Zuckerberg ontkent in rechtszaak dat Meta-apps bewust verslavend zijn

Meta-ceo Mark Zuckerberg ontkent tijdens een rechtszaak dat het bedrijf nog apps maakt die bedoeld zouden zijn om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden. Het bedrijf werd aangeklaagd omdat apps als Instagram en Facebook doelbewust verslavend gemaakt zouden zijn en op kinderen gericht zijn.

Uit interne documenten van Meta blijkt dat het bedrijf voorheen de tijd die mensen aan zijn apps besteden wilde verdubbelen, aldus de NOS. Volgens de aanklagers is dit bewijs dat de apps doelbewust verslavender zijn gemaakt. In een verklaring zegt ceo Zuckerberg dat het doel ooit was om appgebruik te verdubbelen, maar dat het bedrijf inmiddels andere doelen heeft.

Naast Meta zijn de eigenaren van TikTok, Snapchat en YouTube ook aangeklaagd. Die kwamen in de recente zitting niet aan bod. TikTok en Snapchat hebben al een schikking met de aanklager getroffen. Hierbij bieden de bedrijven een vorm van compensatie — meestal geld — maar geven ze geen schuld toe.

Meta en kinderen

De rechtszaak draait niet alleen om de verslavendheid van apps, maar ook om de manier waarop Meta met minderjarige gebruikers omgaat. De aanklaagster, een 20-jarige vrouw die alleen bekend is als K.G.M., zegt dat zij als kind zelf verslaafd is geraakt aan sociale media en dat zij daar ernstige mentale klachten aan heeft overgehouden.

Uit interne documenten blijkt dat Meta-topmensen zich bewust zijn van het feit dat jongeren de apps gebruiken. Meta zou zich volgens de aanklagers niet genoeg inzetten om te jonge gebruikers, mensen onder de 13 jaar, op te sporen en te weren. "Het is moeilijk om te beweren dat we alles doen wat we kunnen", zei een topman in 2019.

Ook zou het bedrijf op de hoogte zijn geweest van een extern onderzoek naar de verslavende effecten van sociale media op kinderen. Dit zou als aanleiding gebruikt zijn om harder op te treden tegen te jonge gebruikers. Zuckerberg erkende zelf dat het bedrijf dit sneller had moeten doen.

Zeer belangrijke rechtszaak

Hoewel de rechtszaak door een individu is aangespannen, kunnen de uitspraken van de rechter enorme gevolgen hebben voor de wereld van sociale media. Het is al langer algemeen bekend dat sociale media verslavend werken en dat leidde eerder tot talloze vergelijkbare rechtszaken, waaronder een zaak aangespannen door tientallen Amerikaanse staten.

De uitspraken in deze rechtszaak zouden als jurisprudentie kunnen gaan dienen in vergelijkbare zaken. Andere rechters zouden deze rechtszaak kunnen gebruiken als richtlijn om vergelijkbaar te oordelen. Naar verwachting komt er eind maart een uitspraak in deze rechtszaak.

Instagram. Bron: NurPhoto/Getty Images

Reacties (112)

[bw_van_manen]

In het boek Careless People beschrijft Sarah Wynn Williams, die jarenlang de top van Facebook/Meta voorbereidde op internationale ontmoetingen en belangrijke gesprekken, hoe Mark Zuckerberg in verhoren door het Amerikaanse congres de waarheid ernstig verdraaid of zelfs gewoon glashard liegt. Ik zie geen enkele reden om aan te nemen dat hij nu wel ineens de waarheid gaat spreken.

Daarnaast zijn de beweringen natuurlijk expres vaag en multi-interpretabel. "We maken nu geen apps die bedoeld zijn om de gebuiker zo lang mogelijk vast te houden". Op zich een leuk statement, maar als de bedoeling is om de gebruiker zoveel mogelijk relevante advertenties te tonen en het daarom handig is als de gebruiker zo lang mogelijk blijft dan bereik je hetzelfde maar heb je technisch gezien niet gelogen. Daarnaast is de vraag wat bedoeld wordt met nu. Deden ze het vroeger wel? En morgen dan?

De publieke uitspraken van Zuckerberg zijn volgens mij een vrij waardeloze bron over wat Meta wil bereiken.

[jj71]

Daarnaast zijn de beweringen natuurlijk expres vaag en multi-interpretabel.

Zeker, want de titel van dit Tweakers-artikel klinkt al heel anders dan wat ik vanochtend op het NOS-journaal hoorde:

Tweakers: "Zuckerberg ontkent in rechtszaak dat Meta-apps bewust verslavend zijn"

Het NOS-journaal bracht het als: "Zuckerberg belooft dat Meta in de toekomst geen apps meer maakt die verslavend zijn"

Klinkt heel verschillend...

