Nederlandse overheid omarmt Duits cloudplatform Stackit voor onafhankelijkheid

De Nederlandse overheid heeft een 'raamovereenkomst' met de Duitse cloudplatformleverancier Stackit gesloten. Hierin staat onder welke voorwaarden overheidsorganisaties Stackit kunnen gebruiken. Hiermee maakt de Rijksoverheid het makkelijker voor organisaties om met een bedrijf samen te werken, in dit geval met het oog op digitale soevereiniteit.

Europa soevereine cloud Bron: Stackit
Bron: Stackit

In de afspraken staat onder meer dat gegevens alleen in de Europese Economische Ruimte mogen worden opgeslagen en dat de Rijksoverheid via auditrecht kan controleren of Stackit zich aan de afspraken houdt.

Niet naar de Amerikanen

Daarnaast zijn er voorwaarden afgesproken over het beëindigen van contracten. De Rijksoverheid schrijft: "Bijvoorbeeld als de leverancier in handen komt van een partij buiten de EER." Hiermee lijkt de overheid direct aan de omstreden overname van DigiD-beheerder Solvinity door een Amerikaans bedrijf te refereren.

De Nederlandse politiek verzet zich tegen deze overname, maar deze is in principe al goedgekeurd. Door een eventuele contractbeëindiging in de overeenkomst op te nemen, kan een overheidsorganisatie direct en juridisch ingedekt reageren als in dit geval Stackit in handen van bijvoorbeeld de Amerikanen zou komen.

Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit Willemijn Aerdts zegt daarover: "Digitale autonomie betekent dat we zélf keuzes kunnen maken uit een divers aanbod van aanbieders. Daarom is het belangrijk dat we de Europese markt stimuleren. Dat doen we met deze overeenkomst, waarmee Rijksorganisaties onder goede voorwaarden gebruik kunnen maken van clouddiensten van een Europese aanbieder."

Tegen versnippering

In principe mogen overheidsorganisaties zelf beslissen welke softwarediensten zij afnemen. Deze raamovereenkomst maakt het voor die organisaties makkelijker om te kiezen. Zij hoeven namelijk niet zelf contractonderhandelingen te voeren. Dat moet de drempel verlagen om voor een relatief onbekende partij zoals Stackit te kiezen.

Overigens is Stackit wel een belangrijke speler. Het Duitse bedrijf werd onlangs als een van de bedrijven gekozen door de Europese Commissie om een Europese cloud te bouwen. Hiervoor krijgen zij 180 miljoen euro, verdeeld over de vier bedrijven en over zes jaar.

Europa soevereine cloud Bron: Stackit

Door Yannick Spinner

Redacteur

23-04-2026 • 21:24

47

Submitter: Gwaihir

Reacties (47)

Sorteer op:

Weergave:

Warom bouwt de overheid niet 2 eigen datacenters? Ze hebben genoeg server vraag om dit te kunnen verantwoorden en dan zijn we compleet onafhankelijk van andere landen.
Overheid heeft op dit moment al meer dan 2 datacenters. Probleem is dat huidige datacenters vol zitten en verder uitbouw qua stroom lastig ligt met vergunningen. Er staan nog wel wat nieuwe datacenters op de planning (o.a. regio Den Haag en Groningen) maar dat is nog wel een kwestie van jaren. Terwijl er nu op sommige punten tekort is aan plek voor compute.
Hoe is het mogelijk dat Amerikaanse bedrijven ruimte, stroom en vergunningen krijgen om mega-datacenters in Nederland te bouwen, maar de overheid niet kan uitbouwen i.v.m. stroom en vergunningen?
De overheid kan ook bijbouwen maar dat duurt gewoon jaren met vergunningen. Net zoals de hyperscaler datacenters die nu gebouwd gaan worden al reeds 10+ jaar geleden zijn begonnen met hun vergunningstraject. Doen alsof die hyperscaler datacenters pas recent gepland zijn is foutief. Realiteit is dat het voor alle partijen erg traag gaat. En door veel AI / GPUs is er veel meer stroom nodig dan gepland waardoor het extra hard gaat met de ruimte.
Ofwel, de overheid is wederom niet in staat geweest om vooruit te denken!
Als de overheid wel grootschalig al had gebouwd en leegstand had gehad met bijbehorende kosten was het ook niet goed geweest. Ik denk juist dat je daarvoor cloud kunt inzetten; tijdelijk groeien in capaciteit en als je dan weet hoeveel je nodig hebt kan je de overheidsdatacentra ook weer uitbreiden. Dat is ook ongeveer het plan maar dat betekend wel altijd een paar jaar gebruik van extern cloud.
Dat strijkt tegen het openmarkt principe, de overheid heeft al meermaals aangegeven IT diensten aan de markt over te willen laten. Echter deze issues hebben de overheid wel getriggered dat de afhankelijkheid van een (niet) EU land toch wel wat problemen kan veroorzaken.

