Meta en Google zijn aansprakelijk voor schade door verslaving aan sociale media

De jury in een rechtszaak in de VS heeft Google en Meta aansprakelijk gesteld voor de schade die een 20-jarige vrouw leed door verslaving aan sociale media. Het is voor het eerst dat dat gebeurt en dat kan grote gevolgen hebben.

De jonge vrouw betoogde in de rechtbank van de Amerikaanse stad Los Angeles dat zij schade had opgelopen door de verslavende werking van YouTube en Instagram en de jury gaf haar gelijk, meldt Reuters. De lijn van de aanklagers was in tegenstelling tot eerdere rechtszaken niet dat zij schade had opgelopen door de content op YouTube en Instagram, maar door het ontwerp van de platforms. Dat maakte haar verslaafd aan die sociale media.

In eerste instantie waren Snap en TikTok ook betrokken bij de rechtszaak, maar zij troffen al eerder een schikking met de jonge vrouw om te zorgen dat zij niet betrokken werden bij deze rechtszaak. Daarom richtte de zaak zich alleen op Google en Meta.

Meta laat weten dat het zich beraadt op juridische vervolgstappen. Google gaat zeker in beroep. De aanklager toont zich tevreden. "De uitspraak van vandaag is een referendum − van een jury, aan een hele branche − dat er eindelijk verantwoording moet worden afgelegd."

De jury kende in elk geval al de jonge vrouw een schadevergoeding toe van 3 miljoen dollar. De jury oordeelde bovendien dat de bedrijven wisten dat het ontwerp van hun apps schadelijk was, maar bewust besloten gebruikers daarover niet te vertellen. Er kan nog geld bijkomen als 'punitive damages', maar hoeveel dat precies zal zijn, is nog niet duidelijk. De uitspraak kan grote gevolgen hebben.

Reacties (110)

[Ardbeg10]

Dit vind ik een interessante casus. Mijn eerste reactie is eigenlijk dat het goed is dat de mogelijk verslavende werking van social media, die naar mijn idee bewust wordt ingebouwd door grote techbedrijven, eindelijk juridisch wordt aangepakt. Dat zou best eens de deur kunnen openen voor meer van dit soort zaken.

Aan de andere kant zet ik wel vraagtekens bij die schadevergoeding van 3 miljoen dollar. Dat betekent dus dat een 20-jarige voor dat bedrag schade zou hebben geleden door intensief socialmediagebruik. Ik geloof zeker dat social media schadelijk kan zijn voor je mentale gezondheid, en ook dat die schade verder gaat dan alleen verloren tijd. Maar ik vraag me wel af hoe die schade zo concreet en aantoonbaar is gemaakt dat een bedrag van 3 miljoen gerechtvaardigd is.

Zeker omdat het slachtoffer ook al met een andere techgigant heeft geschikt, krijg ik toch een beetje het gevoel dat het hier niet alleen om principe draait, maar dat financieel gewin ook een belangrijke rol speelt. Of, om het heel plat te zeggen, ik zou ook wel een paar jaar op social media willen doorbrengen als ik daar 3 miljoen mee verdien. Ok, ik weet dat ik chargeer, maar het punt is hopelijk duidelijk.

[Reactie gewijzigd door Ardbeg10 op 25 maart 2026 21:30]

[AnonymousGerbil]

Aan de andere kant zet ik wel vraagtekens bij die schadevergoeding van 3 miljoen dollar. Dat betekent dus dat een 20-jarige voor dat bedrag schade zou hebben geleden door intensief socialmediagebruik.

Dat betekent dat niet. Een jury in de vs heeft namelijk de ruimte om bedrijven bij bewust schadelijk handelen als straf fors hogere schadevergoedingen toe te wijzen.

[telenut]

3 miljoen is geen straf voor zo een bedrijf. Het is een straf als het een boete is, niet als het een schadevergoeding is... @Ardbeg10 heeft hier gewoon groot gelijk.

[Vreemdevis]

Nee maar het zet wel de deur open naar veel meer schadeclaims, en dat is de echte straf

[Sinester]

Klinkt mij meer als een motivator om een rechtzaak aan te spannen, vind het echt belachelijk dat ze dus een 20 jarig persoon even 3 miljoen gaan geven voor dit

Als ik in Amerika had gewoont zou ik nu ook een rechtzaak aanspannen, kan ook wel 3 mil gebruiken. Ik kan dan ook niet aan het gevoel ontkomen, dat dit puur om geld gaat.

[Reactie gewijzigd door Sinester op 26 maart 2026 10:01]

[Jagio55]

In de VS spannen ze al een rechtszaak aan als je kopje koffie op een nat schoteltje geserveerd wordt. Zit daar zo langzamerhand in de genen. Er is geen enkel ander land waar de "I'll sue you" cultuur zo is ingeburgerd.
$ 3 miljoen, hmm, tijd om telefoonfabrikanten aan te klagen vanwege het super makkelijk ter beschikking stellen van apparaten waaraan je verslaafd kunt raken....
Alleen in de VS kans van slagen, schat ik in....

[MarcMK2]

Als ik bron moet geloven levered 1 gebruiker "$57.03 during FY2025" op. Dan betekend een boete van 3 miljoen dat deze gebruiker de rest van zijn leven niet rendable meer gaat zijn voor Meta.

Op de balans is het verwaarloosbaar maar op een individuele gebruiker significant

[maquis]

Je moet niet vergeten dat in wen hyper-capitalistisch land als se Us, elke scheet word afgemeten in geld. Heel andere standaarden dan we hier gewend zijn.

