarom hebben ze het oordeel van de RDW dan overgenomen, en het nooit teruggefloten? Waarom wordt er in de documentaire geen uitvraag hierover gedaan?

Tja, dat vind ik ook vreemd. Want als ik hoor van mijn collega die gewoon een "stuur tool" installeert om zo onder de meldingen uit te komen en mijn ervaringen van phantom braking en verkeersbord herkenning MOET het haast wel tot ongelukken (kop staart botsing) geleid hebben. Dan kan verzekering technisch natuurlijk zijn geweest "hou afstand" maar hoe HARD die tesla remt soms op ongebruikelijke stukken is echt gevaarlijk. Dat hier geen ongelukken mee bekend zijn is mij een raadsel eerlijk gezegd.

Ondertussen stuurt elke moderne auto geproduceerd sinds 2024 je bij een situatie met twee fietsstroken en een tegenligger, je door LKAS frontaal op je tegenligger. Dat is zo ernstig, dat een willekeurige autoreview van de ANWB het als pluspunt opneemt als je makkelijk de rijhulpsystemen kan uitschakelen.

Daarom is LIDAR ook zo belangrijk om in combinatie te gebruiken. Je kunt Autopilot NIET gebruiken op 60 wegen met gedeeld fietspad, zelfs als je rijbaan assistent uit had, dus enkel snelheid, want lane assist staat onder de "motorkap" gewoon aan. Dit was 0 probleem voor mijn Octavia.

Feit is dat ghost breaking komt door verkeerde interpretatie van verkeersborden die veelal bij een andere rijbaan horen. Lidar lost dat niet op. Dat FSD dergelijke situaties wel snapt maakt dat extra duidelijk.

Die ervaring heb ik niet zo sterk.

Bij mij is het vaak van die normale situaties zoals eerder genoemde zaken als Auto nadert vanuit een oprit/invoeg beetje van de zijkant of op vlucht heuvel. Auto die nét wat dicht tegen de rijbaan afscheiding rijdt: BAM in de ankers en niet een beetje. Invoegende auto die net voor een vrachtwagen invoegt op de rechter baan (ik op de tweede baan): BAM in de ankers.

Ook het file rijden is altijd een ellende. Vol gas geven en weer remmen als het weer ene beetje rijd, maar als je bij stoplicht weg rijdt is er een delay als een oud opatje.

Als FSD deze situaties goed kan inschatten is het een pluspunt.

FSD bestaat sinds v12, dus in feite zitten we op versie 3. Het systeem wat nu in de EU beschikbaar is, is pas 1 iteratie getraind met EU input.

Goed punt.

Dat laatste zou ik zeker adviseren. Mijn ervaring is juist dat het heel goed te voorspellen is wat voor gedrag eraan komt - mede door de blauwe pijl op de interface, maar ook omdat de foutjes vaak hetzelfde zijn. Dubbele stoplichten vind ie spannend bijvoorbeeld. En op wegen die afsplitsen naar fietspaden gaaf het ook mis dus, maar in dergelijke gebieden gaat het vaak toch al zo langzaam dat je het toch nog even zelf doet. Op snelwegen en buiten de bebouwde kom, of de 50-wegen binnen de bebouwde kom, gaat het behoorlijk goed en weet je zelf al snel waar je wat extra focus moet hebben.

Eigenlijk zou je een directe "send to Tesla" knop moeten hebben die dergelijke situaties opslaat en doorstuurt ter lering van de Nederlandse regels en wegennet. Zit dat er bij? Ik weet dat dit in de US wel kan.

[Richh]

De duurdere optie heette vroeger geen FSD, dat was ook gewoon Autosteer met stoplichtherkenning. Dat de duurdere optie tegenwoordig is omgezet naar FSD zegt niks over de techniek en wat het was

FSD meldt idd waarom het iets doet. FSD kan zeer comfortabel file rijden (wat idd Autosteer niet kon).

Dat de RDW ten tijde van goedkeuring van Autopilot de stuurgewichtjes niet had voorzien, is ook deels te wijden aan de Europese beoordelingsframeworks. Die voorzagen dat ook niet. Dat kan je de RDW als toetsingsinstantie niet volledig toerekenen.

De situaties die jij noemt als ghost breaking beoordeel ik als Forward Collision Warnings. Dit is overigens een instelling die je ook minder strict kan inzetten. FCW is ook een door de UNECE voorgeschreven rijhulpsysteem waarvan de werking ook binnen frameworks wordt getoetst en per 2024 verplicht in auto's.

Tesla liep met al deze zaken voorop, nu wordt het in allemaal nieuwe auto's verplicht dat dit erin zit. Ondertussen doet de auto journalistiek alsof het doodnormaal is dat je dit uit moet zetten en doet de rest van de journalistiek alsof Tesla hier degene is die onveilige rijhulpsystemen op de weg brengt.
Vervolgens maakt Tesla een volledig nieuw systeem wat vrijwel alle klachten van het oude systeem oplost - en dan doet men er alles aan om dat systeem te wantrouwen, niet omdat de praktijk dat uitwijst, maar 'omdat Tesla het in het verleden niet goed deed'. Ik vind dat zonde en het is geen weerspiegeling van wat er daadwerkelijk gebeurt en hoe we zijn beland in de situatie waar we nu zijn.

En ja, als je FSD afbreekt kan je met 1 druk op de knop een voicememo achterlaten wat Tesla gebruikt voor de doorontwikkeling.

[Reactie gewijzigd door Richh op 4 mei 2026 16:50]

[phoenix2149]

Mijn skoda uit 2018 had de FCW in huis met de radar, nooit problemen mee gehad nooit phantom braking gehad. Wanneer tesla echt moet ingrijpen voelt het vertraagd ten opzichte wat de Skoda deed, maar tot op heden in echte situaties goed ingegrepen door beide.

Nooit gedacht dat je dit in de instellingen uit zou kunnen zetten eigenlijk, dit ga ik eens bekijken in de instellingen. Echter denk ik dat je dit juist niet wil uitzetten, het moet echter wel een goede accuratesse hebben, dit lijkt niet het geval.

Toevallig gisteren en eergisteren weer eens gereden in mijn oude dorp en het is echt irritant. Rechte weg, 4 keer van 50 naar 29 omdat "bocht assistent" actief is, dat gaat gewoon nooit lekker vloeiend. elke keer weer moeten corrigeren en irritatie bijrijders want die voelen dat meer omdat ze niet actief rijden. Typisch een weg waar dit altijd gebeurd, dus "Autopilot" maar weer uit. het is niet prettig rijden en geeft geen vertrouwen. Moet er bocht assistent nodig zijn, gaat hij flink afremmen en voor de bocht van 30 naar 50, gevolg weer ingrijpen. Ik hoop echt dat FSD dit beter doet.

En ja, als je FSD afbreekt kan je met 1 druk op de knop een voicememo achterlaten wat Tesla gebruikt voor de doorontwikkeling.

Is dat overigens verplicht in de regelgeving of een "feature" van Tesla?

[Richh]

Het ding is dat zaken zoals FCW getoetst worden aan een framework. De beoordeling is dat de auto acteert zoals het framework het voorschrijft - en de eisen daarvan verschillen tussen 2018 en 2022. Dat dat vervolgens bij specifiek Tesla resulteert in gevaarlijke false positives, is niet altijd 'de schuld' van Tesla. Een andere nieuwe auto zal ook meer van deze false positives maken. Daarnaast voldoet het systeem gewoon aan regelgeving.

De "bocht assistent" is een perfect voorbeeld van UNECE-regelgeving die er eerst niet was, maar is ingevoerd omdat ze daar hebben bedacht dat een zelfsturende auto een maximaal aantal G-krachten op de bestuurder mag leggen. FSD geeft ook nog altijd een waarschuwing dat er hogere G-krachten gedetecteerd zijn - maar het systeem gaat (in tegenstelling tot wat Autopilot deed) er wel goed mee om. Dit is precies waarom Tesla die uitzonderingsroute heeft bewandeld, omdat de standaard regelgeving juist precies het irritante gedrag voorschrijft. Overigens, in de VS bestaan systemen zoals die bochtassistent dus niet.