[separhim]

Wat mij betreft is de daadwerkelijke conclusie van wat Zuckerberg heeft gezegd: we maken onze apps niet meer verslavender, omdat ze al heel verslavend zijn. Hij heeft ook helemaal niet ontkend dat ze verslavend zijn, alleen dat het niet meer het doel is van Meta om het nog erger te maken. Dat is wat hij bedoelde.

[arjankoole]

Ik kan me nog een hoorzitting bij congress herinneren waar Mark grandioos werd doorgezaagd en ernstig in het nauw kwam.

Ik hoop dat dat een deel 2 krijgt.

[bzuidgeest]

Ik hen een paar van die hoorzittingen gezien en ik denk juist dat hij er makkelijk vanaf komt omdat die politici geen idee hebben waar ze het over hebben en het ze eigenlijk niets kan schelen. Zeker die Amerikaanse politici hebben allemaal aandelen in meta en dat soort dingen. Ze zijn gebaad bij theater voor het publiek en op de achtergrond likken ze zuckerberg zijn achterkant schoon.

edit:
Een andere variant is louis rosman. Allemaal fragmenten op YT hoe hij apple de les zou lezen in zo een hearing. Wat ik echter zie is dat Apple blij met hem is. Hij let namelijk 0 op wat hij tegenover zich heeft waardoor hij ook 0 bereikt. Voor zijn fans is het verhaal duidelijk. Voor de grijze gasten tegenover hem is het een raar figuur dat niets gaat bereiken. Als je, jezelf niet kan verplaatsen in die bejaarde, industrie gerichte schoenen, ga je niets bereiken. Spektakel dat tot niets leid. Ik waardeer louis zijn intentie maar zijn aanpak is K.U.T.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 19 februari 2026 14:20]

[arjankoole]

het hangt er wel heel erg vanaf wie je tegenover je hebt, en hoe die er in staan ja.

En da's eigelijk ook niet goed.

[Juggernaut1987]

"We maken nu geen apps die bedoeld zijn om de gebuiker zo lang mogelijk vast te houden"

Laten we ook het woord "nu" niet negeren. Het impliceert dat het eerder wel gebeurde en zegt ook niets over plannen in de toekomst. Nu kan zelfs alleen "vandaag" betekenen.

[Jack77]

Kan ook betekenen: we maken die nu niet, want we hebben die al. We onderhouden die hooguit, met wat wijzigingen hier en daar.

Of: we maken geen app die bedoeld is om verslavend te zijn. Ons DOEL is zoveel mogelijk geld maken. Het verslavend maken is gewoon de weg daarnaartoe. Dus geen doel.

[Reactie gewijzigd door Jack77 op 19 februari 2026 12:09]

[Dreamsonic]

Helemaal eens @bw_van_manen. Meta en Tiktok zijn net als tabakslobbyisten. Zij gaan alles doen om informatie te vermodderen of gewoon te vervangen door nieuwe verhalen, zoals dat mensen zelf prima kunnen beslissen, totdat we eindelijk een nieuwe wet introduceren. Nieuwe wetten die verslavende apps beperken voor onze gezondheid en vooral kinderen. Van mij is het een waardeloze uitvinding dat mensen langzaam hun nieuwsgierigheid weghaalt en compleet consumenten maakt van goedkope prikkels.

[!null]

Daar kunnen we allemaal ideeën over hebben, maar we kunnen ook stellen dat iedere app met endless scroll verslavend bedoeld is. Dan is het een stuk sneller duidelijk.

[memphis]

Het is toch simpel vast te stellen dat het registreert wat je graag bekijkt en zo er voor zorgt dat ook de volgende video in je genre zit. Dan tussendoor een zijtak proberen en registreren of je door scrolt of blijft kijken. En zo werken alle sociale media platformen.

[PtrO]

Dat is dus het kenmerk van verslaving aankweken. Dat dingen zo werken is net zoals heroïne ook zo werkt.
Maar goed, het gaat toch niet lukken om cognitief dissonante mensen genot of behoefte - gekend te zijn of worden - te ontnemen. Ledigheid vindt altijd een weg.

[Vexxon]

En wat natuurlijk ook belangrijk is, wat is de definitie van een verslavende app of een verslaving aan een app? Volgens de baas van Instagram is 16 uur op Instagram zitten iedere dag niet verslavend.
Daar kun je toch op zijn minst je vraagtekens bij zetten

[WillySis]

Zuckerberg is altijd een meester geweest in het afzwakken of verdraaien van de waarheid. Glashard liegen doet hij zelden, hij weet zich met een paar tussenzinnetjes altijd wel ergens achter te verschuilen. Dat zie je nu ook weer terug.