[M.vd.Haak]

Wellicht moet je het bedrag loslaten om tot de juridische kern te komen en dat is de precedentwerking die deze zaak zal hebben. Juristen zullen blij zijn, want dit schept een opening voor potentiële zaken.

Het toekennen van de immateriële schade is een (primair) context gevoelige aangelegenheid en daarmee zal het niet per se een precedent scheppen als het gaat om de orde van grootte van de schadevergoeding.

De mogelijkheid om überhaupt tot een schadevergoeding te komen is nu echter wel geschapen.

[S.McDuck]

Wat een vreemde reaties.

Het is niks nieuws dat deze bedrijven inspelen op het aansturen van gedrag doormiddel van bepaalde triggers en stimulatie doormiddel van persuasive design. Bedrijven die speciale functies hebben voor engagement door systematisch gebruik van psychologischen, gedragswetenschappers en wetenschappelijke studies. En deze inzetten om hun producten 'beter' te maken en voor 'engagement' van de gebruikers afdoen met: je doet het toch zelf?!

[Daoka]

Bedrijven moeten gestraft worden voor hun daden. Maar dit voelt ook verkeerd. Nu weet ik niet de achtergrond van deze vrouw of het fijne van de zaak. Nu weet ik niet hoeveel hiervan waar is maar in de achtergrond artikel staat

Meta en Google hebben de aantijgingen stelselmatig ontkend. De verdediging van Meta richtte zich voornamelijk op de persoonlijke omstandigheden van de jonge vrouw en de advocaten probeerden de jury te overtuigen dat haar mentale problemen voortkwamen uit een moeilijke thuissituatie en trauma's, en niet primair door het gebruik van Instagram.

Als het waar is dat ze dus daarvoor al grote problemen had dan klinkt het alsof het een bewuste keuze van haar was om daar naar toe te gaan om toch ergens "vermaak" uit te halen. Natuurlijk zal de verslavende deel op social media zeker niet geholpen hebben maar uiteindelijk was ze ook wel volwassenen. En ik snap zeker dat als je depressief bent (of wat ze ook heeft) dat "logisch" denken soms lastig is. En met logisch bedoel ik dan dat je bijvoorbeeld niet om je toekomst geeft. Maar ik denk ook dat ze wel weet dat zoveel op social media ook niet gezond is.

Kan zij bewijzen dan zonder de verslavende gedeeltes dat haar leven beter zou zijn? Of zou ze dan nog steeds zoveel kijken op social media? Of zou ze dan ergens anders haar tijd nutteloos aan spanderen (zoals Netflix, gamen of in bed liggen en niets doen) en evengoed nog een slecht leven hebben? Kan ze bewijzen dat haar leven niet beter is door (de verslavende) social media? Ik kan wel voorstellen dat als dit haar enigste plezier is in het leven dat dus een leven zonder social media helemaal weinig plezier zou kunnen hebben. En misschien zelfs daardoor zelfmoord zou plegen. Dus misschien heeft social media haar leven wel gered. En had ze echt nog nooit eerder gehoord dat (te veel) social media verslavend kon zijn of ieder geval problemen kan creëren of wist ze het wel en besloot ze evengoed door te gaan? Heeft ze überhaupt wel hulp proberen te zoeken om te stoppen nadat ze het wist of vond ze de verslaving ook geeneens erg? Is ze gestopt met bijvoorbeeld school of een baan kwijt geraakt door de verslaving? Is haar intelligentie niet hoog genoeg om te beseffen dat te veel social media slecht is (want de meeste dingen met te ervoor zijn niet goed zelfs zonder verslaving factoren erbij)?

Ik vind het dus te makkelijk gezegd dat de verslaving gedeelte haar (veel of iets) schade heeft gedaan. Nogmaals het zal zeker niet geholpen hebben maar verder als dit wil ik niet gaan zonder meer te weten. En ja social media moet dus minder verslavend worden maar of deze rechtzaak dus compleet rechtvaardig is zet ik dus ook vragen bij.

[Arjan P]

Nu weet ik niet de achtergrond van deze vrouw of het fijne van de zaak. Nu weet ik niet hoeveel hiervan waar is
<> Nogmaals het zal zeker niet geholpen hebben maar verder als dit wil ik niet gaan zonder meer te weten.

Er is dus een hele rechtszaak geweest waar beide partijen allerlei argumenten en bewijzen hebben geleverd, die waarschijnlijk ook antwoorden geven op de vragen die jij stelt. Het komt er dus eigenlijk op neer dat je veel niet weet van deze zaak maar toch een mening hebt. De jury bij die rechtszaak ook - en die hebben wel alle argumenten voor en tegen gehoord. Dus, bottom line, wij weten het niet (ik ook niet) en dus is het beter om ook niet te oordelen.

[Daoka]

Dat was inderdaad een van de eerste zinnen die ik schreef. Aan de andere kant hoeveel die hier reageren hebben de hele zaak gelezen of gezien en hebben een mening? Heel veel reacties zelfs buiten deze artikel zijn vaak genoeg zonder bewijzen of het precies weten. Bedrijf (naam) doet x er er zijn reacties van data mining, doen ze voor de aandeelhouders te vreden houden, ect. Ook allemaal zonder bewijs.

En ja sommige vragen zullen wel beantwoord zijn maar sommige zullen mogelijk niet beantwoord zijn of zelfs onmogelijk te beantwoorden zijn. Niemand kan een alternatieve tijdlijn zien dus hoe het anders zou zijn kan niemand beantwoorden. Niemand weet precies waar welke reacties van de hersenen precies vandaan komen (uit welke ervaringen, gevoelens, ect). Dus ik vind het knap dat ze kan zeggen dat het door de verslaving komt. Nogmaals het zal zeker invloed gehad kunnen hebben maar ik vermoed zeker wel een gedeelte eigen schuld tenzij ze echt compleet naïef is.

