Nederlandse clouddiensten maken afspraken om aantrekkelijker te zijn dan bigtech

Centric, KPN, Info Support, Intermax, Nebul, Previder en Uniserver zijn een samenwerking gestart om sterker te staan tegenover Amerikaanse cloudgiganten voor overheidscontracten. De bedrijven beloven onder meer dezelfde technische standaarden te gebruiken.

Centric biedt al clouddiensten voor gemeenten.

De zeven Nederlandse bedrijven hopen dat ze door samen te werken beter kunnen concurreren met bigtechbedrijven voor overheidsopdrachten, zo laten ze weten aan NRC. Ze beloven onder meer dat ze dezelfde open standaarden zullen hanteren. Dat moet vendor lock-in voorkomen en het makkelijker voor ze maken om grotere opdrachten aan te nemen die meerdere leveranciers vereisen.

Ze beloven ook dat als een van hen wordt overgenomen door een bedrijf van buiten Europa, de anderen zijn rol overnemen. Zo blijft de data in Europese handen. Het is de bedoeling om zulke afspraken contractueel vast te leggen. De partijen willen ook op andere gebieden samenwerken, bijvoorbeeld door gezamenlijk te werken aan nieuwe applicaties als daar vraag naar is. Concretere voorbeelden noemen ze niet.

Centric, KPN, Info Support, Intermax, Nebul, Previder en Uniserver spelen met deze zogenoemde Open Cloud Alliantie in op de groeiende behoefte aan digitale 'soevereiniteit'. De Nederlandse overheid is volgens hen nog niet actief bezig om digitaal autonomer te worden, onder meer doordat techreuzen door hun schaal goedkoper zijn. Met deze afspraken hoopt de groep bij cloudcontracten de keuze voor een Europese partij aantrekkelijker te maken.

Reacties (51)

[The Zep Man]

De Nederlandse overheid is volgens hen nog niet actief bezig om digitaal autonomer te worden

Zie deze kaart voor een aardige indicatie.

[Kloppendlid]

Dit is natuurlijk wel volkomen gebaseerd op de MX records en niet op andere software die men gebruikt bij de gemeente.

Maar dit resultaat is ook niet zo gek. Iedereen werkt op Windows en met Outlook, dit is het logische gevolg geweest om alles van eigen mailservers naar Office 365 te verplaatsen.

[The Zep Man]

Dit is natuurlijk wel volkomen gebaseerd op de MX records en niet op andere software die men gebruikt bij de gemeente.

Daarom schreef ik:

voor een aardige indicatie.

E-mail is een belangrijk communicatiemiddel. Daar mensen buiten de EU macht over geven draagt niet bij aan digitale soevereiniteit.

[supersnathan94]

E-mail is een belangrijk communicatiemiddel.

Ik vind dat er in de corpo wereld echt veel te hard getrokken wordt aan de belangrijkheid van mail.

Het is een log apparaat wat superveel resources kost om in stand te houden, beveiligingstechnisch echt een ding is en je qua bijlagen ook eigenlijk bijna niks mee kunt.

De meeste serieuze problemen komen door e-mail zaken. Denk aan phishing en malafide PDF bijlagen.

Nee voor interne communicatie zijn er betere alternatieven en voor externe zaken… tsja eigenlijk ook wel?


We mogen dat soort dingen best terughalen naar een eigen omgeving die niet alles toestaat. Gewoon alleen tekst bijvoorbeeld.

[bapemania]

Ben wel benieuwd naar jou oplossing als alternatief voor email.

[Djerique]

Ben wel benieuwd naar jou oplossing als alternatief voor email.

E-mail is origine als tijdsonafhankelijk communicatiemiddel ontworpen, echter wordt in het hedendaagse bedrijfsleven e-mail met enige regelmaat ingezet als tijdsafhankelijke communicatiemiddel.

Maar is e-mail is daar van originele dus niet voor bedoeld.

Bij instant message diensten is het anders, die zijn van origine wel ontworpen voor tijdsafhankelijke communicatie.

Dus het is inderdaad moeilijk om een echt goed alternatief te vinden voor e-mail.

[Daoka]

Maar is e-mail is daar van originele dus niet voor bedoeld.

Tja origineel werd internet ontworpen voor informatie verspreiden tijdens de oorlog. En een telefoon om mee te bellen. En kijk nu eens wat we met internet en telefoon kunnen doen. Tijden veranderen.

