Nederlandse overheid omarmt Duits cloudplatform Stackit voor onafhankelijkheid

De Nederlandse overheid heeft een 'raamovereenkomst' met de Duitse cloudplatformleverancier Stackit gesloten. Hierin staat onder welke voorwaarden overheidsorganisaties Stackit kunnen gebruiken. Hiermee maakt de Rijksoverheid het makkelijker voor organisaties om met een bedrijf samen te werken, in dit geval met het oog op digitale soevereiniteit.

Bron: Stackit

In de afspraken staat onder meer dat gegevens alleen in de Europese Economische Ruimte mogen worden opgeslagen en dat de Rijksoverheid via auditrecht kan controleren of Stackit zich aan de afspraken houdt. Stackit is een dochterbedrijf van Schwarz Gruppe, eigenaar van onder meer Lidl.

Niet naar de Amerikanen

Daarnaast zijn er voorwaarden afgesproken over het beëindigen van contracten. De Rijksoverheid schrijft: "Bijvoorbeeld als de leverancier in handen komt van een partij buiten de EER." Hiermee lijkt de overheid direct aan de omstreden overname van DigiD-beheerder Solvinity door een Amerikaans bedrijf te refereren.

De Nederlandse politiek verzet zich tegen deze overname, maar deze is in principe al goedgekeurd. Door een eventuele contractbeëindiging in de overeenkomst op te nemen, kan een overheidsorganisatie direct en juridisch ingedekt reageren als in dit geval Stackit in handen van bijvoorbeeld de Amerikanen zou komen.

Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit Willemijn Aerdts zegt daarover: "Digitale autonomie betekent dat we zélf keuzes kunnen maken uit een divers aanbod van aanbieders. Daarom is het belangrijk dat we de Europese markt stimuleren. Dat doen we met deze overeenkomst, waarmee Rijksorganisaties onder goede voorwaarden gebruik kunnen maken van clouddiensten van een Europese aanbieder."

Tegen versnippering

In principe mogen overheidsorganisaties zelf beslissen welke softwarediensten zij afnemen. Deze raamovereenkomst maakt het voor die organisaties makkelijker om te kiezen. Zij hoeven namelijk niet zelf contractonderhandelingen te voeren. Dat moet de drempel verlagen om voor een relatief onbekende partij zoals Stackit te kiezen.

Overigens is Stackit wel een belangrijke speler. Het Duitse bedrijf werd onlangs als een van de bedrijven gekozen door de Europese Commissie om een Europese cloud te bouwen. Hiervoor krijgen zij 180 miljoen euro, verdeeld over de vier bedrijven en over zes jaar.

Reacties (139)

[peize9]

Warom bouwt de overheid niet 2 eigen datacenters? Ze hebben genoeg server vraag om dit te kunnen verantwoorden en dan zijn we compleet onafhankelijk van andere landen.

[BombaAriba]

Overheid heeft op dit moment al meer dan 2 datacenters. Probleem is dat huidige datacenters vol zitten en verder uitbouw qua stroom lastig ligt met vergunningen. Er staan nog wel wat nieuwe datacenters op de planning (o.a. regio Den Haag en Groningen) maar dat is nog wel een kwestie van jaren. Terwijl er nu op sommige punten tekort is aan plek voor compute.

[Lisadr]

Hoe is het mogelijk dat Amerikaanse bedrijven ruimte, stroom en vergunningen krijgen om mega-datacenters in Nederland te bouwen, maar de overheid niet kan uitbouwen i.v.m. stroom en vergunningen?

[Kerfuffle]

Gemeentes hebben geen wettelijk raamwerk dat hen in staat stelt bij aanbestedingen de Amerikaanse kandidaten uit te sluiten. Dat is iets waar de landelijke overheid wetgeving voor moet maken.

[terror538]

Het lijkt mij dat de gemeente prima in een aanbesteding moet kunnen zeggen dat een aanbieder volledig vrij moet zijn van mogelijke gegevens verzoeken die niet getoetst zijn door een Nederlandse rechter.


Hoezo zou dat nu niet kunnen?

[B64]

Een aanbieder kan garanderen dat dat zo is op het moment van de aanbesteding. Maar geen enkele aanbieder kan garanderen dat dat gedurende de contractperiode zo blijft, omdat geen enkel bedrijf kan garanderen dat wetgeving in andere landen niet verandert. De Amerikaanse wetgeving op dit punt is de afgelopen 25 jaar immers ook steeds strenger, dwingender en veeleisender geworden.

[terror538]

Dat zou eventueel nog ondervangen kunnen worden door een zwarte pil clausule waarbij afgesproken wordt dat de afnemer direct vrij van consequenties mag opzeggen indien die situatie verandert door een overname of fusie, waarbij de kosten van migratie dan gedragen worden door de dienstverlener (expliciet niet door een wetswijziging in een derde land, dat zou een onredelijke last zijn voor de dienstverlener).

[trab_78]

Ja. Maar als je dus op dit moment als gemeente een IT-leverancier zoekt, kan je de Amerikaanse op deze manier dus wel uitsluiten. En de Chinese ook. Dan blijft er niet veel over dat niet in Europa zit.

[Mathijs Kok]

Hoezo zou dat nu niet kunnen?

Omdat een rechter daar in een kwartier gehakt van maakt. Je kan dat soort eisen niet stellen bij een verstigingsvergunning.

[terror538]

Niet bij een vestigings vergunning, juist bij een aanbesteding voor digitale diensten.

Als het daar ook niet kan in een aanbesteding hoor ik graag waarom niet

[Zerokuni]

Een gemeente kan dat wel eisen bij een aanbesteding. Gemeente kan zelfs on premise eisen, tenzij er maar 1 partij is die dat levert. Maar on premise eisen is meestal onrealistisch.

Qua cloud diensten hoeft een gemeente niet altijd iets te hebben wat in Europa ligt / dan wel soeverein is. Dat ligt ook sterk aan wat uit de (D)PIA komt. Gaan er geen gevoelige gegevens in de applicatie, dan maakt het niets uit.

