Tesla Full Self-Driving (Supervised) is afgelopen vrijdag goedgekeurd door de RDW voor gebruik in Nederland. Sindsdien wordt de functie met een software-update ook mondjesmaat naar de eerste klanten gebracht. Ik mocht vandaag, maandag 13 april, op uitnodiging van Tesla een dag rijden in een Model Y met FSD. Spoiler alert: FSD is indrukwekkend, maar zeker nog niet volledig zelfrijdend.
De dag begon in Amsterdam bij Tesla's hoofdkantoor. Hier stonden een rijtje grijze Model Y's klaar voor journalisten. Hoewel, klaar, direct instappen en wegrijden zit er niet bij. Je moet namelijk eerst een instructiefilmpje van zo'n 6 minuten bekijken, gevolgd door een pittige quiz. Als je de twee vragen juist weet in te vullen, is het zover en mag je... eh, mag de auto rijden.
:strip_exif()/i/2008119512.jpeg?f=imagegallery)
Grote blauwe knop
Het gebruiken van FSD is daarna heel simpel. In het navigatiescherm geef je aan waar je heen wil, de auto bedenkt de route, daarna hoef je alleen de gordel om te doen en op de blauwe 'FSD (Supervised) starten'-knop te drukken. Je hoeft geen pedaal aan te raken en de auto niet in vooruit of achteruit te zetten: de auto regelt het allemaal zelf. FSD rijdt je zo het parkeervak uit, het kantoorterrein af en de weg op. Andere hulpsystemen zoals Ford BlueCruise werken alleen op specifieke toegewezen wegen. Tesla FSD heeft die beperking niet. Afgesloten parkeerterreinen, bijzondere wegwerkzaamheden en ingewikkelde kruispunten maken FSD niets uit.
Het meest verbazende is misschien wel hoe soepel en snel het gaat. Je drukt die blauwe knop in en de auto begint meteen met rijden. Voor je het weet ben je op de weg en doe je mee met het 'normale' verkeer. Het idee is dat je als mens achter het stuur niet veel hoeft te doen. De auto stopt zelf voor verkeerslichten, weet welke rijbaan hij moet hebben, gebruikt zelf de knipperlichten en wisselt ook zelfstandig van rijbaan. FSD kan inhalen op de snelweg of in een smalle straat even aan de kant blijven om een tegenligger voor te laten. De Tesla leek zelfs te herkennen dat een tegenligger even flitste om te laten weten dat wij voor mochten gaan.
:strip_exif()/i/2008119514.jpeg?f=imagenormal)
De eerste bestemming was Muiden; zelfs in dit vestingstadje wist FSD redelijk vlot door de smalle straten te rijden. De auto hield rekening met auto's van rechts en fietsers op de weg. De Tesla blijft met voldoende afstand achter die fietsers rijden, tot er genoeg ruimte is om rustig in te halen. Ik heb op geen enkel moment gedacht dat FSD gevaarlijk was voor andere weggebruikers. Ik had zeker in Muiden eerder het gevoel dat de Tesla sneller dan ik kon zien dat het veilig was om over te steken.
Mostly Self-Driving
Denk overigens niet dat FSD perfect is. Wat mij betreft klopt de naam niet helemaal. Het is niet volledig zelfrijdend. Maar Mostly Self-Driving bekt natuurlijk ook niet zo lekker. Tijdens mijn dag had ik een paar momenten waarop ik zelf moest ingrijpen. Dat begon eigenlijk al direct toen we het terrein van Tesla af reden, in de buurt van de Johan Cruijff ArenA. Het verkeerslicht stond op rood en de Tesla stopte netjes. Het verkeerslicht sprong op groen en ... de Tesla bleef nog steeds staan.