Ik heb ook even een beetje zitten doom scrollen omdat het niet helemaal goed ging. Maar ergens van binnen wist ik ook gewoon dat dit niets opleverde en toch ging ik door. Nee niet specifiek vanwege de verslaving, wel omdat het gewoon makkelijke content was, dat ik weinig zin had ik andere dingen. En ja natuurlijk werkt het bij iedereen anders. Maar

Daarbij wilde Mosseri zestien uur per dag Instagram gebruiken niet 'een verslaving' noemen, maar alleen 'problematisch gebruik'.

16 uur per dag is wel heel extreem, zelfs voor een verslaafde.

[ArremeR]

Bedrijf (naam) doet x er er zijn reacties van data mining, doen ze voor de aandeelhouders te vreden houden, ect. Ook allemaal zonder bewijs.

Dat is letterlijk het verdienmodel van deze gasten, hoezo moeten we dit dan aantonen? Zonder hebben ze geen enkel bestaansrecht; wij zijn het product, etctera etcetera.

[Vexxon]

Volgens mij is het algemene kennis dat Google en Meta aan verregaande datamining doen en als dat voor jou niet het geval is vraag ik me af of je het technieuws de afgelopen 20 jaar uberhaupt gevolgd hebt.
In de docu Social Dilemma geven meerdere oud-werknemers van social media bedrijven aan dat er teams van psychologen aan het werk zijn om de apps verslavend te maken.

Ik heb ook even een beetje zitten doom scrollen omdat het niet helemaal goed ging. Maar ergens van binnen wist ik ook gewoon dat dit niets opleverde en toch ging ik door. Nee niet specifiek vanwege de verslaving, wel omdat het gewoon makkelijke content was, dat ik weinig zin had ik andere dingen.

Dit is wel een ironisch stukje, dit leest als: Nee ik kan er ieder moment mee stoppen, ik ben echt niet verslaafd. En je geeft ook perfect aan wat de oorzaak is, namelijk de ‘gewoon makkelijke content’. Denk je dat het toeval is dat je ‘gewoon makkelijke content’ te zien krijgt of zou daar een gedachte achter zitten?

[Argantonis]

De meeste drugs verbieden we ook, ondanks dat er ook zat mensen zijn die het met mate kunnen gebruiken en dat excessief gebruik vaak gepaard gaat met andere problemen. Klinkt een beetje alsof je daar hetzelfde over zegt. Dat kan natuurlijk een valide standpunt zijn.

[Daoka]

Ik bedoelde het meer dat we niet weten hoe het anders zou zijn. Zou ze dan wel werken of op school ziiten? Of is ze misschien depressief en zou ze de hele dag in bed liggen niets doen?

En dat dus schade door verslaving wel een makkelijk antwoord is. Want waarom is ze begonnen? Misschien inderdaad omdat het gewoon leuk was maar misschien dus ook wel omdat ze dus een zwaar jeugd gehad heeft en dus dit als afleiding zocht. In dat geval maakt de verslaving het natuurlijk niet makkelijker maar misschien heeft het dus ook niet echt veel schade gedaan omdat er al schade was.

En (quote uit de andere artikel)

Daarbij wilde Mosseri zestien uur per dag Instagram gebruiken niet 'een verslaving' noemen, maar alleen 'problematisch gebruik'.

16 uur per dag is wel extreem veel, zelfs voor een verslaafde. Ik kan me niet voorstellen dat het gelijk begon met 16 per dag. Is het alleen opgelopen door de verslaving of spelen er dus meerdere dingen? En ergens moet je toch ook wel bewust zijn dat zoveel social media niet goed is zelfs al weet je niet dat het zo verslavend is. Daarom vind ik het dus mede gewoon eigen verantwoordelijkheid. Ik snap dat het niet makkelijk zou zijn om te stoppen als het echt een verslaving is maar toch verwacht ik dus dat er wel meer speelt dan alleen verslaving dingen die speciaal ingebouwd zijn.

[Sinester]

in dat geval zou je dus coffeeshops kunnen aanklagen omdat je verslaaft bent geraakt.

[ArremeR]

Een coffeeshop kom je niet binnen als kind. Deze zaak loopt al even, ze is als kind verslaafd gemaakt aan deze platformen. Ongebreidelde techexperimenten op de samenleving uit winstbejag zonder verantwoording en aansprakelijkheid: moeten we niet willen.

[ArremeR]

Je gaat voorbij aan het feit dat deze dame vanaf kindsafaan, 6 jaar oud, verslaafd is gemaakt aan social media. Deze zaak loopt al even.

En kom me niet met het argument aan dat de ouders hier eerder hadden moeten ingrijpen. Niet opnemen voor bedrijven die willens en wetens ons manipuleren om zoveel mogelijk naar hun enigzins verfoeilijke advertenties te kijken, kom op Tweakertjes, jullie kunnen het.

[lucatoni]

Ik ben heel benieuwd waar de grens straks gaat liggen. We kunnen allemaal wel zien dat social media apps verslavend werken. Maar wat is de grens tussen toelaatbaar, en verslavend: Tenslotte is het doel van veel app makers (niet alleen social media, maar ook games) om de app zo actief mogelijk te laten gebruiken.

[Accretion]

Netzoals de karma-punten van Tweakers.net?

Eigenlijk probeert elk platform, media of reclame zo veel mogelijk jouw aandacht te onttrekken van de rest van de wereld?