Overigens bepalen gemeenten dit beleid zelf intern. Sommige gemeenten maken al gebruik van transcriberen binnen een M365 omgeving, andere gemeenten zien dat als een no-go. Enerzijds blijft alles conform contract met MS binnen je eigen tenant en verlaat het de EU niet. Aan de ander kant is het de vraag of dat echt zo is, dan wel dat de US Cloud Act toch nog reikt tot binnen een tenant van een NL gemeente.

Zelf ben ik van mening dat je geen gevoelige gegevens binnen M365 moet plaatsen. Dus zeker niet transcriberen. Er best mooie alternatieven.

[Kerfuffle]

Volgens het gemeenteraadslid van Amsterdam, die tijdens de Tweede Kamersessie over de overname van Solvinity (en aanverwante onderwerpen) aanschoof, heeft de gemeente geen mogelijkheid om aanbestedingen dusdanig aan te vliegen dat een Amerikaanse leverancier als Microsoft niet als winnaar uit de bus kan komen. En dat terwijl Microsoft al bij de Franse rechtbank heeft toe moeten geven dat het niet kan garanderen dat de VS niet bij je data kan. Daarom gaf het gemeenteraadslid daar ter plekke aan dat de overheid daar de middelen toe moet verschaffen.

[Zerokuni]

Gemeenten kunnen idd niet sturen op geen Microsoft of alleen Europese leveranciers. Maar ze kunnen indirect wel degelijk sturen via eisen rond data, privacy en soevereiniteit. Een gemeente kan sturen middels inhoudelijke eisen, bijvoorbeeld:

- Data moet uitsluitend binnen de EER worden opgeslagen en verwerkt

- Geen doorgifte buiten de EER zonder aanvullende waarborgen

- Leverancier moet aantonen dat toegang door derde landen wordt gemitigeerd

edit:
dit moet wel goed onderbouwd worden door een (D)PIA

[Reactie gewijzigd door Zerokuni op 26 april 2026 09:26]

[MScheveningen]

Maar een overheidsdatacenter geld als inbesteding, dus geen open inschrijving nodig.

[BombaAriba]

De overheid kan ook bijbouwen maar dat duurt gewoon jaren met vergunningen. Net zoals de hyperscaler datacenters die nu gebouwd gaan worden al reeds 10+ jaar geleden zijn begonnen met hun vergunningstraject. Doen alsof die hyperscaler datacenters pas recent gepland zijn is foutief. Realiteit is dat het voor alle partijen erg traag gaat. En door veel AI / GPUs is er veel meer stroom nodig dan gepland waardoor het extra hard gaat met de ruimte.

[Lisadr]

Ofwel, de overheid is wederom niet in staat geweest om vooruit te denken!

[BombaAriba]

Als de overheid wel grootschalig al had gebouwd en leegstand had gehad met bijbehorende kosten was het ook niet goed geweest. Ik denk juist dat je daarvoor cloud kunt inzetten; tijdelijk groeien in capaciteit en als je dan weet hoeveel je nodig hebt kan je de overheidsdatacentra ook weer uitbreiden. Dat is ook ongeveer het plan maar dat betekend wel altijd een paar jaar gebruik van extern cloud.

[kodak]

Je argumenten zijn zeer zwak. Het feit dat er altijd kritiek is maakt nog niet dat de kritiek die niet uit komt onredelijk is.

Het feit is dat de overheid de vele datacenters die ze hadden afgelopen 15 jaar is gaan afstoten om perse andermans de cloud in te willen als 'besparing'. Terwijl er vanaf het begin kritiek was dat de cloud niet zomaar zorgt voor genoeg onafhankelijkheid. Als de overblijvende paar datacenters dan geen ruimte meer hebben omdat je als overheid het vertiky hebt om voor behoorlijk alternatief te zorgen dan is dat niet even af te doen als 'het kost een paar jaar gebruik van externe cloud'. Omdat die afhankelijkheid niet zomaar acceptabel is. Dus ook niet jaren extra. Dat is vooral handig voor politici en andere personen die zelf geen inhoudelijke verantwoording (willen) dragen maar er alleen van willen profiteren zolang het goed gaat. Dat is geen besparen of zomaar behoorlijk vooruitregeren te noemen.

[trab_78]

Op zich eens met je kritiek, maar die geldt net zo hard voor het bedrijfsleven. Daar kan je ook betogen dat het doodzonde is dat de meeste bedrijven hun eigen serverparken hebben opgedoekt ten gunste van de cloud.

Ik denk dat de conclusie is dat de cloudaanbieders heel succesvol zijn geweest in het verkopen van hun diensten en het aanwakkeren van een trend. En iedereen, bedrijven én overheden, is domweg achter de trend aan gehobbeld.

[demianmonteverd]

Nou... als het niet om de overheid zelf had gegaan had je absoluut een punt gehad. Maar iedereen die belasting betaald snapt natuurlijk ook wel dat de overheid rekencentra nodig heeft en dat het een goed idee kan zijn om die in eigen land te bouwen/houden. Overigens is het niet op grote schaal bouwen, het is geen woonwijk, snelweg traject of een compleet industrieterrein. De impact zit hem voornamelijk op het stroomnet en de watervoorzieningen.

[Z80]

Energie voorziening is meer dan een kabel op het net. Er komt ook een noodstroom voorziening. Verschillende koel systemen. En data verbindingen. En vanwege de milieu normen ook de nodige vergunningen.

Zit het data center in de buurt van een natuurgebied dan kun je uitbreiding direct vergeten.

[demianmonteverd]

Ja, en vaak wil men ook twee verbindingen naar het net en zelfde voor communicatiekabels.

En voor wat betreft vergunning, niet bouwen in natuurgebieden is een goed uitgangspunt, je kunt nooit een noodstroom voorziening in de vorm van diesel aggregaten gekeurd krijgen anders, eens, zelfs de twee wekenlijkse diesel toelevering is dan al een probleem.

[barefoot]

Ja stel je voor zeg, 4 jaar geleden hadden ze de huidige AI golf niet voorzien. Jij wel zeker?

[Hazalnootpuur]

Het is een feit dat de VVD en Rutte op bijna alle tereinen tekort zijn geschoten qua in de toekomst kijken/vooruitplannen. Nee, alleen maar de korte termijn om in de gunst van de kiezers te blijven en geen moeilijke keuzes te hoeven maken. Daardoor loopt Nederland nu op bijna elk vlak achter de feiten aan.