[supersnathan94]

Tijden veranderen

Maar mail is nog steeds blijven steken op bijlagen van 10mb en veel onveilige protocollen. Hier een kort lijstje met allerlei zaken die alleen al door mail worden mogelijk gemaakt.

• Spam
• Phishing
• SpearPhishing
• Whaling
• Business Email Compromise (BEC)
• Malware via bijlagen
• Malafide links / credential harvesting
• Spoofing
• Impersonatie
• Account takeover (ATO)
• Data leakage (menselijke fouten)
• Misdelivery (verkeerde ontvanger)
• Social engineering
• Ransomware delivery
• Zero-day exploit delivery via attachments
• Thread hijacking
• Domain spoofing / lookalike domains
• Mail bombing

Groot deel daarvan is menselijk gedrag, maar ook tot 50% van de issues is gewoon technische zaken waar de payload gewoon poef zegt.

Mail is veelal een log beest wat foutgevoelig is en helemaal niet zo handig voor de meeste zaken. Je moet het altijd zelf organiseren en allerlei regeltjes voor instellen die dan weer niet op de server staan, maar in je client, dus op een andere client werkt het weer niet enzo.

Tis gewoon niet zo fantastisch. Het kan beter en het moet ook beter.

[deadinspace]

Maar mail is nog steeds blijven steken op bijlagen van 10mb en veel onveilige protocollen. Hier een kort lijstje met allerlei zaken die alleen al door mail worden mogelijk gemaakt.

Wat een opgeblazen onzinlijst om dingen erger te laten lijken dan ze zijn. De helft staat twee, drie of vier keer in de lijst, en de andere helft is op geen enkele manier email-specifiek.

Zo zijn "Spoofing" en "Impersonatie" exact hetzelfde natuurlijk.

Net zo voor "Malware via bijlagen", "Ransomware delivery", en "Zero-day exploit delivery via attachments".

"Phishing", "SpearPhishing", "Whaling", en "Business Email Compromise (BEC)" zijn ook allemaal kleine variaties op hetzelfde, en vallen eigenlijk allemaal al onder "Social Engineering".

Veel van je punten komen er op neer dat links en bijlagen gevaarlijk kunnen zijn, maar mensen sturen die dingen natuurlijk wel voor een reden. En links en bijlagen worden niet spontaan minder gevaarlijk als ze via een ander communicatiemiddel verstuurd worden. Dus wat heeft dat met email te maken? Zelfde argumenten voor bv phishing, en voor misdelivery (als je je bedrijfgeheimen appt naar het verkeerde nummer ben je net zo genaaid natuurlijk).

Ik vind het om eerlijk te zijn een beetje een achterbakse manier van discussieren, zo'n lijst zo groot en imposant mogelijk laten lijken door dingen dubbel op te nemen onder verschillende bewoordingen, en dingen op te nemen die helemaal niet email-specifiek zijn.

En het is niet eens nodig, er is prima terechte kritiek te uiten op e-mail. De spoof-gevoeligheid is echt een serieus gebrek van email (en naar mijn mening het grootste probleem). En dat is natuurlijk iets dat spam en phishing in de hand werkt.

Ook onzekerheid over aflevering is iets dat veel beter kan.

Het kan beter en het moet ook beter.

Nou, zeg dan eens wat constructiefs. Hoe moet het volgens jou beter? Welke concrete aanpassingen zou je graag zien, of hoe zou een vervanger er uit moeten zien? Wat is jouw oplossing voor het delen van links en bijlagen zonder de veiligheidsrisico's?

[Daoka]

Tja als we gaan zeggen omdat iets problemen kan geven dat het niet handig meer is laten we dan eens kijken wat over blijft.

Vuur dood mensen en verbrand dingen. Toch denk ik dat mensen blij waren met vuur voordat de elektriciteit er was en zelfs nu nog koken en bakken mensen nog met vuur.

Praten kan ook worden gebruikt om te liegen, bedriegen en mensen slecht te laten voelen. Ook kan door sociale interactie ruzie komen.

Zal ik nog even doorgaan? Er blijft weinig over wat nog wel zou kunnen.