Een druk op het gaspedaal maakte de Tesla al wakker en zorgde ervoor dat we toch weg zoemden, maar het geeft wel aan dat je moet blijven opletten. Na Muiden wilde ik de snelweg op, weer richting Amsterdam. De Tesla reed rustig op het rechter voorsorteervak naar de snelweg toe, maar opeens gaat de rem erin. Nergens voor nodig, er was niets raars te zien. Wat bleek? Rechtdoor had een verkeerslicht, wat inderdaad op rood stond. Vermoedelijk stopte de Tesla hiervoor, maar dat stoplicht was niet voor ons. Ook hier was een dotje gas voldoende, maar ik was blij dat er op dat moment niemand achter me reed.
:strip_exif()/i/2008119520.jpeg?f=imagenormal)
360-gradenbeeld van de omgeving maken.
Het lastige daarbij is dat je ook niet altijd weet wat er aan de hand is. FSD praat niet tegen je. Je weet niet of de auto langzaam rijdt omdat er fietsers in de buurt zijn, of omdat het druk is, of omdat het een verkeerslicht fantaseert. Je ziet op het scherm wel een soort visualisatie van wat de auto ziet, maar het is niet alsof er een melding is die zegt 'het stoplicht staat op rood dus we staan even stil'.
Linksplakker
Als een weg uit meerdere banen bestaat, kunt de auto ook ander ongewenst gedrag laten zien. Soms lijkt het alsof FSD denkt dat de rechterbaan van lava is gemaakt en blijft de auto veel te lang links plakken. Soms verschijnt er wel een melding dat de auto een rijbaan op wil schuiven, maar gebeurt dat toch niet. Je kan de auto dan wel met de richtingaanwijzer vertellen dat die een baan op moet schuiven, maar het zou fijn zijn als de auto dat zelf vaker bedenkt. Maar ook hierbij weet je niet wat de auto 'denkt' en waarom er dingen wel of niet gebeuren.
FSD is in elk geval wel een enthousiaste inhaler. Als de auto voor je 98 rijdt, dan gaat FSD inhalen om die volle 100 te kunnen aantikken. Waardoor je dus met nauwelijks verschil langs de auto op de rechterbaan kruipt, terwijl de hardrijder achter je steeds groter in de spiegel wordt. Je kan FSD daarbij wel vertellen dat de auto harder mag rijden dan de maximumsnelheid, al bepaalt de Tesla uiteindelijk zelf of die dat daadwerkelijk gaat doen. Dit is wel te overrulen met het gaspedaal, maar dat doet de toegevoegde waarde van FSD wel een beetje teniet. Harder dan 130km/u gaat Tesla FSD in ieder geval niet in Nederland.
Wat me wel opviel is dat die hardrijder me minder deed. Bumperklevers kunnen een wat opgejaagd gevoel geven, maar met FSD was dat gevoel een stuk kleiner. Het voelde alsof het FSD was die de bumperklever 'in de weg zat', niet ik. Dat had ik wel vaker als FSD iets 'raars' deed. Het voelde alsof de Tesla dan de schuldige was, niet ik.
Ik help FSD, niet andersom
Die gedachte deed me wel denken aan hoe FSD wordt gezien: als een hulpsysteem. Dit impliceert dat FSD de bestuurder helpt, maar zo ervoer ik het niet. Het voelde juist alsof FSD de auto bestuurde en dat ik het soms daarbij hielp. Een tikje op de richtingaanwijzer om een baan op te schuiven, bijvoorbeeld, of met een bemoedigende druk op het gaspedaal om te vertellen dat het licht toch echt op groen staat.
goed je oplette. Oeps.
Dat gevoel ging zo ver, dat ik soms 'vergat' dat ik eigenlijk de bestuurder was. Zo reed ik aan het einde van de ochtend op de 9 Straatjes van Amsterdam, omringd door overstekende fietsers en toeristen. Op een gegeven moment viel het me op dat de Model Y al een tijdje maar mondjesmaat naar voren ging bij een kruispunt, vanwege al die fietsers en voetgangers. Pas na een paar seconden realiseerde ik me dat ík daar dan iets aan moest doen. Ik was domweg vergeten dat ik moet blijven opletten om de auto te helpen. Ik was te druk bezig met dagdromen.