[demianmonteverd]

Dat de hosting meer capaciteit nodig zou gaan hebben was helaas al lang bekend en duidelijk. En die groei is niet nieuw, kan mij geen jaar herinneren dat er geen groei was in de benodigde capaciteit (en in de voorspelling).

[supersnathan94]

Hadden ze ook helemaal niet hoeven doen, de overheid doet vrijwel niks met AI en nog steeds hebben ze te weinig capaciteit. Dát hadden ze vier jaar geleden ook aan kunnen zien komen.

Maar ik ken het wel hoor. zelf bij een organisatie gewerkt waar het “ineens” op kwam spelen. Hadden gegokt op contractverlenging, maar het DC was al verkocht dus dat ging gewoon niet.

Tsja. niet handig.

[RonnieKo]

Veel vergunningen zijn veelal al jaren oud. In principe zijn bouwvergunning niet gelimiteerd in geldigheidsduur of de periode waarbinnen gestart moet worden met de bouw. Dit soort bepalingen vaak alleen voor bij grond die de gemeente zelf verkoopt. Het zijn vaak particuliere ontwikkelaars die veel bedrijventerreinen ontwikkelen. Na het ontwikkelen wordt de openbare ruimte (wegen e.d.) overgedragen aan de betreffende gemeente. Dit een veel gebruikte constructie. Veel gemeenten hebben niet meer de capaciteit om zelf complete grote ontwikkelingen helemaal zelf op te ontwikkelen (planologisch voorbereiden, aankoop grond, technische voorbereidingen en uitvoering). In de jaren 90 - 2000 werd steeds meer overgelaten aan de markt. De markt kon het allemaal sneller en goedkoper regelen. Er was is ook minder (financiële) risico voor de gemeente. De gemeenten moesten zich meer richten op de planologische zijde, het controleren van de plannen en uitvoering. Daardoor zijn veel gemeenten "regie-gemeenten" geworden, inzetten op controle. Bijna alles wordt "extern" opgepakt. Komt de tijd van zelf helemaal ontwikkelen nog terug? Ben bang van niet. Personeel op de benodigde vakgebieden: juridisch, planologisch, technisch zijn steeds moeilijker te krijgen.

Voor de rest zijn de eigenlijke bouwers van een datacenter een ontwikkelbedrijf. Zij bouwen (ontwikkelen) het datacenter in opdracht van een (onbekende) opdrachtgever. De echte gebruiker is dan vaak nog niet bekend. Er zijn veel constructies mogelijk in dat opzicht.

[batjes]

Het probleem is niet dat alles 'vol' zit, want dat zit het nog lang niet. Er is niet zo zeer een tekort aan compute. Het is veelal gewoon niet efficient in gebruik.

De meeste overheidsorganen hebben alles HA, soms dubbel HA. Er staat zo donders veel belastinggeld te idlen overal, niet leuk meer.

Er valt ontzettend veel winst te behalen door de capaciteit van de overheid bij elkaar te verzamelen. Meer capaciteit, meer controle en minder downtime! Wie wil dat nou niet, nou .. laat mij je introduceren aan SSC-ICT en DICTU

[BombaAriba]

Het probleem is natuurlijk ook dat in het huidige model efficiënter omgaan met huidige hardware nadelig is voor DICTU en soortgelijke partijen. Minder infrastructuur betekend minder door factureren aan andere overheidspartijen en dus minder omzet. Dat samen met dat veel overheidspartijen niet elders mogen shoppen is er nooit echt een pijnprikkel om te verbeteren.

En ik denk inderdaad ook dat veel niet kritieke workloads die er prima even uit kunnen liggen onnodig HA uitgevoerd worden. Maar al het IV beleid stuurt daarop en niet perse zwaarwegend op kosten.

[batjes]

Dat is het dus, DICTU en SSC-ICT (volgens mij waren er nog meer, maar dat waren de 2 grote boys destijds) wilde niet meedoen, _tenzij_ ze dus zelf dat platform mochten gaan beheren. Beide weigerde mee te werken als de ander het aanbod zou krijgen

En omdat het ook nog eens de grote boys van 2 grote ministeries zijn, krijg je nog meer van dit soort domme politieke drama dat alles behalve het land dient.

We hebben wat dat betreft best een waardeloze overheid. Wat raar dat er nergens geld voor is als het massaal op zulke wijze over de balk gesmeten wordt

[atlaste]

Huh? Ja maar... de overheid gaat toch ZELF over de vergunningen? Het lijkt mij dat als je als overheid iets kritisch vindt voor je land, dat je de infrastructuur gewoon kan regelen en daar gas op kunt zetten. Of ben ik nou gek?

[gitaarwerk]

Dat snap ik, ik vind het alleen niet een goed excuus. Met alle respect voor Duitslans, maar als een partij als AFD zo groot is, zou ik eigenlijk ook hier niet mijn data laten hosten. Misschien een tijdelijke oplossing, maar hoop dat NL beseft dat we zelf ook eens iets minder wenselijks moeten hebben om qua data meer onafhankelijk te zijn.

Het zal vast niet allemaal niet zo zwart-wit zijn.

[CivLord]

Maar wanneer hier PVV of FvD nog groter worden, dan is de data hier in Nederland ook niet veiliig.

[BeosBeing]

Maar wanneer hier PVV of FvD nog groter worden, dan is de data hier in Nederland ook niet veiliig.

De plannen voor een eigen geheime dienst die Von der Leyen heeft zijn veel gevaarlijker.
En als Paternotte premier zou worden, dan wordt iedere partij rechtser dan VVD verboden en loopt iedere Nederlander gevaar die verkondigd dat hij een andere mening heeft dan wat D66 verkondigt. Binnen die partij zijn er meer haatzaaiers en antidemocraten. Het wordt dan verboden twijfels te plaatsen bij hetgeen D66 beschouwd als "de wetenschappelijke consensus" of de integriteit van een zelfstandig bestuursorgaan of ander overheidsonderdeel. Zoiets aankaarten als de toeslagaffaire wordt dan strafbaar.