Het is echt een mooi voorbeeld van een klacht waar Tesla letterlijk niks aan kan doen. Behalve dan ruim 1.5 jaar met de RDW om tafel zitten (zie dit artikel) en een uitzondering regelen. Het logisch dat de slechte werking van hoe het met Autopilot in de EU werkte invloed heeft op het vertrouwen, maar in feite is het verhaal een stuk complexer en genuanceerder.

En de voice memo achterlaten is een feature, geen regelgevingdingetje.

[Reactie gewijzigd door Richh op 6 mei 2026 12:44]

[Odie]

Ghost-brake eenmaal meegemaakt, het is onduidelijk of het door het oranje licht of door de schaduwen op de weg kwam. Check de snelheid, die door drie korte remacties terug liep voor hij weer opliep.

is dit een gevalletje “better safe than sorry” of onnodig remmen waar een achterligger best case boos om was geworden?

YouTube: Tesla FSD 14.2.2.5 triple "brake-check" before yellow traffic light

of deze “ieks, oranje, vol in de ankers” waar elke normale berijder gewoon netjes door was gereden… hoewel, er stond een flitspaal en mogelijk nam FSD dat feit mee in de beslissing? Maar het is een feit dat het een erg forse remactie was

YouTube: Tesla slams on the breaks for sudden yellow traffic light

[DiscoNootje]

Vind ik nog ontzettend meevallen. Van 80 naar 70?

Ik als ervaren Tesla rijder heb veel engere dingen meegemaakt. Met name als het erg zonnig is. En dan niet eens op autopilot/FSD. Als de zon laag staat, maakt dat lange schaduw van fietsers/auto's e.d. Ik heb nu al 3x mee gemaakt dat de auto VOL op de noodrem gaat, dan heb ik het dus over van 50 naar 0, midden op een rotonde, een brug en laatst hier bij mij in de straat. Het is ongelofelijk dom om alleen op een enkele vooruit kijkende camera te rekenen. Ik begrijp er werkelijk niets van.

[Odie]

Oh qua phantom brake was dit peanuts. Het was een gekke ervaring met drie keer remmen en los achter elkaar. De hamvraag: waarom.

[World Citizen]

Om dan maar de andere kant ook te posten:

Model S 2018 met alle opties en de FSD van toentertijd, en heb nog nooit een phantombreak gehad. Hij wil wel eens een beetje inhouden, maar hard op de rem gaan nog niet gehad.

ITT mijn voorgaande Hyundai Kona, die meer dan 5x in 3 jaar echt vol op de rem ging op de snelweg. Dus tot stilstand.

Maar goed, 1=0 dus het zal bij iedereen anders zijn.

[batjes]

Bij onbekende verkeerslichten met een flitspaal ram ik ook vol op de ankers tenzij ik bij de streep ben. Genoeg van die verkeerslichten waar de oranje periode doodleuk maar ~1 sec is en je met een verkeerde inschatting dus een prent op de mat hebt liggen.

Variable oranje periodes op Nederlandse verkeerslichten is niet heel tactisch. Ik begrijp Tesla's keuze daarin dus wel.

[Marve79]

Ik snap in dat licht ook niet zo goed dat de RDW dit zo snel heeft goedgekeurd. Musk staat toch echt bekend als iemand die de boel manipuleert, omkoopt, de regels zoveel mogelijk omzeilt, dingen achterhoudt etc.

[MrXzombie]

Volgens mij is het dezelfde RDW die de stint goedkeurde terwijl het RDW op voorhand al wisten dat het niet veilig was.

Ook hier zal spelen dat de huidige regels niet volledig en correct zijn uitgewerkt waardoor de Tesla eraan “voldoet” en Musk dus zo snel mogelijk alles doordrukt voordat de markt veranderd en hij gaat achterlopen.

[procyon]

Ik snap in dat licht ook niet zo goed dat de RDW dit zo snel heeft goedgekeurd. Musk staat toch echt bekend als iemand die de boel manipuleert, omkoopt, de regels zoveel mogelijk omzeilt, dingen achterhoudt etc.

Zo snel? Dat hele proces duurde lang en was zeer uitgebreid, dit staat lekkerlijk zo in het artikel.

"kon het bedrijf bij de RDW vragen om goedkeuring. Die had weer ruim anderhalf jaar nodig om te toetsen of het daadwerkelijk veilig genoeg is voor de Nederlandse wegen."

[Marve79]

Anderhalf jaar is toch echt helemaal niks? En 13.500 km? Ik vind dat wel bizar weinig hoor en niet geloofwaardig.

[Memph333]

Mee eens, ik rijd zoveel kilometer in een week voor mijn werk. Dat is 5 dagen welteverstaan, 40 uur.

[TheGamingBanana]

Jij rijdt (13500/40=) 337.5 km/h? Lijkt me toch een tikkeltje snel

[Memph333]

Klopt, maand. Je hebt gelijk. My bad.

[Chevy454]

Als wij voor een nieuw platform iets moeten vrijgeven voor productie, los van ISO26262, dan vereisen we 150 000km vloot kilometers waarvan 1 voertuig minimaal 50k cumulatief moet hebben gereden.

13500km das peanuts

[procyon]

Wie bedoel je precies met “wij”? En in hoeverre is die test echt vergelijkbaar met wat bijvoorbeeld de Rijksdienst voor het Wegverkeer uitvoert bij het beoordelen van rijhulpsystemen?

Het is belangrijk dat je appels met appels vergelijkt. Test je een systeem dat uitsluitend op de snelweg werkt, dan is het logisch dat je grote afstanden maakt. Maar bij een systeem dat bedoeld is voor complexe stedelijke omgevingen ligt dat heel anders, omdat de situaties daar veel gevarieerder en onvoorspelbaarder zijn.

[procyon]

Ik reageer wel op je ontopic stuk;

Gebaseerd op wat "verwacht" jij meer gereken kilimeters bij de test van de Rijdienst voor het Wegverkeer, of RWD als je dat gemakkelijker vind?

Omdat jij zelf toevallig veel km's maakt in je dagelijkse werk?
Je snapt toch wel dat zelf veel (snelweg km's maken) totaal iets anders is dan vooropgezette en teamgeorienteerde test scenarios uitdenken, opzetten en uitvoeren, in diverse omstandigheden, waaronde veelal in de stad, iets totaal anders is?

Waarom denk je uberhaupt dat het aantal gereden km's een juiste KPI (of Key Performance Indicator, sorry ik kan het niet laten) is? Hoe is dat relevant?

Anders gezegd, als ze de test hadden aangevuld met 100 sessies snelweg van groningen naar maastricht waarin de computer dat traject met twee vingers in zijn neus kan doen, de test ineens veel beter maakte omdat er nu 100 keer 300km (30.000 KM) aan de test is toegevoegd?

Ik vraag het maar even, want ik ben serieus nieuwgierig.

[Reactie gewijzigd door procyon op 2 mei 2026 11:36]

[Memph333]

Kort gezegd, Ja. Testen werkt ook zo, toch? 100 keer test herhalen om te zien of er iets afwijkt. Geen afwijkingen, hypothese is correct. Meer kilometers is meer zekerheid. Gemengd rijden er bij. Dus van centrum Groningen naar centrum Maastricht, parkeren en al.

Man, gratis reclame. Iedereen wil dan zo'n auto.

[meowmofo]

Heeft dit een bron of is het, waar het op lijkt, gewoon een LLM output die maar wat uitspuwt?

[Odie]

Dat het hallucinatie en of speculatie is? En dat algemeen bekend is dat pure LLM content op Tweakers niet gewaardeerd wordt.

[Odie]

Ik snap wat je zegt maar op Tweakers worden reacties die grotendeels uit een LLM komen niet gewaardeerd en kunnen je zelfs een reprimande van de mod opleveren. Dat je het erbij zet doet niet terzake.

