Je zou het misschien bijna vergeten zijn, maar in juni vorig jaar viel het Nederlandse kabinet. Sindsdien zitten we met een demissionaire regering, inmiddels dubbeldemissionair zelfs. Toch hebben drie regeringspartijen na de verkiezingen in oktober in een opvallend snel tempo een regeerakkoord gesloten. Op vrijdag presenteerden D66, CDA en VVD hun regeerakkoord met de naam 'Aan de slag'.
Daarin staat onder meer een uitgebreide passage over digitale autonomie, een onderwerp dat vooral de afgelopen maanden sterk is gaan leven. Daarnaast willen de partijen de AVG aanpassen en fors investeren in de digitale capaciteiten van de veiligheidsdiensten. Tweakers gebruikte ctrl‑F op het woord 'cyber' om te inventariseren welke digitaliseringsplannen het kabinet-Jetten heeft.
Minderheidskabinet
In Nederland is het gebruikelijk (maar niet verplicht) dat een regeerakkoord wordt gesteund door partijen die samen een meerderheid van de 150 leden van de Tweede Kamer tellen. D66 (26 zetels), het CDA (18) en de VVD (22) hebben samen 66 zetels. Zo'n minderheidskabinet is zeldzaam. Het betekent dat de partijen samen op zoek zullen moeten naar meerderheden voor al hun plannen en wetten. Ook in de Eerste Kamer (de Senaat) hebben de partijen een minderheid: 22 van de 75 zetels. Een Eerste Kamer-minderheid kwam de laatste jaren veel vaker voor. Bovendien vinden in maart 2027 verkiezingen plaats die leiden tot een nieuwe Eerste Kamer.
Dit artikel is op dezelfde manier opgesteld als dit eerdere artikel over alle verkiezingsprogramma's. Dat wil zeggen dat we hier alle passages over digitalisering hebben opgezocht en opgeschreven in een tabel. Bij sommige punten geven we wat context mee. Dat is de meest overzichtelijke manier om alle standpunten te zien.
Ict bij de overheid
Dat de overheid en ict geen match made in heaven zijn, is geen groot geheim. Veel ict-projecten vallen peperduur uit en de Belastingdienst kan al heel lang geen goed werk meer doen omdat de ict-systemen een zootje zijn. Het nieuwe kabinet heeft meerdere plannen daar iets tegen te doen.
Ict-bedrijfsvoering
"We uniformeren de bedrijfsvoering binnen het Rijk onder leiding van het ministerie van Binnenlandse Zaken: van ict en inkoop tot HR, onder andere door verplichte standaarden en gezamenlijke voorzieningen."
Context
Er komt geen specifieke minister van Digitale Zaken, iets waarover de afgelopen weken vaak werd gespeculeerd. Wel valt de staatssecretaris voor Digitalisering onder het ministerie van BZK. Mogelijk krijgt die bewindspersoon deze portefeuille.
Nederlandse Digitale Dienst
"We richten een Nederlandse Digitale Dienst op: compact, deskundig en met doorzettingsmacht. Deze dienst ondersteunt de digitalisering Rijksbreed, stelt kwaliteitsstandaarden op en borgt goede ontwerpkeuzes. We verminderen afhankelijkheid van externe IT-leveranciers door meer IT-talent in dienst van het Rijk te nemen. We maken verantwoorde inzet van data en AI binnen de overheid mogelijk."
Estland als voorbeeld
"We maken een flinke inhaalslag op digitale dienstverlening voor burgers en bedrijven. De dienstverlening van Estland is het voorbeeld. Alle overheidsdiensten moeten online toegankelijk zijn."
Context
Estland wordt vaak als voorbeeld van een digitale overheid gezien, onder andere omdat veel overheidszaken daar digitaal geregeld kunnen worden. Nederland is daar overigens al beter in dan veel andere landen. Estland stemt ook digitaal.