[CivLord]

[theduke1989]

als google, azure, aws etc wel gewoon die vergunningen kunnen betalen ;* waarom kan de overheid notabene niet gewoon dit zelf goedkeuren?

o

[BombaAriba]

Omdat we een democratische rechtsstaat zijn waarbij de overheid zich aan dezelfde regels en wetten dient te houden als bedrijven. Het is voor iedereen traag.

[Guru Evi]

Datacenters zijn enorm duur. Een nieuw datacenter kost momenteel 6-12k per vierkante meter. Je zet die ook niet in een jaartje. Momenteel is er een wachtlijst van 7 jaar voor alles HVAC, backupgenerators etc.

Aan de andere kant is StackIt ook nog steeds afhankelijk van projecten die grotendeels niet in de EU lopen, de volledige 'stack' van StackIt is vandaag ~60% afhankelijk van ontwikkelaars binnen Amazon, IBM, RedHat etc en dat is al als ze altijd open source draaien, ik denk dat ze intern ook wel contracten lopen hebben voor ondersteuning en niet volledig zelf ontwikkelen. Om nog niet te spreken van de hardware van Intel, NVIDIA, Palo Alto, Cisco etc

Volledig onafhankelijk worden zou een duur grapje worden, de Chinezen proberen dit al lang en hebben niet veel success gehad.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 23 april 2026 22:59]

[coolkil]

Vraag uit interesse welke stack draaien ze zoal? Openstack, openshift en rhel?

[Guru Evi]

Inderdaad een grote RHEL shop.

Afhankelijk van het product maar de 'engine' waar alles draait is voor zover ik gezien heb gewoon een branded OpenShift (OpenStack met Kubernetes), en ze zijn ook officieel doorverkopers van RHEL cloud producten.

Daarnaast draaien ze ook Google Workspace en Microsoft producten om een “soevereine en veilige” oplossing binnen Europa te bieden. Daarmee dat ze ook overheden aantrekken, veel van de IBM Linux/mainframe/HPC shops worden aanbevolen richting RHEL OpenShift te gaan voor moderniseren (alhoewel je gewoon de COBOL in containers draait).

In principe verandert er niets, je kunt 1:1 overgaan van GCP naar doorverkoop GCP of RHEL en zOS naar doorverkoop RHEL/IBM en doen alsof je onafhankelijk bent.

[coolkil]

COBOL in containers is waarschijnlijk gnu COBOL en heel iets anders dan COBOL op zOS maar dat terzijde.

Verder is het draaien OSS software best een goeie strategie ook al komen er een boel van de ontwikkelaars uit de VS. Al zou je kwa Linux ook nog voor Suse kunnen gaan… die hebben de strijd verloren maar bestaan nog wel


White label google workplace is wel jammer…

[Reactie gewijzigd door coolkil op 24 april 2026 06:31]

[Fiander]

Microfocus/Rocket Cobol draait anders ook prima in containers hoor. Geen centje pijn.

Wel de juiste download doen het zit nogal dicht mbt licenties.

[coolkil]

Is dat niet wat de ing gebruikte of nog steeds gebruikt na hun mainframe off boarding? Daarnaast vraag ik me ten zeerste af of het op de zelfde schaal werkt als een dikke zOS box…

(ik zit dicht bij het zOS kampvuur al bemoei ik me vooral met Linux en OpenShift op de mainframe hardware )

[Fiander]

Qua schaal? Meer process capaciteit nodig? Spin je een extra container op. Of meer. Voordeel is dat het dan op de meest goedkope hardware kan draaien. Het is alleen zaak om de load vooraf in te schatten en verdelen. Maar meestal weet je vooraf wel wat er aan komt qua load.

[coolkil]

Das leuk en aardig maar niet helemaal hoe het werkt hè. De meeste processing zit vaak op database level helemaal voor veel processen waar COBOL voor bedoeld is. Transacties en verzekering mutaties. Ik kan 100 of 1000 containers tegen dezelfde backend laten babbelen maar ergens vormt er onder in je stack een trechter

[Fiander]

Vreemd. Bij cobol is het juist normaal om eerst interne tabellen op te bouwen. De batch verwerkingen vinden daarna tegen die interne tabellen plaats.

Maar elk programma en elke verwerking is anders natuurlijk.

[coolkil]

Daar zal best een boel optimalisatie aan te pas komen intern in de code. Maar het is niet alleen verwerking ook integriteit. Meerdere processen naast elkaar draaien geeft ook meer kans op dubbele boekingen en dergelijke. M’n punt is eigenlijk dat ik me af vraag of code die geschreven is om verticaal te schalen (meer cpu capaciteit en geheugen) misschien niet native op horizontaal vlak laat schalen. (Meer threads en parallelisation)

[Reactie gewijzigd door coolkil op 26 april 2026 01:52]

[Guru Evi]

Wel, voor deze projecten betaal je gewoon IBM consultants. Ik weet zelf niet wat voor COBOL het is toen ze het overzetten maar wel de prijssticker die ze erop plakten. Het is nog steeds volledig door IBM gestuurd, ontwikkelt en ondersteund, en volgens hun meer speciale saus dan open source. Spijtig genoeg zijn de mensen die er ooit aan werkten meer dan 10 jaar geleden gepensioneerd of begraven.

[lina inverse]

StackIT is van Schwarz gruppe (o.a. Lidl, kaufland),welke ook een cybersecurity firma XM-Cyber uit Tel-aviv in het pakket heeft. Ben misschien nog wat para... maar is dat dan wel ok?

[olafmol]

Wat bedoel je hiermee precies?

"Aan de andere kant is StackIt ook nog steeds afhankelijk van projecten die grotendeels niet in de EU lopen, de volledige 'stack' van StackIt is vandaag ~60% afhankelijk van ontwikkelaars binnen Amazon, IBM, RedHat etc en dat is al als ze altijd open source draaien,"

[Guru Evi]

Stel voor dat de EU zichzelf verplicht van de internationale markt terug te trekken en zich (zoals al eens geprobeerd in het eerste deel van de 20ste eeuw) volledig afsluit van de wereld en "soeverein" probeert te zijn. GitHub en open source projecten wereldwijd sluiten toegang af naar de EU.