[Kars]

Precies. Uiteindelijk heeft elk mediabedrijf maar één doel: zoveel mogelijk van jouw tijd opslokken.

Algoritmes die je in een bubbel zuigen, de opbouw van een website (“hee een rood puntje in de rechter bovenhoek, ik heb een melding”) en zoveel meer zaken die je doen blijven.

Het is een gezwel dat moet worden weggesneden.

[3raser]

Dit kun je volgens mij nog veel breder trekken. Ieder product probeert toch in te spelen op de wensen van de klant? Of je nu een auto koopt of een magnetron, het gebruiksgemak speelt een enorme rol bij de keuze door de consument. Omdat het bij fysieke producten niet direct tot een verslaving kan worden gerekend betekend het nog niet dat ze niet dezelfde aandacht proberen te trekken.

Zou iemand Apple aan kunnen klagen vanwege het feit dat iOS zo gebruiksvriendelijk is? Jij werd tenslotte "verslaafd" aan de manier van gebruik en bent nu verplicht daar iedere zoveel jaar een dure iPhone voor aan te schaffen.

[Tjidde]

Ons simpele mensen brein is niet op gewassen tegen een leger aan psychologische medewekers, die zich 100% in zetten om juist de slechte eigenschappen van je brein uit te buiten. Om zo maar voor te zorgen de gemiddelde tijd in een app met 1 of 2 minuten te verhogen. Doe meer van dat soort trucjes en de mensen die niet hun de mentale kracht hebben wonen zo wat in zo'n app.

Facebook is heel lang het bedrijf geweest dat de meeste psychologen in dienst had van de VS. Of dat nu nog is of niet weet ik niet.

[Zwatelaar]

Ten eerste: aan wat ga je verslaafd raken als er geen producent is?

Ten tweede: (dark) patterns om je gekluisterd te houden aan het product, geen waarschuwing en ook nog eens dik geld verdienen aan jou is niet helemaal ok. Ter vergelijking: een alcoholische drankje op de markt brengen en aanprijzen als dorstlessend zonder waarschuwing voor de effecten op gezondheid (waaronder verslaving).

Je hebt zelf natuurlijk een verantwoordelijkheid maar wat jij doet is victim blaming. Zoiets als iemand die opgelicht wordt zeggen dat hij gewoon beter had moeten opletten.

[pietvelleman]

dark patterns = ik vind een katteplaatje leuk, dus krijg ik een katteplaatje te zien...

Mensen schrijven over "dark patterns" alsof ze in een Harry Potter wereld rondlopen... Een magisch iets, die jou op zielsniveau opzuigt en corrumpeert...

Vroeger keken jongeren 5 uur per dag MTV music videos
Veel jongeren spelen (speelden?) 5 uur per dag games.
En de laatse jaren zitten veel jongeren 5 uur per dag op social media (en games, en music videos via tiktok)

Allemaal 'dark patterns' die je aan een beeldscherm gekluisterd houden...

[Zwatelaar]

Je geeft een eigen invulling aan de term dark pattern en gaat het vervolgens in het ridicule trekken.

Lees je eerst in wat de term dark pattern inhoudt en lees je eigen reactie nog een keer.

[pietvelleman]

ik heb de wiki over Dark Patterns gelezen.
Bijzonder lachwekend...

Barstensvol voorbeelden die op vele terreinen en in meerdere en mindere mate overal voorkomen. En als ik naar de lijstje kijk dan komen Facebook en soortgelijke bedrijven er nog gunstig uit, vergeleken met vele 'goede doelen'...

Sommige vinden Tweakers ook een "kakkerlakkenmotel": makkelijk binnen te komen, maar vertrekken en account verwijderen wordt je lastig gemaakt:
Procedure opheffen account onnodig moeilijk

[Ulysses]

Bedankt voor deze link. Ik had mij ondertussen ook meerdere malen vastgebeten op de procedure. Ironisch dat dit natuurlijk ook al te vinden was op GoT. Het doet mij concluderen dat ik blijkbaar niet met de juiste termen gezocht had, en dat dit wat betreft mijn eigen content voor anderen ook niet altijd zomaar gebeurt.

En verder: ja, ik heb een geschiedenis. Nee, die was niet perfect. Ja, ik ben een mens, en als het kunstwerk van mijn ruim 26 jaar aan af-en-aan-bijdragen aan deze losvaste community iets heeft opgeleverd, is het wel het inzicht dat dit vrij normaal is en vooral in mijn eigen hoofd zo groot gemaakt wordt. Ik heb mij inmiddels — mede onder invloed van een fijne vakantie — weer bedacht. De procedures hier zijn er kennelijk met een reden. Ik wil de vrijwilligerscapaciteit dan ook helemaal niet belasten met nodeloze overhead.

Anders is dat bij de meer wezenlijke sociale media, waar het gebruik van en de interactie met het platform het enige en hoogste doel is; het punt waar dit onderwerp over gaat. Waar Tweakers in termen van verslaving een eetcafé met optionele drinkgelegenheid is, waren Facebook, LinkedIn of Insta toch echt de respectievelijke coffeeshop of slijterij. Daar wordt de corebusiness voornamelijk gefaciliteerd door de slechte eigenschappen van zwakkere consumenten. Ik vermoed dat de verdeelsleutel voor gezond/ziek gebruik van andere middelen ook opgaat voor sociale media. Van alcohol zegt men bijvoorbeeld dat 80% van de consumpties gedaan wordt door 20% van de consumenten. Dit geeft aan dat het businessmodel op deze wijze de kwetsbaarheid exploiteert.