De apps zijn in eerste instantie nooit gemaakt om verslavend te zijn, maar in de loop der tijd wordt er wel aan gewerkt om zoveel mogelijk advertenties te kunnen laten zien. Dat betekent dat de advertentiedichtheid omhoog is gegaan en dat de schermtijd omhoog moest. De content die de schermtijd doet verhogen maken ze echter niet zelf... Dus de schuld ligt niet bij Meta, maar bij de gebruikers die de content plaatsen. Meta faciliteert alleen maar, zodat de gebruikers (zowel content makers als kijkers) tevreden blijven over de apps.

Zuckerberg is overigens geen alwetende binnen Meta, dus het kan wel eens zijn dat hij liegt omdat hij er het fijne niet van weet. Maar hij is zich er terdege van bewust dat zijn worden op een goudschaaltje worden gelegd en zal heel bewust en voorzichtig zijn met zijn uitlatingen. Dat geldt niet alleen voor Zuckerberg, maar voor elke CEO van een groot bedrijf en voor de meeste (goede) politici.

[Annihilism]

Daarom dat soort platforms gewoon keihard bannen. Hoe lang gaan we het nog toestaan dat een paar miljardairs die denken dat ze boven de wet staan alles maar mogen doen? Als het een MKB bedrijf was zat de eigenaar allang in de bak en was de toko failliet.

[SpazzII]

Moeten kopstukken zoals Zuckerberg dan niet beter en kundiger bevraagd worden, zodat ze niet met dit soort vaagheden, loopholes en halfwaarheden wegkomen?

Moeten we het Zuckerberg verwijten dat hij er op deze manier (makkelijk) mee weg komt?

[SomerenV]

Is bewust de waarheid verdraaien of liegen tijdens een rechtszaak niet strafbaar? Of geldt dat alleen voor het klootjesvolk?

[Dream_ON]

ligt eraan of je onder ede staat of niet. In een strafzaak staan verdachten niet onder ede en mogen ze alles zeggen wat ze willen en ook dus liegen.
je hoeft namelijk niet mee te werken aan jouw eigen veroordeling (dit is in NL)

[doltishDuke]

Ik zit gewoon compleet in het verkeerde artikel te reageren

[Reactie gewijzigd door doltishDuke op 19 februari 2026 10:46]

[IlIlIllII]

TikTok en Snapchat hebben al een schikking met de aanklager getroffen. Hierbij bieden de bedrijven een vorm van compensatie — meestal geld — maar geven ze geen schuld toe.

Huh, da's merkwaardig. Je zou niet snel een schikking verwachten in zo'n zaak. Immers is het ultieme doel om social media minder verslavend te maken en dat proberen af te dwingen via de rechter, in plaats van geld te verdienen via een schikking, toch...?

De aanklaagster, een 20-jarige vrouw die alleen bekend is als K.G.M., zegt dat zij als kind zelf verslaafd is geraakt aan sociale media en dat zij daar ernstige mentale klachten aan heeft overgehouden.

...nou, dat verklaart een hoop. De werkwijze van sociale media proberen te verbeteren? Bedrijven aansprakelijk stellen? Neuh, iemand wil gewoon centen zien en de rest is onbelangrijk. De kans dat deze rechtszaak überhaupt een significant verschil kan maken in de genoemde apps is astronomisch klein, en ik denk dat mevrouw dat zelf ook heel goed weet.

[Reactie gewijzigd door IlIlIllII op 19 februari 2026 08:46]

[ocn]

Wat een afgunst. Het staat iedereen vrij om een rechtszaak te beginnen.

[Marve79]

Tuurlijk, maar het is inderdaad wel vreemd dat je eerst moralistisch gaat doen en een rechtszaak begint tegen de verslaving van social media die je jeugd heeft verpest en als ze je dan een koffertje met geld onder je neus schuiven trek je die direct maar weer in.

[tw_gotcha]

Dat is gewoon een cultuur verschil. In een ultra-kapitalistisch land als de US is dit heel normaal. Normen en waarden, moraal, de kosten van een leven, wordt allemaal in geld uitgedrukt. Voor ons is dat heel raar, we noemen dat dan graaicultuur. In de US helemaal niet. Je treft een schikking en je krijgt een berg geld, en dat kan dan prima samen met een moralistische houding.