Zelfs al heb je de source code (je bent volledig open source zonder gesloten onderdelen) hoe ver zou de EU het schoppen zonder Amazon, IBM en andere software-ingenieurs? Hoe lang zouden ze het houden zonder Intel, Broadcom, NVIDIA, ...?

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 24 april 2026 03:21]

[olafmol]

Ik begrijp je niet? Ik ken StackIT (spreek wel eens met mensen daar) en ik snap je stelling niet dat ze afhankelijk zijn van developers van AWS enzo? Je bedoelt mss opensource projecten die ze gebruiken waar ook mensen van US hyperscalers contributor van zijn?

Dan is iedereen die Linux gebruikt ook afhankelijk. Zoiets?

[turbojet80s]

Probeer zijn vraag maar eens te beantwoorden. Dan kun je waarschijnlijk je eigen vraag ook beantwoorden

[ArcticWolf]

Dat strijkt tegen het openmarkt principe, de overheid heeft al meermaals aangegeven IT diensten aan de markt over te willen laten. Echter deze issues hebben de overheid wel getriggered dat de afhankelijkheid van een (niet) EU land toch wel wat problemen kan veroorzaken.

Er zijn overigens wel enkele overheidsbedrijven die self-hosted datacenters hebben (overigens ook in samenwerking met non-EU derden... maar gelukkig geen Amerikaanse partijen...), daarvan is gezegd dat die infra zo kritisch is dat die nooit in handen mogen van andere overheden. Die datacenters kunnen nooit in handen vallen van buitenlandse partijen (behalve door oorlog...) ook al zijn er buitenlandse partijen die ze op dit moment onderhouden, maar niet managen (ze handelen ook geen informatie die persoonlijke data bevatten).

[Reactie gewijzigd door ArcticWolf op 23 april 2026 21:51]

[YES]

De overheid heeft al wel wat meer dan twee eigen datacenters. En de paar die ik ken vanuit mijn werk zitten tegen hun limiet qua stroomcapaciteit. Dus dan kan het nuttig zijn met andere landen samen te werken.

Daarbij denk ik ook niet dat de overheid op dit moment het streven heeft compleet onafhankelijk te zijn van andere landen. Met het oog op dat schaalvergroting bij datacenter/cloud-diensten een ding is, is het ook niet heel gek dat er met Duitsland opgetrokken wordt.

[Gr4mpyC3t]

Met enkel datacenters bouwen ben je er nog niet. Op Enterprise-niveau (waar de overheid ook op zit) heb je meer wensen en eisen.

Integraties, automatisering, beschikbaarheid, governance, compliance, enzovoorts. Daar is big tech ontzettend goed in, een Europese partij zal op die gebieden ook moeten investeren (en concurreren).

[ibmpc]

Hier iemand die hard bezig is om Entra te combineren met Ubuntu. Het is een draak van een beheer, maar voor sommige speciale klanten hebben we een soevereine omgeving in preview. Entra blijft de IDP, omdat die veruit de beste is en momenteel is er ook geen goed alternatief voor. We zijn een Windows 365 aanbieder die aan het verkennen is om Ubuntu aan te bieden in combinatie met Azure Information Protection. Alle data in eigen bezit, de sleutels bij Microsoft. Probleem is dat we voor veel dingen terug gaan in de tijd. We hebben bijvoorbeeld net een FIDO2 migratie achter de rug. En toch gaan we weer wachtwoorden uitdelen. Dus ja, we gaan een soeverein platform aanbieden, maar qua beveiliging ontkom je er niet aan om een stap terug te doen.

[bzzzt]

Warom bouwt de overheid niet 2 eigen datacenters?

De overheid bouwt ook gemeentehuizen, waarom hebben ze geen bouwvakkers in dienst?
En ze gebruiken ook computers, waarom ontwikkelen ze geen eigen chips?

Er is niets mis met inhuur van diensten van derde partijen. Het enige wat de overheid zou moeten garanderen is dat er een gelijkwaardige relatie met leveranciers is en blijft. Dus geen overmatige afhankelijkheid op een enkele leverancier of een enkel land.

[vinkjb]

Er is geen stroom...lol

[djmuggs]

De overheid is zich al ruim een jaar aan het oriënteren om zelf extra DC’s te bouwen. Mede door het gebrek aan ruimte (energie en koeling) in de bestaande locaties.

Maar, op dit moment zitten er een hoop regeltjes dit nog in de weg.

Verder zijn Apeldoorn(belastingdienst) en Rijswijk(veiligheidsdiensten) al van de overheid. Verder wil Defensie alleen in zijn eigen DC’s de baas zijn en duld geen andere organisaties in deze DC’s.

Dus de overheid heeft al genoeg mogelijkheden, maar de interne politiek laat het allemaal niet toe.

[Corsa_GSi]

Vroeger nog meegeholpen om Overheids datacenter Haarlem te ontmantelen en over te zetten naar Groningen.

[Xfade]

De plekken zijn vol, de google, amazon en ms data centers hebben eerder gereserveerd /s

[rob12424]

Ik vraag mij nog steeds af waarom ze volledig een commerciële partij kiezen en bijvoorbeeld iets als Surf geen hele grote upgrade geven.

1. Surf wordt al gebruikt door overheid vooral in onderwijs en wetenschap.
2. Sequencing data enz. Is echt geen kleine data.
3. Je kan uni's samen met bijvoorbeeld TNO ook nog eens onderzoek laten doen.

[supaduke]

Data is 1 ding, applicaties iets anders.

Het is belangrijk om autonomie te hebben over onze data maar zonder de juiste applicaties kunnen we er nog niet veel mee. Door te werken met een cloud service provider kunnen we hopelijk meeliften met hun applicatie ontwikkeling. Als we een Europees platform hebben voor cloud applicaties staan we al een stuk sterker op het wereld toneel.

[CF16]

Zijn er geen Nederlandse alternatieven voor clouddiensten?

[Kevinp]

De vraag is. Wat is de echte meerwaarde van aws. Willen we niet teveel?

[Gr4mpyC3t]

De meerwaarde zit ’m eigenlijk nooit in de servers, databases of storage zelf, maar in hoe alles met elkaar samenwerkt. Je krijgt er vaak een SDK en/of REST API bij, er komt continu nieuwe functionaliteit bij en je hoeft je niet druk te maken over het onderhoud van de onderliggende infrastructuur.

