'Logius heeft onvoldoende kennis en capaciteit om DigiD zelf te beheren'

Ict-beheersorganisatie Logius heeft onvoldoende kennis en capaciteit om DigiD zelf in handen te houden. Daarom is het volgens staatssecretaris Van der Burg niet mogelijk het beheer over te nemen van hoster Solvinity. Naar verwachting wordt het contract met die partij op woensdag met twee jaar verlengd.

Staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken schrijft dat in reactie op Kamervragen van onder andere Barbara Kathmann van PRO. Zij wilde weten welke stappen het Nederlandse kabinet heeft genomen om de contractverlenging met Solvinity tegen te gaan en het beheer van DigiD in eigen hand te kunnen nemen. Het kabinet heeft al meermaals laten weten dat het niet mogelijk is de contractverlenging stop te zetten. Overigens host Solvinity ook de architectuur van veel andere belangrijke overheidsdiensten en -organisaties, al draait de publieke discussie veelal om DigiD.

Hoe zat het ook alweer met DigiD?

DigiD is het Nederlandse identificatiesysteem voor burgers bij organisaties zoals overheidsdiensten, verzekeraars of medische instellingen. DigiD wordt beheerd door de overheidsorganisatie Logius, maar de software en infrastructuur worden beheerd door een externe hostingprovider, Solvinity. Eind vorig jaar bleek dat Solvinity zou worden overgenomen door een Amerikaans bedrijf, Kyndryl. Daarop ontstond ophef onder experts en de politiek. Die vrezen dat de Amerikaanse autoriteiten toegang kunnen krijgen tot gegevens van Nederlanders, of in het ernstigste geval de dienstverlening kunnen stopzetten.

Tweakers schreef dit uitlegartikel over de overname.

Nu zegt de staatssecretaris ook waarom dat niet zomaar kan. "Het beheer van het platform vraagt om een ervaren beheerorganisatie om de continuïteit en veiligheid van dienstverlening blijvend te kunnen borgen. Op dit moment is het niet mogelijk om het platform in eigen beheer te nemen vanwege het feit dat Logius niet beschikt over voldoende kennis en capaciteit."

Logius, dat het beheer over DigiD heeft, zou die kennis en capaciteit eerst moeten opbouwen voordat het het beheer en de hosting zelf kan overnemen. "Onder normale omstandigheden wordt hier een periode van 6 tot 12 maanden voor gehanteerd", schrijft de staatssecretaris.

Tegelijkertijd rekent de staatssecretaris er niet op dat Logius dat gaat doen. In plaats daarvan wordt gekeken naar een andere, ervaren beheerorganisatie. Daarvoor moet echter een aanbesteding worden gedaan. "Dat maakt het niet mogelijk om de overdracht naar een andere leverancier voor augustus 2026 af te ronden. Het vormgeven van een nieuwe aanbesteding en de overdracht naar een nieuwe leverancier is een langdurig traject dat zorgvuldig moet worden doorlopen, juist om de continuïteit en veiligheid van dienstverlening te borgen."

DigiD VS Solvinity fpa

Door Tijs Hofmans

Nieuwscoördinator

06-05-2026 • 12:16

208

Submitter: Anonymoussaurus

Reacties (208)

208
203
96
19
0
95

Sorteer op:

Weergave:

Ja tuurlijk, wel banken kunnen redden met 1000en medewerkers, maar een bedrijf van 250 medewerkers omwille van nationaal belang, nee dat kan niet.

Vraag het anders aan de markt als je de kennis zelf niet in huis denkt te hebben; dan komt er echt wel beweging. En blijf het raar vinden, Logius kan het niet, combinatie SSC-ICT, JIO, RIG, DICTU, ICTU kan het niet. Ja natuurlijk. Gewoon een weg die niet bewandeld wordt, want politiek.

[Reactie gewijzigd door mgizmo op 6 mei 2026 12:52]

De onwil om naar een betere oplossing te zoeken, dan de overname spat er inderdaad vanaf.

Bij mij roept het vooral de vraag op waar die onwil vandaan komt. Wordt het idee niet gedeeld dat we onafhankelijker moeten worden van de VS?
Ik heb regelmatig bij ICT clubs binnen landelijk en lokale overheid gewerkt. Het is een eilandjescultuur. Valt niet onder onze ministerie, doei, e.d. Zelfs binnen de organisaties is er "val mij niet lastig, niet mijn afdeling".
Er zijn er nog meer IVO Rechtspraak. ICT organisatie van de Rechtspraak. Politiedienstencentrum van de politie enz. Samenwerking met de diverse overheids ICT organisaties is best mogelijk.
De ODC's bevatten dezelfde complexe infrastructuur als wat Solvinity levert.

Er wordt gewoon keihard gelogen door de mensen die de beslissing moeten nemen.


Mijn overheid werdt in het begin gehost bij Virtu een nederlandse partij die ook de onderliggende infrastructuur leverde en werd later over genomen door het amerikaanse Equinix.

NU liggen dit soort overnames momenteel een stuk gevoeliger als destijds, maar in die tijd hadden de amerikanen ook al toegang tot bepaalde overheids infrastructuur.
Eric van der Burg, dat was diezelfde staatssecretaris die zei hoe meer asielzoekers hoe beter. Bron: Parool. Ik heb in ieder geval heel weinig vertrouwen in die man.
Was het grote motto niet "Het kan wel!" (wat na de verkiezing de toevoeging kreeg: maar we doen het lekker niet)
Precies dat. Als je het echt wilt dan kan het altijd. Je moet je alleen niks wijs laten maken. En dat doen ze dus blijkbaar wel. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat het contract met Solvinity een tekenen bij het kruisje is geweest. Solvinity hoeft blijkbaar niet mee te werken met een overdracht. Kennis is er i.i.g. genoeg te vinden. Kennis is namelijk te koop. Slimme koppen genoeg, die je kan werven of huren. Betaal je genoeg dan kan je die mensen zelf in dienst nemen.
Welke overheid heeft ICT als specialiteit? Laat dat aan de experts. En inderdaad, in de EU hebben we alle bedrijven die de schaal hebben om zulke projecten te handhaven buitengejaagd.
Doet mij denken aan de overname van Fox-It door het Britse NCC. Fox-IT beschermde Nederlandse staatsgeheimen en kwam in handen van een bedrijf dat hele nauwe banden had met de Britse geheime dienst.
Zelfs als DigiD af en toe niet werkt de aankomende maanden, of vanaf augustus, dan verkies ik dat 100x over de kans dat DigiD niet meer werkt voor Nederlandse burgers die tegen de wil van Trump in gaan, zoals de mensen die werken bij het Internationaal Strafhof. Die kunnen nogsteeds niet pinnen in Nederland en zijn afgesloten van het internationale betaalverkeer. Die macht vanuit het buitenland is onacceptabel. Geen belastingaangifte kunnen doen, omdat de VS jou blokkeert, zie je het voor je? Voor de mensen zonder publieke ambitities is dat wellicht prima, maar ook dan kan het ervoor zorgen dat onze publieke figuren niet meer de stellingen durven innemen waar ze eigenlijk voor moeten staan. Dat is schadelijk voor iedereen, voor rechtvaardigheid overal ter wereld. Dus hier kan toch geen discussie over zijn? Dit moeten we kosten wat kost tegenhouden.

[Reactie gewijzigd door sjoerdadlp op 6 mei 2026 14:17]

Wel schrikbarend dat logius bij zo'n belangrijke applicatie zelf niet genoeg kennis heeft van DIGID. Maar dat gebeurd meestal wel bij outsourcing van workload. Kennis gaat mee naar de outsourcer en die kennis loopt weg omdat ze het bij de outsourcer niet naar hun zin hebben (of zoiets). Wordt nog leuk met de volgende partij die het gaat outsourcen over 2 jaar inclusief alle nieuwe overheids kaders zoals NIS2/BIO2. En Logius doet nog veel meer belangrijke taken voor overheids partijen die best wel kritiek zijn.
Het gaat niet om DigiD de software, daar heeft Logius echt wel kennis van want dat bouwen en ontwikkelen ze zelf. Het gaat om het platform waar het op draait.

Zie het als een bedrijfspand. De meeste bedrijven huren die waardoor het overgrote gedeelte van het onderhoud en dergelijk niet door ze zelf gedaan hoeft te worden. Bij het hosten van software is dit vergelijkbaar.

Het is dan ook logisch dat Logius niet de kennis in huis heeft voor dit specifieke onderdeel. Dit is overigens het geval voor het overgrote gedeelte van bedrijven (niet alleen de overheid). Er zijn nog maar weinig bedrijven die volledig zelf een datacenter beheren en onderhouden. De grote bedrijven die ik ken die dat wel hebben zijn de afgelopen jaren dat ook nog eens meer en meer aan het afbouwen geweest om zoveel mogelijk op de cloud te zetten.

Je hebt namelijk een behoorlijke berg kennis en ervaring nodig om de infrastructuur te bouwen en onderhouden. Zeker als deze infrastructuur ook nog eens zaken aan moet kunnen zoals het gelijktijdig gebruik van miljoenen mensen tijdens periods zoals de belastingaangifte.