Wat wel mag: een eigen tekst mild laten herschrijven om er een coherent verhaal van te maken zonder al te veel spelfouten etc. Maar de feiten en mening moet van jezelf komen (tenminste zo interpreteer ik het en zo gebruik ik LLMs ook voor whatever welke tekst).

[Odie]

Jawel want de breakdown in uren heb jij (kennelijk) niet bedacht maar heb je door een LLM laten “verzinnen” en heeft een hoog risico op hallucinatie.

[Odie]

Ik ben absoluut geen fan (meer) van Ome Elon en hij doet veel idiote dingen, maar omkoping stond niet op m’n bingokaart. Heb je een bron?

[karel_G_1981]

18 maanden is niet bepaald snel te noemen

[Michiele93]

Dit betreft Autopilot en niet FSD. Totaal onvergelijkbaar, gedateerd en irrelevant artikel.

[phoenix2149]

Niet helemaal. Het bracht, naar wat ik me herinner, de lobby in kaart die ervoor zorgde dat middels eel "loophole" in de wet autopilot kon dienen als een LVL 1, misschien LVL2 autonomisch rijden omdat de "rijbaan assistent" uitgelegd was als een achtereenvolging van micro aanpassingen die elk als afzonderlijke actie wert gezien en niet continu met de eis dat handen aan het stuur blijven. Maar eigenlijk is het gewoon continu.

LVL 1 staat eigenlijk maar één hulp systeem toe, dus snelheid OF rijbaan assistent wat Autopilot beide tegelijk doet.

Dus het toelaten van Autopilot was behoorlijk discutabel, wat eigenlijk met FSD (Supervised) misschien ook wel is.

Ik ga binnenkort eens met FSD rijden om te ervaren. Mijn ervaring van 1,5 jaar terug met een leen auto was erg teleurstellend.

[procyon]

Elke keer duikt dat artikel weer op en telkens krijgt het nog waardering ook. Maar het heeft weinig met de huidige situatie te maken. Het is alsof je zou beweren dat ChatGPT niet werkt, omdat Zembla ooit een item maakte over een vroege visie uit 2016 die draaide op de hardware van toen.

We zijn inmiddels in 2026. Zowel ChatGPT (dat in 2016 nog niet eens publiek beschikbaar was) als Tesla’s Tesla Full Self-Driving zijn sindsdien fundamenteel veranderd en sterk doorontwikkeld.

[nms2003]

Deze aflevering is nog geen jaar oud en een van de ongevallen waar ze het over hebben evenzo niet ouder dan 2 jaar. Het gaat on de fundementele flaw in camera only.

[MSalters]

"Fundamentele flash in camera only"

Het hele wegennet is ontworpen op camera only. Dat is al ruim een eeuw zo.

[nms2003]

Wat een onzin.

[Ecological]

Dit is complete FUD en propaganda. Echt 1 van de slechtste aflevering ooit gemaakt door Zembla, dat meen ik echt.

Dit gaat over compleet andere software versies, en aangezien er 50,000 mensen per jaar dood gaan in de VS, is FSD echt hard nodig daar.

[CaptainKansloos]

Die aflevering van Zembla gaat erg kort door de bocht en de informatie waarop ze hun conclusie baseren is sterk verouderd. Zembla maakt prima reportages, maar dit is geen beste aflevering. En dat zeg ik niet omdat ik toevallig ook een Tesla heb, er is gewoon echt wel e.e.a. af te dingen op hoe het verhaal gebracht wordt, op welke info het gebaseerd is en de conclusies die getrokken worden.

Bovendien waren de bestuurders in alle gevallen die aangehaald worden 'andere dingen aan het doen' dan actief opletten en 'autorijden'. Dat het systeem een keer faalt; dat is een gegeven. Dat je niet oplet en het 'oneigenlijk' gebruikt; dat is je eigen verantwoordelijkheid. De naam FSD is wellicht misleidend, daar kun je over discussieren, maar je hoort gewoon goed op te letten.

Het is jammer dat deze Zembla aflevering elke keer de discussie in wordt gesleurd; hij is simpelweg niet zo best en hier niet relevant (andere versie vh systeem, andere beoordeling in een compleet ander tijdvak).

[pdidi]

Dat een account als @nms2003 niet actief is op het Tweakers forum maar wel dit soort frontpage reacties geeft is een indicatie

[karel_G_1981]

Zeer achterhaalde uitzending zoals al 1000 x gezegd

[Menesis]

VOlgens mij laat de praktijk zien dat het prima met cameras kan en dat het veel veiliger is dan de gemiddelde gek op de weg.

[Yggdrasil]

Die docu ging over Autopilot, niet FSD wat een compleet andere techniek is. De RDW heeft strikte afspraken gemaakt met Tesla over ongevallenrapportages en dataopslag.

Daarnaast vind ik de docu minder op feiten dan op suggestie gebaseerd. Zou er een lobby van concurrenten achter zitten?

[nms2003]

FSD is nog steeds énkel gebaseerd op camera’s. Dus de docu is wel degelijk relevant. En dat staat nog los van de manier waarop er door Tesla wordt omgegaan met medewerkers die zich bekommeren over de veiligheid van de auto’s.

[Reactie gewijzigd door nms2003 op 4 mei 2026 06:38]

[Jetser]

Leuk (niet technisch) artikel. Suggestie voor een volgend artikel is om eens in te gaan op de techniek van FSD. Het is een technische site tenslotte, en het stuk techniek hierachter is erg interessant. Zoals hoe het systeem van meerdere 2D beelden een 3D wereld creëert, en dat het van die 8 videofeeds rauwe input via een AI model naar commando's gaat die de auto besturen. Dat dit met een 300 Watt onboard computertje gebeurt, enzovoort.

[Yaksa]

Dan ook maar nog dieper duiken en bekijken of het hele idee om volledig autonoom rijden met alleen camera's überhaubt mogelijk is. Tesla heeft al aangegeven moeite te hebben met het verwerken van alle beelden in de auto. Een software update voor oudere modellen zit er al niet meer in. Tevens zullen nieuwere modellen voorzien worden van meer geheugen, van 16Gb naar 32Gb, om het FSD (Supervised) te kunnen verbeteren. Maar dan zit je nog steeds niet op volledig autonoom.
Ik betwijfel of het mogelijk is om een computer in een auto te installeren die, in heel Europa autonoom kan rijden, alle verkeersregels en borden herkent en in alle voorkomende situaties adequaat kan reageren.
Dat vereist een dusdanig groot model en bijbehorende rekencapaciteit wat zelfs nu voor een lokale computer nog niet mogelijk is. Een datacenter (bij wijze van spreken) past nou eenmaal niet in de kofferbak.

[multikoe]

Ik blijf het bijzonder vinden dat mensen (zoals jij) een voorspelling doen over de toekomst op basis van de huidige stand van techniek en er kennelijk van uitgaan dat de techniek geen ontwikkeling meer doormaakt.

Zelf-rijdende auto's zijn al een tijdje in ontwikkeling en niemand kan ontkennen dat daar toch echt vooruitgang in zit. Wat de huidige versie van FSD laat zien in steden als Amsterdam en in van toeristen op fietsen vergeven bollengebieden is heel, heel bijzonder. Er is niets, maar dan ook helemaal niets dat een doorontwikkeling in de weg staat. Als je de ontwikkeling van smartphones, de ontwikkeling van AI, de ontwikkelingen in de ruimtevaart, de geneeskunde bekijkt, waarom zou de ontwikkeling van zelfrijdende auto's dan stoppen?