Belastingdienst en ict
"Het Kabinet geeft prioriteit aan het afronden van de modernisering van het ict-landschap binnen de Belastingdienst en Dienst Toeslagen en het op orde krijgen van het personeelsbestand. Dit moet de weg vrijmaken voor het daadwerkelijk kunnen uitvoeren van een concreet hervormingsscenario."Toegankelijkheid
"Overheidsdiensten worden toegankelijk en begrijpelijk ontworpen voor iedereen, inclusief mensen met een beperking. We zorgen voor voldoende telefonische en fysieke loketten."
Context
Dit klinkt idealistisch, maar dit is ook een verplichting vanuit Europa via de Toegankelijkheidsverordening die vorig jaar in werking trad. Het punt over offline beschikbaarheid is een voortzetting van beleid dat eerdere kabinetten ook al aanhielden. Bovendien hadden de meeste partijen deze wens in hun verkiezingsprogramma opgenomen.
Aanpak digitale infrastructuur
"We werken aan een nationale aanpak voor digitale infrastructuur, gericht op kennis, onderzoek en innovatie, om nieuwe technologieën sneller van de grond te krijgen."
Ict-projecten
"Om voor financiering in aanmerking te komen moeten IT-projecten van de overheid (> €5 mln.) aan centrale IT-standaarden worden getoetst."
Technische kennis
"We versterken de technische capaciteit van de overheid door een concurrerend salarispad voor IT-specialisten in te voeren en ambtenaren te scholen in technologie en het gebruik van AI."
Centrale regie cybersecurity
"Conform het advies van de Cyber Security Raad zorgen we voor centrale regie op cybersecurity om te voorkomen dat versnippering leidt tot kwetsbaarheid."
Context
Het advies werd al begin 2023 uitgebracht. Nu is de grote vraag: wie gaat die regie dan voeren?
Cyberoefening
"We kiezen voor een actieve voorbereiding op grootschalige digitale aanvallen, door te oefenen met overheid, mkb en vitale sectoren, door ethische hackers te stimuleren en door snelle en gerichte uitwisseling van dreigingsinformatie tussen overheid en bedrijfsleven."
Context
Grote, landelijke cybersecurityoefeningen worden met regelmaat uitgevoerd: ieder jaar vindt het Overheidsbreed Cyberprogramma bijvoorbeeld plaats.
(Geen) minister van Digitale Zaken
Het kabinet krijgt opvallend genoeg geen eigen minister voor Digitale Zaken, terwijl daar de afgelopen maanden wel steeds meer over werd gespeculeerd. Als die functie er al komt, staat dat in ieder geval niet in het regeerakkoord. Wel is er al een bewindspersoon met deze portefeuille. Sinds 2022 heeft het kabinet een staatssecretaris voor Digitalisering, die dit combineert met Koninkrijksrelaties. De eerste staatssecretaris was Alexandra van Huffelen (D66). In het voorgaande kabinet was Zsolt Szabó namens de PVV staatssecretaris, tot hij opstapte toen de PVV uit het kabinet stapte.
Digitale autonomie
In het verlengde van de bovenstaande passage besteedt het nieuwe kabinet veel aandacht aan digitale autonomie en soevereiniteit. Dat thema heeft de afgelopen maanden in rap tempo aan relevantie gewonnen. Opvallend is vooral dat de overheid wil inzetten op Europese alternatieven, al blijft sterk de vraag hoe dat in de praktijk moet gebeuren. Juist die details zijn belangrijk: hoe wil de overheid dit afdwingen, en in hoeverre grijpt zij daarbij in in de vrije markt?
Digitale autonomie
"Digitale autonomie moet het uitgangspunt zijn voor de overheid. We kiezen voor een Europese digitale infrastructuur, bouwen strategische afhankelijkheden in cloud, data en cruciale systemen doelgericht af, en we splitsen grote projecten op zodat meer Nederlandse en Europese mkb'ers kunnen meedoen."
Context
Dit punt is zeker in de afgelopen maanden in een stroomversnelling gekomen, onder andere door ophef over de voorgenomen migratie van SIDN-infrastructuur naar AWS en de verkoop van DigiD-datacenter Solvinity aan een Amerikaans bedrijf. Het was amper een half jaar geleden dat het Nederlandse kabinet aangaf niet af te willen van Amerikaanse clouddiensten, omdat Amerika 'een belangrijke bondgenoot' was.