Het verhuizen is dan ook lastig. Om even terug te gaan naar de analogie van het bedrijfspand. Je moet niet alleen een pand vinden wat voldoet qua capaciteit, maar ook op de juist locatie en vele andere zaken. Bovendien moet je ook alles weer inrichten binnen het pand. Het is niet zo simpel als we allemaal zouden willen dat het is.
Het verhuizen is dan ook lastig. Om even terug te gaan naar de analogie van het bedrijfspand. Je moet niet alleen een pand vinden wat voldoet qua capaciteit, maar ook op de juist locatie en vele andere zaken. Bovendien moet je ook alles weer inrichten binnen het pand. Het is niet zo simpel als we allemaal zouden willen dat het is.
Het is natuurlijke vooraf al van de zotte dat bedrijfskritieke overheidsinfra fysiek in niet-overheidsgebouwen plaatsvindt. Het uitbesteden van de service is één ding, dat er dus blijkbaar fysiek niks van de overheid ís, is compleet van de gekke.

Moet je voorstellen dat de politie, brandweer of gevangenissen zo werken. Niks is van de overheid, de overheid betaald allen factuurtjes. En als de politie BV wordt overgenomen en het bedrijf dat het overneemt beslist dat ze het personeel ergens anders willen inzetten, heeft NL geen politie meer.


Het probleem is dat de overheid IT ziet als een kostenpost, zoals zoveel bedrijven, en niet als een kritiek element van de overheid, zoals de politie.......
Het draait in ODC Amsterdam en dat is Equinix
Dat is in zekere zin al realiteit, tot en met april 2029 zijn de infrastructuur en ontwikkelstraat van Politie.nl en andere gerelateerde websites in beheer bij Solvinity (en draaien volgens mij ook fysiek op hun hardware). Zie de gunning aan Solvinity.

Digitale communicatie en inhoud daarvan (tips, meldingen, chatbot en aangiftes) zijn wat dat betreft als Amerika het echt zou willen mogelijk ook kwetsbaar wat betreft continuiteit en confidentialiteit.

DNS records:
politie.nl. 238 IN A 62.112.247.3
3.247.112.62.in-addr.arpa name = lnx6119.slvnt.io.
https://bgp.tools/as/29311#prefixes

[Reactie gewijzigd door WiebeV op 6 mei 2026 15:52]

offtopic:
In de USA heb je al "for profit" gevangenissen (en schijnbaar meer landen). Daar zijn zelfs minimale bezettingsgraden en andere ongein in de contracten opgenomen 8)7
Zie Wikipedia: Private prison
Klopt! Als een zwerende vinger. Je kunt op de beurs gewoon investeren in "gevangenis beheerders" Ooit gedaan. Biden bracht daar ineens verandering in door het "vaste overheidsbedrijf" aan te geven dat de staat het meer zou overnemen. Vooral omdat het twijfelachtig is om geld te verdienen met het exploiteren van gevangenissen. Je hebt nl gevangenen nodig. Zijn die er minder dan moet je wat verzinnen niet? Sinds Trump aan de macht is is het betreffende bedrijf weer helemaal opgebloeid. Draait mega! ( Niet maga!)
Het klinkt alsof je een sterk gevoel van vertrouwen hebt bij "De overheid", die je mist bij de private bedrijven, en dat vind ik echt onterecht. Een overheidsbedrijf kan privaat worden, zoals met de NS, zonder dat er echt wat veranderd in de bedrijfsvoering. Maar ook andersom komt vaak genoeg voor. Zo begon de brandweer, die je als voorbeeld noemt, als private organisatie waar de overheid later pas de boel in handen nam. Dit is ook waar voor de huisarts, en in sommige buiten gebieden ook voor ziekenwagens. De dienst is niet slechter als het privaat is, maar wel vaak buraucratischer en duurder als de overheid het een tijdje doet. Dus wat is er dan 'compleet van de gekke' aan als ze serverruimte inkopen? Het is hoogstwaarschijnlijk veel goedkoper en logischer, daarmee intelligent en zeker niet dom. De fout is in de voorwaarde die de overheid heeft gesteld bij het inkopen, waarbij de voorwaarde had moeten zijn dat dit permanent in Nederland moest gebeuren.

Het voorbeeld met de politie is onterecht. Bedenk je dat de zorg ook in handen is van private organisaties, terwijl de zorg en het onderwijs óók wordt gezien als overheidstaak. Bedenk je ook dat het helemaal niet goed gaat met de politie in Nederland - veel hevige (moord) zaken blijven onopgelost liggen door teveel bureaucratie en te weinig personeel, en 'kleine vergrijpen' worden helemaal niet opgepakt. Het gaat helemaal niet soepel met de politie in Nederland, en een private organisatie zou dit mogelijk beter kunnen doen, als we zouden bedenken wat hun taken zijn en dan daar geld voor overmaken naar een organisatie. Een privaat bedrijf met veel regels en verantwoordelijkheid, is niet zo anders dan een bedrijf in handen van de staat. Paspoorten worden bvb ook gemaakt door een privaat bedrijf en opgestuurd naar je lokale gemeente, terwijl dat heel gevoelige informatie is.

Dus ik zou meer kijken naar 'Nederlanders' in plaats van 'overheid' of 'niet overheid', en dan nadenken over 'efficient' of 'bureaucratisch'. Het is vaak niet beter als de overheid zelf gaat werken, het is wél heel efficient als de overheid goede voorwaarde stelt en er zelf ook achteraan gaat om iets op te durven bouwen (in plaats van alleen 'off the shelf' producten willen kopen uit het buitenland).

[Reactie gewijzigd door sjoerdadlp op 7 mei 2026 14:34]

Oh, ik heb totaal geen vertrouwen in 'de overheid', op welk niveau dan ook. En wat 'nederlanders' betreft, of bedrijven in Nederland, zijn we veel te individualistisch ingesteld om iets voor 'Nederland' te voelen/hebben. Zie ook de verkoop van dit bedrijf. Het gaat om de pegels.


Mijn punt is meer dat dit soort kritieke infra gewoon niet verkocht had mogen worden. Het is gewoon te bizar voor woorden dat dat al kan. In Europa doen we alsof iedereen onze vriend is, als we maar geld rondpompen en vriendelijk blijven. Zo werkt de wereld helaas niet.


Het is leuk dat er diensten worden uitbesteed, maar het gaat nergens meer over als die gewoon naar het buitenland verkocht kunnen worden. Hoe je het ook wendt of keert, vroeg of laat gaat dat fout. Want waarom zou land X de belangen van Nederland willen behartigen? Zeker als het puur om geld verdienen gaat, is de gedachte al dat data van Nederlanders daar aan ten grondslag liggen die kritisch zijn voor het leven. We hebben het niet over vrijwillig aangemaakte profieltjes op social media.


Maar dit is Nederland, nutsbedrijven geprivatiseerd, die weer verkocht aan buitenlandse bedrijven voor korte termijn inkomsten, en nu dit. Grofweg zit hier een patroon en lijn in. Tot op een zekere hoogte is privatisering prima, maar als grove winsten het doel zijn, dan gaat het richting mensen uitknijpen, niet een efficientieslag. Een bedrijf wilt primair winst maken, niet een efficientieslag maken. Wezenlijk verschil.

Nederland is een BV, en dat heeft al consequenties. Gezien de lakse houding van de overheid, kan dit alleen maar in ellende eindigen. Vroeg of laat.
Zou je nu niet alsnog bij Kyndryl de eis kunnen neerleggen dat het gedeelte van het bedrijf dat Solvinity overneemt zich moet afsplitsen en Nederlands moet worden!?

Is toch niet zo heel gek gedacht !? Trump doet niet anders dan bedrijven het mes op de keel zetten dat ze zich in de VS moeten vestigen.

Nou pak m aan!
"Je hebt namelijk een behoorlijke berg kennis en ervaring nodig om de infrastructuur te bouwen en onderhouden."

Ik klink vast heel oud, maar 20 - 30 jaar geleden was het voor een goed IT-bedrijf geen enkel probleem. Ik kan me niet voorstellen dat het beheren en hosten van software veel ingewikkelder is geworden. Ik betwijfel dan ook of er werkelijk zo veel kennis en ervaring nodig is.
Niet dat er geen kennis en ervaring nodig is, maar we moeten niet doen alsof het rocket-science is om wat software te hosten.
Het is wel een hoop complexer geworden. 20-30 geleden draaide het nog allemaal op bare metal en waren de eisen aan beveiliging ook een stuk lager.

Maar zelfs 20-30 jaar geleden zou het een flinke kluif zijn geweest voor de schaal waar digid op moet opereren. Zoals ik al eerder aangaf zijn het piekmomenten waarbij miljoenen mensen tegelijk gebruik maken van het platform (belastingaangifte).
Niet dat er geen kennis en ervaring nodig is, maar we moeten niet doen alsof het rocket-science is om wat software te hosten.
Eens, het is absoluut geen rocket science. Maar het is nog steeds behoorlijk complex, complexer dan dat je denkt afgaande op je reactie, en die ervaring is er op dit moment simpelweg niet. Dit komt door keuzes uit het verleden maar is wel de huidige realiteit waardoor zelf platform beheer nu niet direct mogelijk is. Dat is iets wat opgebouwd zal moeten worden.
Maar dat laatste is precies waar mensen nu miverstanden over lijken te hebben.

De overheid kan dat prima zelf doen, maar omdat ze de kennis de deur uit hebben gegooid met het outsources kunnen ze dat niet morgen doen. Prima dat begrijpt iedereen. Maar die kennis kun je weer opbouwen en is er geen enkele argument waarom ze dat in de toekomst niet zelf kunnen beheren.

Je moet alleen een investering willen doen om de boel weer naar binnen te verhuizen met je eigen mensen.
Het is dan ook logisch dat Logius niet de kennis in huis heeft voor dit specifieke onderdeel.
Ik vind dat helemaal niet logisch bij kritische infrastructuur zoals DigiD.
Er zijn nog maar weinig bedrijven die volledig zelf een datacenter beheren en onderhouden.
Ik werk bij een netbeheerder en wij hebben wel degelijk eigen datacenters van waaruit onze elektriciteits- en gas netten worden aangestuurd. Het is een bewuste keuze om dat zelf te doen en niet uit te besteden aan een (Amerikaanse) cloud boer gezien hoe kritisch dit is voor ons land.