Daarnaast een telefoon en chat zoals WhatsApp wordt ook misbruikt. Genoeg hacks en phishing. Mam ik ben op vakantie en mijn telefoon en portemonnee is gestolen, kan je even geld overmaken naar... Ook genoeg hacks die via WhatsApp kunnen. Whatsapp heeft Pegasus zelfs hiervoor aangeklaagd. Ook mensen die op de chatapp spam krijgen. Nu weet ik niet of het nu nog zo is maar vroeger werden de foto's ook kleiner gemaakt. Ook kan op de meeste dingen accounts worden overgenomen. Je hoeft mijn telefoon nummer maar te weten, te spoofen en je kan WhatsApp overnemen. En ja mail heeft op dit moment dus meer data leakage maar dat is natuurlijk ook logisch omdat het meer gebruikt wordt voor zakelijke dingen. Wedden dat het op WhatsApp ook vaak fout zal gaan als dit de hoofd communicatie middel is? Bijvoorbeeld verkeerde groepen maken voor massa "mails" of net te hoog getik en verkeerde persoon toevoegen. Voor vele is nu de adressenboek op de telefoon nog redelijk leeg maar als hier dus honderden of duizenden bij komen zal het ook fout gaan.
Dus alles heeft een beperking, problemen en genoeg van de dingen die je noemt zijn dus ook aanwezig (of kunnen komen) bij andere communicatie mogelijkheden.

De 10 MB is zeker niet waar. Gmail en Outlook hebben ieder geval 25 MB voor persoonlijk gebruik en bedrijven kunnen bij Gmail (Outlook weet ik niet) hoger instellen. Misschien dat providers een lagere limiet hebben maar oor vele is dit niet de hoofdmail omdat veranderen van providers lastig was met mails.

Mail is veelal een log beest wat foutgevoelig is en helemaal niet zo handig voor de meeste zaken. Je moet het altijd zelf organiseren en allerlei regeltjes voor instellen die dan weer niet op de server staan, maar in je client, dus op een andere client werkt het weer niet enzo.

Tja en dit zou niet gebeuren met als WhatsApp onze hoofd communicatiemiddel wordt? Nu komt het in de mail maar dan in de chat. Mag je ook al je chats (mails) gaan sorteren. Ik durf te wedden dat als chats dus zoveel spam krijgen als mail dat men gauw notificaties uit zet en het ook geen instant meer is. Daarnaast jij heb er misschien last van omdat jij het op een speciale manier wilt hebben maar hebben je ouders, je buren, je vrienden er ook zo een probleem mee of is dit maar een probleem voor een kleine groep mensen?

Nee mail is misschien niet perfect maar ik ben ieder geval blij dat WhatsApp meestal voor prive zaken zijn en mails dus andere dingen doet.

[supersnathan94]

Ik gebruik mail zelf al heel matig. Communicatie die ik op mijn werkmail binnenkrijg is 9/10 keer iets wat ook via teams of slack had gekund of het is troep van MS (sharepoint samenvatting en samenvatting van je werkweek (hoevaak je "gestoord" werd in je werk)) waar niemand op zit te wachten.

Ik heb hierboven al aangegeven dat Mail gewoon misbruikt wordt voor van alles en nog wat waar het niet voor geschikt is. ook wat @Djerique al aangeeft en waar @Daoka ook een goede aanvulling op geeft.

De maximale bijlage voor e-mails is een paar MB. en die bijlages zijn vaak een gevaar voor je infrastructuur. Nee dan liever via een website een portal waar iemand spullen naar je kan sturen via een veilige weg. Bijlages via de mail sturen is gewoon oldskool, onveilig en helemaal niet productief.

Hoevaak is mail niet het issue van een groot datalek bijvoorbeeld?

[afterburn]

Noem eens voorbeelden dan? Ik werk in een security restricted environment. Ik kan geen teams gebruiken. Ik kan geen Jabber gebruiken buiten de omgeving waarin ik werk. Ik kan geen sharepoint of vergelijkbare services gebruiken. Ik heb enkel interne tools voor document management en delen van informatie. Het enigste waar ik mee naar buiten kan is telefoon en email.

Email is centraal, dus makkelijker te managen en te scannen op content van in- en uitgaande berichten dan alle losse machines, het kan met relays redelijk makkelijk werken binnen een beveiligde omgeving zonder dat deze gecompromitteerd wordt met honderden firewall openingen. En iedereen heeft het, geen extra software nodig.

En ja, phishing en malafide documenten zijn altijd een probleem. Maar dat is geen techniek probleem, dat is een PICNIC probleem. Eentje wat dus grotendeels opgelost kan worden met bewustwording, educatie en gedragssturing. En agressief scannen en blokkeren.