[Yaksa]

Omdat die techniek (het aantal transistors op de vierkante millimeter) zijn grenzen aan het bereiken is.
En je kunt ook niet onbeperkt doorgaan met het model wat de FSD aanstuurt vergroten, op een gegeven moment loop je tegen boundaries aan op het gebied van snelheid van berekenen aan. De (behoorlijk grote) visuele datastroom moet namelijk wel verwerkt kunnen worden. Dat doet ie nou al heel aardig, maar Elon heeft al aangegeven een speciale fabriek te willen bouwen om chips te ontwikkelen die die datastroom kunnen verwerken. Dat is tot nu toe een droom van hem, er is nog geen korreltje silicium door die imaginaire fabriek verwerkt. Verder is het adaptief vermogen van FSD beperkt en om dat vermogen aan te leren zijn gigantische datasets nodig die dan weer vertaald moeten worden, zodanig dat ze in de boordcomputer passen. De kans op 'cutting corners' wordt dan weer groter omdat de beschikbare geheugenruimte beperkt is. Verder mist FSD intuïtie en echt begrip wat al helemaal niet aan te leren is. FSD kan ook geen oogcontact zoeken met andere bestuurders, wat zich nu uit in besluiteloosheid.

[RielN]

Je zit er klassiek zo ver naast. Ontwikkelingen verlopen exponentieel. Je mag en moet verwachten dat de snelheid waarmee FSD zich verbeterd TOENEEMT omdat alle tech er omheen toe neemt. Wat jij nu aandraagt is niets meer dan een tijdelijk platformpje op de curve.

[Yaksa]

Dat de ontwikkelingen exponentieel verlopen is al lang niet meer zo.
De snelheid neemt ook niet toe, chipfabrikanten geven zelf aan dat de traditionele 2d technieken om transistors op een chip te krijgen binnenkort aan de limiet zitten (kleiner dan 2 atomen kan fysiek gewoon niet). Dus dan moeten ze straks overstappen op 3d technieken, maar die technieken zijn nog volop in ontwikkeling en er is nog geen chip mee gebouwd.
Je kunt nog steeds traditioneel 2d technieken gebruiken om te gaan stacken, maar daar zitten ook limieten aan. Plus dat je op een gegeven moment op een punt komt dat het wel heel duur wordt om een speciaal chipje te kunnen maken. De machines die chipfabrikanten nu ontwikkelen kosten zo'n 350 miljoen euro per stuk. Dat geld moet wel terugverdient kunnen worden. Misschien dat dat wel de reden is dat Elon zijn chips zelf 'in house' wil gaan produceren.

[RielN]

Moores Law is echt maar een onderdeel van technologische vooruitgang, ik bedoel dit in een veel bredere zin. Simpel voorbeeld is de inference snelheden die met factoren 10 verbeteren, door gespecialiseerde hardware. Straks praten we niet eens meer over transistors. De data en kennis doordat FSD nu loopt versnelt weer allerlei technieken en kennis.

[Reactie gewijzigd door RielN op 2 mei 2026 22:57]

[Yaksa]

Tsja, met een quantumcomputer in de achterbak wordt FSD een fluitje van een cent natuurlijk. /s
Ik vraag me trouwens af hoe je zonder transistors bitjes gaat verplaatsen.
Er wordt wel gewerkt aan moleculaire computers, maar dat is nog hele verre toekomstmuziek.
En ook computers gebaseerd op magneettechnieken zitten nog volop in de ontwerp- en laboratorium fase.
Deze twee ontwikkelingen laten ook geen spectaculaire sprongen in ontwikkeling zien.

[MSalters]

Bitjes verplaatsen? Waarom zou dat moeten?

We noemen de huidige AIs wel neurale netwerken, maar het werkt op neuron-nivo wel anders. Om praktische redenen is dat nu een relatief simpele formule. Dat is prima te simuleren in een GPU. (Zo is het verhaal begonnen). Er zijn ook andere modellen voor neuronen die beter passen in hardware, maar minder goed in een GPU.

[multikoe]

Al die argumenten werden tien jaar geleden ook aangevoerd toen we AI aan het ontwikkelen waren en opnieuw toen Tesla net begon met zijn vision-based FSD. Ook toen al werd gezegd: dat gaat nooit never niet werken in het chaotische Amsterdam. Regen! Sneeuw! Amsterdammers op de fiets! Honderd jaar geleden liep er nog een man met een vlag voor een auto en was men er heilig van overtuigd dat je doodging als je sneller reed dan een paard kon hardlopen. Een persoonlijke assistent in je oor waar je verliefd op kon worden?: "hahahahahahaha". Vijftig megapixel in je smartphone? "No way". De baas van het vroege IBM schijnt ooit gezegd te hebben: "met één computer per huishouden is de grens wel bereikt".

Ik weet dat het bon-ton is op Tweakers om eerst te roepen "kannie!", maar dat sentiment verbijstert me nog iedere keer weer. We hebben de afgelopen paar honderd jaar iedere keer weer aangetoond dat er maar weinig grenzen zijn die we niet kunnen verleggen. Ik kom uit het tijdperk dat er maximaal 740 kB op een 5-inch floppy pastte, dat een harde schijf van 20 Mb een novum was en dat printers nog elke letter door een inktlint op papier mepten. Ik geloofde toen al in de vooruitgang en mijn vrienden hebben het er nog steeds over: Multikoe had 45 jaar geleden gewoon gelijk. En dat ga ik nu weer hebben: mensen zullen op alle vlakken voorbijgelopen worden door AI, robots, whatever. Ook in het verkeer.

[Richh]

Een software update voor oudere modellen zit er al niet meer in.

Feitelijk onjuist. In de VS rijdt men al jaren op FSD met HW3 en Tesla heeft deze week nog bevestigd dat v14 naar HW3 komt en dat deze ook internationaal wordt aangeboden bij keuringsinstanties.

Tevens zullen nieuwere modellen voorzien worden van meer geheugen, van 16Gb naar 32Gb, om het FSD (Supervised) te kunnen verbeteren.

Is niet precies hoe het op de earnings call is uitgelegd, maar ergens volgend jaar wordt HW4 idd met meer geheugen uitgeleverd, zo lijkt het.

Maar dan zit je nog steeds niet op volledig autonoom.

Standpunt van Tesla is dat het model verder getraind moet worden hiervoor, niet dat de hardware tekort komt.

Ik betwijfel of het mogelijk is om een computer in een auto te installeren die, in heel Europa autonoom kan rijden, alle verkeersregels en borden herkent en in alle voorkomende situaties adequaat kan reageren.

Begrijp me goed, dat betwijfel ik ook. Maar voorlopig heeft Tesla zelf nergens laten blijken dat er meer hardware dat HW4 voor nodig is.

Dat vereist een dusdanig groot model en bijbehorende rekencapaciteit wat zelfs nu voor een lokale computer nog niet mogelijk is. Een datacenter (bij wijze van spreken) past nou eenmaal niet in de kofferbak.

Tesla heeft veel patenten op hun manier van e2e AI implementeren, waardoor ze specifiek vision met veel minder compute kunnen analyseren. Ik denk dat er veel meer kan dat wat veel mensen voor mogelijk houden. Als je kijkt wat voor taal modellen er tegenwoordig al op een smartphone passen...

[Yaksa]

Een taalmodel is nauwelijks te vergelijken met de beeldinformatie die een Tesla in zijn 'model' moet stoppen om te kunnen 'praten' met de besturing van de auto.
En dat er grotere taalmodellen op een smartphone staan is ook te danken aan het grotere geheugen wat tegenwoordig in smartphones is ingebouwd. Maar ook daar zit een (fysieke) limiet aan, je kan nou eenmaal geen transistoren bouwen die kleiner dan een atoom zijn.

[Richh]

Geheel mee eens hoor - maar een smartphone doet dat met 1w. HW4 kan rond de 700w verstoken. De input is veel, de output is dan weer klein.

De tijd gaat het uitwijzen.

[Odie]

In welk opzicht wijkt een LLM af van FSD, leg het me eens uit?

Het zijn beide neurale netwerken die een voorspelling doen op basis van patronen, gewichten en bias. Een LLM poept tokens uit die resulteren in volzinnen, FSD poept stuurcommandos uit.