Natuurlijk kun je dit soort oplossingen ook zelf bouwen, maar dan heb je het al snel over een flinke investering in tijd, geld en mensen. En juist daarom kiezen veel partijen er toch voor.

[Kevinp]

Dat snap ik. Echter is dat iets wat je denkt nodig te hebben. Of is dat voor leuke features

[olafmol]

Ja klopt. Al die klanten gebruiken AWS voor de lol.

[Kevinp]

Ik denk dat als je kritisch kijkt dan minstens 50% de extra kosten eigenlijk niet kan verantwoorden.

Als iets 100.000 euro extra kost dan moet je ook één engineer efficienter werken.

[DennusB]

AWS kost geen 50% extra voor een managed database hoor, de verschillen zijn vaak marginaal maar zorgen voor een gigantische uren/beheer-besparing aan de klant kant. Als je weer een heel team DBA's neer moet plempen die zelf VM'etjes gaan zitten managen dan is dat een vrij serieuze kostenpost

[lenwar]

Er is in de praktijk niets algemeens te zeggen over wat 'goedkoper' is.

Het verschilt heel erg per use case, de grootte van het bedrijf en hoe een bedrijf kiest te werken. (veelal op basis van de keuzes uit het verleden.) Wat ik bij 'ons' zie, is dat VMs in 'De public cloud' ongeveer 6x duurder zijn dan onze interne cloud. Wij gebruiken de 'public cloud' niet (meer) voor IAAS doelen. Andere cloud-diensten kunnen wel voordeliger zijn, of specifieke voordelen hebben (door de aanwezigheid in de public cloud).

[olafmol]

Cattle, not pets idd.

[bzuidgeest]

Korte antwoord, nee.

[olafmol]

IAM

[Keypunchie]

Een van de issues met Clouddiensten is, is dat het pas echt goed werkt op schaal. Het vereist nogal wat kapitaalinvestering en er is enorme competitie op kosten.

Wat ik verwacht is dat door de trend naar Digitale Soevereiniteit, we uiteindelijk 2 hooguit drie Europese kampioenen zullen zien opstaan (ook door consolidatie).

Op dit moment is het vooral een gok welke dat zullen zijn.

[Gr4mpyC3t]

Dat ben ik niet met je eens. Als je denkt in VM's en SQL clusters heb je gelijk, maar een PaaS- of SaaS-variant kan ik niet matchen in prijs.

[erwinb]

Die schaal zal voor/met stackit geen issue zijn,

Het is onderdeel van de lidl/kaufhaus en ze timmeren al even aan de weg. Recent u ebben ze nog aangegeven voor eind 2027 11 miljard te gaan investeren in cloud en datacenters.

[bzzzt]

Tsja, 11 miljard is een hoop geld, maar Microsoft heeft afgelopen jaar 80 miljard in Azure gestoken. Bijna een orde grootte verschil.

[Baardmeester]

Het kan misschien nog niet op tegen de Amerikaanse csp's, maar welke csp in Europa komt ook maar in de buurt van 11 miljard. Microsoft, Google en Amazon zijn ook niet begonnen met 100 miljard per jaar.

Als de EU echt zijn nut wilt laten zien zou het dat bedrag verdubbelen. Maar de Fransen zullen dat wel niet willen sinds het Duits is. Hopelijk kan er iets geregeld worden dat er dan bijvoorbeeld ook investeringen in Mistral worden gedaan. En elk land zo een soort software of hardware krijgt waar ze flink in kunnen investeren om te concurreren met de Amerikanen en Chinezen.

[erwinb]

Die 11 miljard is een investering van het bedrijf zelf, niet van een land of een overheid

[Baardmeester]

Ja, en mijn voorstel is dat de EU gaat investeren in dergelijke bedrijven die kans maken om een grote speler te worden om de digitale soevereiniteit veilig te stellen en mee te kunnen concurreren met bedrijven uit de VS en China.

[M@rijn]

Voor zover ik die ken kunnen die niet mee op de schaal zoals soms verwacht en al uberhaupt niet op het gebied van ge-automatiseerde tooling.

Dit ondanks dat ze recent een Open Cloud Alliance hebben opgericht.

[BombaAriba]

Je hebt wel wat Nederlandse partijen maar die zijn minder breed in het pakket qua managed services die ze aanbieden en bieden ook niet overal BYOK voor encryptie en helemaal netjes alles via private networking. En soms ook alleen met compute sizes die niet groot genoeg zijn.

Idealiter zou je wel hebben dat de overheid zo’n partij kickstart maar dat kan niet echt met de huidige aanbestedingsregels.

[callofduty]

Transip is toch volledig NL

[lololig]

Die zijn vast niet groot genoeg. Ik weet niet hoe TransIP precies opereert en op hoeveel locaties en landen ze data opslaan en verwerken. Van een echte grote cloud dienst verwacht ik dat ze op allerlei plekken actief zijn zodat je niet gelijk vastloopt als er in een bepaalde regio problemen zijn

[moonlander]

Als je dan vandaag een prijs afgesproken hebt is het gisteren al verhoogt.. Beloftes die zijn daar ook al niks waard. Ver wegblijven van deze partij!

[Zebby]

Neen. Zijn samengegaan met twee clubs en vallen nu onder de holding Team.blue met vestiging in Gent. Vps, S3 (voorheen van Cloudvps, ook overgekocht) en website hosting is ok, maar meer niet.

[Lisadr]

Nee! TransIP is al een paar jaar onderdeel van team.blue met als hoofdkantoor in Gent, België. StackIT bied ook veel meer cloud diensten dan team.blue.

[Houtenklaas]

Als je kijkt naar de top10 van NL bedrijven die iets met Colo doen, is er volgens mij maar één partij van enige grootte die EU based is en dat is NorthC die kortgeleden overgenomen is door de Franse investeerder Antin. Tweede die ik kan bedenken is Switch in Amsterdam met voornamelijk NL vestigingen, waar NorthC ook in wat omliggende landen zit. Maar dan heb je het wel gehad met grotere partijen die uit de EU komen.

[Schway]

Ik denk niet dat ons rechts kabinet goed gaat op trans dingen.