Sneu om te zien dat den Haag zelf hier niks om geeft.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 6 mei 2026 12:44]

Ik vind dat helemaal niet logisch bij kritische infrastructuur zoals DigiD.
Jij vind het onlogisch dat een organisatie geen kennis heeft op een gebied waar ze nu niet actief op die manier mee bezig zijn? Want dat is wat ik zeg. Dat de overheid wellicht meer had moeten inzetten op eigen datacenters, private cloud oplossingen, etc is een ander verhaal. Maar, dat is niet gebeurd en dus is het logisch dat die kennis er nu niet is. Wil je dat wel, dan zal dat opgebouwd moeten worden.
Ik werk bij een netbeheerder en wij hebben wel degelijk eigen datacenters van waaruit onze elektriciteits- en gas netten worden aangestuurd.
Je hoort mij ook niet zeggen dat het niet meer gebeurt. Maar de trend is de afgelopen jaren wel degelijk geweest om zoveel mogelijk qua in house infrastructuur af te stoten bij veel bedrijven.
De overheid is dan ook niet zomaar 'een bedrijf' en daar gelden andere normen voor.

Dat de Hema naar de cloud is gegaan zal mij rookworst wezen.
Context is belangrijk, je gaat daar aan voorbij. Jouw argument is dat de overheid al lang deze kennis had moeten opbouwen. Dat is een prima mening om te hebben. Maar dat is niet waar ik het over heb of op reageerde.
Zelfs als de software club de hosting die ze afgestoten hebben niet weer zelf willen olbouwen, dan kan dat nog steeds prima bij een hostingplatform van de overheid zelf, die ze ofwel oprichten ofwel inhiren zoals die deal met dat lidl platform
Ik lees je geen onderbouwing geven dat Logius geen kennis hoort te hebben. Het feit dat een gebouw valt te huren heeft niet spontaan de betekenis dat het logisch is. Dat hangt van je eisen af. De overheid is geen bedrijf. Het heeft vergaande eisen te verdedigen, zoals zekerheid dat bangrijke diensten bij problemen geleverd blijven worden en het beschermen van onze soevereiniteit. Dus ook als de wens is om te besparende op eigen kennis en vaardigheden. Digid is geen willekeurig bedrijfspand dat gemakkelijk valt te wisselen, het is een van de belangrijkste digitale diensten van software en services van het land.
Ik lees je geen onderbouwing geven dat Logius geen kennis hoort te hebben.
Ik maak nergens het argument dat ze het niet horen te hebben. Ik leg simpelweg uit waarom de kennis er op dit moment niet is. Dat er in het verleden andere keuzes gemaakt hadden moeten worden is een heel ander verhaal en discussie.
Je reageert op een opmerking dat het schrikbarend en niet logisch is om als overheid zo weinig zelf te kunnen. En daarop maak je er juist een argument van door meerdere keren expliciet te noemen dat het in het bedrijfsleven gebruikelijk is uit te besteden / huren om dus zelf minder kennis en vaardigheid te hebben.

De oorzaken zijn dus wel degelijk relevant (zo niet het belangrijkste) om uit te leggen waarom logius minder kennis en vaardigdigheid heeft: men neemt risico in de hoop te besparen. Een bedrijf kan risico nemen een kantoorpand te huren als er veel aanbod is of men een faillisement door foute huurbeslissingen als algemeen bedrijfsrisico ziet. Dit gaat om de overheid van een land. Er is niet zomaar bescherming als je buitenlandse verhuurder je (grond)rechten negeert en je daar niet op voorbereid bent. En het bedrijfsleven komt omgekeerd duidelijk ook niet zomaar voor de inwoners of het land op om die risico's af te dekken.
Waar ik expliciet op reageerde is dit
Wel schrikbarend dat logius bij zo'n belangrijke applicatie zelf niet genoeg kennis heeft van DIGID.
Waar ik dan ook expliciet mee begin in mijn reactie. Om het onderscheid te maken tussen kennis tussen de software en het platform.

Vervolgens ga ik er op waarom op dit moment er bij logius niet de platform kennis aanwezig is om het niet te doen. Niet om het recht te praten, maar simpelweg om aan te geven wat de trend is geweest de afgelopen jaren. Niet alleen bij de overheid ook bij grote bedrijven, ook bedrijven die beter zouden moeten weten.

Ik weet oprecht niet wat jij denkt dat ik nog meer beargumenteer anders dan dat. Dan lees je teveel in mijn reactie.
Laat zeggen dat heel digiD in containers loopt en die worden uitgerold op kubernetes. Wat hoeft logius dan te weten van hoe die kubernetes infra is opgebouwd?

De hoster levert gewoon een infra, met spec en voldoend aan bepaalde eisen.

Dat is niet schrikbarend, dat is gewoon normaal en telt voor elke hoster. Je neemt een dienst af en hoeft niet te weten hoe hun infra in elkaar zit. Zolang je maar kan hosten wat je wil.

En dat je in je eigen bedrijf of thuis test voor je deployed naar de hoster is niet hetzelfde als weten hoe de exacte infra en hardware die de hoster gebruikt werkt. Welke diensten die weer afnemen waar en hoe alles verbonden is. Welke eventuele maatwerk ze in loadbalancing hebben zitten etc etc.
De hoster levert gewoon een infra, met spec en voldoend aan bepaalde eisen.
Maar kennelijk is het dus niet zo gemakkelijk even naar een andere hostingboer over te stappen. Dat valt me dan toch wel weer wat tegen.

Ik vind het redelijk van de zotte dat een essentiele overheidsdienst dus kennelijk zo opgezet is dat de hostingboer niet simpelweg te vervangen is, terwijl tegelijkertijd die hostingboer niet als belangrijk genoeg wordt gezien om een stokje voor amerikaanse overname te steken.
Het is niet gemakkelijk omdat het via een aanbesteding dient te gaan. Indien ze de hosting zelf verzorgen, of hadden kunnen verzorgen, dan hoeft dat lijkt me niet. Maar dat kunnen ze dus niet. Dus moet je het lange process in van aanbesteden...

De technische afwikkeling van een overstap zal echt geen onoverkomelijk probleem zijn. Zet daar wat kundige mensen op en je hebt zo een plan om dit netjes te verzorgen.
Of kennis gaan inwinnen in de eigen organisatie, tijdelijke inhuur, etc..

of, en dat is natuurlijk een beter idee, bellen met andere overheidsorganisaties of bel eens met DE of FR, hoe doen jullie het voor ons onmogelijke?
Via aanbestedingen? Of waar doel je nu op? Bij mijn weten draaien andere overheidsorganisaties en andere Europese landen ook niet (alles) op overheids-gehoste cloud systemen. Dat is juist een van de problemen van de EU: de eindeloze afhankelijkheid van Amerikaans-gewortelde providers.
Niet alleen moet het vaak via aanbestedingen, de hoster moet ook nog eens een security check krijgen, moet enorme pappier winkels aan iso certificeringen door. Het technische gedeelte is peanuts vergeleken met de admin en processen ofwel de bureacratie.
ze hebben wel kennis van digid, ze hebben te weinig kennes van de hosting en infrastructuur waar het op draait, en te weinig mensen daarvoor.

het zijn 2 verschillende takken van sport die veelal onder 'IT' worden gegooid, maar hele andere mensen nodig hebben.
En omdat ze al 3/4 jaar geen sturing geven is er ook niet geprobeerd om dat voor elkaar te krijgen. Door traineren zorg je voor een voldongen feit. Dankjewel Den Haag.
Wat nuance is wel op z'n plek hier. Allereerst, het was al eerder bekend waarom we niet gelijk kunnen overstappen naar een andere partij. Dit is onder andere te lezen in dit artikel van de overheid van https://www.digid.nl/solvinity

En verder moeten we ons ook beseffen waarom we nu ineens deze paniek hebben. Dat komt door die idiote halve gare in de VS die sinds iets meer dan een jaar weer aan het roer is. Ik begrijp goed dat je eerst even bekijkt hoe alles loopt en pas wanneer blijkt dat je totaal niet kunt vertrouwen op die mafkees, je gaat zoeken naar alternatieven. En dat kost tijd.

Mensen die moord en brand schreeuwen dat het belachelijk is dat we niet voor augustus overgestapt kunnen zijn, snappen volgens mij weinig van deze vitale infrastructuur en hoe recent het nog was dat we konden vertrouwen op de VS. Dat vertrouwen is pas in de loop van 2025 gaan afbrokkelen.

Dus ja, vervelend dat de situatie is zoals 'ie nu is. Maar ik zie niet zo gauw in wat er anders gedaan had kunnen worden, zonder "met de kennis van nu".
Die nuance zoekt de staatssecretaris m.i. ook niet op, helaas, met z'n contractverlening met 2 jaar, t/m juli 2028.