Er zijn overigens wel enkele overheidsbedrijven die self-hosted datacenters hebben (overigens ook in samenwerking met non-EU derden... maar gelukkig geen Amerikaanse partijen...), daarvan is gezegd dat die infra zo kritisch is dat die nooit in handen mogen van andere overheden. Die datacenters kunnen nooit in handen vallen van buitenlandse partijen (behalve door oorlog...) ook al zijn er buitenlandse partijen die ze op dit moment onderhouden, maar niet managen (ze handelen ook geen informatie die persoonlijke data bevatten).

[Reactie gewijzigd door ArcticWolf op 23 april 2026 21:51]

De overheid heeft al wel wat meer dan twee eigen datacenters. En de paar die ik ken vanuit mijn werk zitten tegen hun limiet qua stroomcapaciteit. Dus dan kan het nuttig zijn met andere landen samen te werken.

Daarbij denk ik ook niet dat de overheid op dit moment het streven heeft compleet onafhankelijk te zijn van andere landen. Met het oog op dat schaalvergroting bij datacenter/cloud-diensten een ding is, is het ook niet heel gek dat er met Duitsland opgetrokken wordt.
Met enkel datacenters bouwen ben je er nog niet. Op Enterprise-niveau (waar de overheid ook op zit) heb je meer wensen en eisen.

Integraties, automatisering, beschikbaarheid, governance, compliance, enzovoorts. Daar is big tech ontzettend goed in, een Europese partij zal op die gebieden ook moeten investeren (en concurreren).
Datacenters zijn enorm duur. Een nieuw datacenter kost momenteel 6-12k per vierkante meter. Je zet die ook niet in een jaartje. Momenteel is er een wachtlijst van 7 jaar voor alles HVAC, backupgenerators etc.

Aan de andere kant is StackIt ook nog steeds afhankelijk van projecten die grotendeels niet in de EU lopen, de volledige 'stack' van StackIt is vandaag ~60% afhankelijk van ontwikkelaars binnen Amazon, IBM, RedHat etc en dat is al als ze altijd open source draaien, ik denk dat ze intern ook wel contracten lopen hebben voor ondersteuning en niet volledig zelf ontwikkelen. Om nog niet te spreken van de hardware van Intel, NVIDIA, Palo Alto, Cisco etc

Volledig onafhankelijk worden zou een duur grapje worden, de Chinezen proberen dit al lang en hebben niet veel success gehad.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 23 april 2026 22:59]

Vraag uit interesse welke stack draaien ze zoal? Openstack, openshift en rhel?
Inderdaad een grote RHEL shop.

Afhankelijk van het product maar de 'engine' waar alles draait is voor zover ik gezien heb gewoon een branded OpenShift (OpenStack met Kubernetes), en ze zijn ook officieel doorverkopers van RHEL cloud producten.

Daarnaast draaien ze ook Google Workspace en Microsoft producten om een “soevereine en veilige” oplossing binnen Europa te bieden. Daarmee dat ze ook overheden aantrekken, veel van de IBM Linux/mainframe/HPC shops worden aanbevolen richting RHEL OpenShift te gaan voor moderniseren (alhoewel je gewoon de COBOL in containers draait).

In principe verandert er niets, je kunt 1:1 overgaan van GCP naar doorverkoop GCP of RHEL en zOS naar doorverkoop RHEL/IBM en doen alsof je onafhankelijk bent.
Wat bedoel je hiermee precies?

"Aan de andere kant is StackIt ook nog steeds afhankelijk van projecten die grotendeels niet in de EU lopen, de volledige 'stack' van StackIt is vandaag ~60% afhankelijk van ontwikkelaars binnen Amazon, IBM, RedHat etc en dat is al als ze altijd open source draaien,"
Stel voor dat de EU zichzelf verplicht van de internationale markt terug te trekken en zich (zoals al eens geprobeerd in het eerste deel van de 20ste eeuw) volledig afsluit van de wereld en "soeverein" probeert te zijn. GitHub en open source projecten wereldwijd sluiten toegang af naar de EU.

Zelfs al heb je de source code (je bent volledig open source zonder gesloten onderdelen) hoe ver zou de EU het schoppen zonder Amazon, IBM en andere software-ingenieurs? Hoe lang zouden ze het houden zonder Intel, Broadcom, NVIDIA, ...?

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 24 april 2026 03:21]

Er is geen stroom...lol
Zijn er geen Nederlandse alternatieven voor clouddiensten?
De vraag is. Wat is de echte meerwaarde van aws. Willen we niet teveel?
De meerwaarde zit ’m eigenlijk nooit in de servers, databases of storage zelf, maar in hoe alles met elkaar samenwerkt. Je krijgt er vaak een SDK en/of REST API bij, er komt continu nieuwe functionaliteit bij en je hoeft je niet druk te maken over het onderhoud van de onderliggende infrastructuur.

Natuurlijk kun je dit soort oplossingen ook zelf bouwen, maar dan heb je het al snel over een flinke investering in tijd, geld en mensen. En juist daarom kiezen veel partijen er toch voor.
Voor zover ik die ken kunnen die niet mee op de schaal zoals soms verwacht en al uberhaupt niet op het gebied van ge-automatiseerde tooling.

Dit ondanks dat ze recent een Open Cloud Alliance hebben opgericht.
Een van de issues met Clouddiensten is, is dat het pas echt goed werkt op schaal. Het vereist nogal wat kapitaalinvestering en er is enorme competitie op kosten.

Wat ik verwacht is dat door de trend naar Digitale Soevereiniteit, we uiteindelijk 2 hooguit drie Europese kampioenen zullen zien opstaan (ook door consolidatie).

Op dit moment is het vooral een gok welke dat zullen zijn.
Die schaal zal voor/met stackit geen issue zijn,

Het is onderdeel van de lidl/kaufhaus en ze timmeren al even aan de weg. Recent u ebben ze nog aangegeven voor eind 2027 11 miljard te gaan investeren in cloud en datacenters.
Dat ben ik niet met je eens. Als je denkt in VM's en SQL clusters heb je gelijk, maar een PaaS- of SaaS-variant kan ik niet matchen in prijs.
Je hebt wel wat Nederlandse partijen maar die zijn minder breed in het pakket qua managed services die ze aanbieden en bieden ook niet overal BYOK voor encryptie en helemaal netjes alles via private networking. En soms ook alleen met compute sizes die niet groot genoeg zijn.

Idealiter zou je wel hebben dat de overheid zo’n partij kickstart maar dat kan niet echt met de huidige aanbestedingsregels.
Transip is toch volledig NL
Die zijn vast niet groot genoeg. Ik weet niet hoe TransIP precies opereert en op hoeveel locaties en landen ze data opslaan en verwerken. Van een echte grote cloud dienst verwacht ik dat ze op allerlei plekken actief zijn zodat je niet gelijk vastloopt als er in een bepaalde regio problemen zijn
Als je dan vandaag een prijs afgesproken hebt is het gisteren al verhoogt.. Beloftes die zijn daar ook al niks waard. Ver wegblijven van deze partij!
Neen. Zijn samengegaan met twee clubs en vallen nu onder de holding Team.blue met vestiging in Gent. Vps, S3 (voorheen van Cloudvps, ook overgekocht) en website hosting is ok, maar meer niet.
Nee! TransIP is al een paar jaar onderdeel van team.blue met als hoofdkantoor in Gent, België. StackIT bied ook veel meer cloud diensten dan team.blue.
Als je kijkt naar de top10 van NL bedrijven die iets met Colo doen, is er volgens mij maar één partij van enige grootte die EU based is en dat is NorthC die kortgeleden overgenomen is door de Franse investeerder Antin. Tweede die ik kan bedenken is Switch in Amsterdam met voornamelijk NL vestigingen, waar NorthC ook in wat omliggende landen zit. Maar dan heb je het wel gehad met grotere partijen die uit de EU komen.
Het is interessant dat ze niet meer budget toekennen aan ODC-Noord (Overheidsdatacenter Noord), of dat ze er simpelweg voor kiezen zelf racks te huren en te beheren bij bijvoorbeeld een datacenter rondom de AMS-IX.
Overheid heeft natuurlijk al wel wat privé racks bij commerciële datacenters rondom Amsterdam. Issue is vooral ook dat er een tekort is aan IT uitvoer en je dus graag gebruik wilt maken van commerciële partijen die PaaS aanbieden zodat je minder gekneld zit qua IT resources(mensen). Komt wel verandering in met huidige overheids IT bedrijven die steeds meer IT’ers weer vast in dienst mogen nemen. Denk 25% inhuur ipv 80% wat het een poos is geweest (bij sommige partijen).
Er is ook jaren een trend geweest binnen de overheid om vrijwel alles m.b.t. IT uit te besteed aan derden, inclusief IT personeel.
En dan zeggen dat IT en de Overheid altijd mis gaat en dat ze het "eens aan de markt over zouden moeten laten" :') nooit helemaal begrepen die gedachtegang. Denk inderdaad dat het grootste probleem zit in project(mis)management van externen, en een onnodig complexe inschatting/offerte/levering/facturatie straat.