Ik snap het enigzins omdat de grote tech zelf totaal geen moraal heeft en alleen maar geraakt kan worden met boetes. Ook al zijn die boetes relatief erg laag ten opzichte van de jaaromzet (of hoe je waarde ook wil uitdrukken).

Er is ook geen alternatief. Als Zuckerberg vol schaamte bekent zijn leven te beteren en belooft dat Meta de dingen anders gaat doen, gelooft niemand daar ene ruk van.

[Reactie gewijzigd door tw_gotcha op 19 februari 2026 14:12]

[Wim Cossement]

Nou niet beweren dat de graaicultuur hier nog niet ingeburgerd is, de politici (ook die op supranationaal vlak zoals de EU of oelewappers zoals Orban), bedrijven en mensen aan de top ervan en rijken doen hun stinkende best om zo veel mogelijk binnen te rijven op korte tijd, ongeacht de gevolgen voor mens en maatschappij.

[Reactie gewijzigd door Wim Cossement op 19 februari 2026 14:09]

[tw_gotcha]

jer hebt helemaal gelijk, we hebben dat wel degelijk.
Ik bedoel dat in rechtzaken in de US het compenseren van emotionele schade met geld veel normaler is (denk ik).

[Wim Cossement]

Hier kunnen we inderdaad nog een klein beetje rekenen op gezond verstand of schaamte, al hebben we hier in België ook wel wat hebzuchtige ratten zoals Sigfried Brack of de voorzitter van de Waalse liberalen die zich met een gehandicaptenkaart liet rondrijden, die was zogezegd van zijn chauffeur, echt waar. En ondertussen de reporter/nieuwszender die dit geopenbaard had bedreigen, de laffe zak.
Maar die die het al te gortig maken zijn die gewetenloze knakkers of entiteiten die alles wat niet expliciet verboden is als 'het mag dus, tot we gesnapt worden' beschouwen, walgelijke instelling.

[Reactie gewijzigd door Wim Cossement op 19 februari 2026 23:39]

[iew]

Dat is gewoon een cultuur verschil.

Oh dan is het goed ? Nee dat zeg jij niet en dat is ook niet zo, toch word dat zinnetje wel vaak op die manier geïnterpreteerd. 'ja maar dat is hun cultuur', in sommige culturen hebben mensen botjes door de neus (dat is hun cultuur) in andere culturen is eerwraak geaccepteerd of is vrouwen besnijdenis geaccepteerd (dat is hun cultuur).

Andere culturen accepteren al deze voorgenoemde 'culturele' eigenschappen gewoon niet, of doen er dan maar niets of weinig aan omdat 'het nu eenmaal cultuur is'.

Mijn punt is dat er te veel word weggepoetst onder het mom van dit zinnetje 'Dat is gewoon een cultuur verschil'. Ik erger mij groen en geel aan die zin. Ik ben het absoluut eens met wat je schrijft, waar ik het niet mee eens ben is dat bepaalde zaken door dat zinnetje genuanceerd lijken te worden en er dus te weinig en soms zelfs gewoon niets aan gedaan word.

Net als de zin: 'We staan voor een enorme uitdaging', wanneer het om enorm grote problemen gaat, die zin vaak gebruikt word, ik hoop dat je begrijpt dat dit geen persoonlijke aanval naar jou toe is, het gaat mij om het gebruik van bepaalde woorden en zinnen in het algemeen.

Naar mijn mening worden bepaalde zaken hiermee meer acceptabel gemaakt.

[tw_gotcha]

dat bedoel ik inderdaad niet zoals jij ook opmerkt. Maar ik snap wat je bedoelt. Ik doe geen uitspraak over of dit acceptabel is, het lijkt me afschuwelijk om in die rotmaatschappij te wonen. En je kunt dus ook wel een oordeel vellen vanuit je eigen perspectief over andermans cultuur, daar ben ik het met je eens, anders zou je nooit wat mogen zeggen. Soms is het ingewikkeld, ik heb een paar jaar in Frankrijk gewoond en daar is chauvenistisch een positieve eigenschap, trots op je nationaliteit. In Nederland heeft het meer een negatieve bijklank. We zijn het wel maar we gebruiken niet dat woord. Dus je moet wel altijd even nadenken.

Ik ben het met je eens, het is absoluut geen goedkeuring.

[lordawesome]

Als dat koffertje een paar miljoen is, voel je je al snel een stuk beter.

[Marve79]

Ja zo is het, niemand heeft nog moraal. Iedereen is te koop. Je veroorzaakt als bedrijf een wereldwijde crisis en je koopt het af met wat centjes en je gaat weer over tot de orde van de dag.