[kabelmannetje]

En nu het belangrijkst. Wat gebeurt er met deze ambtenaren die Nederlandse data zeer bewust en tegen alle advies in van deskundigen, uitverkopen?

[Miki]

Volgens mij snap je niet hoe de overheid werkt. De politiek bepaald de kaders en de ambtenaren voeren het uit binnen de afgesproken kaders. Ambtenaren zijn dus per definitie niet verantwoordelijk tenzij ze juist buiten hun kaders treden en kunnen daarmee strafrechtelijk vervolgd worden. Het enige wat een ambtenaar vrijwaard is als het een opdracht krijgt dat tegen de wet ingaat, dan mag hij of zij dat weigeren uit te voeren.

Wat de ambtenaren wel kunnen doen is dat ze verantwoordelijke minister of andere politieke gezachtsdrager informeren over mogelijke consequenties bij het uitvoeren van de opdracht. Het is vervolgens aan de minister om dat advies naast zich neer te leggen of alsnog een andere keuze te maken. En dan kom je dus weer terug op mijn eerste alinea.

[kabelmannetje]

Jammer van de start met een drogreden.

politiek bepaald

BepaalT. De politiek heeft wel degelijk uitgesproken dat het onwenselijk is dat Nederlandse data onder eigen controle dient te blijven. Dit was compleet helder in het recente debat in de Kamer. Er is ook geen deskundige te vinden die het betreffende overdragen van data van Nederlandse burgers aan een vijandig regime, steunt. Al deze feiten werd volstrekt genegeerd door betreffende ambtenaren.

[Miki]

Als we er toch een semantische discussie van maken: er is een wezenlijk verschil tussen iets uitspreken of dat er daadwerkelijk een besluit is genomen door de verantwoordelijke minister of vanuit de tweede kamer.

Je bedient je dus van een onderbuik aanname zonder dat je precies weet hoe het systeem werkt. Erg jammer

[kabelmannetje]

Ga je nu werkelijk beweren dat er een meerderheid in de Kamer te vinden is om onze digitale diensten onder te brengen bij bedrijven die onder controle staan van de VS?

[CivLord]

Een meerderheid van de Tweede kamer zegt er wat van, maar doet vervolgens niets.

Het kabinet (ook onderdeel van de politiek) bepaalt dat het zijn eigen weg kan gaan (of dat er praktische bezwaren zijn om wat te doen met de uitgesproken wens van de Tweede Kamer) en geeft de ambtenaren in de diverse ministeries de opdracht om A of B te doen (of geeft juist geen opdracht, waardoor alles bij het oude blijft).

Er is echt geen ambtenaar die op eigen houtje beslist wie de nieuwe software-/ cloud-aanbieder gaat worden. Dat moet door de verantwoordelijke minister worden geakkoordeerd.

[kabelmannetje]

Bijzonder. In mijn team is domweg een vereiste bij aanbesteding dat bedrijf 100% onder Nederlandse wetgeving valt. En dan hebben we het nog niet eens over zeer gevoelige data van burgers.

Als je dat al niet eens in een aanbesteding van kritieke data kan opnemen, dan ben je domweg incompetent.

[Transportman]

Alleen is het in de politiek veel woorden maar zetten ze dat niet om in daden. Budgetten worden steeds verder afgeknepen en organisaties krijgen nauwelijks juridische ruimte om partijen uit te sluiten bij aanbestedingen. Tel daarbij op dat migraties van het ene naar het andere platform veel tijd en geld kosten, is overstappen naar een andere hoster (of zelf doen) gewoon lastig, want de winkel moet tegelijk wel open blijven en doorontwikkelen.

En als ambtenaar, we zijn echt niet doof voor de wereld om ons heen, maar ons wegzetten als landverraders wat sommige doen en impliceren is echt walgelijk en dodelijk voor de discussie.

[CivLord]

Tja. Het is uiteindelijk de ambtenaar die de opdrachten uitvoert, dus dat is een makkelijke prooi voor kritiek.

Net als in de toeslagaffaire. De politiek besluit (naar aanleiding van de Bulgarenfraude) dat wanneer er bepaalde fouten zijn gemaakt in de aanvraag, de volledige toeslag achteraf terugbetaald moet worden. Maar het is de ambtenaar die de wet uit voert en zijn krabbel onder de brief zet die met de dood bedreigt wordt. (En Omzigt, die notabene vóór de wet heeft gestemd en dus medeschuldig is, maakt mooie sier omdat de media achter de grootte van het probleem komt net op het moment dat hij zich wil profileren om partijleider van het CDA te worden.)

[heerhaan]

Politiek: "We streven naar onafhankelijkheid en willen weg van Amerikaanse bedrijven!"
Ambtenaren: "Top, wat is het budget voor de migratie?"
Politiek: "Budget?"

[Ryan28]

Het is interessant dat ze niet meer budget toekennen aan ODC-Noord (Overheidsdatacenter Noord), of dat ze er simpelweg voor kiezen zelf racks te huren en te beheren bij bijvoorbeeld een datacenter rondom de AMS-IX.

[BombaAriba]

Overheid heeft natuurlijk al wel wat privé racks bij commerciële datacenters rondom Amsterdam. Issue is vooral ook dat er een tekort is aan IT uitvoer en je dus graag gebruik wilt maken van commerciële partijen die PaaS aanbieden zodat je minder gekneld zit qua IT resources(mensen). Komt wel verandering in met huidige overheids IT bedrijven die steeds meer IT’ers weer vast in dienst mogen nemen. Denk 25% inhuur ipv 80% wat het een poos is geweest (bij sommige partijen).

[Lisadr]

Er is ook jaren een trend geweest binnen de overheid om vrijwel alles m.b.t. IT uit te besteed aan derden, inclusief IT personeel.

[Asitis]

En dan zeggen dat IT en de Overheid altijd mis gaat en dat ze het "eens aan de markt over zouden moeten laten" nooit helemaal begrepen die gedachtegang. Denk inderdaad dat het grootste probleem zit in project(mis)management van externen, en een onnodig complexe inschatting/offerte/levering/facturatie straat.

We weten immers allemaal dat de klant zelden weet wat ze zelf willen, en dat IT'ers geen concrete urenschattingen kunnen geven!