Ik vind het heel makkelijk om zo'n stelling te deponeren, maar zoals vaak is het veelste kort door de bocht. In de YOLO wereld van startups en kleine bedrijven of waar geen exposure risico is, is heel veel mogelijk tegenwoordig. Veel wat makkelijker en sneller werkt of samenwerking bevorderd. Maar de meeste van die dingen zijn het eerste wat zal moeten sneuvelen op het moment dat je serieus data gaat afschermen van de buitenwereld en zelfs interne kantoor organisatie.

[supersnathan94]

Ik werk in een security restricted environment. Ik kan geen teams gebruiken. Ik kan geen Jabber gebruiken buiten de omgeving waarin ik werk. Ik kan geen sharepoint of vergelijkbare services gebruiken. Ik heb enkel interne tools voor document management en delen van informatie. Het enigste waar ik mee naar buiten kan is telefoon en email.

maar dat is een keuze van diegene die daarover gaat. Net als dat het een keuze is om wel mail te gebruiken. Het probleem is niet zo zeer mail an sich, maar dat we het zijn gaan gebruiken voor zaken waar het nooit voor ontwikkelt, noch voor bedoelt was. Jullie kunnen bijvoorbeeld prima zelf Mattermost/rocket.chat hosten intern (opensource slack alternatief). Allemaal keurig afgeschermde data in je eigen omgeving. Hoef je geen teams te gebruiken.

Zelfde geldt voor sharepoint, kun je Nextcloud voor gebruiken. Heb je ook je filesharing intern gewoon geregeld. Zitten ook allerlei collab dingen bij in zoals office suite, maar ook Nextcloud Talk voor calls. Maar Jitsi kan natuurlijk ook. Outline of BookStack voor je interne wiki/documentatie.

Wil je externe toegang dan kan dat binnen nextcloud, maar met Matrix kan het bijvoorbeeld ook decentraal.

technisch is mail onveiliger dan alle bovengenoemde apps.

• Bijlagen zijn basically een malware delivery mechanisme
• Threads zijn onoverzichtelijk
• CC-cultuur = informatie-overload
• Data lekt alle kanten op zodra iemand op “forward” klikt
• Verzonden bijlagen kun je nooit meer intrekken

Het enige voordeel is de centrale afhandeling aan de voordeur en het feit dat het universeel is, maar dat is met MS ook hard aan het aftakelen naar M365 ecosysteem.

Eentje wat dus grotendeels opgelost kan worden met bewustwording, educatie en gedragssturing. En agressief scannen en blokkeren.

maar wel een probleem wat de meeste organisaties helemaal niet op die manier op kúnnen lossen. Juist omdat m365 niet per se de tools geeft om dat ook goed te doen. Daarom ook dat ik aangeef dat het huidige mail zoals dat in de corpo wereld wordt gebruikt gewoon niet goed is. Zolang je mail blijft gebruiken als Zwitsers zakmes blijf je precies dezelfde problemen behouden ongeacht hoeveel security je ertegenaan gooit.

Wil je het beter doen, dan moet je gewoon dingen opsplitsen.

• Intern -> chat + centrale documentopslag
• Extern -> e-mail met links i.p.v. bijlagen (bijlagen sanitized uitserveren).
• Geen discussies via mail, geen bestanden rondpompen

[s0ulmaster]

self hosted mattermost o.i.d. ?

[afterburn]

Wordt gebruikt maar dat is enkel intern binnen die specifieke omgeving. Leuk voor een deel van de mensen maar niet bedrijfsbreed of extern.

[Robbierut4]

Nee voor interne communicatie zijn er betere alternatieven en voor externe zaken… tsja eigenlijk ook wel?


We mogen dat soort dingen best terughalen naar een eigen omgeving die niet alles toestaat. Gewoon alleen tekst bijvoorbeeld.

Wat voor alternatieven zie jij dan voor externe communicatie? In gedachten houdend dat je ook moet kunnen communiceren met mensen die niet op jou platform zitten, er een paper trail moet zijn (kunt niet overal over bellen) en niet een systeem dat terugvalt op email (zoals zivver/zorgmail doet).

[kristofv]

De ITIL en menig ander standaard heilige graal, een ticketing systeem!

(wat natuurlijk onderliggend op .. e-mail.. rekent )

[supersnathan94]

Kijk, nu kom je met alleen de edgecases, waar je dan dus precies wel die text only optie zou willen hebben.