Hij geeft zelf aan dat verantwoorde migratie tussen eind oktober dit jaar en eind april volgend jaar afgerond kan zijn. Verleng dan t/m mei '27 en ga aan de bak.
wellicht kan dat niet?
Van de andere kant: als ze hier gelijk werk van hadden gemaakt bij de eerste bekendmaking had het allemaal wél rond kunnen zijn.
Wat ik niet begrijp, is waarom de minister de overname zelf niet kan tegenhouden. Het lijkt mij dat de soevereiniteit en veiligheid van Nederland, hier wel degelijk op het spel staat. Op ministerieel niveau kan de overname zelf toch worden tegengehouden op basis van deze argumenten? Dan hoef je ook niet moeilijk te doen over kennisoverdracht of capaciteit, omdat de dienst gewoon bij Solvinity blijft.
De aanname dat de soevereiniteit en veiligheid dusdanig in het geding dat de minister kan ingrijpen is dus niet aangetoond in de risico analyses. Je kan niet de rechtsstaat overboord donderen omdat je op moment x iets gebeurt waar de publieke opinie wordt opgejut. Als je als overheid de juridische status van een contract niet meer erkend, dan ben je niet veel beter dan een bananenrepubliek en dat heeft grote toekomstige (financiële) consequenties in investeringsbereidheid en financiële ratings.

De fout zit bij de oorspronkelijke aanbesteding en je kan niet achteraf de regels veranderen. Dit is de consequentie, live with it en bouw zsm een alternatieve infrastructuur op waar je heen migreert. Je kan pas ministerieel ingrijpen op moment dat de Amerikaanse overheid actie onderneemt richting Kyndryl. En ook dat heeft zware repercussies, voor alle Amerikaanse bedrijven, dus ook daar is er geen belang om dat ook daadwerkelijk te doen.

De case van het Internationale Strafhof gaat in deze niet op, dat is geen nationale overheid van een bevriende natie. En nee, dit is geen naïviteit, maar hoe de wereld tikt.
Die aanbesteding had dus meteen moeten worden gestart. En niet nu pas.
Had je twee maanden geleden ook niet gehaald. Reken op 7 maanden minimaal voor een europeese aanbesteding.
Maar volgens de minister zelf had een jaar genoeg geweest, en ze wisten het zelf toen ook al volgens dit bericht - nieuws: Overheid wist maanden van verkoop DigiD-leverancier, maar wilde zelf niet kopen

Hier wordt gewoon de befaamde 'Yes Minister' truc gebruikt lijkt het. Vertragen en dan voor een voldongen feit stellen
Klopt, daar lijkt het inderdaad op. Ik vind persoonlijk ook dat zo’n minister best aansprakelijk gehouden kan worden voor het missen van een goed contract om mee te beginnen. Want ze hadden in het originele contract met Solvinity natuurlijk gewoon een clausule moeten opnemen dat tijdens de contractperiode de lopende services niet in handen mogen en kunnen komen van buitenlandse partijen. Wat me bij de services van Solvinity en het belang vervan ook niet heel vreemd had gevonden. Maar ja, wie zijn wij burgers hè.
Want ze hadden in het originele contract met Solvinity natuurlijk gewoon een clausule moeten opnemen dat tijdens de contractperiode de lopende services niet in handen mogen en kunnen komen van buitenlandse partijen. Wat me bij de services van Solvinity en het belang vervan ook niet heel vreemd had gevonden. Maar ja, wie zijn wij burgers hè.
Je weet dat Solvinity een Engels hedrijf is? Dus niet eens EU? Daarnaast als je als bedrijf je hieraan houdt, betekend dat je veel minder aantrekkelijk bent voor overnames en limiteert dit dus de bedrijfsvoering.

[Reactie gewijzigd door Rolfie op 6 mei 2026 14:57]

Nee, dat wist ik niet. Maar dat maakt nog steeds niet uit, alleen hadden ze dan dat contract al eerder misschien moeten herzien. We zijn altijd sceptisch geweest over Rusland, China en Noord-Korea. Maar waarom voegen we er elke keer landen aan toe? We kunnen dan voor dit soort essentiële zaken beter gewoon een NL partner kiezen of optuigen. En dus helemaal geen enkel ander land vertrouwen. Je ziet nu met de US hoe simpel het eigenlijk is om van vertrouwen naar onbetrouwbaar te gaan. Maar als dit soort essentiële zaken lang duren om te “verhuizen” moet je bij voorbaat zorgen dat het nooit het land kan en mag verlaten. Dat is in mijn ogen de verantwoordelijkheid van de minister. Want het is geen dienst waar ik voor kan kiezen om er geen gebruik van te maken.
Nee, dat wist ik niet. Maar dat maakt nog steeds niet uit, alleen hadden ze dan dat contract al eerder misschien moeten herzien.
Voordat er ook maar enige duidelijkheid is? Maar achteraf....
We kunnen dan voor dit soort essentiële zaken beter gewoon een NL partner kiezen of optuigen.
Wat is een NL partner, want veel van de grote IT bedrijven zijn ook gewoon buitenlands. Of kunnen overgenomen worden voor een buitenlandse partij.
En dus helemaal geen enkel ander land vertrouwen. Je ziet nu met de US hoe simpel het eigenlijk is om van vertrouwen naar onbetrouwbaar te gaan. Maar als dit soort essentiële zaken lang duren om te “verhuizen” moet je bij voorbaat zorgen dat het nooit het land kan en mag verlaten. Dat is in mijn ogen de verantwoordelijkheid van de minister. Want het is geen dienst waar ik voor kan kiezen om er geen gebruik van te maken.
De servers zullen bij deze overname ook niet het land verlaten.


Ik ben het met je eens, maar de wereld zit (nu letterlijk) anders in elkaar.
Wat ik meer bedoel is echt in eigen beheer van dit soort essentiële opgelegde zaken. De servers van DNB staan ook niet in de US (is een aanname van mijn kant). Net als de servers van de rekenkamer ook niet in het buitenland staat (nog een aanname van mijn kant). Dus ik denk dat als je van te voren goed had nagedacht over zaken de hele situatie die nu speelt niet nodig was geweest. En ja, ik begrijp dat het vast geld kost. Maar dat is net als die hele defensie troep die NL heeft laten gebeuren, investeer niet in jezelf maar vertrouw op 1 grootmacht als partner. Dat is business 101: ga niet voor 1 klant die 90% van je omzet betaald, maar voor velen klanten die samen 90% van je omzet betalen.
DNB heeft ook een groot gedeelte uitbesteed aan externe leveranciers.
toen hadden we nog geen hostile USA, en was dat geen factor. (volgens velen).

zit vast wel zo'n clausule in voor china of rusland.
De betreffende minister is er al vandoor, want afgelopen jaar hadden we een bestuurswissel. Iemand 'verantwoordelijk houden' is daarmee nu een late actie op z'n best. Ja we kunnen de huidige minister en stas erop pakken, want die hebben ook een half jaar zitten slapen, maar wederom: zijn we nu wat laat mee. En botweg iedereen maar ontslaan omdat er een fout gemaakt is (a la het gemiddelde prof-voetbalelftal) levert wel consistent resultaat, maar zelden wat je wilt (want de goeien moeten het veld ruimen wegens fouten van hun voorganger).

Het lijkt mij prettiger om te zorgen dat we per wet afdwingen dat kritieke services binnen eigen land gehost worden door Nederlandse, of op z'n minst Europese partijen. Bij overname door een buitenlandse partij moet er eerst een volledige transitie naar een andere partij plaatsvinden voor we de overname goedkeuren.
Maar hoe vaak gebeurd het dat topmensen / politica na hun falen gewoon het handje boven het hoofd wordt gehouden en ze gewoon weer elders een nieuwe topfunctie krijgen? Er is blijkbaar een bepaald niveau in de wereld / NL waarop het eigenlijk niet meer uitmaakt hoe incapabel je bent, je wordt er nooit verantwoordelijk meer voor gehouden. Terwijl ik op mijn werk dit soort dingen niet moet flikken, want dan kan ik snel op zoek naar wat anders.

voor wat betreft je tweede alinea, helemaal eens. Alhoewel ik de EU lidstaten ook niet zou vertrouwen. Want de UK was ook sneller vertrokken dan dat we een migratie hadden kunnen bewerkstelligen.
Je verteld ons dat weer moedwillig problemen vertraagd zijn, weer stukken achter zijn gehouden tot het weer niet anders kan?

Zolang ambtenaren wegkomen met het belazeren van de samenleving, wat herhaaldelijk op zelfs hoog niveau voorkomt, hoeven we natuurlijk niks te verwachten. Het is toch van de gekke dat ondanks alles af verantwoordelijke nog steeds op hun plek zitten? Dit is geen leiding geven maar moedwillig belazeren. En als het niet belazeren is, zijn ze inept. Hoe dan ook zouden ze op zn minst ontslagen moeten worden.
Wat ik in dit hele debakel.zo frappant vind. Jaren terug kwam de EU met het idee voor een soort EU-breed digid.

Nederland was 1 van de landen die daar niet aan wilde beginnen, want het was van nationaal belang dat we als Nederland het digid in eigen beheer hielden.

En dan speelt potverdriedubbeltjes deze discussie al maanden.

Het wordt hoog tijd dat we politiek faalbeleid af gaan straffen. Het straffeloos stellen van onze politiek werpt niet de vruchten die beloofd waren.
Dat is appels met peren.

Als de EU het bij deze zelfde toko had belegd, dan had zij nu exact dezelfde problemen.

Het is een goed ding dat we eigen dingen in eigen beheer houden. God mag weten wat er allemaal fout gegaan zou zijn als we het wèl weggegeven hadden...
Het ging om de Nederlandse autonomie. We wilde de boel niet uitbesteden aan de EU.

Maar we willen het nu wel doodleuk uitbesteden aan de VS.
Onzin. Het ging om functionele autonomie, niet om IT-technische autonomie. Je bent (nog steeds) appels met peren aan het vergelijken.