[StefanJanssen]

Overheid en IT gaat mis zodra er externe inhuur bij komt kijken heb ik het idee.

[djmuggs]

Als het een grote marktpartij is, dan zijn de belangen meer van wat er op de golfclub beklonken en gewed wordt.

De ZZP’er die dan uiteindelijk wordt ingehuurd om het werk uit te voeren is afhankelijk van de inschatting van de hoge meneren wat iets mag kosten. Zelf overschatting is bij het management meer regel dan uitzondering.

IT is in de basis heel simpel, maar de grote bazen willen vooral een wedstrijdje wie de grootste heeft doen en niet wie de meest efficiëntste.

[Lisadr]

In mijn ervaring is het wij van WC-eend adviseren WC-eend. Heb te vaak gezien dat de overheid een BIG4 zoals PwC inhuurt voor advies en vervolgens het advies krijgen dat ze hun IT moeten uitbesteden aan een BIG4.

[JaQ]

Het gaat dan ook om een raamovereenkomst die het voor overheidspartijen eenvoudiger maakt om diensten in te kopen bij StackIT. Dat is geen afnameverplichting of advies, het is enkel een contractueel vehikel die er voor zorgt dat als een overheidsorgaan met StackIT zaken wil doen, dat daar niet allerlei speciale nieuwe contracten voor gemaakt hoeven te worden. Het wordt "makkelijker".

Overigens, vergelijkbare overeenkomsten bestaan ook met alle hyperscalers.

[vespino]

Ben helemaal niet pro Europa of anti Amerika wat dat betreft, maar vind het wel heel raar dat je dit soort individuele berichten iedere keer leest. Europa drukt er van alles door, vlieg dit soort dingen dan ook gezamenlijk aan of bouw een eigen Europese cloud als het zo nodig “binnen de grenzen” moet. Maar ga niet allemaal het wiel zelf uitvinden. Corona weer helemaal opnieuw.

[Asitis]

Het maken van een keus in een groep is veel lastiger en trager dan het zelf doen, dat is een simpel gegeven. Daarbij is het punt niet "het moet Nederlands zijn" maar "Het moet Europees zijn". Je kunt niet dat elke afhankelijkheid een verkeerde is, want ook alles wat goed is in onze maatschappij hebben we te danken aan het internationaal samenwerken.

Internationaal samenwerken zou mijnziens het ultieme doel moeten zijn. Het feit dat dat in de praktijk niet werkt wil niet zeggen dat we dan allemaal maar de deuren dicht moeten gooien - dan gaan we pas allemaal zelf weer het wiel uitvinden.

[Krommetenen]

Nederlandse consumenten drukken de boel door toch? Als maar meer, als maar sneller.

[banaj]

Betere kop: "Nederlandse overheid omarmt Duits cloudplatform Stackit voor wijzigen van afhankelijkheid van A naar afhankelijkheid van B".

[S.McDuck]

Helemaal mee eens. Als je niet afhankelijk wilt zijn moet je het zelf doen. Maarja IT en overheid is wel een open deur om in te trappen.

[KoffieAnanas]

Ook de eigen overheid kan onbetrouwbaar worden trouwens.

En de overheid doet al veel zelf, ze hebben meerdere eigen grote datacenters.

Afhankelijk van de use case kun je besluiten of iets op eigen infra moet draaien, of ook extern kan. Daarnaast is het ook een kwestie van schaalbaarheid en flexibiliteit.

Cliché argumenten zijn inmiddels wel een beetje passé aan het worden.

[beeldbuijs]

De ideale wereld bestaat niet, maar de risico’s van uitbesteden aan een bedrijf in een buurland / Noord-Europees mede-EU-land zijn lager dan van uitbesteden naar een bedrijf wat valt onder een overheid buiten de EU of zelfs op een ander continent. Daarnaast is de verhouding Nederland/Duitsland in minder scheef dan Nederland/VS. Duitsland is meerdere opzichten stabieler, betrouwbaarder, meer gelijkwaardig qua cultuur, normen en waarden.

[Pietopdeheuvel]

Wat zou jouw oplossing zijn?

[fenrirs]

Ik hoop wel voor een Lidl prijsje

[- peter -]

Beetje VM daar lijkt 4x duurder dan hetzner. Ik ben niet onder de indruk. En ze bieden ook geen lambda achtige functionaliteit. Ik zie de meerwaarde niet zo van deze partij.

[glaaj]

Zeker, maar hetzner is een partij die VPS'jes schuift in plaats van een alternatief voor AWS/Azure. Dus die vergelijking in prijs gaat niet helemaal op hier.

[fenrirs]

Goed om te weten. We hebben projecten lopen bij Digital Ocean en Linode, maar zijn aan het kijken maar eu alts. DO en L zijn wel super stabiel de afgelopen jaren

[737freak]

Goede actie. Supporting the Lidl guy.

[sayf4u]

Een hele gevaarlijk stap! Nederlandse overheid wil afhankelijkheid van Amerika verminderen en onze data consistent weggeven aan Israël gelinkt cloud platform! Waarom???? De hele Lidl platform is mede opgericht door oud-Mossad hoofd Tamir Pardo!!! En weg zijn onze gegevens naar een genocide staat!!!

STACKIT is German and owned within the Schwarz Group structure; the Israel link comes from Schwarz Group / Schwarz Digits owning XM Cyber, an Israeli-founded cybersecurity company.
XM Cyber was co-founded in 2016 by Tamir Pardo, Noam Erez, and Boaz Gorodissky. XM Cyber’s own materials identify Noam Erez as a co-founder and say he spent more than 25 years in the Israeli intelligence community, while Reuters and other coverage identify Tamir Pardo as a co-founder and former head of Mossad.

[eedaan]

Dit is als zeggen dat omdat appels een fruit zijn, daarom al het fruit ook een appel is. Het feit dat bedrijf a bedrijf b bezit maakt natuurlijk niet dat bedrijf b iets te zeggen heeft over bedrijf a.

[sayf4u]

Bent u bekend met de werkwijze van zulke mensen en organisaties? Ik beroep me op de wet van Murphy, als het mis kan gaan dan gaat het ook mis! En waarom niet in Nederland zelf een Cloud vestigingen? Mensen met talent zat!