Probleem is ook dat de overheid helemaal op de hand is van big tech, vooral in de VS. Trump zei na zijn eerste termijn als ik word herkozen ga ik Big Tech eens flink aanpakken, maar in plaats daarvan beschermd hij ze alleen maar en deelt zelfs sancties uit aan overheden die ze in de weg zitten.

Het wordt ook eens tijd voor strafrechtelijke vervolging voor dit soort zaken ipv civiele. Het OM moet zelf gewoon een strafzaak beginnen.

[ArremeR]

't Is natuurlijk aan de regering en/of samenleving om überhaupt schikkingen, effectief afkopen van vervolging, te verbieden. Als je die mogelijkheid gaat bieden gaan bedrijven een kosten/baten afweging maken en dan krijg je dit, nul verantwoording.

[tw_gotcha]

mee eens, maar wie vervolg je dan? Zuckerberg? of een of andere onderknuppel die ze de schuld geven? Meta wiordt er niet beter van.
Sociale media stoppen? Lijkt me persoonlijk een geweldig idee maar daar ben ik waarshcijnlijk erg alleen in!

[arjankoole]

Big tech heeft over de hele linie dan ook fors geld geïnvesteerd, pardon gedoneerd, aan alle trump dingetjes toen hij herkozen werd. Z'n transitie ploeg, z'n verkiezinfeestjes, de beëdiging. Alles wordt gesponsord door big tech.

En zo koop je jezelf vrij.

Amerika staat niet voor niets best laag in de corruptie index.

[fc Wu Utd]

Niemand moraal vind ik wel heel zwart wit.

[HuisRocker]

eerst moralistisch ... en als ze je dan een koffertje met geld onder je neus schuiven trek je die direct maar weer in.

"De aanklaagster, een 20-jarige vrouw die alleen bekend is als K.G.M., zegt dat zij als kind zelf verslaafd is geraakt aan sociale media en dat zij daar ernstige mentale klachten aan heeft overgehouden."

Dus 'moralistisch doen'? Het is een claim rechtzaak in de VS tegen een Big Tech bedrijf... Uiteraard gaat het dan om het geld!

[QuintMidas]

Zou het kunnen dat die schikking is gesloten met een openbaar aanklager? In dat geval worden hier volgens mij twee verschillende trajecten door elkaar gehaald.

Een schikking met een openbaar aanklager gaat doorgaans om een zaak vanuit de overheid. Dat is juridisch iets anders dan een individuele civiele procedure waarin iemand persoonlijke schade claimt. Bij zo’n overheidszaak draait het meestal om boetes, nalevingsafspraken of een bredere regeling — niet automatisch om een uitkering aan een individuele klaagster.

Dat er ergens een schikking is getroffen, betekent dus niet per definitie dat zij daar persoonlijk geld van ontvangt. Het zijn aparte procedures met verschillende partijen en doelen.

Of haar vordering inhoudelijk standhoudt, is uiteindelijk aan de rechter. Maar uit alleen het bestaan van een schikking kun je niet direct afleiden wat haar motief is of of zij daar financieel beter van wordt.

[IlIlIllII]

Absoluut! Dat is haar goed recht. Maar in Amerika worden natuurlijk aan de lopende band rechtszaken aangespannen door individuele personen met als doel om daar een slaatje uit te kunnen slaan, zoal deze zaak (zo ik ervaar ik het tenminste). Ik geloof voor geen moment dat dit écht gaat om haar verslaving en mentale klachten (nogal subjectieve beweringen die moeilijk vast te stellen zijn) en het willen aanpakken van deze bedrijven.

[Stoney3K]

En in 99 van de 100 gevallen wordt er dan geschikt, omdat bedrijven doodsbang zijn dat er een uitspraak komt die als jurisprudentie kan worden gebruikt in zaken in de toekomst.

[himlims_]

aaaah het wel oude; toegestaan mits je betaald

te hard rijden op de weg is niet de bedoeling, maar als je 'betaald' kan het wel

[arjankoole]

slightly off-topic: een turkse taxi-chauffeur (in turkije) grapte daar een keer over: 'we houden van onze vrijheden, inclusief de vrijheid om lekker hard (viel mee) te rijden. Soms moet je daar (een boete) voor betalen".

Ik krijg altijd bij Amerika en schikkingen, vooral met de overheid, heel erg de neiging dat dat daar ook geld.

Het mag niet, maar je doet 't toch, en als je gesnapt wordt schik je voor een relatief irrelevant bedrag, en ben je van het gedonder af, en probeer je 't op een andere manier.

En zo wordt je als land al maar meer corrupt.

[Archcry]

Neuh, iemand wil gewoon centen zien. De rest is onbelangrijk.

Yep.

Misschien is de insteek ook wel geweest om gelijk te halen en de moraalridder in het verhaal te zijn maar, mensen doen rare dingen als het over geld gaat. Je ziel verkopen is niet voor niets een spreekwoord.

[drdelta]

mensen doen rare dingen als het over geld gaat.

Zoals doelbewust verslavende apps maken, en daar dan over liegen?

[autje]

De insteek hoeft niet altruïstisch te zijn (is het waarschijnlijk ook niet in dit geval), maar als zij in het gelijk gesteld wordt zullen er meer mensen een dergelijke rechtszaak gaan aanspannen. Als je met al die mensen een schikking moet treffen gaat dat op een gegeven moment aardig in de papieren lopen, en kan het bedrijf ervoor kiezen om de apps aan te passen zodat ze niet meer voortdurend voor veel geld moeten schikken.

Het feit dat TikTok en Snapchat hebben geschikt geeft al aan dat ze weinig vertrouwen hebben in een goede afloop van de rechtszaak. Nu is het één persoon die er een paar miljoen aan overhoudt wellicht, maar op basis van dit resultaat kunnen er straks 1000 op de stoep staan.

[Xbeek]

Ik hoop dat deze rechtszaak het begin is van een globale kentering. Laten we wel zijn social media is mogelijk de grootste verslaving ter wereld en er moet wel wat gebeuren…

[Redondo1982]

Het is gewoon gif…

[Marve79]

Digitale kanker is het eigenlijk. Gif ga je meestal gelijk aan dood.

Waar ze mee moeten beginnen is dat oneindig scrollen direct verbieden.

[nnndoh]

Dat is met de kranten ook, moeders van 76 zit een artikel te lezen., wilt een pagina terug en al de overige artikelen zijn opeens weg. zit ze eindeloos te scrollen waar is het nou?

[Psychilles]

Sinds recent heb je dus de mogelijkheid om instagram standaard op volgers te zetten. Dit heeft er voor mij gezorgd dat ik binnen 2min klaar ben met scrollen. Want dan heb ik alles gezien, wat ik wilde zien.

Erg blij met deze verbetering.

[Redondo1982]

Ja, ik noem het eigenlijk ook altijd zo (kankergezwel). Wilde alleen het woord even niet gebruiken op de één of andere manier. Gelukkig komt er steeds meer weerstand en gaan we hopelijk social media misschien ooit eens gebruiken op een normale manier en misschien nog beter: definitief verwijderen.

[iew]

Ik heb het al vaker gezegd, wat was er mis met de tijd van MSN, ICQ, fora en chatrooms zoals met Mirc ? Voordat het ellendige fenomeen 'social media' zoals FB de intrede deed ? De voorloper in Nederland was Hyves...

MSN, ICQ, fora en chatrooms zoals met Mirc waren in ieder geval afzonderlijke groepen, beter en makkelijker controleerbaar/beheersbaar. kleine communities online, in eigen beheer of beheerd door eigen moderators, in zo'n chatroom bijvoorbeeld zaten meestal alleen gelijkgestemden, kwam er iemand binnen die vervelend ging doen of rare dingen ging zeggen werd deze verwijderd.

MSN had je je eigen contacten, ICQ was dan wel wereldwijd maar 1 op 1. Het internet vond ik toen nog leuk en gezellig.

[Redondo1982]

Niks, fantastische tijd zelfs!

[Wailing_Banshee]

Ik meende dat dat alcohol was... En laten we tabak ook niet even vergeten.

[D-Ed]

Was inderdaad.. Er lopen meer mensen (en kinderen) met mobieltjes met socials erop rond dan dat er mensen zijn die roken en drinken (en dat dan heel de dag/nacht door).

Er zijn meer smartphones in de wereld dan dat er mensen zijn. Bron: Cijfers (2023)

[chantalcoolsma]

Die kentering is toch eigenlijk al ingang gezet door het europees parlement? Iemand als Kim van Sparrentak is hier al jaren mee bezig.

[pbk]

Je zou een punt hebben als dit bedrijf/deze bedrijven niet bewust de apps zo hebben gemaakt dat ze extra verslavend zijn om te blijven gebruiken.

Een bedrijf dat e-bikes maakt aanklagen omdat je niet kan stoppen omdat je het zo leuk vindt om te fietsen? Dat zou onzinnig zijn.
Maar een social media bedrijf aanklagen omdat ze er alles aan doen om je in de app te houden? Lijkt mij een goede zaak.