Samen inkopen
"Digitale inkoop en aanbestedingen worden gestandaardiseerd en gecentraliseerd, gestuurd op security-by-design, zero-trust, soevereiniteit, open source en ketenveiligheid. De overheid benut haar marktmacht om veilige standaarden af te dwingen en stelt rijksbrede minimumeisen op voor security."
Strategische onafhankelijkheid
"We werken aan inzicht in en afbouw van strategische technologieafhankelijkheden, met nationale stresstests op risico's voor het landsbelang en met een strategie voor ontvlechting, inclusief Europese alternatieven, aanbestedingsrichtlijnen en gedeelde best practices. Om onze nationale veiligheid te beschermen, blijven we digitale apparatuur in vitale sectoren uit risicolanden weren."
:strip_exif()/i/2007997296.jpeg?f=imagenormal)
Internet en privacy
Een opvallende, maar niet onverwachte passage in het regeerakkoord is dat de partijen de privacywet willen versoepelen. Daarnaast bevat het programma nog meer onderdelen die specifiek gaan over digitale veiligheid, privacy en andere internetgerelateerde zaken.
Deepfakes
"We pakken (seksuele) deepfakes aan, door wetgeving te actualiseren, zodat mensen meer zeggenschap krijgen over hun portret, lichaam en stem. We zorgen voor een centraal en laagdrempelig meldpunt waar slachtoffers beter geholpen worden, bijvoorbeeld met verwijderverzoeken en aangiftes."
Context
Tweakers sprak onlangs al met veel juristen die aangaven dat voor het aanpakken van deepfakes geen nieuwe wetgeving nodig is. Dit kan doorgaans al binnen de huidige wetgeving.
Terroristische content
"Terroristische content dient altijd binnen één uur na het bevel van de toezichthouder offline te zijn gehaald."
AVG versoepelen
"We werken aan een herziening en vereenvoudiging van de AVG in Europees verband en in de toepassing van de huidige AVG in Nederland."
Context
Dit is niet onverwacht. Het CDA en de VVD spraken al expliciet uit dat zij de AVG wilden laten aanpassen. Voor het CDA speelt mee dat gegevensdelen in de zorg lastig wordt, de VVD hekelt de impact op 'innovatie'. De partijen zeggen niet wat ze specifiek aan de privacywet willen veranderen. Dit kan door de UAVG aan te passen, de Uitvoeringswet AVG die regelt hoe de wet in Nederland wordt geïmplementeerd.
"We verstevigen de zorgplicht van online gokaanbieders, pakken illegale goksites harder aan en stellen voor online gokken een volledig reclameverbod in. We onderzoeken het beperken van het aantal vergunningen voor online goksites."
Veiligheid
De VVD profileert zich traditioneel sterk op het thema veiligheid. In het regeerakkoord zijn daar ook verschillende passages aan gewijd.
Online strafbaarheid
"Wat offline strafbaar is, accepteren we online ook niet. Content die misdrijven toont, wordt online niet getolereerd, behalve in journalistieke verslaglegging. We onderzoeken of we deze content kunnen verbieden en verwijderen."
Context
Het is maar de vraag hoe dit kan en of dit niet in strijd is met de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting. Bovendien lijkt controle en handhaving hier een nagenoeg onmogelijk vraagstuk. 'Onderzoeken' doet in deze zin dan ook veel werk.
Online fraude
"We versterken de aanpak van online fraude, intensiveren publiek-private samenwerking, en werken aan betere preventie en ondersteuning van slachtoffers bij schadeafhandeling."
Boa's
"We stellen OV-boa's in staat om overlastgevers effectief aan te pakken. Hiervoor krijgen ze toegang tot het vreemdelingenregister en, onder voorwaarden, tot de strafrechtketendatabank. Vertrekpunt is dat iedere conducteur die dat wil, OV-boa kan worden. Ook worden de Rotterdamse RET-pilots landelijk uitgerold, waarin vervoerders en de politie veel intensiever gaan samenwerken."
Meer cyberrechercheurs
"We ondersteunen de politie en investeren in de volle breedte in de operationele slagkracht en organisatie van de politie. Dat betekent dat we meer wijkagenten, cyber- en zedenrechercheurs opleiden en inzetten op meer politieposten."