Met communicatie extern doelde ik op een partnerbedrijf of leverancier waar iemand zit die jou wat moet vertellen. Dat kan via whatsapp, via een chat applicatie, op allerlei andere manieren. heck SMS is ook gewoon een optie.

Als ik een telefoonnummer van iemand heb, heb ik vele malen meer mogelijkheden om te zien welke dingen ik kan gebruiken dan met een mail adres.

en niet een systeem dat terugvalt op email (zoals zivver/zorgmail doet).

ja, zo'n systeem dat mailt dat er een bericht klaar staat in de beveiligde omgeving, omdat ze erkennen dat mail onveilig is?

Dat kán technisch ook gewoon met een pushbericht van de app, maar dit mail ding is natuurlijk voor de ouderen en minder validen onder ons die wel nog om kunnen gaan met mail.

Mail is gewoon oude techniek die in wordt gezet als zwitsers zakmes met alle nadelen van dien. Er zijn prima gespecialiseerde oplossingen voor, maar oa partijen zoals Microsoft maken alleen maar meer mail afhankelijke trijf, zoals Viva engage digests enzo.

By default, all Viva Engage users receive two email digests: the Daily digest, and the Discovery digest or Engage digest, depending on the applicable licenses. 

The Daily digest covers activity from your communities and followed conversations for the past 24 hours. The weekly Discovery (or Engage) digest tells you how content is trending across your Viva Engage network. 

niemand zit hier toch op te wachten? Je hele bedrijf wordt intern kapot gespamd met mail die alleen maar afleid.

Mail an sich is niet het probleem, maar de manier waarop we het gebruiken en verheven tot soort van heilig communicatiemiddel is gewoon overdreven.

[andries98]

Ik snap dat het email protocol ouderwets en gevoelig is maar ik zit nou niet bepaald te wachten op een gespecialiseerde oplossing voor elke dienst. 100+ apps die continue moeten controleren voor pushberichten, lekker voor je batterij... en mensen maar zeuren dat de batterij snel leeggaat, op de achtergrond draaien al die push bericht apps gewoon door voor die 3 relevante berichten per jaar. Er is niet voor niks sleep en deep sleep ontwikkeld!

Er moet gewoon een moderne variant/protocol komen die universeel te gebruiken is voor alles, zover ik weet is er nog weinig/niks wat (precies) hetzelfde kan zonder bedrijfsafhankelijk te zijn. Bijlage zou je eventueel kunnen skippen door links naar websites, maar links en websites zijn ook inherent onveilig. En om nou voor elke dienst (en winkel ed) een eigen app te moeten hebben vind ik behoorlijk bagger en slecht voor je accuduur (is al beetje gaande)Het liefst iets wat gekoppeld is met een telefoonnummer en een open-protocol voor videobellen/vergaderen, zodat we niet meer programma/bedrijf afhankelijk zijn. Nadeel is dan wel dat innovative extreem lastig is. Ook is het vanwege het centrale stelsel waarschijnlijk weer inherent minder veilig, al zou je in het protocol natuurlijk eigen servers kunnen toelaten of zelfs je apparaat als server toelaten (wat niet best is voor je batterij).

[Reactie gewijzigd door andries98 op 1 april 2026 17:31]

[supersnathan94]

100+ apps die continue moeten controleren voor pushberichten, lekker voor je batterij

Dan snap je niet hoe pushberichten werken. En klaarblijkelijk ook niet hoe mail dus werkt. Want dat was met POP3 juist pull based. Verder is e-mail ook push based en krijg je van je e-mail app ook gewoon een pushbericht als ie een mailtje binnen heeft.

Bijlage zou je eventueel kunnen skippen door links naar websites, maar links en websites zijn ook inherent onveilig.

Ja precies. Liefst dan aan de ontvangstzijde ook scannen en in quarantaine zetten dat je daar de bijlage in een sandboxed omgeving kunt openen en dus niet je hele netwerk plat trekt.

[andries98]

Ik vraag me af of dat klopt, bijna alle (en misschien wel alle) apps mag je niet volledig uitschakelen(=achtergrond process killen, dit achtergrond proces maakte elke x seconde/minuten/uren actief contact met de server (dus push en geen pull inderdaad), de meeste app fabrikanten willen het ook graag zelf want dat is extra info over jouw gebruik). Zodra je de app (forced) stopt ontvang je geen push berichten meer, en precies dat doet bijv. de android functie deep sleep om batterij te besparen. Als ik het goed begrijp zijn er wel mogelijkheden om dit volledig op de server van het OS te doen maar volgens mij wordt daar nauwelijks gebruik van gemaakt (misschien op ios maar zover ik weet niet/nauwelijks op android).