[FQYPW]

Natuurlijk doen ze het bewust.
Ze moeten immers inkomsten genereren.
Dit werkt net zo voor de gemiddelde game.
Maar heb ik in 20-30 jaar ook niemand over horen zeuren.

De keuze blijft toch altijd bij jezelf.
Ik zit niet heel de dag op mijn telefoon of laptop.
En aan mijn Tweakers profiel kan je ook zien dat ik hier niet dagelijks zit.

Mensen die het niet met me eens zijn zullen vast zelf een soort verslaving hebben en iedereen en alles de schuld geven behalve zichzelf.

Er is zoveel verslavend op de wereld.
Waaronder suiker wat de meeste verslaafde heeft wereldwijd.
Maar waarom kan ik er wel voor kiezen om het allemaal niet te consumeren?
Dan heeft dat toch te maken met hoe mentaal bestand je tegen iets bent?
En dat ongeacht hoe verslavend iets is.

De keuze is en blijft altijd bij jezelf of je ervoor kiest om aan iets te beginnen wat potentieel verslavend kan zijn.

[pbk]

Er is tot op zekere hoogte een eigen keuze om al dan niet verslaafd te raken (https://www.jellinek.nl/v...rslaafd-en-de-ander-niet/)
Maar er is natuurlijk wel een verschil tussen een bedrijf dat bewust zijn product verslavender probeert te maken en een een bedrijf dat dit niet doet.
Je geeft als voor beeld Tweakers.
Bij Tweakers zie je geen trucjes zoals endless scrolling
Instagram, Meta, TikTok etc. gebruiken dit soort trucjes wel en daarin zit dus het grote verschil.
Het is dus een samenspel van verslavingsgevoeligheid en bedrijven die daar al dan niet misbruik van proberen te maken.

Kijk bv ook naar tabak. Er worden extra stoffen aan toegevoegd om het verslavender te maken (https://www.jellinek.nl/v...-verslaving-te-vergroten/)
Dan wordt het dus extra moeilijk gemaakt om er weer mee te stoppen . Voor dit soort praktijken zou je dus wel een bedrijf aansprakelijk kunnen stellen en op dezelfde manier geldt dat wat mij betreft voor sociale media.

Edit: typo

[Reactie gewijzigd door pbk op 19 februari 2026 13:33]

[FQYPW]

Ik snap wat je bedoelt.
Dat iets moeilijk is om te stoppen snap ik maar het is niet onmogelijk.
Je kan elke seconde stoppen.
Doe je dat niet kies je er zelf bewust voor om door te gaan.
Er is geen stof, truc, magie of hogere macht die je de schuld kan geven.
De enige die schuldig is ben je zelf.
Daarnaast heb je ook altijd nog de keuze om er niet eens aan te beginnen.
Vooral als je weet dat je mentaal te zwak bent om te stoppen door vorige issues.

Ik heb ook gerookt maar meer gewoon op feesten.
Nooit behoefte gehad om verslaafd te raken en rookte thuis niet en deed dan zo een week of langer met 1 pakje.

Heb ook zat games gespeeld maar als ik andere prioriteiten had dan stopte ik en deed wat er gedaan moest worden.

Die discipline heb je allemaal zelf in de hand.

[SomerenV]

Dit werkt net zo voor de gemiddelde game.
Maar heb ik in 20-30 jaar ook niemand over horen zeuren.

Jij bent het debacle of loot boxes vergeten? En hoe mobiele games regelmatig negatief in het nieuws zijn gekomen vanwege allerlei shit om het verslavend te maken?

[FQYPW]

Heb het over de gemiddelde game en geen gachas of loot box games.
Dat noem ik ook niet echt spellen maar gewoon casino apps vermomd als spel.

[PVDK007]

Ik denk dat je je zwaar vergist en misschien, na wat zelfreflectie, ook wel verslaafd bent zonder dat je het door hebt. De laatste tijden vind ik social media verslavender dan roken en drugs.

Vraag jezelf het volgende af: kan ik al mijn social apps zoals whatsapp, signal, insta, reddit of wat dan ook weg doen en er niet meer voor een jaar lang aanzitten? Wat gaat er als eerste in je om?

[farlane]

Zei de dealer tegen de verslaafde ....

[koelpasta]

Ze hacken letterklijk de hersenen van de gebruikers. Hebben er uitgebreid psychologisch onderzoek naar gedaan hoe je mensen kunt hooken.

[FQYPW]

Dat is gewoon Psychologie.
Als je die studie hebt gevolgd heb je geen uitgebreid onderzoek nodig.
Heeft niks met "letterlijk hersenen hacken" te maken maar meer met de hersenen en denkwijze begrijpen en dat zo toe passen dat het tegen iemand gebruikt kan worden.
Dit zie je overal wel en word overal toegepast.
Niet alleen apps maar ook je dagelijks leven zoals reclames, verkopers, callcenters, etc.