Context
Wat 'cyberrechercheurs' precies betekent, is niet duidelijk. Dit kunnen bijvoorbeeld agenten bij het Team High Tech Crime zijn, maar ook agenten die lokaal werken, maar het kan ook mogelijk zijn dat sommige 'gewone' rechercheurs meer aan digitale opsporing kunnen doen.
Cybercrime aanpakken
"Cybercrime heeft een groeiende impact op de veiligheid van Nederlanders. We verhogen daarom de strafmaat voor zware cyberdelicten."
Context
De partijen specificeren niet wat een 'zwaar cyberdelict' is. Ook is niet duidelijk wat de strafmaat daarvoor dan zou worden.
OM en ict
"Het Openbaar Ministerie vervult een onmisbare rol in onze strafrechtketen, maar wordt gehinderd door grote IT-problemen die mogelijk invloed kunnen hebben op strafzaken. We zorgen voor rust in het beleid ten aanzien van het OM en maken goede afspraken om de digitale bedrijfsvoering duurzaam op orde te brengen."
Context
Het OM (dat eerder dit jaar door een grote hack werd getroffen) klaagt ook zelf dat de ict-infrastructuur kwetsbaar en verouderd is. Vorig jaar stuurden medewerkers daar een brandbrief over aan het bestuur.
Actieplan seksueel geweld
"We gaan door met de versterkte aanpak van online seksueel geweld zoals opgenomen in het Nationaal Actieplan, inclusief online vrouwenhaat en online seksuele intimidatie."
Context
Dit is het Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Dat ging in 2023 van start.
:strip_exif()/i/2007988906.jpeg?f=imagenormal)
Meer geld en minder toezicht voor de inlichtingendiensten
Met oorlog aan de grenzen van het continent en hybride oorlogsvoering die nu al Nederland treft, is het niet zo gek dat de partijen significant willen investeren in de Algemene en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Dat is niet helemaal nieuw; de meeste voorgaande kabinetten wilden dat al wel. Ook het oprekken van de bevoegdheden van de AIVD en MIVD en het inperken van de toezichthouders is geen verrassing, maar een ontwikkeling die al langer gaande is.
Inlichtingendiensten
"Voorkomen is beter dan genezen. Daarom intensiveren we de samenwerking op het gebied van inlichtingen- en veiligheidsdiensten op Europees niveau. We willen een Europese equivalent van Five Eyes, om zo met een kopgroep van Europese landen samen te werken op inlichtingengebied."
Toezichthouders op inlichtingendiensten
"We stellen versneld een nieuwe en versterkte Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten op. Deze wet moet techniekneutraal zijn, zodat veranderingen in technologieën de diensten niet op achterstand plaatsen. We richten de wet zodanig in dat er sprake is van een dreigingsgerichte wet in plaats van de huidige wet die gericht is op inlichtingenmiddelen. Daardoor kan wendbaar en effectief opgetreden worden als de dreiging daarom vraagt. Tenslotte voegen we de toezichthouders samen, waardoor geïntegreerd toezicht kan plaatsvinden met voldoende (rechtsstatelijke) waarborgen."
Context
De AIVD en MIVD kennen nu twee toezichthouders. De TIB toetst de inzet van bijvoorbeeld hackoperaties vooraf – iets waar de inlichtingendiensten al jaren over klagen. Daarnaast is er de Ctivd, die achteraf toezicht houdt.
Capaciteit vergroten
"We vergroten de (operationele) capaciteit voor inlichtingenonderzoek van de Militaire en Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD en AIVD), waarbij de diensten ook de eigenstandige inlichtingenpositie ontwikkelen en daarmee bijdragen aan Europese strategische autonomie."
Tech benutten
"We stellen de diensten in staat nieuwe technologie maximaal te benutten en opponenten te doorzien, door te beschikken over het beste technisch talent, voldoende technologische capaciteiten en door meer samenwerking met (innovatieve) techbedrijven."
Offensieve cybercapaciteiten
"We breiden de defensieve en offensieve cybercapaciteiten uit tegen dreigingen vanuit het buitenland, onder andere door het ontwikkelen van actieve cyberverdedigingsmaatregelen. We zetten hierbij in op het eerder en beter onderkennen van de cyberdreiging, door middel van een geïntegreerd inlichtingenbeeld op basis van data van diverse (private) organisaties. We versterken de wettelijke grondslag voor het delen van data met private partijen, waarin gewaarborgd wordt dat deze data niet bij vreemde mogendheden terecht komen. Dit vraagt om een gecoördineerde aanpak op monitoring en detectie door samenwerking tussen inlichtingen- en veiligheidsdiensten, NCTV, het Nationaal Cyber Security Centrum, bedrijfsleven en onze Europese partners."
Russische hackers
"Cybercriminelen met duidelijke banden met het Russische regime worden op de Europese Sanctielijst geplaatst."
Context
Ransomwarebendes zijn meestal niet direct aan het Kremlin gelieerd, maar worden daar gedoogd zolang ze geen Russische slachtoffers maken.
Toezicht voor buitenlandse operaties
"Er komt gedifferentieerd toezicht voor operaties tegen buitenlandse dreigingen en voor het onderscheppen van militaire communicatie enerzijds, en inlichtingenwerk waarbij Nederlandse burgers rechtstreeks worden onderzocht anderzijds."
Desinformatie
"We bestrijden desinformatie en online beïnvloeding. We vergroten de mogelijkheden om desinformatie te verwijderen in Europees verband en benutten alle mogelijkheden om socialemediaplatforms hierbij op hun verantwoordelijkheid aan te spreken. We beleggen de taak voor het monitoren van de herkomst en verspreiding van desinformatie bij de NCTV en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties."
Netcongestie en elektrificering
Netcongestie is een van de grootste obstakels in de energietransitie. Daarover, en over elektrische auto's, schrijft het aankomende kabinet dit.
Netcongestie
"Het aanpakken van de netcongestieproblemen heeft onze hoogste prioriteit. We pakken de meest urgente projecten als eerste aan. De beschikbare netcapaciteit moet ook beter benut worden, door o.a. prikkels in de nettarieven, flexcontracten en energiehubs. Naast de lopende aanpakken en het wetgevingsprogramma "sneller uitbreiden elektriciteitsnet" maken we een Crisiswet Netcongestie, we versnellen daarmee de procedures voor vergunningen en grijpen in als de bouw/aanleg stagneert."Laadinfrastructuur en EV's
"We breiden laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen uit en houden elektrisch rijden fiscaal aantrekkelijk. We stimuleren het gebruik van deelauto's, fiets en openbaar vervoer."
Context
De duivel zit hier in de details, want in januari 2026 gaat de motorrijtuigenbelasting op elektrische auto's juist omhoog. Het is onbekend wat de partijen dan ook bedoelen met 'fiscale aantrekkelijkheid'
:strip_exif()/i/2007908144.jpeg?f=imagenormal)
Kunstmatige intelligentie
In het regeerakkoord staat weinig echt groots of schokkends over kunstmatige intelligentie – althans, minder dan je misschien zou verwachten bij een onderwerp dat zo sterk leeft. Wel wil het kabinet fors investeren, om voorop te kunnen lopen in een industrie die nu al wordt gedomineerd door de VS en China.
AI-Deltaplan
"Conform het Nationaal AI-Deltaplan, werken we onder andere aan een AI-Rekenkrachtplan, beslechten we structurele barrières in ruimte, energie en vergunningen die aanleg van digitale (AI-)infrastructuur belemmeren en versterken we AI-adoptie en -geletterdheid in Nederland."
Context
Het Nationaal AI-Deltaplan is een visiestuk van experts, maar geen wet of officieel overheidswerk.
Essentiële industrie
"In lijn met de bestaande focus op het industriebeleid, kiezen we voor vier domeinen die essentieel zijn voor onze toekomstige economie en maatschappelijk welzijn: digitalisering en AI, veiligheid en weerbaarheid, energie- en klimaattechnologie en life sciences en biotechnologie. Binnen deze domeinen zetten we gericht in op het opbouwen van technologische nicheposities."
Opschaalland
"Nederland wordt koploper in digitale innovatie en sleuteltechnologieën. We zijn niet langer alleen een 'pilotland' maar worden ook een 'opschaalland' als het gaat om de ontwikkeling van sleuteltechnologieën zoals AI."AI-fabriek
"We stimuleren de bouw van een AI-fabriek in Noord-Nederland en van Europees-autonome datacentra. We bouwen aan een digitaal weerbare samenleving aan de hand van een ecosysteemaanpak, waarin we samen met het onderwijs, het bedrijfsleven en de overheid een stap vooruit zetten zodat iedereen volop de kansen van kunstmatige intelligentie kan benutten."
Context
Er zijn al bestaande plannen om een AI-fabriek in Groningen te bouwen. Vorig jaar kwam daar subsidie voor vrij vanuit Europa. Ook het vorige kabinet trok hier geld voor uit. Het nieuwe kabinet zet dus vooral bestaand beleid door.
Quantumcomputers en AI
"Publiek-private investeringen richten zich op toepassingen met economische en veiligheidswaarde (AI, cybersecurity, halfgeleiders, quantum en fotonica), met een focus op schaalbaarheid, productiviteit en adoptie in vitale sectoren. We versterken onze positie in de halfgeleiderindustrie en zetten in op de bouw van een quantumcomputer in Nederland."
Context
Er zijn in Nederland meerdere instituten die serieus werk maken van een quantumcomputer, waaronder de TU Delft en TNO.
Media/bibliotheken
Digitale NPO
"Er komt een integraal mediabeleid, uitgaande van een pluriform media-aanbod en bestaande uit zowel commerciële spelers als de publieke omroep. In reactie op het dalende aantal lineaire tv-kijkers zet de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) vol in op digitalisering om jongere doelgroepen te bereiken, met meer aandacht voor samenwerking met commerciële partijen en coproducties."
Bibliotheken
"We versterken bibliotheken in heel Nederland, waar mensen niet alleen terecht kunnen voor boeken, maar ook voor hulp bij laaggeletterdheid, digitale hulp en taallessen."
Context
Dit is een populair standpunt van veel eerdere kabinetten. Die willen vaker miljoenen euro's investeren om in bibliotheken digitale hulp en Informatiepunten Digitale Overheid.
Zorg
Het regeerakkoord bevat geen ingrijpende nieuwe plannen voor de zorg. In plaats daarvan zijn er enkele aandachtspunten, maar weinig echt unieks. Net als eerdere kabinetten wil ook dit kabinet inzetten op innovatie om de administratieve last te verlichten, zonder dat dit verder wordt uitgewerkt.
Slimme zorg
"Om zorgverleners effectiever in te zetten en te ontzien van administratieve lasten benutten we nieuwe technologieën en digitale consulten omdat die bijdragen aan betere diagnostiek, slimmere zorg zodat professionals meer tijd hebben voor cliënten, patiënten en gezinnen."
Context
'Nieuwe technologieën' klinkt ambigu, maar het is een punt dat al jaren in regeerakkoorden voorkomt. Het vorige kabinet zette bijvoorbeeld volop in op zorgbezuinigingen door 'AI in te zetten voor de administratie'. Dit punt is vrijwel nooit concreet uitgewerkt en is een rorschachtest voor bestuurders die ervan kunnen maken wat ze willen.
Zorgdata delen
"We zorgen voor een landelijk dekkende infrastructuur voor gegevensuitwisseling, zodat samenwerking tussen zorgverleners – en waar passend met het sociaal domein – wordt ondersteund en hoogwaardig onderzoek ten behoeve van patiëntenzorg mogelijk wordt."
Context
In de zorg zijn nu tientallen verschillende patiëntendossiers, waarbij via het Landelijk Schakelpunt gegevens kunnen worden uitgewisseld. Die infrastructuur die de partijen hier beschrijven, kun je met wat creativiteit dus al zien.
:strip_exif()/i/2007988306.jpeg?f=imagenormal)
Economie
Veel economische standpunten in het regeerprogramma vallen ook onder eerdergenoemde passages zoals de opkomst van AI of strategische onafhankelijkheid. Er staat ook nog dit in.
Innovatieve bedrijven
"We houden Nederland aantrekkelijk voor innovatieve bedrijven door procedures voor digitale infrastructuur te versnellen, zonder de veiligheid en leefomgeving te verwaarlozen."NIS2
"We zorgen voor een snelle implementatie van de NIS2-richtlijn gericht op digitale weerbaarheid, zodat onze vitale sectoren zijn voorbereid op cyberdreigingen en daar snel op kunnen acteren."
Context
De Cyberveiligheidswet, die de NIS2-richtlijn moet omzetten naar nationale wetgeving, ligt op dit moment bij de Tweede Kamer. Er hoeft dus 'slechts' nog maar op gestemd te worden.
Cyberveiligheidswet
"Met de cyberbeveiligingswet versterken we de weerbaarheid van bedrijven tegen digitale dreigingen en verstevigen we de wettelijke grondslag waarmee inlichtingendiensten structureel informatie kunnen delen met private bedrijven."
Context
Zie hierboven.
Kinderbescherming
Minimumleeftijd sociale media
"Een handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media met privacyvriendelijke leeftijdsverificatie voor jongeren, zolang sociale media onvoldoende veilig zijn. Er komt strenger toezicht op grote online platforms, met verplichtingen tot transparantie over algoritmes en inkomsten, en met effectieve moderatie van illegale content. Verslavende, polariserende en antidemocratische algoritmes worden verboden en strafbare content moet binnen een uur na bevel van de toezichthouder worden verwijderd. We trekken hierin samen op met andere koplopers in Europa."
Context
Meerdere partijen, waaronder het CDA, pleitten al voor strenge leeftijdseisen voor sociale media. Die wens bestaat ook in Europa en krijgt steeds meer vorm. Een van de grootste vraagstukken is hoe je leeftijdsverificatie op de juiste manier kunt afdwingen.
Schermtijd
"We dringen ongezonde schermtijd bij kinderen en jongeren terug, via betere voorlichting, heldere gezondheidsrichtlijnen en ondersteuning van lokale ouderinitiatieven. Ouders krijgen een Kijkwijzeradvies voor online kanalen."
Kinderen beschermen
"We gaan kwetsbare groepen beter beschermen, met strengere regels voor kidfluencing, finfluencing, kindgerichte marketing, strengere regulering op in-game aankopen en buy now pay later. We pakken online misbruik aan."
Onderwijs
D66 staat bekend als dé onderwijspartij. Over digitalisering in het onderwijs bevat het regeerprogramma echter niet veel concrete plannen. In feite gaat het om slechts twee passages.
Mobieletelefoonverbod
"We scherpen de mobieltjesrichtlijn voor scholen aan. Telefoons gaan de gehele schooldag 'thuis of in de kluis', met de mogelijkheid voor noodzakelijke uitzonderingen."
Context
Sinds vorig jaar geldt op middelbare scholen een richtlijn (dus geen verplichting) om mobiele telefoons uit de klas te weren. Die aanpak lijkt volgens veel experts succesvol.
Omscholen
"We scholen jonge mensen van kind tot student in cybersecurity- en digitale vaardigheden en versterken publiek-private scholingstrajecten."Financiële paragraaf
Het coalitieakkoord heeft een aparte bijlage met financiële verantwoording. Daarin staan echter weinig specifieke kostenposten over digitalisering of privacy, zoals budget voor de Autoriteit Persoonsgegevens. Dit is de enige passage die er te vinden is.
"Voor de aanpak van de problematiek en versterking van de (nationale) veiligheid wordt 300 miljoen euro beschikbaar gesteld in 2027 oplopend naar structureel 600 miljoen euro vanaf 2030. De beoogde (indicatieve) structurele verdeling hiervan is 512 miljoen euro voor de politie, 50 miljoen euro voor het Openbaar Ministerie (o.a. ict-problematiek), 8 miljoen euro voor de NCTV (aanpak contra-terrorisme), 10 miljoen euro voor de aanpak van femicide en 20 miljoen euro voor overig veiligheidsbeleid."
Redactie: Tijs Hofmans • Eindredactie: Monique van den Boomen