[Yaksa]

Een taalmodel (LLM) is gebaseerd op de taal zelf. Die bestaat uit (redelijk) vaste patronen en een stramien wat vastgelegd is in grammaticaregels die gevolgd moeten worden om de taal begrijpbaar te maken.
Het verkeer bestaat uit (redelijk) chaotische patronen en weliswaar een stramien wat vastgelegd is in verkeersregels maar waarbij die verkeersregels niet door iedereen gevolgd worden. Plus dat er een oneindig aantal aan variabele factoren bestaan die niet door verkeersregels vastgelegd zijn maar die wel invloed hebben op het veilig laten rijden van een voertuig. Dat maakt dat een LLM taalmodel veel simpeler te bouwen is dan een FSD model wat volledig autonoom (en veilig) rijden mogelijk maakt.

[Odie]

Beste, je lijkt het concept “neuraal netwerk” verkeerd te begrijpen. Vooral de manier hoe training tot een model komt en hoe de output emergent is, en niet gevraagd/opgedragen.

Een LLM heeft helemaal geen flauw benul van grammaticaregels. Het “begrijpt” taal niet eens. Het is puur een statistisch-wiskundig model dat patronen heeft geleerd uit gigantische hoeveelheden tekst. Grammatica en betekenis en de uitgepoepte antwoorden zijn emergent gedrag, geen harde regels die erin zijn geprogrammeerd.

Net zo is FSD geen model dat verkeersregels letterlijk volgt. Het is ook een statistisch-wiskundig model dat patronen heeft geleerd uit miljoenen kilometers rijdata, inclusief chaotisch gedrag, uitzonderingen en onverwachte situaties. FSD rijgedragingen zijn ditto emergent, niet veroorzaakt

Beide systemen doen exact hetzelfde: ze reduceren een extreem complex domein tot weights en biases, en doen voorspellingen op basis van patronen. Het enige echte verschil is de complexiteit van het domein en de consequenties van een fout. De onderliggende aanpak is fundamenteel hetzelfde.

[Reactie gewijzigd door Odie op 2 mei 2026 11:11]

[multikoe]

Ik snap je verhaal, maar als de uitkomst, zoals jij graag zegt, emergent is, hoe zou je daar dan veranderende verkeersregels in verwerken? Stel dat Nederland opeens besluit om rechtsafslaand verkeer door een rood stoplicht toe te staan (zoals in Amerika), hoe krijg je die nieuwe "regel" in de FSD? Ik kan me niet voorstellen dat dat alleen maar kan door de FSD een uitgebreid leertraject te laten doorlopen.

De "boundaries" waarbinnen een FSD moet opereren moeten toch echt kneiterhard voorhanden zijn voor de FSD om te kunnen werken.

[Odie]

Sommige regels zullen best als kader worden meegegeven, dat is voor LLMs niet anders. Daar zijn harde instructies meegegeven als “benadruk dat je geen arts bent en adviseer professioneel medisch advies”. Zo zal er voor Europa een harde set regels meegegeven zijn. “Haal niet rechts in” staat hier helaas nog niet in, merkte ik vandaag weer.

Het emergente gedrag zit hem in “hoe maak ik een bocht, gegeven dat het mag en kan”.

[Reactie gewijzigd door Odie op 2 mei 2026 16:07]

[Caelorum]

Daar hebben ze custom chips voor nodig en precies wat Elon ook mogelijk wil maken met de geplande Terafab. Als dat SpaceX en Tesla ooit lukt te realiseren.

[sympa]

"Custom chips" gaan niet meer geheugen opleveren. En je kan ze net zo goed laten maken bij TSMC natuurlijk.

[Caelorum]

Dat kan als ze daar de ruimte zouden hebben gehad.

Custom chips zorgt wel voor een andere manier van rekenen en heeft wel degelijk impact op hoeveel geheugen je nodig hebt.

[rogier80]

Daar hebben ze geen customer chips voor nodig. Ze rijden al rond in Amerika op dit moment

[Caelorum]

Ja met alle beperkingen van de huidige architectuur. Die custom chips gaan ze hard nodig hebben om efficiënter met energie om te gaan en minder afhankelijk te worden van externe leveranciers.

Ze hebben het niet nodig om het te laten werken, maar wel om nasr de toekomst het verder uit te breiden.

[Reactie gewijzigd door Caelorum op 2 mei 2026 10:41]

[Odie]

Deze stelling heb je in de forum draad ook al gedeponeerd en ik heb je toen gewezen op een serie achtergrondartikelen op X waarin het concept Mixture-of-Experts wordt uitgelegd. Het model is een collectie van meerdere modellen en niet elk model is tegelijk actief erbij een modelvorming snelwegen, op en afritten, drukke stadscentra, provincie, etc etc.

https://x.com/pbeisel/status/1848807994894733530

Daarbij leert FSD niet letterlijk élke situatie zoals een mens dat ook niet doet. Jij kan ook in Polen rijden, ook al ben je er nog nooit geweest. FSD leert om te gaan met situaties die op elkaar lijken.

[Jetser]

Precies om zulke stellingen/meningen suggereer ik ook een daadwerkelijk (objectief) technisch artikel over de werking van FSD. Zodat de armchair experts wellicht niet de hele tijd dezelfde dingen hoeven zeggen.

Ze hebben overigens niet aangegeven problemen te hebben met het verwerken, maar wel dat HW3 niet krachtig genoeg is voor unsupervised omdat het model daar te groot voor is/wordt. Daar kan je vanalles van vinden; ja er is anders gesuggereerd. Maar die overenthousiaste deadlines en technische ambities hebben er wel voor gezorgd dat deze techniek er gekomen is in de huidige vorm. Je moet haast wel vooringenomen zijn (waarschijnlijk omdat het van Musk afkomstig is) om de techniek en potentieel niet te waarderen

[rogier80]

Uhhh.... Er zijn nu ruim 20 FSD taxi's (zonder de Supervised toevoeging) in de USA rond.....

[DdeM]

Die zijn remote supervised, of althans zouden dat moeten zijn maar gaat er regelmatig nog fout mee.

[PaulHelper]

Geef je nou een video uit eind 2024 als voorbeeld voor het fout gaan van de Tesla robotaxis die juni 2025 überhaupt pas met echt een paar begonnen? Ik heb de huidige info niet per se maar een andere bron zou beter zijn.

Het best wat ik nu heb is

14 documented collisions since the service began operating in Austin, Texas last June. Zonder verder per incident context hoe en wat de oorzaak was.

Ik heb 1,2,3 niet een betere maar beweer dan ook niet dat het 'regelmatig fout gaat'

[Reactie gewijzigd door PaulHelper op 2 mei 2026 11:36]

[DdeM]

Het gaat niet alleen om ongevallen, maar ook om dit soort fratsen: https://www.axios.com/2025/12/22/waymo-robotaxi-san-francisco-risk

Overigens zijn die Tesla specieke incidenten over 800.000 gereden kilometers, dus Tesla Robotaxis zijn vaker bij ongevallen betrokken geweest dan de gemiddelde menselijke bestuurder: https://fortune.com/2026/02/18/tesla-robotaxi-safety-concerns-crashes-elon-musk-big-bet/

[Reactie gewijzigd door DdeM op 2 mei 2026 12:13]

[PaulHelper]

Tja. Ik weet niet of je principieel tegen zelfrijden autos bent, en ik ontken niet dat dit nogal onhandig is. Maar ik dacht dat we het vooral hadden over FSD, en in dit geval specifiek robotaxis. Voorzover ik weet zijn er tele operators, niet zeker hoeveel maar minstens een paar die overzicht houden. Als zoiets gebeurt wordt automatisch een teleoperator extra alert op dat voertuig gemaakt en indien een passagier ook telefonisch contact gelegd. En kan hij bestuurt worden naar een veilige plek. Verder is de aanpak van FSD waaronder robotaxis nogal anders dan waymo waar waymo en veel andere veel meer hardcoded en handmatige kaarten gebruiken is FSD vision based en eigenlijk vooral door wetten niet overal inzetbaar. FSD heb ik ook al vaker met uitgevallen/niet werkende stoplichten gezien en dat ging prima.

TLDR: we hebben het over FSD/robotaxis en je komt met allemaal heel specifieke edge cases van oude of andere merken/contexten.

[Harm_H]

Hier heb je een iets meer technische versie van hoe FSD werkt:

Zelfrijdende auto's in 2024? (poll)

[Reactie gewijzigd door Harm_H op 2 mei 2026 09:32]

[nosuchuser]

Voor het technische gedeelte is de volgende site wellicht interessant. Ze hebben er 5 artikelen over de werking van FSD geschreven. Dit is de link naar deel 1.

[no_way_today]

Zelf inmiddels ook mogen ondervinden. De eerste 5 minuten is het wennen en merk je dat het systeem je in de gaten houdt. Daarna vooral genieten hoe alles vanzelf gaat. Op een gegeven moment ging de auto draaien op een plek waar ik dat zelf niet zou doen, maar het ging perfect. Merk alleen wel dat de auto pittiger rijdt dan ik zou doen, wellicht rij ik als een opa. Maar weet niet of het systeem zich aanpast aan de rijstijl van de bestuurder (binnen een acceptabele bandbreedte) , maar dat zou fijn zijn. Ik trek bijvoorbeeld niet zo snel op, de fsd is wel.

Aan het eind van de rit ging ik weer zelf rijden en dacht ik al even: hoe moet dat ook alweer.

[Reactie gewijzigd door no_way_today op 2 mei 2026 07:10]

[Pasteis]

Zelf inmiddels ook mogen ondervinden. De eerste 5 minuten is het wennen en merk je dat het systeem je in de gaten houdt. Daarna vooral genieten hoe alles vanzelf gaat. Op een gegeven moment ging de auto draaien op een plek waar ik dat zelf niet zou doen, maar het ging perfect. Merk alleen wel dat de auto pittiger rijdt dan ik zou doen, wellicht rij ik als een opa. Maar weet niet of het systeem zich aanpast aan de rijstijl van de bestuurder (binnen een acceptabele bandbreedte) , maar dat zou fijn zijn. Ik trek bijvoorbeeld niet zo snel op, de fsd is wel.

Aan het eind van de rit ging ik weer zelf rijden en dacht ik al even: hoe moet dat ook alweer.

Ik weet niet of de auto’s de capaciteit hebben om zelf te kunnen leren op basis van jouw rijgedrag, maar ik denk het niet. Ik denk dat je inderdaad heel erg als een opa rijdt sorry dat ik het zeg. Ik vind FSD namelijk heel erg defensief rijden en moet meestal toch een beetje gas bijgeven om vlot door te trekken. Ook met baan wisselen begint hij vroeg met richting aangeven en soms wacht hij dan relatief lang met daadwerkelijk verplaatsen… dat zit op de grens… want soms duur het te lang, maar het is wel duidelijk en voorspelbaar voor automobilisten.

[procyon]

Zo hóór je eigenlijk te rijden (althans, zeker op de snelweg). Als iedereen voldoende afstand tot zijn voorligger zou houden, zouden files veel minder vaak ontstaan. Juist het gedrag van mensen die constant van rijstrook wisselen om een paar seconden te winnen, dwingt anderen om te remmen zodat er ruimte ontstaat wanneer iemand zich ertussen probeert te wringen.

Dat Tesla Full Self-Driving soms als traag of overdreven voorzichtig wordt ervaren, komt vooral doordat het wél die veilige volgafstand aanhoudt. In de praktijk maken andere weggebruikers daar vervolgens misbruik van, omdat ze denken dat er nog wel “even” een auto tussen past.

Een technische uitleg (de beste die ik ooit gezien heb)

https://www.youtube.com/watch?v=m74zazYPwkY

[Pasteis]

Ik ben het volledig met je eens. Probleem is dat het niet past op de Nederlandse snelweg. Juist omdat het niet gedaan wordt. Als ik het wel probeer wordt ik vaak gestraft, omdat de ander niet aan mij wilt denken en bijvoorbeeld tussen de ruimte gaat in zitten die ik vrij houdt.

Of op tijd je richting aangeven… ik kijk eerst goed, geef dan richting aan om van baan te wisselen en stuur dan pas. Anderen geven mij deze tijd niet altijd. Of ze doen eerst sturen en halverwege kijken ze en geven ze nog snel hun richting aan. Het is echt bloed irritant!

[segil]

klinkt leuk in de theorie, maar in de praktijk niet echt haalbaar. Zeker niet in Nederland, waar er weinig ruimte hebben en veel auto's.

[procyon]

Op de snelweg werkt dat juist wel. Juist omdat onze snelwegen druk zijn.

Heb je de video überhaupt bekeken?

[segil]

ja, en het klinkt allemaal leuk in theorie. Succes dit toe te passen op de snelwegen in de randstad.

[procyon]

Als je de video had bekeken, dan had je gezien dat ook slechts een zeer klein aandeel "good drivers" al een groot effect kan hebben op de totale fileforming.

Je hebt dus een klein aandeel FSD auto's nodig om een verschil te kunnen maken.\

Voordat je weer reageert, kijk gewoon de video even

[casd18]

Ik zie toch regelmatig beelden van FSD die zich helemaal niet aan de volgafstand houdt en op 1 seconden afstand achter zijn voorligger zit op de snelweg.

[Oon]

Heel leuk maar die tijdswinst van 30 seconden op een rit van 100km is alleen als menselijke bestuurder relevant, want je hebt het gevoel dat je voor niks rechts zit en wil inhalen.
Een Tesla zou hopelijk sowieso minder van baan wisselen dan de gemiddelde bestuurder, want die voelt die psychische druk niet.

[Odie]

Hoe moet dit ook al weer??? Je maakt een grapje hoop ik

Jij bent ook het type dat na een weekend New York ineens vergeten is hoe Nederlands werkt en met een sterk Amerikaans accent spreekt? 😂

[no_way_today]

Wat een hoop aannames en vooroordelen. Een beetje meer zelfspot zoals ik toepas zou je niet verkeerd doen. Als iemand zelfspot toepast hoef je er niet gelijk vol gas op.

[Odie]

Heb je m’n smiley niet gezien?

[Orac]

Waarom koos Tesla opnieuw voor het RDW voor goedkeuring van FSD Supervised in Europa? Zeker toeval?

[vlaaing peerd]

Ik vind dat er inderdaad wat frisjes voorbij gegaan word aan hoe Tesla en de RDW via een maas in de wet goedkeuring kreeg voor hun Autopilot zo'n 10 jaar geleden, en inderdaad nu weer bij de RDW uit komt.

Het is inderdaad erg toevallig en te schandalig om niet vermeldt te worden in een artikel over de RDW én Tesla.

[The Third Man]

En dat de RDW de EU-toelating voor de Model 3 heeft geregeld (7 jaar geleden alweer). Tesla had natuurlijk ook Tilburg als centrale Europese vestiging voor Berlijn. Ik vermoed dat men redelijk goede contacten heeft met de Nederlandse instanties waaronder de RDW.

[Reactie gewijzigd door The Third Man op 2 mei 2026 15:29]

[Evanesco]

Vroeg ik me ook direct af. Ik dacht dat de RDW vooral de weg van de minste weerstand was, dat een ADAC KBA bijvoorbeeld veel kritischer is. En doordat het in de EU zo geregeld is dat als een keuringsinstantie akkoord is het overal in Europa toegestaan was ofzo? Maargoed Tesla staat sowieso op mijn zwarte lijst, never ever komt een van die auto’s er bij mij in… 😅

[Reactie gewijzigd door Evanesco op 4 mei 2026 08:47]

[MSalters]

ADAC is de Duitse ANWB. Totaal irrelevante vergelijking.

[Evanesco]

De KBA dan, punt was dat Tesla misbruik maakt van “het makste schaapje” (de RDW) om goedkeuring voor de Europese markt te krijgen.

[RonJ]

Waar baseer je, buiten je EDS, precies op dat de RDW het makste schaapje van Europa zou zijn?

[SanderTje!]