Er zijn altijd mensen die erin trappen.
Maar ook mensen die dit niet doen.

En zo werkt dat met verslaving exact hetzelfde.
Begin er gewoon niet aan.
Want het is niet noodzakelijk om te overleven en het is pure luxe.

[fletnix2.0]

Meta-ceo Mark Zuckerberg ontkent tijdens een rechtszaak dat het bedrijf nog apps maakt die bedoeld zouden zijn om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden.

Wij van WC eend....

[jpfx]

Al hangt je broek op je enkels, altijd ontkennen.

[Knijper1962]

<<Dat het bedrijf nog apps maakt die bedoeld zouden zijn om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden.>>

Let eens op het woordje " nog". Dat kan hij makkelijk zeggen, zonder te liegen, want ze hebben die apps al.!

[iew]

Blijft een rare zin, maakt hij ze niet meer ? maar heeft het dus wel gedaan, dat zijn namelijk de apps die nu al heel lang worden gebruikt nietwaar ? Zo lees ik die zin namelijk.

[JoWa]

Je was mij voor...

[Deido]

TikTok en Snapchat hebben al een schikking met de aanklager getroffen. Hierbij bieden de bedrijven een vorm van compensatie — meestal geld — maar geven ze geen schuld toe.

Blijft toch te bizar voor woorden dat dit gewoon mag, als ze bereid zijn om te betalen, in alle gevallen waar dit gebeurt, geven ze in weze toch al aan dat ze fout zitten?

[watercoolertje]

Dat kan je ook omdraaien, als je weet dat je een rechtszaak kan winnen waarom dan schikken?

Het is echt niet zo simpel als: schikken = schuld...

PS En waarom zou schikken niet mogen? De aanklager trekt zijn klacht zelf in!

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 19 februari 2026 10:07]

[Deido]

Ze schikken volgens mij vaak de andere kant op ook omdat ze (in Amerika) sowieso gewoon uit zijn op geld niet hun gelijk, het proces loopt ook vaak veel vlotter, en het bedrijf schikt liever om die reden en ook om reputatieschade in te perken want er is nooit uitgekomen dat ze fout zitten. Denk ik dan.

[beerse]

Of zaken verslavend zijn of niet... Hier hoor ik een vergelijkbare retoriek als zo'n 50 of 40 jaar geleden omtrent roken. Nee, het is niet verslavend, het is alleen maar extra lekker en extra makkelijk gemaakt. We voegen wel wat filtertjes toe om de problemen te voorkomen maar daarna gaan we verder...

Hopelijk zien anderen dat ook in en gaat het afbouwen van 'extra lekker' zo snel mogelijk en zonder dat het weer extra, ontwijkende en afwijkende tactieken worden gebruikt. De vape die als oplossing voor het verslavende roken is ontwikkeld, blijkt alleen maar extra verslavend te zijn. Dergelijke ontwikkelingen hebben we in de multi-media-verslaving niet nodig.

[Framoes]

Halfslachtige of onhandige maatregelen om zichzelf vrij te pleiten. Als je het goed doet, gaan gebruikers klagen en kan je zeggen dat het de schuld van de overheid is met hun regels.

Gek genoeg beschermen sommige mensen een miljardenbedrijf dat ze schade toebrengt en zijn ze vervolgens kwaad op de overheden die die bedrijven aanpakken om die schade te beperken.

Als ik er zo over nadenk is dat gedrag dat je wel vaker bij verslaving ziet.

[Vexxon]

Iedereen weet dat dit grote onzin is, het is absoluut wel bewust. Zuckerberg weet simpelweg dat hij hiermee weg kan komen door het gewoon te ontkennen, het is immers wat de regering zelf ook aan de lopende band doet.

[Splorky]

Het is natuurlijk niet de bedoeling kinderen bewust verslaaft te maken. Dat het wel gebeurt op de weg naar winst maximalisatie en dat er psychologische trucs worden uitgehaald die ook in omgevingen als casinos gebruikt worden om ze veel mogelijk te te verdienen door dopamine trucks., tjah, kijk een naar die bergen winst.

[CriticalHit_NL]

Zou ik ook zeggen als ik de CEO van een dergelijk bedrijf was, zeker met de functionaliteit tot oneindig kunnen scrollen op basis van je interesses.

[GameNympho]

Zou er nog een schikking komen of gaat er vervolgd worden met een strafmaat?