Natuurlijk heb je hier de camera bij de binnenspiegel voor, die in de gaten houdt of je oplet of niet. Maar die ziet alleen waar je naar kijkt, niet wat er in je brein gebeurt. Dat wil niet zeggen dat de camera en de meldingen niets toevoegen. Het kwam me wel een aantal keer voor dat ik iets te lang naar het scherm zat te kijken of buiten de auto aan het loeren was en dat de melding mijn aandacht weer naar het rijden trok. Maar die camera biedt geen volledige zekerheid dat de persoon achter het stuur daadwerkelijk alles in de gaten houdt.
Uiteindelijk gaat het met FSD namelijk het gros van de tijd zó goed, dat je vergeet dat het niet perfect is. Begrijp me niet verkeerd, in die momenten van imperfectie was FSD niet gevaarlijk, eerder het tegenovergestelde: te voorzichtig. Dat merkte ik ook aan de rij met auto's achter me die steeds langer werd en ook steeds dichterbij kwamen, alsof ze me over het kruispunt wilden duwen.
:strip_exif()/i/2008119522.jpeg?f=imagenormal)
Tesla wil FSD verbeteren
Tesla zegt overigens ook FSD te willen blijven verbeteren en dit ook te kunnen doen zonder opnieuw anderhalf jaar in gesprek te moeten gaan met de RDW. Mogelijk wordt FSD in de toekomst dan ook wat assertiever. Het is ook niet alsof de software nu altijd te voorzichtig is, het hangt compleet af van de locatie en de verkeerssituatie. Dat maakte het soms lastig om in te schatten wat de auto zou doen.
Maar is die huidige voorzichtigheid erg? Dat zou het niet moeten zijn. Die Supervised staat bij Tesla tussen haakjes, maar eigenlijk doen ze het belang van die supervisie daarmee tekort. Je móet blijven opletten, hoe moeilijk dat soms wel niet is. En misschien zit juist dáár wel het gevaar in van Tesla FSD. De techniek zelf is zeer indrukwekkend en grensverleggend, ik vraag me alleen af of mensen ermee overweg kunnen. En niet toch gaan dagdromen, zoals ik.
Ik weet wel dat het dagje FSD absoluut een positieve indruk heeft achtergelaten. Wat Tesla hier laat zien gaat verder dan de concurrentie en is zeker geschikt voor dagelijks gebruik, los van wat de mens achter het stuur doet. Mijn vraag is vooral of het 99 euro per maand (of de eenmalige aanschaf van 7500 euro) waard is. Ik kan me voorstellen dat je iets relaxter aankomt op je werk, maar het is ook niet alsof je iets anders kan doen met die reistijd, zoals werken achter de laptop. Gelukkig is dat abonnement maandelijks opzegbaar. Je kunt de vraag dus zo beantwoorden. Mits je een Tesla met de juiste hardware (HW4) hebt, dan.
:strip_icc():strip_exif()/i/2005424012.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_exif()/i/2008114554.jpeg?f=fpa)
/i/2004609076.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005423930.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2007572886.jpeg?f=fpa)
/i/1405520342.png?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/432714/crop6287e94322cf6_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/46692/wiegel.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/227665/th_petey_rawrs.jpg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/467778/crop5d7a5dd1f296a.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/310341/invo.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/449787/crop5620cdd400f4a_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/45865/crop62338715be02f.png?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/78837/crop65aea93ebdeaf.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/353504/crop627117eb60394_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1329406/crop65f4243e2c34e_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/258439/MSN%2520Westy%2520met%2520wiel%2520heel%2520klein.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/46599/zeezuiper.jpg?f=community){kind=small}
/u/28429/crop59eb40ac5dc83_cropped.png?f=community){kind=small}