Dit soort kennis over verslavingsgevoeligheid is echter al decennia aanwezig in de maatschappij, en er valt echt wat voor te zeggen dat bepaalde bedrijven willens en wetens een duistere configuratie hebben aangewend om die scheve verhoudingen te maximaliseren. Over welke schade hebben we het dan? Nou, zoals bij elke verslaving — ik ben helaas een ervaringsdeskundige op dat gebied — komt het met veel sociale gebreken, eenzijdige tijdsbesteding en verkwisting van potentieel. Daarbij zijn sociale media ook nog eens zo ingericht dat wanneer je tussen het lijden door nog een goed idee had uitgeperst, een ander hier nu winst mee mag maken. Je bent dan feitelijk voor niets mentaal uitgeknepen.

Dat is naar mijn idee niet het zuivere verdienmodel of doel van Tweakers.net an sich. Om terug te komen op jouw reactie: ja, sociale media zijn voor mensen die sowieso al verslavingsgevoelig waren een behoorlijke katalysator voor ongezond gedrag. Nee, deze site is daar niet bepaald een schoolvoorbeeld van.

[Echt niet.]

En daarvoor zaten ze zeker 5 uur voor de grammofoonplaat? Social media is wel een nieuw iets en al helemaal in de vorm hoe het nu gebeurt, op de gebruiker getarget voor zo lang mogelijke interactie.

[pietvelleman]

Gamen was ook nieuw! Ik weet niet hoe oud jij bent... Maar ik kan me de ellelange discussies herinneren, inclusief wetenschappelijke bewijzen hoe slecht het was...
Social Media is nu - soort van - nieuw. Straks zit de halve wereld met AI te chatten.
En daarna... god weet wat...

Ik ben overigens ook van mening dat het slecht is. Zowel gamen, porno, socialmedia, online gokken. Het is allemaal erg slecht... voor degene die vatbaar zijn voor verslaving. Ik vind alleen dat de focus hier op Tweakers bij sommigen... nogal selectief is... en weinig doordacht....

[Muffles]

Je bedoelt waarschijnlijk vijf uur buitenspelen. Ja, dat deden wij als kind inderdaad. En toen de eerste computers kwamen, zaten we niet 5 uur achter elkaar op dat ding. Sowieso zaten daar ouders tussen, maar het was ook niet zo interessant, omdat er geen algoritme was. Je gebruikte een computer om je eigen games op te starten, of veelal gerichte informatie op te zoeken. Je kwam niet op één plek waar je zonder wat te doen constant bediend werd met kattenplaatjes. Nu is dat wel zo. Ik keek absoluut MTV - Beavis & Butthead rocks - maar geen 5 uur. Het was vooral in de avond, nadat ik terugkwam van het stappen. Nu is dat stappen er niet meer en zitten we allemaal op dat ding, en in veel gevallen ook als we in een restaurant zitten, in de bios, in het café, in de winkel. Dat is echt anders dan vroeger, volgens mij.

[Sinester]

Je bedoelt waarschijnlijk vijf uur buitenspelen. Ja, dat deden wij als kind inderdaad. En toen de eerste computers kwamen, zaten we niet 5 uur achter elkaar op dat ding

Ehm jij misschien niet, maar ik en horde aan andere kids in die tijd wel, toen ik me eerste NES kreeg was ik verslaaft, en toen ik me eerste PC kreeg was ik nog veel meer verslaaft, dat was letterlijk het begin van me liefde voor Computers en games

Je geheugen lijkt me wat selectief, of ben je soms Hyves, MSN, de Chat Rooms etc allemaal vergeten? die hielden kids in mijn tijd gekluisterd aan de PC.. voor uren!

en ja ik zat ook gewoon nog op een sport en speelde buiten dus me ouders vonden het wel prima

[Reactie gewijzigd door Sinester op 26 maart 2026 10:09]

[thunder8]

Niet alleen gebruiken we social media voor de meeste onzin, maar vullen ook elk dood moment met het kijken naar het schermpje. Als je moet wachten op je eten, als je moet wachten voor de bus, elk dood moment moet nu worden gevuld met schermtijd. Waar je vroeger lekker om je heen keek, even een gesprek aanknoopte met een buurtgenoot, zit iedereen nu geïsoleerd vastgeplakt aan zijn/haar scherm. Hoeveel zie je nu echt van je vrienden nog op social media? Het is verworden tot een veredeld ad-platform met meer berichten van "influencers" dan van mensen die je daadwerkelijk kent. Tenminste tussen alle ads door, waarmee je dood gegooid wordt. Social media heeft nagenoeg iedereen asociaal gemaakt in het echte leven. Hoewel ik weinig post op social media, betrap ik mijzelf soms ook op het kuddegedrag van op mijn telefoon kijken tijdens het wachten. Terwijl het geen toegevoegde waarde heeft.

Begin 2000 paar keer naar Ibiza op vakantie geweest en je maakte snel contact met mensen om je heen. Als bepaalde mensen naar een bar gingen of club en jij had interesse, dan ging je met zijn allen daarheen. Paar jaar geleden weer naar Ibiza geweest en iedereen zit in zijn eigen bubbeltje. Contact maken met mensen om je heen lijkt wel vies woord. Je spendeert duizenden euro's aan je vakantie, om dan daar hetzelfde te doen als thuis, als een zombie vastgeplakt naar dat kleine scherm kijken. Blijf dan gewoon thuis. Ze gaan alleen nog maar naar het buitenland voor de foto's en de clout op social media. Kijk mij een "good-life" hebben! Vakantie voor mij is relaxen, cultuur snuiven, nieuwe mensen leren kennen en afhankelijk van de bestemming, nog wat historie leren.

[Daoka]

Je hebt zelf natuurlijk een verantwoordelijkheid maar wat jij doet is victim blaming. Zoiets als iemand die opgelicht wordt zeggen dat hij gewoon beter had moeten opletten.

Gedeeldelijk ja en gedeeltelijk nee. Ik wil niet zeggen dat iedereen die opgelicht wordt beter had moeten opletten. Maar als je de "nigerian prince" geld stuurt dan ja had je maar beter moeten opletten. Een klein klein beetje logisch denken en je kan al verwachten dat het nep is. Hoe komt de nigerian prince aan specifiek jouw mail adres en waarom zou die het überhaupt aan jouw vragen en niet bijvoorbeeld hulp van een overheid? Of bijvoorbeeld ik kan niet bij het geld maar op 1 of andere rare manier kan ik het wel overmaken? Klinkt al raar maar zelfs al zou dit waar zijn waarom zou hij dan niet bij een andere bank een rekening openen of bijvoorbeeld familieleden of vrienden gebruiken. Of zelfs iemand in zijn eigen land. Nee het is blijkbaar logischer dat een compleet vreemde die ver weg is, die elkaar nooit ontmoet hebben of contact gehad hebben zo maar vertrouwt wordt met een grote geld bedrag. Ergens zouden dus wel belletjes moeten rinkelen dat er hier iets niet klopt.

Dat iemand bijvoorbeeld doet alsof die van de bank is en je trapt daar in dat kan ik nog wel snappen ondanks dat de banken eigenlijk genoeg waarschuwen dat ze bepaalde dingen nooit vragen.

Maar ook in dit geval. Zelfs als je niet weet dat het verslavend is even een beetje logisch denken en je kan tot de conclusie komen dat te veel social media dus niet goed kan zijn. Dus tenzij er goede bewijzen zijn dat het echt alleen door de verslaving komt (en dus niet bij door eigen problemen zoals ze Google en Meta als verdediging gebruikte volgens de achtergrond artikel) vind ik het in dit geval gedeeltelijk haar eigen schuld. De verslavende factor zal niet helpen maar ik verwacht dus niet het enigste probleem dus alles op de verslaving schuiven vind ik wel ver gaan. Dus voor mij gevoel is het dus gedeelde schuld.

[kabelmannetje]

Kan je ook inhoudelijk reageren waarom jij het prima vindt dat bedrijven echt alles eraan mogen doen om mensen verslaafd te maken?

Een sigaret gratis aanbieden op de kleuterschool, dat vindt jij natuurlijk ook geen probleem.

[pietvelleman]

Zullen we het eens over Tweakers hebben?
Wat vind je van het karma systeem en de plusjes die je kunt krijgen? Puur gericht om jou zo veel mogelijk hier op de site te houden...

Mag dat? Of vind je het heeeeel anders?
Want een 'duimpje' van Facebook is veeeel erger...

Onbegrijpelijk deze discussie...

[kabelmannetje]

Ik wist niet dat het doel van Tweakers is om psychisch kwetsbare mensen, zo lang mogelijk te laten hangen. Heb je bewijs van deskundigen hiervoor?

[pietvelleman]

Natuurlijk is het karma systeem en de plusjes bedoeld om mensen zo lang en vaak mogelijk hier te laten komen... Denk je dat het bedoeld is om af te schrikken?

En nee, het is niet specifiek gericht op psychisch kwetsbare mensen... Maar dat is Facebook ook niet...

[kabelmannetje]

Aha. Ga je nu echt kopen te beweren dat Tweakers aan endless scrolling doet? Ga je beweren dat Tweakers aan zorgvuldig getweakte AI-feed doet? Ga je beweren dat Tweakers psychologen inhuurt met als doel de kwetsbare groepen zo lang mogelijk vasthoudt?

Graag hoor ik bewijs daarvan.

[ArremeR]

Volgens mij is de inzet van het Karmasysteem bij Tweakers zoveel mogelijk bedoeld om zonder tussenkomst van een leger admins een moderatiesysteem van en voor gebruikers in de lucht te houden.
Ik geloof niet per sé dat Tweakers er in het beginsel alleen op uit is om maximale engagement te hebben van haar gebruikers.

Naief, misschien, maar niet overal zit een complot tegen de mensheid achter.

[kabelmannetje]

Schokkend, dat jij vindt dat bedrijven kinderen gewoon verslaafd mogen maken door sigaretten uit te delen.

Gelukkig bepaal jij niet de wet.

[Carlos93]

Volgens mij ben jij de enige hier die sigaretten uitdelen op een school aanhaalt.

[kabelmannetje]

Ja, klopt. Dus fabrikanten mogen niet alles van de wet. Kinderen bewust verslaafd maken aan sigaretten, mag dus niet. En in deze zaak, social media die mensen bewust verslaafd maakt, mag dus ook niet. Vandaar de boete.

[Reactie gewijzigd door kabelmannetje op 26 maart 2026 00:24]

[Manderlay1]

Ja natuurlijk wel, wat ze serveren in McDonald's enzovoort is net gemaakt om er verslaafd aan te geraken.

[kabelmannetje]

Het eenvoudige antwoord is, ja. Vandaar dat McDonald bijvoorbeeld niet nicotine in hun hamburgers mag stoppen. Verder mag McDonalds ook niet whiskey schenken aan kinderen.

[Reactie gewijzigd door kabelmannetje op 25 maart 2026 22:28]

[pietvelleman]

Geheel mee eens! En de -1 is natuurlijk onterecht (shame to the downvoters!).

Hoeveel Tweakers zaten vroeger (of nog steeds) 5 uur per dag te gamen? Hoeveel gameverslaafden zijn er? Games moet je ook minder leuk maken!