Rij nu ook met FSD om te proberen, maar vindt het een beetje als een (goed rijdende) bejaarde rijden. Goed: hij rijdt netjes weg en let goed op, ook op de gevaarlijke punten. Minder goed: weinig pit op de stukken waar het wel weer gewoon kan. Het voelt voor mij nu nog als een "technisch concept demo" dan iets waar ik echt dagelijks profijt van zou kunnen hebben gezien het obsessief monitorende DMS en de rijprestaties.

[Yaksa]

En wat levert die 'pit' dan op?
Je wint 5 minuten op een rit van 150 kilometer door 100 km/h te rijden in plaats van 95 km/h.
Bovendien; hoe harder je rijdt hoe meer energie je verbruikt (en de luchtweerstand neemt harder toe naarmate je harder rijdt) en moet je dus weer eerder aan de laadpaal.
Plus dat veel mensen zich overschatten in situaties waar ze zelf denken dat iets nog wel kan, maar waar achteraf, na vertrek van ambulance en politie, blijkt dat het toch niet kon.

[jhnddy]

Mooi artikel! Wat ik me afvroeg: als je door het RDW gebenchmarkt wordt qua veiligheid tegen bestaande systemen, heeft Tesla dan niet een gigantisch concurrentievoordeel door dit als eerste gekeurd te krijgen?

[Richh]

Dat klopt. De benchmark voor een opvolger komt nu op het niveau van een systeem wat al 3 jaar in ontwikkeling is.

In China zijn er fabrikanten die er ook druk mee bezig zijn dus de concurrentie gaat uiteindelijk wel komen, maar de Europese fabrikanten hebben best een probleem nu. Dat maakt de Europese stemming volgende week des te spannender.

[wiseger]

Dat valt wel mee. Tesla verkoopt slechts enkele EV modellen in bepaalde categorien.

Iemand die een EV zoekt in de prijscategorie van een Tesla, er geen moeite mee heeft dat het model qua looks allang op de markt is en grote interesse in geavanceerde rijhulpen heeft en die bereid is er 99 euro per maand voor te betalen, die wellicht wel. De rest niet.

[Monday]

Ik ben benieuwd hoe het systeem het gaat doen op plekken waar veel fietsers en wandelaars zijn die alle kanten opvliegen. Zelf mag ik helaas geen auto meer rijden door ziekte maar compleet zelfstandige auto's die helemaal geen gebruikersinput meer nodig hebben zal heel mooi zijn, dan hoeft ook niemand meer een eigen auto te bezitten maar kan je die gewoon op afroep laten voorkomen middels een abonnement. Taxi driver 2.0

[ArmEagle]

Deze week stond ik met andere fietsers bij een oversteekplaats netjes stil. Remde een Tesla X vlak voor ons toch echt even wat af, terwijl geen enkele andere auto dat deed.

Ik heb natuurlijk geen idee of dat FSD was. Maar als het gedrag daardoor al zo onvoorspelbaar wordt..

Het is misschien maar goed dat bij zulk automatisch rijden geen signaal hebben (ik zag een video van een auto met blauwe LED verlichting), want fietsers zouden er wel eens misbruik van kunnen gaan maken.

[multikoe]

Er is een filmpje van een Tesla die in de bollenstreek over smalle weggetjes rijdt waar een mix van auto's, fietsers en wandelaars de bloeiende bollenvelden bewonderen. Het is ongelooflijk hoe de Tesla zich daar langs en doorheen wurmt.

De route die ze reden was door een beginnend automobilist absolute hel geweest.

[Wailing_Banshee]

En toch ben ik benieuwd hoe die Tesla zou rijden op wegen die maar 1 tot anderhalve auto breed is. Waar je dus echt vooruit (of misschien wel zijwaarts, niet alle wegen zijn zo kaarsrecht als in de polders van Noord Holland) moet kijken om toch maar even 30 seconden te wachten op dat net wat bredere stuk op die tegemoetkomende auto.... (en nee, dat is geen uitzondering, dat is een regel waar ik woon).

[multikoe]

Ik zou dat filmpje even opzoeken, want er komt een hele mooie situatie in voor: smalle weg (ruimte voor één auto) met een boerenerf rechts met betonplaten. De Tesla ziet een auto aankomen, remt af, wijkt uit naar rechts, wacht tot de tegemoetkomende auto langs is en rijdt dan door.

Dezelfde weg een stukje eerder: smalle weg met een nog smallere brug met auto's en fietsers tegemoetkomend: De Tesla wijkt uit met de wielen in de berm. Wat hij daar laat zien daar zou een beginnend automobilist op vastlopen. En die laten we gewoon de weg op...

[Wailing_Banshee]

Welk filmpje? Ik kan niets vinden (en als ik zoek op bollenstreek krijg ik allemaal hits van de bloemencorso ) Wel een leuk filmpje (van februari dit jaar) in Groningen, daar doet hij wel wat rare dingen... (niet links af slaan omdat de belijning dat niet duidelijk maakt?) Helaas gaat hij in dat filmpje de stad niet uit...

[Tweddy]

Beter dan de mens uiteindelijk. Dit is pas het begin, je moet je voorstellen hoe dit over 30 jaar eruit ziet.

[MennoE]

Leuk artikel. Ik las altijd dat Tesla geen kans maakte op echte FSD, omdat de geen lidar zouden gebruiken. Klopt dat dus niet?

En is er nu al een antwoord op de vraag wat je auto doet als hij bij een dreigend ongeluk alleen kan kiezen tussen een kind aanrijden of frontaal tegen een boom rijden?

[jhnddy]

Er is hier op Tweakers al een hoop heisa gemaakt door mensen die denken dat volledig autonoom rijden wél of niet kan zonder lidar. Het simpele antwoord is: dat weten we nog niet, want het bestaat nog niet.

Wat we wel weten is dat Tesla vol inzet op camera's. Het voordeel daarvan is dat je systeem veel minder input data krijgt om te verwerken, en daarmee makkelijker te trainen is. Het nadeel is dat je diepte lastiger in kunt schatten voor objecten die maar op 1 camera staan.

Ethische dilemma's kan een AI niet oplossen. Wat wij AI noemen, is uiteindelijk nog steeds een gevoelloos neuraal netwerk, waarbij elke beslissing een kansberekening is om het goede antwoord. Het leert van de data van menselijke bestuurders, dus het systeem zal heel menselijk aanvoelen.

Qua onderliggend datamodel is het een ander systeem, maar de vergelijking naar LLM's is wel snel gemaakt: je gaat straks een rijstijl krijgen die heel goed klopt, maar als het fout zit, volledig overtuigd te zijn van zijn eigen foute rijstijl. De vraag is of Tesla het dusdanig door kan ontwikkelen dat het veiliger is dan menselijk besturen (en dat zonder supervisie, dus data van nu telt daarin niet mee).

[Pasteis]

Er is hier op Tweakers al een hoop heisa gemaakt door mensen die denken dat volledig autonoom rijden wél of niet kan zonder lidar. Het simpele antwoord is: dat weten we nog niet, want het bestaat nog niet.

Waarom niet een combinatie van beide? Zal waarschijnlijk de prijs een stuk hoger maken, maar ik ben niet overtuigd dat de manier hoe Tesla het nu uitsluitend met camera’s aanpakt de juiste is. Neem als voorbeeld automatische regendetectie. Dat zit er al sinds ze vanaf dag 1 overgestapt zijn naar volledig camera’s flink naast.

[jhnddy]

Dat moet je aan Tesla vragen, niet aan mij. Wat ik wel weet is dat het veel meer complexiteit oplevert in het verwerken van de inputdata naar een werkelijkheid voor het systeem. De stap van lage resolutie naar hoge resolutie (HW3 naar HW4) is al een flinke moeilijkheidsgraad voor een neuraal netwerk. Daar ook nog Lidar data in verwerken maakt alles veel complexer. Dan moet het model opeens mee gaan wegen wat het doet met tegensprekende inputs.

Best kans dat er ooit nog Lidar in een Tesla komt, maar ik snap hun aanpak wel. Eerst dit maar eens laten werken.

[sympa]

De camera's kunnen elkaar ook tegenspreken.

Maar denk eens in heel simpele termen. Je hebt camera's, maar ook een simpele "afstand en snelheid" radar zoals bij ACC. Daar kan de computer in ieder geval validatie mee doen.

Ik denk ook dat de mens meer context heeft dan de computer. "Hier zijn wegwerkzaamheden, oh dat witte daar is misschien een betonblok". En met sensoren kan je een deel van die missende context invullen.

[david-v]

Ik denk ook dat de mens meer context heeft dan de computer.

De mens heeft 2 ogen. De auto heeft er veel meer. "Context" lees ik dan als meer verwerkings capaciteit + inzicht, niet meer sensorische input.

Hoe meer input van verschillende sensoren hoe complexer het wordt. De meeste autos anno 2026 zijn van lidar afgestapt. Ik ben benieuwd hoe het over een jaartje of 5 tot 8 is.

[Richh]

Juist met een camera kan je zien dat het een betonblok is, of een bolderkar die over een paar seconden wellicht verplaatst is.
Met LiDAR is alles een betonblok.

[rogier80]

De volledig autonomen auto bestaat wel en rijdt op dit moment al rond in Amerika het zijn er inmiddels iets van 26 die volledig autonoom taxiritten verzorgen en dus alleen maar met camera sensoren

[PaulHelper]

Ja ik denk dat het heel erg afhangt van je definitie. In theorie is die robotaxis ook 'supervised' als in volgens mij zijn er tele operators die meekijken en indien nodig of door de passagier aangegeven ingrijpt.

Er zijn best wat ritten waar je vanaf parkeren klikt op start en je eindigt in een vak of waar je wil zijn. Ik vind dat ook autonoom maargoed is het 100% van de gevallen in staat perfect te rijden in alle omstandigheden is het antwoord nee. Maar dan kunnen mensen ook niet volledig autonoom rijden denk ik

[possenier]

Het kan volledig op vision, de robotaxi's in Austin doen het al.

En op de vraag over lidar, zowel Mercedes als BMW zijn gestopt met lidar. Ik denk dat dit voldoende antwoord is op uw vraag.

Ethiek heb ik geen idee over. Ik vermoed dat Tesla het trolley experiment oplost door gewoon te remmen ipv spoor 1 of 2 te kiezen

[AnonymousGerbil]

Leuk artikel. Ik las altijd dat Tesla geen kans maakte op echte FSD, omdat de geen lidar zouden gebruiken. Klopt dat dus niet?

Gegeven alle hoepla om je duidelijk te maken dat deze fsd (supervised), ondanks de naam, geen echte fsd is kunnen we die conclusie ietwat voorbarig noemen.

Meer algemeen: als de fabrikant niet de juridische gevolgen wil dragen van fsd zonder toezicht, dan is een fikse portie scepsis over de mogelijkheden van de technologie gerechtvaardigd.

[Reactie gewijzigd door AnonymousGerbil op 2 mei 2026 07:10]

[Pasteis]

En is er nu al een antwoord op de vraag wat je auto doet als hij bij een dreigend ongeluk alleen kan kiezen tussen een kind aanrijden of frontaal tegen een boom rijden?

Ik lees deze vaker en ik vind hem altijd wel grappig. Want wat zou een mens doen in zo’n situatie? Het maatschappelijk gewenste antwoord is dat je het kind spaart door tegen een boom aan te rijden, maar in de praktijk moet ik het nog maar eens zien hoe een mens zelf daar op reageert. Dus ik vind het niet helemaal eerlijk dat deze vraag gesteld wordt bij autonoom rijden als zelfs de mens niet weet wat ze willen doen?

[Marve79]

Geen idee wat ik zou doen, maar ik zou op de eerste plaats toch een aanrijding met een mens proberen te voorkomen, maar ik hoop nooit voor de keuze te worden gesteld.

Het hangt natuurlijk ook van je snelheid af, als je 30 rijdt is de keuze voor een boom snel gemaakt. Als je 80 rijdt is het wat anders en moet je in een split second beslissen. Maar jouw overlevingskans is dan hoger tegen de boom dan voor de persoon die je met 80 raakt, die is kansloos.

Ik weet ook niet of ik nog met mezelf zou kunnen leven als ik iemand zou doodrijden, laat staan een kind. Dus met die gedachte zou ik ook voor de boom kiezen.

Wat zelf-rijdende auto's betreft, die zouden nooit in die situatie mogen komen waarbij ze die keuze moeten maken.

[PaulHelper]

Die laatste paragraaf vind ik een beetje makkelijk. Zelf rijdende autos zijn geen tover machines. Stel je hebt een auto die 80 rijdt en er is een gebouw met klein voetpad. Nu springt er vanaf 5m voor je achter dat gebouw iemand uit en rent naar de weg waardoor je nog max 3m hebt om iets te doen. In die 3m heb je mogelijk een kans om van die persoon af te sturen naar remmen gaat sowieso nooit meer tot stilstand. Nu is de vraag of wegsturen tegen een boom komt maar als het op een landweg verder is of het een smalle weg met bomen aan een kant is kan dat.

Dus vanuit menselijke acties kun je een zelfrijdende auto altijd in een situatie gooien waar het wel tussen slechte scenarios moet kiezen

[joker1977]

Ik denk ook niet dat het erom draait dat de vraag eerlijk is.

De realiteit is dat het bij mensen vermoedelijk geen bewuste keus is, maar een instinctieve. Maar dat is het voor de computer niet. Je kunt er een hele rationele discussie over voeren.

De realiteit is vermoedelijk iets van: De AI beoordeelt niet of een mens 5, 50 of 83 is, het ziet enkel "een mens". De software is zo gemaakt dat het alles eraan zal doen om die mens niet aan te rijden, maar ik gok niet dat uitwijken en een muur in rijden daar bij hoort, want de software is ook zo geschreven dat het niet in muren wil (en kan) rijden.

[RielN]

Buiten het feit dat niemand in een auto stapt die een beslissing neemt ten nadele van jou.

[Jop]

Het klopte inderdaad niet. De intelligentie van de AI is veel belangrijker. Het is hetzelfde als een kind in de auto zetten en dan een extra scherm geven met radar beelden. Het kind gaat echt niet beter van rijden. Het biologisch neurale netwerk van het kind moet eerst verder ontwikkelen zodat het alle situaties goed kan inschatten, het aantal sensoren was nooit de bottleneck

[rogier80]

Rijden al volledig autonomen taxi's rond in Amerika van Tesla en bij de keuze die jij hier stelt is denk ik de goede vraag wat zou jij doen?

[Jonataurus]

In verkeers ongelukken komen vrijwel geen morele dilemma's voor. Dit raken of dat raken? Gewoon remmen joh.

[MSalters]

Het antwoord op die vraag zal je misschien verbazen.

Jouw hypothetische situatie is zó extreem totaal onwaarschijnlijk dat je als ontwikkelaar die vraag actief vermijdt.

Het probleem met die vraag is namelijk dat het extreem veel vaker voorkomt dat er maar één van die twee aan de hand is. En omdat je AI niet 100.0000% accuraat is heb je dus het probleem dat zeer zeldzame fouten in gangbare situaties erger zijn dan die extreem zeldzame situatie (waar je antwoord sowieso niet veel uitmaakt)

[MennoE]

Op zich een helder antwoord. Maar concreet: Tesla rijdt 80 km per uur. Persoon met suïcidaal gedrag springt van achter een boom de weg op. De enige keuze is remmen en blijven op de weg, of uitwijken tegen een boom. Ik neem aan dat hij dan de persoon aanrijdt omdat een programmeur naar mij lijkt niet de bestuurder zal opofferen.

[MSalters]

Programmeur? Nee. Het is 2026, daar doen we niet meer aan. Dat is waarom we nu eindelijk zo ver zijn.

En deze situatie negeer je dus opzettelijk in de AI training vanwege het False Positive probleem.

[Tubby]

Dank je voor de uitleg; goed artikel 👌🏽