We weten immers allemaal dat de klant zelden weet wat ze zelf willen, en dat IT'ers geen concrete urenschattingen kunnen geven!
Overheid en IT gaat mis zodra er externe inhuur bij komt kijken heb ik het idee.
Ben helemaal niet pro Europa of anti Amerika wat dat betreft, maar vind het wel heel raar dat je dit soort individuele berichten iedere keer leest. Europa drukt er van alles door, vlieg dit soort dingen dan ook gezamenlijk aan of bouw een eigen Europese cloud als het zo nodig “binnen de grenzen” moet. Maar ga niet allemaal het wiel zelf uitvinden. Corona weer helemaal opnieuw.
Het maken van een keus in een groep is veel lastiger en trager dan het zelf doen, dat is een simpel gegeven. Daarbij is het punt niet "het moet Nederlands zijn" maar "Het moet Europees zijn". Je kunt niet dat elke afhankelijkheid een verkeerde is, want ook alles wat goed is in onze maatschappij hebben we te danken aan het internationaal samenwerken.

Internationaal samenwerken zou mijnziens het ultieme doel moeten zijn. Het feit dat dat in de praktijk niet werkt wil niet zeggen dat we dan allemaal maar de deuren dicht moeten gooien - dan gaan we pas allemaal zelf weer het wiel uitvinden.
Betere kop: "Nederlandse overheid omarmt Duits cloudplatform Stackit voor wijzigen van afhankelijkheid van A naar afhankelijkheid van B".
Helemaal mee eens. Als je niet afhankelijk wilt zijn moet je het zelf doen. Maarja IT en overheid is wel een open deur om in te trappen.
De ideale wereld bestaat niet, maar de risico’s van uitbesteden aan een bedrijf in een buurland / Noord-Europees mede-EU-land zijn lager dan van uitbesteden naar een bedrijf wat valt onder een overheid buiten de EU of zelfs op een ander continent. Daarnaast is de verhouding Nederland/Duitsland in minder scheef dan Nederland/VS. Duitsland is meerdere opzichten stabieler, betrouwbaarder, meer gelijkwaardig qua cultuur, normen en waarden.
Goede actie. Supporting the Lidl guy.
Ik hoop wel voor een Lidl prijsje
Beetje VM daar lijkt 4x duurder dan hetzner. Ik ben niet onder de indruk. En ze bieden ook geen lambda achtige functionaliteit. Ik zie de meerwaarde niet zo van deze partij.
Een hele gevaarlijk stap! Nederlandse overheid wil afhankelijkheid van Amerika verminderen en onze data consistent weggeven aan Israël gelinkt cloud platform! Waarom???? De hele Lidl platform is mede opgericht door oud-Mossad hoofd Tamir Pardo!!! En weg zijn onze gegevens naar een genocide staat!!!

STACKIT is German and owned within the Schwarz Group structure; the Israel link comes from Schwarz Group / Schwarz Digits owning XM Cyber, an Israeli-founded cybersecurity company.
XM Cyber was co-founded in 2016 by Tamir Pardo, Noam Erez, and Boaz Gorodissky. XM Cyber’s own materials identify Noam Erez as a co-founder and say he spent more than 25 years in the Israeli intelligence community, while Reuters and other coverage identify Tamir Pardo as a co-founder and former head of Mossad.
En weer dingen naar het buitenland. ze leren het ook nooit. Genoeg initiatieven om hier een Nederlandse cloud op te zetten maar deze overheid wil kost wat het kost andere landen helpen en het eigen volk laten stikken.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn