Vijf toekomstscenario's voor DigiD-hoster Solvinity nu Amerikaanse koop niet mag

Na goedkeuring door toezichthouder ACM, protest van de Tweede Kamer, een rechtszaak van een klokkenluider en algehele ophef gaat de koop van DigiD-hoster Solvinity op de valreep niet door. Het kabinet verbiedt de geplande overname door het Amerikaanse Kyndryl. Wat nu voor het Nederlandse bedrijf Solvinity?

Staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit neemt het advies over van het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Die toezichthouder keurt de verkoop van Solvinity aan Kyndryl af op grond van de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie (WOZT). Die wet werd zes jaar geleden aangenomen en dient om digitale soevereiniteit te waarborgen. Het geeft de overheid een middel om partijen te kunnen weren die kritieke Nederlandse ict-diensten overnemen of daar via grote investeringen zeggenschap over krijgen.

Willemijn Aerdts, staatssecretaris Digitale Economie & Soevereiniteit. Bron: Rijksoverheid, foto: Martijn Beekman

Op zich hoeft eigenaarschap of zeggenschap door een buitenlandse partij geen probleem te zijn. Voor bepaalde diensten en voor bepaalde partijen uit sommige landen kan dit wel zo zijn. Dit blijkt nu het geval te zijn voor Solvinity, dat het hostingplatform biedt voor identiteitsdienst DigiD van de Nederlandse overheid voor digitale dienstverlening aan burgers.

Het Amerikaanse Kyndryl koopt het Nederlandse Solvinity dus niet, want de regering verbiedt deze overname. Staatssecretaris Aerdts meldt dat het kabinet in contact blijft met Solvinity en de huidige eigenaar over 'verdere ontwikkelingen bij het bedrijf'. Hier vijf toekomstscenario's voor het kritiek bevonden bedrijf.

Alsnog in overheidshanden

Solvinity kan in handen van de Nederlandse overheid komen. Dit klinkt misschien vergezocht, maar dat is het zeker niet. Het is correcter om te stellen: Solvinity kan alsnog in handen van de Nederlandse overheid komen. Ver voor de bekendmaking van de beoogde overname - en de daarna ontstane protesten - informeerde het bedrijf enkele ministeries onder embargo. Daarbij polste Solvinity of de Rijksoverheid de DigiD-hoster wilde overnemen.

Dit speelde acht maanden vóór de publieke bekendmaking van de overname door Kyndryl. Solvinity liet in maart 2025 weten aan DigiD-beheerder Logius dat het op zoek was naar een koper. Logius valt onder het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In mei werd deze informatie gedeeld met een beperkt aantal personen van het kerndepartement van het ministerie van BZK. In de tussenliggende maand stelde Solvinity ook het het ministerie van Justitie en Veiligheid op de hoogte.

Overheid/Nederland. Bron: Thomas Winz/The Image Bank/Getty Images — Overheid Nederland. Bron: Thomas Winz/The Image Bank/Getty Images

Dit informeren in besloten kring dat de DigiD-hoster in andere handen zou komen, kwam in februari dit jaar naar buiten via antwoorden op Kamervragen. Daaruit bleek ook dat Solvinity de Rijksoverheid peilde of die het bedrijf wilde overnemen. De overheid overwoog dat toen niet, gaf de vorige staatssecretaris van Digitalisering aan. Het toenmalige kabinet vond dat 'publiek eigenaarschap of actieve beïnvloeding van de eigendomsstructuur van bedrijven niet behoort tot de kerntaken van de overheid'. Dit soort zaken werden overgelaten aan de markt. Mogelijk ligt dat nu heel anders.

Zelf gaan doen

Sec beschouwd is Solvinity 'slechts' een hostingaanbieder. Een bedrijf dat de infrastructuur heeft, biedt en beheert waarop een applicatie dan draait. De belangrijke applicatie waar het hier nu om gaat is DigiD en het beheer daarvan ligt bij Logius. Die ict-organisatie van de Rijksoverheid gaf eind vorig jaar zelf aan hoe de vork in de steel zit. Dit gebeurde nadat er ophef ontstond over de aangekondigde overname van Solvinity door Kyndryl.

Logius probeerde onrust te sussen en misverstanden te ontkrachten. Dit betrof bijvoorbeeld de vrees dat DigiD na de overname niet meer van de Nederlandse overheid zou zijn en de vrees dat persoonlijke gegevens van Nederlanders inzichtelijk zouden zijn voor andere partijen. Hoewel het technisch correct is dat DigiD gewoon Nederlands blijft en dat burgerdata beveiligd is met encryptie, bleek de overname wel degelijk impact te kunnen hebben. Zo zou de Amerikaanse overheid toegang tot DigiD kunnen dwarsbomen.

DigiD logo

Terwijl dat weer nieuwe zorgen veroorzaakte, kwam ook de vraag op waarom DigiD-beheerder Logius niet zelf de hosting van die kritieke applicatie op zich nam. Het antwoord op die vraag kwam begin mei en was relatief eenvoudig: omdat de ict-beheerorganisatie van de Nederlandse overheid onvoldoende kennis en capaciteit heeft. Dit antwoordde staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op Kamervragen.

Deze onthullende antwoorden kwamen vlak voor de geplande – en doorgezette – contractverlenging met Solvinity, voor een periode van twee jaar. Nu het kabinet de overname door Kyndryl verbiedt, kan die tijd mogelijk benut worden om te zorgen voor wel voldoende kennis en capaciteit.

Nederlandse investeerder die net misgreep

Een bijna vergeten voetnoot, maar Kyndryl was niet de enige kaper op de kust. Toen Solvinity op zoek ging naar een koper klopte er nog een andere partij aan. Dit was een Nederlandse investeerder, die tot op heden onbekend is. Deze geïnteresseerde koper bood net iets minder dan Kyndryl. Het scheelde slechts een paar miljoen euro, schreef EenVandaag eind januari dit jaar.

Het totale bedrag van de overeengekomen Amerikaanse overname was zeker 100 miljoen euro. Nu deze deal niet doorgaat, omdat het van overheidswege is verboden, kan de gegadigde van toen opnieuw aankloppen. Mogelijk valt er dan over de prijs te praten, meer dan toen Kyndryl als bieder meedeed. Het feit dat de geïnteresseerde partij van Nederlandse bodem is, kan in positieve zin meespelen gezien de toegenomen interesse in digitale soevereiniteit.

Nederland vlag

Naar nieuwe kopers zoeken

Staatssecretaris Aerdts stelt over het verbod op de verkoop van Solvinity aan Kyndryl dat het achterliggende advies van het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) 'landenneutraal, risico-gebaseerd, en proportioneel is'. Zij zet de keuring door het BTI neer als een objectieve toets die uitsluitend dient om risico's voor het publieke belang te voorkomen en waarbij het land van herkomst van een partij er niet toe doet.

Daarmee is buitenlands bezit van DigiD-hoster Solvinity dus zeker niet uitgesloten. Solvinity kan dus ook helemaal opnieuw op zoek gaan naar kopers. Enerzijds kan het nu ingestelde verkoopverbod van de Nederlandse overheid dit proces moeilijker maken. Anderzijds kan het wegvallen van een Amerikaanse koper als Kyndryl – in combinatie met meer oog voor digitale soevereiniteit – juist nieuwe geïnteresseerde kopers aantrekken.

Europa/Europese Unie. Bron: TGI/Tetra Images/Getty Images — Europese Unie. Bron: TGI/Tetra Images/Getty Images

In Brits bezit blijven

Het hoeft niet problematisch te zijn dat DigiD-hoster Solvinity in buitenlandse handen is. Het bedrijf is namelijk al bijna twaalf jaar in handen van Vitruvian Partners. De Britse investeringsmaatschappij kwam bijna twaalf jaar geleden aan boord als grote belanghebbende in het techbedrijf waar DigiD draait. Dit volgde op de fusie van het in 1999 opgerichte ASP4ALL en het in 2004 begonnen cloudbedrijf BitBrains, dat sinds eind 2015 de naam Solvinity voert.

Investeringsmaatschappijen plegen in de regel overnames om daaraan te verdienen en niet per se om bedrijven te bestieren. In het geval van durfkapitaal hanteren investeringsbedrijven nogal eens strategieën om stevig te besparen bij overgenomen bedrijven zodat ze die met interessante winst kunnen verkopen. Vaak speelt dit op relatief kortere termijnen. Vitruvian Partners lijkt gezien de bijna twaalfjarige historie met Solvinity meer oog te hebben voor de langere termijn. Mogelijk kan het dat nog verder verlengen door de belangrijk gebleken DigiD-hoster in bezit te houden.

IT-banen

Reacties (70)

Fox3214 26 mei 2026 17:37

Het begint er al mee dat Solvinity al in handen was van de Britse investeerder Vitruvian Partners. In principe zouden zij het recht moeten hebben om een bedrijf te verkopen. Je kon ergens ook wel verwachten dat dit op termijn zou gebeuren. Misschien had de overheid eerder kritischer moeten kijken naar de contracten en afhankelijkheden die zij met zulke partijen heeft opgebouwd.

De Nederlandse overheid had er wellicht ook voor kunnen kiezen om niet de volledige hosting en infrastructuur onder te brengen bij een commerciële partij, maar zelf duidelijke hostingkaders en infrastructuur op te zetten. Vervolgens had men bedrijven zoals Solvinity kunnen inhuren voor de uitvoering en expertise. In dat model huur je dus een commerciële partij in voor dienstverlening, zonder dat de volledige strategische afhankelijkheid bij die partij ligt.

Ik heb het idee dat er destijds juist voor een commerciële hostingpartij is gekozen omdat de overheid niet altijd de beste reputatie heeft op het gebied van het hosten en beheren van IT-services. Tegelijkertijd lijkt dit mij vooral een uitdaging in governance, architectuur en contractuele constructies, en niet per se een kwestie van of iets bij de overheid of bij een commercieel bedrijf gehost wordt.