Hoeveel pornoverslaafden lopen hier rond? Maak die vrouwen en mannen lelijker! Pornhub maakt je bewust verslaafd! De dark-patterns van Pornhub... daar hebben we het nooit over... Maar social media? Dat is de duivel!

[Jester-NL]

Als iemand geestelijke problemen zoals een verslaving heeft , dan ligt dat aan die persoon zelf, en aan zijn acties alleen.

Niet helemaal waar. Sommige mensen kunnen prima ontkomen aan doomscrollen en kijken alleen het fimpje dat ze willen zien (of houden het op een hamburger). Anderen zijn meer verslavingsgevoelig, en moeten willen dus iedere dag een hele stapel van die dingen, of zitten urenlang naar allerlei meuk te kijken die allang niet meer aansluit op waarom ze naar YT gingen.

De persoon is misschien mede-verantwoordelijk. Maar puntje bij paaltje is het ook de manier waarop het product wordt aangeboden. Als je per se de analogie van (bijvoorbeeld) de Mac wilt aanhouden: Het begint met een simpel bezoek. Maar wat YT en FB doen (en Snap en TikTok net zo goed) is zorgen dat de tafel constant vol staat met meer friet, burgers en cola. Of je nu besteld hebt of niet.
En in jouw stelling is dat schijnbaar de schuld van degene die maar door blijft eten.

[ArremeR]

Niet door 't beboeten van bedrijven die 't produceren of faciliteren.

Je mist in deze opsomming van de maatschappelijke verantwoording die bedrijven hebben ten aanzien van het aanzetten toe verslavingen: manipulatie.

Leuk dat je vind dat mensen met geestelijke problemen in hun zwaktes geëxploiteerd mogen worden door bedrijven om hun zoveel mogelijk geld uit te persen, zonder enige verantwoording of aansprakelijkheid.

Vervolgens worden krijgen deze bedrijven allerlei leuke belastingvoordeeltjes en kunnen deze mensen ongezien de tyfus krijgen omdat de geestelijke gezondheidszorg wegbezuinigd wordt om dit soort praktijken in 't zadel te houden.

Als het als aan sujetten als jou lag hadden we nog rook-, alcohol en gokreclames gehad, want iedereen is zelf overal verantwoordelijk voor, ook bij massamanipulatie.

[Carlos93]

Enkele reageerders hier hebben het over sigaretten uitdelen aan kinderen, of minderjarigen. Daar heb ik 't zelf nooit over gehad. Ook volgens de wet mag dit niet, zoals je zelf ook weet. Echter hebben we het hier over een commercieel platform waarbij je je vanaf (ik geloof 13 jaar, correct me if wrong) met je ouders toestemming mag inschrijven.
Als je als ouder toestemming geeft, dan moet je er ook zelf als ouder zijnde op toezien dat dit allemaal binnen de perken blijft.

En een eetverslaving is inderdaad een psychiatrische stoornis, echter is een verslaving in zijn algemeen tegenwoordig ook gewoon een psychiatrische stoornis. Terwijl social media verslavingen nog niet specifiek worden benoemd, of worden erkend volgens de DSM5, worden verslaving in zijn algemeen wel gezien als een psychiatrische stoornis.

1. https://www.medischcontact.nl/actueel/laatste-nieuws/artikel/verslaving-is-een-psychiatrische-stoornis
2. https://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/nl/artikelen/article/50-10253_Verslavingsgedrag-van-DSM-IV-naar-DSM-5
3. https://www.jellinek.nl/vraag-antwoord/wat-is-de-dsm-5-v/#:~:text=De%20DSM%20spreekt%20niet%20van,cannabis%2C%20opiaten%20of%20stimulerende%20middelen.


Trouwens, het heeft niks met een verslaving van producten te maken? Volgens mij zijn cannabis of alcohol ook gewoon producten? Net zoals een social media platform een product is. Net zoals dat voedsel een product is. Wat dat betreft zit er niet zo heel veel verschil in de vergelijkingen, echter zit er wel een groot verschil in de manier waarop we achter de producenten aangaan zoals dit artikel maar weer eens aantoont.

[ArremeR]

Je kan echt beter stoppen met reageren, want het is best veel onzin bij elkaar.

Dít. Dít is het ultieme sluitstuk op dit soort discussies. Op gegeven moment is het evident in een discussie dat deze niet in een goede verstandhouding, enige onderbouwing en of gedeelde feitelijke realiteit plaatsvindt.

Dan kun je afvragen of diegene nog aan een discussie mag participeren, vrijheid op meningsuiting is immers niet vrijheid van gevolgen.

Hierbij pleit ik voor een aanpassing in het moderatiesysteem waarbij gebruikers geband worden uit een topic middels het moderatiesysteem.

Als ik hier zelf 'slachtoffer' van dreig te worden, zo zij het.

[keuringsdienst]

Nee, deze producenten maken deze Socials juist expres verslavender.
Dat kan en mag je een verslaafde niet kwalijk nemen.

[360Degreez]

Belangrijke nuance; Producenten maken de producten aantrekkelijker en doen er alles aan om gebruikers zo lang mogelijk te prikkelen. Net zoals de radio- en televisieomroepen dit al honderd jaar doen.

Op het moment dat een persoon niet bij machte is om maat te houden. Stukje zelfcontrole- kennis en verslavingsgevoeligheid, is er sprake van verslaving in een bepaalde gradatie.

Dit is dan een escalatie, net zoals bij alcohol misbruik, roken, gokken, te lang voor de TV zitten, te veel eten of de erfenis van je ouders aan Onlyfans-trutjes schenken.

In de basis heeft dit dus niets te maken met het product maar met iemand die, in het geval van soclai media, verslaafd is aan aandacht.

Het platform van techbedrijf-x is gewoon een tool die de mogelijkheid biedt tot overmatig gebruik, net zoals de McDonalds je de ruimte geeft om twee keer per dag te komen eten.

[keuringsdienst]

Die hele redenatie raakt kant nog wal. Het gaat hier niet om reclame maar om bewust schadelijke algoritmes die mensen tegen anderen opzetten en daar mee polarisatie in de hand werken. Hier is het meeste geld mee verdiend omdat dit schadelijk en sterk verslavend werkt. Dit is tegen het belang van het individu in, en ten bate van Big Tech. Daar zijn de miljarden mee binnen geharkt. Terecht dus dat hier eindelijk een rechtszaak korte metten mee maakt. Had veel eerder moeten gebeuren. De meeste mensen begrijpen niet eens wat er gaande is op de achtergrond terwijl dit al heel lang onomstotelijk bewezen is.

Trad media werkten vnl in 1 richting verkeer, passief. Dus daarmee totaal niet vergelijkbaar met Socials die mensen expres onzin en ruzie voeren om er bakken met geld mee te verdienen.

De schuld van Socials verslaving bij de gebruikers neer leggen is dan ook 100% onterecht.

[amigob2]

Dus alle alcohol producten fabrikanten ook maar aanklagen ook

[keuringsdienst]

Alcohol is een stof waarop ons DNA is aangepast. Onze lever kan dat al 200.000+ jaar ontgiften.
(de mens is de enige soort die dat kan en vrijwillig alcohol maakt & gebruikt, ook uit de natuiur)
Het is ook maar 1 stof. Alcohol zelf is niet verslavender te maken.
Dus de vergelijking met Socials raakt kant nog wal.

Socials hebben expres giftige algoritmes die het veel verslavender en levens verstorender maken.
Daar zijn miljarden in gestoken om mensen ten nadele van zichzelf verslaafd te houden.
Dus de boetes zijn meer dan terecht en komen ruim 10 jaar te laat.

De vergelijking met tabak gaat al meer op omdat in sigaretten tientallen stoffen zitten die onze hersenen herprogrammeren om nog meer verslaafd te blijven. Lees maar eens wat suiker in tabak doet met rokers. Dat is redelijk vergelijkbaar met de giftige algoritmes van Socials.

[kabelmannetje]

Nee, valse analogie. Anders werd er wel nicotine in bier gestopt ...

[Moortn]

Ik snap je punt, maar daar heb ik wel 2 grote zorgen bij:

1) Mensen zijn geen robots die alles rationeel en bewust doen. Sommige bedrijven doen er alles aan om misbruik te maken van de "zwaktes" (in dit geval, op andere momenten kan zo'n onbewuste gevoeligheid juist een kracht zijn) van mensen om te verslaafd te krijgen aan hun product. Sommigen zijn daar gevoeliger voor dan anderen, maar niemand is er imuun voor. Dus 100% eigen verantwoordelijkheid vind ik te ver gaan.

2) Als je van alles een eigen verantwoordelijkheid maakt, breng je een hoop ellende de wereld in. Die ellende is dan natuurlijk ook de eigen verantwoordelijkheid van mensen, dus de kosten van de gevolgen ook? De samenleving wordt dan extreem individualistisch, want het naar mijn idee niet leuker maakt. Stel dat straks 20% van de mensen geboren na 2010 negatieve gevolgen ervaren van social media, moet ik dat dan als winst voor mezelf? Ik zou er zelf beter van kunnen worden, maar voor de samenleving en economie is het negatief.

[redboyke]

4 uren als gamer is al verslaafd hoeveel uur Is dan youtube?

[Aardappel]

You gotta pump those numbers up. Those are rookie numbers.

[Elorad]

Mooi zo'n uitspraak vooral omdat snapchat en tiktok blijkbaar een verslaving kunnen afkopen. Knap hoor. Riekt meer naar financieel gewin dan dat iemand iets op wil lossen. Als je evht een doorbraak wil forceren moet je m.i. niet schikken. Maar goed, zo zie ik dit (N = 1)

[keuringsdienst]

Het werd echt tijd dat er een keer een echt serieus tegengeluid kwam tegen die giftige algoritmes.
Nu maar hopen op een keerpunt in de schadelijkheid van Socials.

[Anton]

Wat me opvalt is dat deze bedrijven (en ook de regering van de VS) erg moeilijk doen over de DSA, terwijl die ook (mede) bedoeld is om deze verslavende effecten tegen te gaan. Ja ok, ook om machtsmisbruik en monopolies tegen te gaan, maar die krijg je vanzelf als iedereen verslaafd is aan een handjevol platforms. Maar in diezelfde VS worden ook deze rechtszaken gevoerd en gewonnen van big-tech. Reden te meer om de DSA streng te handhaven denk ik dan.

[jip_86]

Nu maar wachten op het hoger beroep waar het weer verworpen gaat worden. Geloof niet dat er iets gaat veranderen.

[adje123]

Meta laat weten dat het zich beraadt op juridische vervolgstappen. Google. De aanklager toont zich tevreden. "De uitspraak van vandaag is een referendum − van een jury, aan een hele branche − dat er eindelijk verantwoording moet worden afgelegd."

Er staat “Google.” Wat gaat Google nu doen?

[arnoudwokke]

Googlen denk ik
Dank, gefikst

[Waarnemer]

nog eentje dan.. het is "...schade DOOR verslaving..."

[Mar9]

Wat een grap