Als we een IT partij gehad zouden hebben in de EU, dan waren we er gewoon blij mee, ondanks dat het een NL product is en blijft.
Het ging om de Nederlandse autonomie. We wilde de boel niet uitbesteden aan de EU.

Maar we willen het nu wel doodleuk uitbesteden aan de VS.
het is niet dat we dat willen. Het is dat we daar mee geconfonteerd worden omdat het nederlandse bedrijf aan wie het was uitbesteed overgenomen wordt door een amerikaans bedrijf.

het is niet dat er in de aanbestedingen een clausule zit : gij zult niet overgenomen worden door een niet nederlands / niet eu bedrijf.
De EU zou dat niet hebben gedaan. Alleen al een FR zou dat nooit accepteren.
De minister / ambtelijke top zijn verantwoordelijk voor het informeren van de Kamer, met minister als eindbaas. Heeft dus weinig met 'de ambtenaren' te maken.

De regering komt ermee weg omdat onder 'het dualisme' de Tweede Kamer de regering zou moeten controleren. Helaas zijn er diverse partijen - vooral die aan de macht met zaken als volk en democratie in het naam - die dat beginsel al lang geleden door de toilet hebben gespoeld.

Je zou zeggen dat het volk dergelijke strapatsen dan maar moet afstraffen door de straat op te gaan, of in het verkiezingshok, maar het volk is bezig met Azc's, koningsdag en het WK. En zo rommelen we voort.
Toen zat d huidige regering er nog niet eens.
Het is niet alsof het iets nieuw(s) is.
Ik ‘vermoed’ alleen sterk dat hier, om in de gebruikelijke RA(S)CI termen te blijven, het “responsible” en “accountable” niet bij dezelfde personen / functionarissen zijn ingetekend. Bewindspersonen zijn eindverantwoordelijk, maar zoals we vaker zien (bijvoorbeeld toeslagenaffaire en Belastingdienst in algemene zin) hoeft eindverantwoordelijkheid (bewindspersoon) niet per se betekenen dat er ook volledig, tijdig en juist gecommuniceerd is en wordt door diegenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering. En laat nu ook juist het gevoel steeds sterker worden dat daaraan geen duidelijke consequenties worden verbonden.
De overname is aangekondigd in november 2025. Het is nu mei. Dat is 7 maanden.
en was 7 maanden geleden ook al bekend hoe idioot de VS zich is gaan gedragen? Bedenk wel dat het nog maar redelijk recent is dat we niet zomaar meer kunnen vertrouwen op de VS. Als deze overname zit had afgespeeld in de tijd van Obama of Biden, had er waarschijnlijk niemand er naar gekraaid.
Trump is in januari 2025 beedigd. In februari 2025 heeft hij Microsoft gedwongen om de accounts van leden van het internationale strafhof af te sluiten omdat hij het niet eens was met de beslissing van het gerechtshof om een van Trumps vriendjes aan te pakken. Het internationale strafhof heeft in oktober besloten om af te stappen van Office365: nieuws: 'Internationaal Strafhof stapt van Microsoft over naar Duitse kantoorsoftware'.

Dus het is al 14 maanden bekend dat de president een ongezond sterke invloed heeft op het beleid van Amerikaanse bedrijven.

Inderdaad was dit onder Obama, Biden of zelfs Bush geen probleem geweest. Omdat die presidenten zich niet lieten leiden door de grillen van de presidentiele onderbuik. In de afgelopen jaren is er vaker een oproep geweest om minder afhankelijk te zijn/worden van de Amerikaanse big-tech. Maar daar is geen gevolg aan gegeven. Met als gevolg dat 1) de Amerikaanse bedrijven oppermachtig zijn geworden en 2) de Europeese alternatieven nooit de bussiness case konden maken om een succesvol alternatief op te zetten.
Die stelling klopt niet. Politico heeft het uitgezocht en er is geen sprake van dwang op Microsoft vanuit de Trump-regering geweest om iets met ICC/ICJ of specifieke personen bij ICC te doen, noch is er van de kant van Microsoft tot gedwongen afsluiting besloten.
Wat er wel is gebeurd is dat ICC van dienstverlener is overgestapt.
Wat er rond Karim Khan z'n mailbox is gebeurd lijkt een gekleurd verhaal te zijn geweest om de aandacht van aanklachten (machtsmisbruik, seksuele dwang) af te leiden die juist tegen hem waren gedaan. https://www.politico.eu/article/microsoft-did-not-cut-services-international-criminal-court-president-american-sanctions-trump-tech-icc-amazon-google/
Ik weet niet hoe ik dat moet interpreteren. Politico citeert Mircosoft directeur Brad Smith. Niet echt een objectieve reactie. Als ik de directeur zou zijn zou ik dat ook zeggen. Immers, als je toegeeft dat je iets hebt gedaan op 'bevel' van de president dan heeft dat een forse impact op je geloofwaardigheid als 'onafhankelijk' bedrijf. En zelfs als je het niet op direct bevel hebt gedaan, maar om goede sier te maken bij de president is het net zo erg.

De discussie van het ICC speelt al meer dan een jaar. De discussie rond Karim Khan zelf een week. Hoe kan de microsoft beslissing dan een afleiding zijn voor iets wat pas een jaar later gaat spelen?
Het viel mij ook op dat de bron van de link die ik plaatste alleen Microsoft was.
Ik herinnerde me een ander artikel waar Politico andere bronnen had geraadpleegd die bevestigden wat Smith zei.
Maar ook dat Khan persoonlijk wel degelijk was "getarget". Ik vond nog dit:
https://www.binnenlandsbestuur.nl/digitaal/internationaal-strafhof-neemt-afscheid-van-microsoft-365
De discussie en beschuldigingen van misbruik tegen Khan spelen uit dezelfde tijd als zijn arrestatieverzoek van Netanyahu en 2 hamas-leiders en lopen al veel langer terug dan een week, het werd bijna een jaar geleden bekend, 16 mei 2025, en liep daar intern al langer: https://www.nu.nl/buitenland/6355990/hoofdaanklager-icc-doet-tijdelijk-stap-terug-om-onderzoek-seksueel-wangedrag.html
Het was onder elke US president ook een probleem geweest. Dit had in de uitbesteding opgelost kunnen worden of voorkomen kunnen worden met eigen expertise uitbouwen of samenwerken binnen NL of de EU.
Dat is niet hetzelfde. Ja, zeker met de Patriot Act is er een flinke wettelijke bevoegdheid om invloed te hebben op bedrijven, in de vorm van inzage van data tot zelfs het verbieden van accounts in het geval van criminele activiteiten. En ook Obabma heeft daar niets van terug gedraaid nadat hij president was geworden, in tegendeel zelfs.

Maar bij Trump gaat het om de president die 'iets' vindt, zijn Ja-knikkers gaan erin mee, en als gevolg moet je als bedrijf dan wel volgen omdat je anders op van allerlei manieren kunt worden gedwongen om mee te werken. Dat was onder andere presidenten niet gebeurd, die zouden het in handen geven van DOJ en/of FBI en dan vervolgens het gewone wettelijke trajct zijn beloop laten gaan. Trump niet, die accepteert geen tegenspraak of andere opinies, hij accepteert ook de wet niet.

Ja, in een uitbesteding hadden we kunnen kiezen voor een eigen omgeving. Ja, ik vind dat, zeker de overheid, meer zaken zelf zou moeten doen in plaats van alles uit te besteden. Ja, ik vind dat we meer moeten investeren in Nederlandse en/of Europese tech bedrijven. Maar zolang we uit gemak blijven kiezen voor niet EU omgevingen hebben we het toch echt aan onszelf te danken.
Dit is al.jaren bekend onder de naam Cloud Act:

Cloud Act

Het is natuurlijk niet zo dat Biden aan onze kant stond, ook al.wilde hij dat ons laten geloven. De Amerikaanse veiligheidsdiensten hebben al vele jaren het lak aan rechten van burgurs van andere landen.
Biden behartigde de belangen van Amerika. Maar het is niet zo dat hij - of de meeste van zijn voorgangers - downright hostile waren tegenover ons. Zelfs Trump 1 was dat niet echt. (een clown show was het wel).

Trump 2 is dat wel. Downright hostile.
6 November werd Trump gekozen (voor de 2de keer) als president, dus ja, in November 7 maanden geleden hadden ze kunnen weten hoe idioot de VS zich zou gedragen.
Trump trump huil trump huil. tijd voor een -1 omdat mensen niet verder durven te lezen omdat ze bang zijn voor de waarheid.

Maar kom op zeg, cry me a f'in river. De enige reden dat je kan huilen over Trump is omdat de VS beschikt over wetgeving die de VS in staat stelt dit soort strapatsen uit te halen. Het is 25 jaar geleden sinds dat de patriot act is geintroduceerd en sinds 2018 dat de cloud act op de proppen kwam (technisch gezien onder Trump, maar al sinds 2016 in onderhandeling).

De reden van de 2016 onderhandeling is simpelweg omdat de amerikanen hun zin niet kregen over de stored communication act die notabene stamt uit 1986.

De enige en dan ook echt werkelijk de enige reden dat we nu een probleem hebben is omdat politici, nationaal en europees al jaren lang alleen maar opkomen voor hun eigen belangen. Of het nu de VS is, Rusland, China of het midden oosten. Europa en europese landen zijn kampioen in domme beslissingen.
Dat was zelfs in november 2024, een jaar voordat de overname is aangekondigd, en al maanden nadat de VS begon met idioot gedrag zoals sancties heffen.
Ja want de van heeft een afluister schandaal in Eu parlement gehad en bij de Duitsers. Dus ja.
en was 7 maanden geleden ook al bekend hoe idioot de VS zich is gaan gedragen?
Ja? De handelstarieven van de VS. Retoriek over hoe zwak Europa is. Hoe alle handel naar de VS moet worden gehaald. Dat Trump de checks en balances weghaalde zodat hij kan doen wat hij wil met privacy-en handelswetten.