(Ik weet dat het technisch iets anders werkt maar ik zie het vergelijkbaar als in windows de toepassing afsluiten laat vaak nog een hoop achtergrond processes aanstaan. En tegenwoordig vreten die achtergrond processen stiekem steeds meer).

Mijn punt was ook niet dat ik geen pushberichten wil maar dat ik geen 100 apps stiekem (verzwakt) op de achtergrond moet blijven draaien om de pushberichten binnen te krijgen (en extra zwaar zodat ik bij elke app snel kan doorklikken, reageren etc).

Oke, dat scannen van links en bijlage kan je nu toch al? Tenminste dat wordt gewoon gedaan op mijn werk via de server. Wel is gehad dat ik langs de it moest om te bepalen of de bijlage en mail legitiem was, de mail zelf kreeg ik niet te zien.

[Reactie gewijzigd door andries98 op 2 april 2026 01:19]

[Tweakert2020]

Welke betere alternatieven kunnen we dan beter gebruiken?

[Roofpigeon]

Terwijl ik het in essentie met u eens ben, is dit lastiger te realiseren voor nutzinstellingen zoals gemeentes.
Ja slack/teams/googlechat etc is veel sneller, en ik ben er ook een fan van. Je zou het zelfs zo kunnen inrichten dat zaken die langer duren als ticket opgeslagen worden enzo. Maar email wordt gezien als een officieel communicatiemiddel waarin je dus ook gewoon contracten kunt onderschrijven en nieuwe services aan kunt gaan zonder de vroegere handtekening op papier en verzenden met aangetekende brief.

Een chatberichtje in teams is dat niet.

[supersnathan94]

Een chatberichtje in teams is dat niet.

Nou, jawel dus.

Een overeenkomst is al geldig bij wilsovereenstemming. Dat kan via post, mail, chat, maar ook mondeling. Juridisch gezien maakt het medium niet uit. Daarom werkt een webportal waar je een handtekening zet juridisch ook gewoon. er moet alleen wel goed aangetoond kunnen worden dat dit niet onder druk is gebeurt en je vooraf goed geïnformeerd bent enzo, maar dat geldt voor alle kanalen.

Contracten onderschrijven via mail is overigens de minst veilige manier, want zonder SPF en DMARC enzo is mail echt supermakkelijk te vervalsen, maar dat terzijde.

Ik ben met je eens dat gemeentes een manier moeten hebben om gecontacteerd te worden via mail door mensen die in de gemeente wonen, maar het enige wat daar over de lijn hoeft te komen is tekst. geen bijlagen en al helemaal geen PDFs. Het uploaden van bewijsmateriaal mag dan via een omgeving waar dat dan eerst gescanned wordt en in quarantaine/sandbox bekeken kan worden.

[delphium]

Jij noemt het logisch, maar e-mail is volstrekt platformonafhankelijk, dus waarom al die mensen met Outlook werken en niet met bijvoorbeeld Thunderbird, Claws of een ander pakket, is mij onduidelijk.

"Ja maar integratie...", is dan wat je vaak hoort. Dat is een non-argument, want juist open standaarden integreren veel beter, met welke software je ook maar wilt (zolang die de open standaarden volgt).

En waarom werkt iedereen eigenlijk op Windows? Zeker sinds iedereen in de cloud werkt, maakt het platform al helemaal niets meer uit.

Kortom, er bestaan ontzettend veel dogma's en vooroordelen over software, die voor een ontzettend groot deel door Microsoft zelf in het leven zijn geroepen. Ik juich het dan ook van harte toe dat Nederlandse bedrijven de strijd durven aangaan. Zeker voor basis shizle zoals e-mail, agenda, web browsen en bestandsopslag, heb je absoluut geen Microsoft nodig. Sterker nog, je bent veel beter af zonder.

[gpon]

Daarvoor was het de gewoonde om Exchange op eigen servers, lokaal te draaien.

[YaYo86]

Bijzonder, ik werk voor Gemeente Den Haag en wij zitten toch echt op Exchange Online.

[Pilovali]

Misschien lokaal?

https://srvx.nl/denhaag.nl
Hier staan geen M365 MX records in.

[gpon]

Soms wordt daarvoor nog een externe WAF gebruikt.

[Quintiemero]

Hey, thanks. Interessant.

[mphilipp]

Die uitspraak is waarschijnlijk gebasseerd op de situatie nu. Ja, dan kun je dat concluderen. Maar dat wil niet zeggen dat niemand ermee bezig is. Je doet dat alleen niet even in een weekendje natuurlijk. Dat we ineens autonoom en souverein moeten zijn tov de VS is iets dat nog heel erg actueel is. Het is een beetje uit de lucht komen vallen sinds die achterlijke heffingen van Mr.MAGA. Sindsdien is iedereen daarmee bezig. Maarja, net zoals je niet even snel de cloud in gaat, kun je ook niet altijd even snel naar een andere cloud verhuizen. Maar er wordt wel degelijk hard gewerkt aan dergelijke plannen.

Overigens wel grappig dat Centric erbij zit en dat ze het dan hebben over het voorkomen van vendor lock-in. Als er één bedrijf is dat je met hart en ziel probeert binnen hun ecosysteem te houden is het Centric wel. Tot de rechter aan toe...

[mr.DJ95]

Ik zie dit als een goede stap richting meer onafhankelijkheid van Big Tech. Tegelijkertijd ligt de echte afhankelijkheid wat mij betreft niet primair in de cloudlaag, maar in de combinatie van identity en samenwerkingstools.

Met name Microsoft Entra ID vormt de kern, aangevuld met diensten zoals Microsoft 365 voor mail en communicatie via Microsoft Teams.

Zolang er geen volwassen en breed geadopteerde Europese alternatieven zijn voor deze stack, blijft de afhankelijkheid van Big Tech in de praktijk bestaan ongeacht waar de onderliggende cloud draait.

[NoTechSupport]

Volgens mij is het idd identity management en daarnaast licensing. Om een gelijk speelveld te creëren zou elk product apart gelicenseerd moeten worden, geen Office en "gratis" Teams en SharePoint en Power Platform erbij. Slack was (in de prille markt) best groot voor Teams gratis overal bij werd geleverd.

Dat gezegd zijnde kan je gemakkelijk deels overstappen. Niet omdat EU en open source beter is (wat het op sommige vlakken zeker is, op andere niet), maar omdat je onafhankelijkheid koopt.

[Reactie gewijzigd door NoTechSupport op 1 april 2026 13:36]

[Guru Evi]

Slack was groot vanwege het freemium model. Echter zodra ze begonnen bedrijven aantrekken gingen de prijzen ook ferm omhoog. Ik heb hier een quote voor 25 euro per gebruiker per maand voor Enterprise met een beetje beveiliging, SAML, integratie etc. Wij zeggen ook doei tegen zulke woekerprijzen, de mensen die dit een paar jaar geleden aan 5 euro per gebruiker begonnen zijn kunnen zich wel redden met Teams, Zoom of een ander product.

En elk Microsoft product is mogelijk om apart gelicenseerd te worden, vooral in grote bedrijven kun je kiezen welke licenties je dan geeft aan groepen van medewerkers. Er zijn licenties die enkel maar inloggen (5-7 euro per jaar), en dan kun je Office Web voor een paar euro meer, en dan de volledige Office Desktop is de duurste optie en Teams is een aparte kost, tenminste op de factuur. Leg daarentegen de kost van Quest (Exchange en AD monitoring/auditing), backup software voor de Microsoft cloud, en voor de desktop, Adobe, Dropbox, Zoom etc per gebruiker en dan is Office/Microsoft/Teams is niet eens de duurste per gebruiker kost.

[Pasteis]

Je kan maar op een manier opboksen tegen deze hyperscalers en hun vermogen.... samenwerken! Dus ik juich deze stappen meer dan toe. Zo zie ik graag Europese bedrijven veel meer samenwerken in plaats van elkaar te beconcurreren. De grootste concurrentie ligt niet binnen Europa, maar juist daarbuiten. Ga vervolgens de strijd binnen Europa met elkaar aan als we deze concurrentie voor de Europese markt van buiten Europa verzwakt hebben.

Naast dat bedrijven binnen Europa onderling meer gaan samenwerken moet elke overgang en transitie naar Amerikaanse tech afgeremd en gestopt worden. Want zolang overheid en gemeenten nog steeds daar niet de energie in wilt steken is het dweilen met de kraan open.

Ik werk voor een NLs bedrijf en daar wordt gelukkig al heel erg gericht op het voorkomen van vendor lock-in. En de aandacht om voor een niet-Amerikaans bedrijf te kiezen is nu ook hot topic. Dus het leeft gelukkig wel steeds meer.

[oNNoZeLe]

grote plannen hebben grote beurzen nodig.. prima om de handen ineen te slaan.

[virtualpimp]

Gaan ze samen werken met Microsoft? Microsoft Sovereign Cloud + National Partner Clouds

[3dmaster]

Het gaat hier om standaarden als haven(+) commonground. https://haven.commonground.nl/

In feite is dat gewoon het omarmen van cloud native en een referentieimplementatie zodat er een eenduidige wijze wordt ingericht en het wiel niet 20x moet worden uitgevonden.

[Question Mark]

Dat snap ik, maar haven is verheven tot "pas toe, of leg uit" standaard en wordt dus al als eis meegenomen in een aanbesteding rondom clouddiensten. Dat er nu een aantal partijen zeggen dat ze vanuit hun rol als leverancier "open standaarden" gaan hanteren is prima, maar ik ben even benieuwd wat er dan in de praktijk anders gaat worden.

[Reactie gewijzigd door Question Mark op 1 april 2026 14:20]

[jeffer]

Goede stap, ik hoop dat er nog wat meer Nederlandse bedrijven zich kunne aansluiten bij dit initiatief.

[MontyMole]

Dus qua hardware gaan ze meer samenwerken, maar welke "soevereine" software gaat men erop draaien?

[WhiteHatter]

Ik zie niet in hoe dit 'goed' is voor de gemiddelde mkb'er. Het enige wie hier baat bij heeft zijn deze bedrijven zelf. want ze hebben weer een marketing truukje om meer klanten te lokken terwijl ze precies hetzelfde product verkopen. Of gaan zij ook nieuwe hardware & software ontwikkelen die nu nog niet bestaat om echt te kunnen concurreren met de grote Microsoft's, HP's, Dell's, etc etc.

[Mjappio]

Als 'hetzelfde product' door samenwerking en afspraken beter geïntegreerd is met andere producten die ook 'hetzelfde' zijn dan is de propositie voor klanten natuurlijk wel degelijk gewijzigd. Dit kan dus zeker goed zijn voor de gemiddelde MKB'er, met name wanneer men van autonomie houdt en concentratierisico willen verkleinen.

[Question Mark]

Ik vind het een wat vage set aan afspraken. Het gaat om cloudbedrijven, maar wat zijn dat dan? Hebben we het over PaaS, IaaS of SaaS producten. (waarbij de NORA overigens voorschrijft om SaaS boven PaaS boven IaaS te gaan afnemen). Nog even los daarvan dat vanuit het forum Standaardisatie al sterk ingezet wordt op "open standaarden".

En daarnaast (uit het NRC-artikel):

De onderlinge afspraken van de zeven bedrijven zijn vooral bedoeld om Nederlandse overheden over de streep te trekken om meer in eigen land aan te besteden. IT-contracten van de overheid zijn vaak groot en omvatten veel verschillende applicaties. Mede daardoor gaan ze in de regel naar de grootste bedrijven, die door hun schaal goedkoper kunnen zijn. Het gevolg daarvan is wel dat (belasting)geld naar buitenlandse techbedrijven gaat en de opbouw van kennis en ervaring ook vooral in het buitenland plaatsvindt.

Zolang er regels rondom Europese Aanbestedingen zijn, gaat dit niet veranderen door dit initiatief.

[KoffieAnanas]

Op termijn mogelijk wel. Als Nederlandse bedrijven onderling een standaard afspreken, dan kan de overheid bij aanbestedingen die standaard verplichten bij een aanbesteding. Dat kan, omdat die standaard niet gerelateerd is aan 1 bedrijf en je de aanbesteding dus niet limiteert tot 1 bedrijf die kan inschrijven. Als ook buitenlandse bedrijven dezelfde Nederlandse standaard ondersteunen, dan maakt het inderdaad niet meer uit.

[Question Mark]

Het gaat volgens het bronartikel om open standaarden, die (vaak) vanuit een overheid toch al uitgevraagd dienen te worden. Dus het artikel klinkt heel leuk, maar ik vraag mij oprecht af wat er dan echt anders is.