Dat begon al in april 2025.
De Patriot Act is uit 2001.
Jazeker! Hier een paar items om je geheugen op te frissen.

Februari 2025: Vance veroordeelt de Europese democratie, vernedert Zelensky tijdens meeting in het Witte huis

Maart 2025: Trump geeft aan Groenland in te nemen, pauzeert hulp aan Oekraïne

April 2025: Trump introduceert importheffingen voor Europese producten en hoge heffingen op auto's, veelal onwettig

Mei 2025: Trump bediscussieert openlijk het opgeven van land in Oekraïne

Juli 2025: Trump veroordeelt de NATO en defensiebudgetten

Oktober 2025: Trump praat met Putin over Oekraïne, bypassed Oekraïne en Europa

December 2025: Amerika veroordeelt Europese democratische policies, begint met het openlijk steunen van Europese nationalistische right wing partijen
Maart 2025 was het keerpunt.

Omdat Trump militaire bezetting van Groenland niet uitsloot, sterker nog, er op zinspeelde, gingen mensen met gezond verstand eens nadenken wat dat dan zou betekenen.

En toen gingen er een hoop lampjes af over hoe afhankelijk we van Amerikaanse bedrijven, met name Big Tech, zijn geworden. Die hebben kritieke Europese infrastructuur bij de ballen.

En dan krijg je dus dit soort initiatieven: https://nos.nl/artikel/2601766-nederlandse-banken-willen-afhankelijkheid-van-amerikaanse-tech-afbouwen
Dat is internationaal al bekend sinds 2010 en lokaal al sinds de jaren 80.

Logius is het resultaat van het bundelen van de krachten van verschillende ministeries, na jarenlange bezuinigingen, waarbij basale ICT taken niet meer konden worden voldaan. Je kan natuurlijk zeggen, van dat hadden ze eerder moeten doen, maar er was een centrale IT organisatie (Rijks Computer Centrum) en die werd geprivatiseerd en had opeens hele andere belangen, zoals overnames en fusies. Ik denk niet dat de schuld bij Logius gelegd kan worden, maar gelegd moet worden bij de bewindspersonen met Jorritsma voorop.

[Reactie gewijzigd door Han_Solo op 6 mei 2026 13:24]

Alles maar outsourcen is ziekte die niet alleen wijdverspreid is bij de overheid. Veel (grote) bedrijven hebben er ook een handje van. Het lijkt er op dat men bang om zelf verantwoordelijkheid te nemen en dan liever meer betaalt door te outsourcen.

Outsourcen is iets dat zinvol is voor het MKB. Maar voor grote bedrijven zijn er eigenlijk geen goede argumenten.
Dan is de aanbesteding rond en dan moet er nog gemigreerd of overgedragen worden...
Dan is de aanbesteding gedaan en is er een winnaar.

Pas daarna begint pas het bouwen, testen, implementeren.
Mits alle handtekeningen zijn verzameld en de juiste plasjes over de juiste formuliertjes zijn gedaan.
En uiteraard vertraging door vakanties, feestdagen, pensioenen, ziekteverzuim, en de standaard Overheid ICT vloek.

Uiteraard transparant en onder een vergrootglas en breed uitgemeten in de media.
In de uitbesteding kun je ook allerlei zaken opnemen die dit probleem verhinderen of de impact er van sterk verminderen. Een andere kijk zou ook kunnen zijn dat men dit ook anders had kunnen oplossen door samen te gaan werken met een andere partij binnen de NL-overheid of de EU. Of... men had de expertise zelf kunnen opbouwen.
Wat toevallig nou dat de overname al bekend werd gemaakt begin november 2025, 7 maanden geleden. Genoeg tijd dus voor zo'n europese aanbesteding als de overheid niet had liggen slapen?

[Reactie gewijzigd door Corodix op 6 mei 2026 12:45]

Solvinity heeft zichzelf in Maart 2025 bij Logius ter overname aangeboden. Dit is in een van de openbare kamerdebatten verklaard en toen ook door bewindspersonen (vorige kabinet nog, net voor de beëdiging van Jetten 1) bevestigd, hoewel dit gegeven toen in Maart 2025 niet het bureau van de staatssecretaris of minister heeft bereikt.
Dan had je de overname moeten blokkeren of.uit moeten stellen.

De ACM heeft duidelijk gezegd dat ze daar niet verantwoordelijk voor zijn.

Met Nexperia kon het ook. Nu kan het dus ook.
Een aanbesteding als ook een verkoop had nooit gestart moeten worden. Een dergelijk product waarvan heel Nederland afhankelijk is moet niet zomaar in andere handen vallen, zeker niet in de handen van een organisatie dat niet eens weet hoe ze per direct er mee om moeten gaan.
de ophef om de grote amerikaanse boeman gaat echt nergens over. digid is de ruggengraat van de nederlandse digitale overheid. als logius nu de boel gedwongen zou overnemen zonder de juiste kennis, loop je het risico op enorme storingen. een falende digid legt het hele land plat. het behouden van een ervaren partner als solvinity garandeert dat de techniek blijft draaien terwijl logius zijn eigen team opbouwt. het overhaast overstappen naar een andere partij of het onvoorbereid zelf doen is een veel groter veiligheidsrisico dan een amerikaanse eigenaar.

het is beter dat een overheidsinstantie toegeeft dat ze de kennis nog niet hebben, dan dat ze met belastinggeld een project starten dat gedoemd is te mislukken, zoals we in het verleden wel vaker hebben gezien bij grote ICT-projecten van de overheid (BRP, project speer, C2000, werk.nl, de belastingdienst in het algemeen).

[Reactie gewijzigd door angushansen op 6 mei 2026 12:30]

Denken dat de ophef nergens over gaat is ronduit naïef. Daarnaast laat je overkomen alsof het zelf in beheer nemen de enige andere optie is, terwijl er genoeg andere opties zijn.
de ophef is de fantasie dat trump straks een killswitch heeft op de nederlandse overheid, maar dat is dus niet zo.

hoewel kyndryl straks de eigenaar is van de solvinity, betekent dat niet dat zij de eigenaar zijn van digid. de infra staat fysiek in nederland. als een amerikaans bedrijf de opdracht zou krijgen de stekker eruit te trekken, kan de nederlandse overheid simpelweg de fysieke toegang ontzeggen en de servers onder eigen beheer vorderen (iets dergelijks drastisch hebben we onlangs gezien bij de nexperia kwestie).

kyndryl is een beursgenoteerd bedrijf met tienduizenden klanten wereldwijd, waaronder veel andere overheden. het opvolgen van een politiek bevel om een cruciaal systeem van een NAVO-bondgenoot plat te leggen, zou leiden tot onmiddelijke contractbreuk met miljardenclaims. geen enkele overheid ter wereld zou daarna nog zaken doen met kyndryl.

de veelbesproken amerikaanse Cloud Act gaat over data, niet sabotage. het is weliswaar een groot privacy-risico maar geen operationeel risico.

het is een lastige positie voor nederland, maar het is wat het is.

[Reactie gewijzigd door angushansen op 6 mei 2026 13:05]

Microsoft is voor het geval met de ICC ook niet aangeklaagd voor contractbruik, ze claimen gewoon force majeure en de EU doet helemaal niks.

Zeg er komt een Nederlandse regering aan de macht die BDS in de wet verwerkt. Denk je echt dat een typetje Trump terughoudend zou zijn met sancties waar ze zich echt wel aan gaan houden.

[Reactie gewijzigd door Pinkys Brain op 6 mei 2026 13:27]

Vergeet niet dat "Amerika" dan ook toegang heeft tot de data. Niet alleen een killswitch voor DigiD
edit:
Je hebt dit zelf al vermeld in je reactie. Ik moet eerst heel het bericht lezen voordat ik reageer.

[Reactie gewijzigd door 937mako op 6 mei 2026 13:17]

Toegang tot welke data? Dit is een veelvoorkomende misvatting: DigiD beschikt niet over alle privé gegevens van alle Nederlanders. Ja, het BSN dat aan een BSN-gerechtigde organisatie wordt aangeleverd als die vraagt een burger te authentrieren.
Als men bij kyndryl de opdracht krijgt om de hosting 'per ongeluk' uit te zetten, dan gebeurd dat gewoon. Daar kunnen wij (en de mensen die werken bij kyndryl waarschijnlijk ook), iets van vinden, maar dat maakt in zo'n situatie geen verschil.
Over 2 jaar is die oranje clown ook weer weg. Ik verwacht dat het anti-Amerika sentiment dan ook weer zal verdwijnen. Laten we geen overhaaste stappen nemen.
Precies, maar het probleem is dat deze kennis ook helemaal niet bij Kyndrll aanwezig is. Het bedrijf zal worden overgenomen en over twee jaar worden de huidige medewerkers ontslagen, daarna nemen onbekwame Indiers het over.
Overname verbieden zou het een stuk eenvoudiger maken.

En is niet ongehoord.
De ophef over Solvinity is natuurlijk helemaal terecht.

Maar tegelijkertijd wordt er door velen ongeïnformeerd en lichtzinnig geroepen dat we 'effe' over moeten naar een Nederlandse of Europese infrastructuur.
Want daar heb je mijns inziens gelijk in, dat overhaast doen is een (uit de praktijk bewezen) groot risico voor de continuïteit van de dienst.
Kyndril heeft deze kennis ook niet in huis. Ik heb jaren voor IBM gewerkt. Eigenlijk voor dezelfde divisie wat nu Kyndrill is. Bedrijven worden overgenomen en daar blijft vervolgens niets meer van over. Ze worden opgeslokt door IBM. Na twee jaar worden de overgenomen medewerkers ontslagen. Wat vreselijk naief van onze overheid. Kyndril bestaat ook alleen maar uit incompetente Indiers.
Doe de Amerikaanse koper gewoon een bod van 1.5 de prijs en neem het zelf over als deze partij zoveel voor de overheid doet.

Het is ongelooflijk dat "ze doen nog veel en veel meer voor overheid" wordt gebruikt als argument om het wél te laten overnemen.

8)7 8)7 8)7 8)7
Oftewel, het is té kostbaar om het zelf te doen dus kiezen we voor de goedkopere/goedkoopste oplossing.
Het is kostbaar als de overheid incompetent en lui is. Als de beheerders eenmaal vast zitten aan AWS/Azure is het natuurlijk reddeloos verloren, maar met traditionele hosting hoe moelijk/kostbaar kan het wezen?

Zou het niet juist een goed moment zijn om bij verschillende beveiligde datacenters racks te huren en het zelf onder Openstack te beheren? Nu willen ze weer een redelijk simpele klus uit handen te geven en weer onnodig afhankelijk te zijn van een bedrijf. Ik denk dat het juist goedkoper is.
Als de Nederlandse overheid wat ballen had kochten ze gewoon SUSE wat te koop staat nu.

Heb je meteen:
- OS + club die het ontwikkeld en beheert.
- K8s distributie om op te schalen.
- Storage platform.
- Rancher erbij voor ontwikkeling van K3S en andere tooling.
- Ondersteund enterprise desktop omgeving.

Eigenlijk alles heb je dan: https://www.suse.com/products/

Maar goed ik denk niet dat één iemand in de top 500 van onze overheid je überhaupt zou kunnen vertellen wat SUSE is.

Gelukkig is er nu een commissie met daarin de ex-directeur Klantcontact Microsoft Nederland die ons gaat adviseren over soevereiniteit. 8)7

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 6 mei 2026 12:51]

Microsoft heeft in principe een echte soevereine oplossing, moet je alleen China voor wezen als je het wil krijgen.
AWS is al ruim 5 jaar gepartitioneerd in arn::aws:: en arn::aws-cn:: en US GovCloud ARNs.
Om vergelijkbare redenen.
https://docs.aws.amazon.com/IAM/latest/UserGuide/reference-arns.html
Maar alleen in China word het door een ander bedrijf beheerd.
Het is niet de taak van de overheid om commerciele bedrijven over te nemen. Sowieso moet er dan nog steeds de kennis in huis zijn om dat allemaal te beheren, en vooral dat laatste is lastig, nu worden er al vaak zeer dure externen hiervoor ingehuurd.
Tja, deze staatssecretaris is ook weer géén IT'er. Hij heeft enkel een middelbare school diploma lmao.

We doen het onszelf aan.
Jeetje, wat kortzichtig. Net alsof alleen mensen met een studie zo'n functie zouden kunnen bekleden? Het mag gewoon in NL én er wordt beoordeeld of iemand capabel is alvorens men wordt aangesteld. Best wat IT'ers zijn trouwens niet hoog geschoold, terwijl ze de kneepjes van het vak wel kennen én natuurlijke interesse hebben voor hetgeen waarmee ze bezig zijn. Ook al gaat dit voorbeeld in dit geval niet op, wil het toch graag benoemen.
Sorry maar dit is niet kortzichtig. DigiD is kritische infrastructuur.

(Bijna) net zo belangrijk als wegen, trein etc... Zonder staat ons land gewoon stil.

Hoe kansloos is het dat zelfs DAT niet eens in eigen beheer kan worden gedaan.

We hadden ook al bijna een staatssecretaris Financiën met een Havo diploma. Wellicht was ze prima geweest maar ik gok het liever niet. Er zijn 20 miljoen mensen in dit land je gaat me niet wijsmaken dat we niet één iemand met inhoudelijke kennis kunnen vinden.
Ik richt me alleen op het deel van je comment waarin je lacht om het feit dat iemand alleen een middelbare school diploma heeft. Dat gaat helemaal nergens over.
Dit heeft niets te maken met de opleiding van de tijdelijke politiek leiding maar met het gebrek aan wil tot investeringen in deze infrastructuur. Het is/was goedkoper om het uit te besteden dus dat is gedaan met dit als consequentie.
Precies. En heel oneerbiedig gezegd: Het is slechts een Identity Manage, het is geen raket die naar Mars moet kunnen. En daar bedoel ik niets denigrerends mee. Wat ik bedoel is dat als je een goed salaris zou bieden en als Overheid eens de ballen toont om het met trots zelf te willen gaan doen dat we hier in Nederland genoeg fantastische IM specialisten hebben die direct zouden willen starten voor Logius.
Wat heeft de staatssecretaris volgens jou dan goed gedaan in dit dossier tot nu toe? Of is je punt dat er al een puinhoop was en dat er niets meer te redden viel op korte termijn?


Voor de rest eens met je punt, laten we mensen vooral beoordelen op resultaat en daarna op hun intenties en niet op afkomst, etc..
Hij heeft wel 7 jaar notaris/recht gestudeerd in Amsterdam. Daarnaast hoeft dat niet te betekenen dat iemand iets niet kan. Hij moet alleen wat beter geïnformeerd worden.
Het grote verschil is wel dat iemand die een IT-opleiding heeft gedaan, het niet in zijn hoofd zou halen om het notarisgilde te negeren als het een opmerking over notariszaken heeft.

De staatssecretaris heeft veel te weinig kennis van zaken, en laat zich ompraten in plaats van voet bij stuk te houden.

Dat Logius het zelf niet kan is al belachelijk, maar dat ze er ook nog mee wegkomen om dat in de toekomst niet zelf te willen doen (uit het artikel: "Tegelijkertijd rekent de staatssecretaris er niet op dat Logius dat gaat doen. In plaats daarvan wordt gekeken naar een andere, ervaren beheerorganisatie. Daarvoor moet echter een aanbesteding worden gedaan. "Dat maakt het niet mogelijk om de overdracht naar een andere leverancier voor augustus 2026 af te ronden.").

De staatssecretaris gaat over Logius - hij kan ze opleggen dat er geen aanbesteding komt en het beheer in eigen hand moet komen.
De notarissen die ik ken lezen uitstekend, dus wellicht dat er een politiek probleem is binnen het ministerie waardoor de uitkomst zo beroerd is en er zo word gehandeld. Maar goed, de staatssecretaris moet natuurlijk zoveel mogelijk gaan voor een goede uitkomst, ook al is dat lastig.
Die staatssecretaris heeft een heleboel ambtenaren onder zich die wel verstand van zaken hebben. En de staatssecretaris gaat uiteraard uit van het advies van de ambtenaren. Dus al het geklaag over de staatssecretaris zou eigenlijk gericht moeten zijn op de ambtenaren.

Ik vind ook dat het beheer in eigen hand moet komen, maar dat kost wel een flinke investering. Daarover zouden de coalitie en de tweede kamer een discussie moeten hebben.
Dat je alleen een middelbareschooldiploma hebt zegt niks over je kennis. Er werken genoeg mensen in autogarages die alleen een middelbareschooldiploma hebben, maar ongelooflijk veel kennis van zaken hebben.
Ik heb een HAVO diploma aangevuld met PDI-II. Toch heb ik om de tafel gezeten met de director van Metro Group om hem te adviseren over zijn bedrijfsstructuur. Zowel hij als zijn enterprise architecten namen me serieus.

Een diploma zegt, na een aantal jaar werkervaring, helemaal niets. En al helemaal niet in de politiek.
Het zegt wel iets. Net zoals werkervaring ook iets zegt. En intelligentie, etc.. Ben het met je eens dat men meer naar resultaat en omstandigheden waarin dat resultaat tot stand komt zou moeten kijken in veel gevallen.
Naar mate je CV langer wordt, gaat die meer over je capaciteiten zeggen dan de diploma die je hebt gehaald tot je 16 - 21 jaar oud was.

Ik ben nu bezig met de werving van een CIAM-specialist. Van de CV's die ik krijg doorgestuurd, kijk ik vrijwel uitsluitend naar werkervaring en/of voltooide opdrachten, en secundair naar ervaring met specifieke softwarepakketten.

Dat die persoon een studie informatica heeft gedaan, alleen de middelbare school heeft afgemaakt of op HBO-niveau de hotelschool heeft gedaan, doet er wat mij betreft niet toe: als die persoon maar ervaring heeft op het CIAM-vlak.

Sterker nog, als die persoon wél een afgeronde informaticastudie (HBO of WO) heeft, maar geen ervaring in CIAM, dan nodig ik die persoon niet uit.
Het is al een aardig tijdje gebruikelijk dat er op ministersposten lui zitten die werkelijk de ballen verstand hebben van hun veronderstelde "vakgebied".

En dat is heel handig want dan kunnen de "experts" achter de schermen ze ook alles wijsmaken zonder dat er kritische vragen gesteld worden.

Het zijn dan ook geen "volksvertegenwoordigers" maar "uitvoerders" die daar heel bewust zo zijn geparkeerd.
Je zit heel vaak dat goede ministers bij ministerie A later ook goede ministers blijken te zijn bij ministerie B en ministerie C.

Uiteindelijk moet de diepgaande vakkennis bij de ambtenaren zitten.
Je zit heel vaak dat goede ministers bij ministerie A later ook goede ministers blijken te zijn bij ministerie B en ministerie C.
Definieer "goed". En leg ook even uit "in wiens belangen" dat dan "goed" is.

Goed kunnen liegen, voorgekauwde praatjes oplezen, weigeren antwoord te geven en de ingestudeerde voorgekauwde "verkooppraatjes" vervolgens schaamteloos blijven herhalen, zijn inderdaad kwaliteiten die bij iedere ministerspost van pas komen tegenwoordig ...

Maar om dat dan "goede ministers" te noemen is wel een tikkie kras, vind je ook niet?
Uiteindelijk moet de diepgaande vakkennis bij de ambtenaren zitten.
"De ballen verstand" en "diepgaande kennis" hebben zijn letterlijk twee uitersten.

Er zit nog een enorm spectrum tussenin. Een minister zou, naar mijn mening, toch minstens meer richting het "midden" moeten zitten op zo'n post dan richting "de ballen verstand", laat staan letterlijk "de ballen verstand". En sowieso mag je toch ook wel een -beetje- algemene ontwikkeling en kennis verwachten van al die lui daar.

Laat ik (om specifieke politieke veronderstellingen te voorkomen) een fictief belachelijk (alhoewel ...) voorbeeld noemen: een minister van financiën die niet kan uitleggen wat "geld" is, zou wat mij betreft gewoon stante pede met pek en veren van het Binnenhof "afgeholpen" moeten worden.

En dat geldt, wat mij betreft, trouwens ook voor lui die denken te kunnen dicteren wat het volk "moet" of "moet laten" terwijl ze zichzelf danwel "vriendjes" uitzonderen, er zelf schijt aan hebben of er geen enkele hinder van ondervinden (omdat ze bijvoorbeeld zichzelf wel een salarisverhoging geven ter compensatie).

Gewoon opzouten met dat soort schoften.
Jemig wat een zure reactie.

Ik heb geen enkele minister bij name genoemd, en ik heb niet eens een indicatie gegeven wat de definitie van goed dan is, maar jij weet wel dat die allemaal goed zijn met liegen en nog een lading geklaag.
En dat het dan kras is dat ik ze goed noem. Maar ik heb helemaal niemand goed genoemd.

Ga nou gewoon bij jezelf eens na wat jij persoonlijk goede ministers vond. En kijk dan eens of die meerdere ministers posten hebben gehad en bij een ander ministerie.

Tenzij jij alle ministers die je ooit hebt meegemaakt waardeloos vond (daar lijkt het op) dan zul je zien dat een minister die het op het ene ministerie goed doet dat vaak ook doet op een ander ministerie.

Waar die ministers goed in zijn is dat ambtenaren apparaat managen. En dat is een skill die je op elk ministerie kunt gebruiken.
Jemig wat een zure reactie.
Don't shoot the messenger. De realiteit is helaas vaak zuur. Ik kan er ook niks aan doen dat Balkenende zijn (voorspelbaar loze) "zoete" belofte niet waar heeft gemaakt ... (En dat geldt net zo goed voor z'n voorgangers en opvolgers, trouwens.)
Ik heb geen enkele minister bij name genoemd, en ik heb niet eens een indicatie gegeven wat de definitie van goed dan is, maar jij weet wel dat die allemaal goed zijn met liegen en nog een lading geklaag.
En dat het dan kras is dat ik ze goed noem. Maar ik heb helemaal niemand goed genoemd.
Zo kan je je natuurlijk overal uit proberen te draaien maar daar trapt deze jongen niet in. :)

Je zei: "je ziet vaak". Dat suggereert een significante mate van voorkomen. Als je een stelling deponeert die "vaak" van toepassing is, dan krijg je een reactie die minstens net zo "vaak" van toepassing is.

Bovendien heb je het over "goede ministers". Niet bij naam, nee, maar wel "goed". En zonder enige specificatie van wat "goed" dan is en voor -wie- of met betrekking tot -wat-, is het gewoon een totaal betekenisloze verzameling woordjes die voor de interpretatie ervan volledig afhankelijk is van de (meestal zorgvuldig gehersenspoelde) fantasie van de verstaander.
Ga nou gewoon bij jezelf eens na wat jij persoonlijk goede ministers vond. En kijk dan eens of die meerdere ministers posten hebben gehad en bij een ander ministerie.
Jij denkt dat mijn reactie zomaar een "impulsieve opvlieger" is? Na zo'n 35 jaar (flink bovengemiddeld) "politiek" moet je wel een verdraaid slecht geheugen hebben wil je niet in staat zijn een keer de patronen te herkennen.
Waar die ministers goed in zijn is dat ambtenaren apparaat managen. En dat is een skill die je op elk ministerie kunt gebruiken.
Je moet het niet omdraaien. Het zijn de (top)ambtenaren die de ministers "managen". De term "minister" betekent "dienaar". En dan moet je je misschien toch eens gaan afvragen wie (of wat) ze eigenlijk daadwerkelijk "dienen".

Lees, om te beginnen, eens heel nauwkeurig de tekst van de beëdiging van de leden der Staten-Generaal, zou ik zeggen.
Of de Amerikaanse koper krijgt gewoon niets en de verkoop gaat gewoon niet door totdat dit geregeld is.
Uitgestelde koop is geen koop in deze situatie denk ik. Afgezien wat ik er zelf van vind moet men zich ook afvragen of het überhaupt nog wel juridisch mogelijk de hele koop te stoppen zonder (hele dure) boetes?
De wetgever heeft altijd mogelijkheden. Al moeten ze er een noodwet voor optuigen.

Wellicht kunnen ze dat aanvechten, maar dan hebben we ruim de tijd om het probleem op te lossen.
En waarom moet het beheer opnieuw bij een commerciële partij neergelegd worden? Daarmee lopen we het risico opnieuw in een dergelijke situatie terecht te komen. Misschien is het handig om voor te denken en te voorkomen dat dit nog eens gebeurt door het beheer juist bij de overheid neer te leggen op eigen infrastructuur.
Maar dan krijg je weer het geklaag dat de overheid te veel geld kost, en dit goedkoper door het bedrijfsleven gedaan / moet worden.

Plus dat de overheid structureel moeite heeft mensen aan te trekken. Het is niet perse een slechte werkgever, maar het bedrijfsleven is soms juist wat gunstiger op punten die voor veel mensen belangrijk zijn. De overheid doet veel moeite (heel veel moeite) mensen aan te trekken, maar ze zijn wel weer politiek aan handen en voeten gebonden.

Dus het is niet zo simpel als solvinity inlijven en alle medewerkers ambtenaar maken.
Met ruim 18 miljoen mensen klaagt altijd wel een deel over kosten. Zelfs bij enorm belangrijke dienstverlening. Dat is dus geen behoorlijk argument als je als bestuur niet in kan staan voor onderbreking en soevereiniteit.
Met ruim 18 miljoen mensen klaagt altijd wel een deel over kosten. Zelfs bij enorm belangrijke dienstverlening. Dat is dus geen behoorlijk argument als je als bestuur niet in kan staan voor onderbreking en soevereiniteit.
voor ons als techneuten niet nee.

maar voor mensen die daar geen bal van snappen en de politici die van die mensen stemmen willen hebben, is het juist wel een dingetje. Die kijken een stuk minder naar feiten (als ze er mee weg kunnen komen) dan de gemiddelde techneut en/of ambtenaar dat doet.

immers, als dat een factor was geweest, had niet de halve overheid en semi-overheid in amerikaanse clouds gezeten. (en hadden we deze hele discussie niet gehad).
Mensen klagen ook over de prijs van een treinstel, een treinwissel, een stuk weg, laat staan een tunnel of een metrolijn. Daarom doe je ook audits als overheid om te controleren of er geen sprake is van corruptie/nepotisme/etc..
Je hoeft geen techneut te zijn om de betekenis van risico's op schending van eisen en rechten te begrijpen. Dat gaat ook op als er uitbesteed was binnen bijvoorbeeld de EU of Nederland. Het probleem is dus nog steeds welke risico's men acceptabel lijkt te vinden en waarop dat inhoudelijk gebaseerd is.
Goede techneuten doorzien de implicaties van bepaalde beslissingen doorgaans eerder.

De meerderheid van de bevolking hevelt met alle liefde hun hele prive hebben en houden over naar een buitenlandse cloud, omdat het zo makkelijk is. Althans tot voor kort. Tegenwoordig hoor ik ook juist die groep goede vragen stellen. Laat, maar beter iets dan niets.
Dit is echt naar argumenten zoeken (die meestal wel kloppen overigens, dus snap je punt in het algemene geval). Echter, ik heb nog nooit iemand horen klagen dat de hosting van de belastingdienst te duur is. Ik heb wel gehoord dat ze niet snel zijn, traag met nieuwe projecten, etc.. Maar duur? En hoeveel geld besparen we met deze klucht uberhaupt? En hoe beprijst men de risico's dan? Of doen we het zo dat we die op nul prijzen omdat we een SLA hebben (papier is altijd mooi)? Er gaat gewoon iets mis in de beleving hier.
Nee, omdat ze niet horen wat de hosting kosten zijn. Alleen wat het budget is.

en waarom verdient het hoofd van de BD zo veel? Het wordt natuurlijk ook heel selectief uitgemeten. Nooit hoor je iets over hostng specifiek. (hoewel ze altijd een knee-jerk reactie krijgen van getallen met veel cijfers voor de komma.)/

Dit ding is zo verduveld omdat het 90% psychologisch is, en maar een minimaal aantal procentpunten aan daadwerkelijke feiten.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn