In tegenstelling tot de gegevens van het Amsterdamse OneStat blijkt uit cijfers van Market Share dat het aandeel van de Firefox-bladeraar nog immer in de lift zit. Onder meer MacNewsWorld bericht over de voortgaande stijgende lijn. De marktaandelen van zowel Firefox als Safari zouden met respectievelijk 12,2 procent en 3,4 procent op het hoogste punt tot nu toe van dit jaar zijn beland. Waar in de cijfers van OneStat de Internet Explorer-browser van Microsoft in de lift zit, moet die volgens Market Share juist aandeel inleveren. Over het gehele jaar zou Microsofts webbladeraar vier procentpunten hebben ingeleverd terwijl Firefox langzaam is blijven klimmen. Planet tekent op dat OneStat geen verklaring voor de verschillen kan geven; het onderzoeksbureau 'verweert' zich door te stellen dat ze grote hoeveelheden verkeer meten maar dat verder niet analyseren, en dat er wel vaker verschillen in marktaandeelcijfers zijn. We kunnen het voorlopig misschien maar het beste op de beroemde uitspraak houden dat er drie soorten leugens zijn: 'leugens, verdomde leugens en statistieken'.

September 2006

Augustus 2006

Nokia zal in 2008 zijn eerste WiMAX-telefoons op de markt brengen, zo heeft het Finse telecombedrijf laten weten. Op dit moment wordt er nog niet erg veel gebruikgemaakt van WiMAX-producten: in Europa en Noord-Amerika zijn enkele kleinschalige WiMAX-netwerken te vinden. De verwachting is echter dat dit op termijn zal veranderen. Via WiMAX-verbindingen is het namelijk mogelijk om DSL-achtige snelheden te halen. Hoe de nieuwe Nokia-telefoons er precies zullen uitzien en over welke features ze verder zullen beschikken, is nog niet bekendgemaakt. Verder heeft het Finse bedrijf wereldkundig gemaakt dat in 2007 begonnen zal worden met de verkoop van de Flexi WiMAX Base Station, die gebruikt kan worden voor het opzetten van WiMAX-netwerken.

In het productassortiment van Nokia kunnen nu al telefoons worden gevonden die gebruik kunnen maken van 802.11b/g-netwerken om VoIP-gesprekken af te handelen. Ook is het bedrijf een pilotproject begonnen om na te gaan in hoeverre het zogenaamde Unlicensed Mobile Access (UMA) klaar is voor het grote publiek. Door middel van die technologie worden telefoontjes afhankelijk van wat de beste optie is via een WiFi- of een gewoon gsm-netwerk afgehandeld. Volgens Nokia vormen UMA-telefoons vooralsnog geen concurrent voor het traditionele gsm-netwerk. Mocht echter ook WiMAX geïntegreerd worden in UMA, dan zou dat weleens heel anders kunnen worden, gezien de VoIP-mogelijkheden van die technologie.

BBC News heeft een tweetal artikelen gewijd aan Googles overname van YouTube, waarin wat dieper wordt ingegaan op de gedachte achter de acquisitie en de mogelijke gevolgen ervan, onder meer in het licht van de auteurswetgeving en van het feit dat er met YouTube in feite nog geen rooie cent is verdiend. Hieronder stippen we de belangrijkste punten daaruit aan en filosoferen we nog een stukje door. Heeft de zoekgigant een kat in de zak gekocht of is hier sprake van een meesterzet?

Oprichting en overname

YouTube ging in februari vorig jaar van start met een slim idee en een paar miljoen dollar inversteringsgeld, en bouwde een enorm publiek op terwijl het geld er met bakken tegelijk doorheen werd gejaagd. De site mag dan in korte tijd tot een van de populairste webstekken ter wereld zijn uitgegroeid, maar er is nog geen behoorlijk zakelijk model ontwikkeld, en nu Google het bedrijf onder de vleugels heeft genomen is de kans groot dat er her en der blikken advocaten open worden getrokken om auteursrechtschendingen die op YouTube plaatshebben te gelde te maken.

Google heeft YouTube onder meer gekocht omdat het bedrijf gelooft dat een dergelijke site de potentie heeft om traditionele televisie in populariteit voorbij te streven, en omdat zijn eigen Google Video sterk achterbleef bij het succes van YouTube. Vlak voor de bekendmaking van de overname bleken beide bedrijven een hele rits aan contentovereenkomsten met muzieklabels en tv-maatschappijen te hebben gesloten om de ergste aanklachten wegens copyrightschending voor te zijn. Maar de site bevat, naast door gebruikers gemaakte content, ontelbare filmpjes van vele rechthebbenden, wat zowel voor dotcom-miljardiar Mark Cuban als voor analistenbureau Forrester reden was om te stellen dat de site een soort 'auteursrechtelijke tijdbom' is.

Auteursrecht en inkomstendeling

Google hoopt rechthebbenden te overtuigen dat het hebben van hun content op YouTube een win-win-situatie is: het materiaal kan gemakkelijk gevonden worden en daarnaast zullen copyrighthouders vermoedelijk in de gelegenheid worden gesteld om te delen in advertentie-inkomsten die met de content gegenereerd worden. Dergelijke deals werden voorafgaand aan de overname ook gesloten met de grote rechthebbenden zoals de muziekmaatschappijen, die daarmee eindelijk voor geld het publiek kunnen bereiken dat hen massaal in de steek liet voor de 'on demand'-wereld van het internet. Het is echter niet ondenkbaar dat niet iedereen akkoord zal gaan met het ongevraagd hosten van hun materiaal, waarmee vergelijkbare situaties kunnen ontstaan zoals met Google News: de meeste nieuwssites klagen niet dat Google stukjes berichtgeving en foto's toont vanwege de extra traffic die dat op kan leveren, maar zo nu en dan wordt het bedrijf toch aangeklaagd en moet het inbinden - idem dito met Google Book Search. Naast de mogelijkheid dat Google zelf wordt aangeklaagd, is het overigens niet ondenkbaar dat de echt fanatieke rechthebbenden achter diegenen aangaan die beschermd materiaal op YouTube zetten: de uploaders. Daarmee zou de site geraakt kunnen worden waar het pijn doet: in zijn userbase.

Wet en recht

Google en YouTube zien zichzelf uiteraard niet als faciliteerders van piraterij. In de rechtszaal zal mogelijk het argument de boventoon voeren dat er binnen de grenzen van de wet wordt geopereerd, en dat dat op basis van geaccepteerde 'fair use'-standaarden gebeurt; er zou vermoedelijk met name gewezen worden op de 'veilige haven'-bepalingen van de DMCA-wetgeving uit 1998. Die wet is ontworpen voor copyrightbescherming in het digitale tijdperk, hoewel de opstellers ervan zich vermoedelijk de huidige digitale wereld niet volledig voor hebben kunnen stellen. Artikel 512 van de DMCA voorkomt dat 'service providers' aansprakelijk worden gehouden voor auteursrechtschendingen door derden: het biedt ze een zogeheten veilige haven voor de sterke arm der wet. De wet stelt dat illegaal materiaal moet worden verwijderd als rechthebbenden erover klagen, maar volgens sommige experts zijn de bepalingen onduidelijk en heeft Google de neiging om aan de grenzen te knagen van wat de wet betekent. Zogeheten '512-verdedigingen' zijn in het verleden al meedere malen op een fiasco voor de beklaagden uitgelopen - met als meest (in)fameuze voorbeeld de uitspraak van het hooggerechtshof tegen Grokster en Streamcast. Dat Google zich wellicht niet vrij kan pleiten door er een beroep op te doen blijkt uit de bepaling van Artikel 512 dat de 'service provider' geen financieel voordeel mag hebben dat aan de rechtenschendende activiteit kan worden toegeschreven.

Het zal interessant zijn om te zien of Google inderdaad met een stortvloed aan rechtzaken te maken zal krijgen en in hoeverre zijn ervaring in de rechtszaal soelaas zal bieden. Daarnaast zal er een zakelijk model voor YouTube moeten komen, waarbij de vraag is of het aantal advertenties op de site gaat toenemen of dat het geld wordt verdiend door de gebruikersdata die via YouTube wordt gegenereerd te verzilveren via Googles andere diensten, zoals de zoekmachine en zijn advertentiemodellen AdWords en AdSense. Ten slotte is het de vraag in hoeverre de 'GooTube'-combinatie een entertaimentmonopolie oplevert waar de (kleine) muziekindustrie wellicht niet van gediend is, zoals er bij tijd en wijle ook geklaagd wordt over de macht van Apples iTunes.

X-bit labs heeft voor een tweede keer gekeken hoeveel performancewinst gehaald kan worden uit een Quad SLI-opstelling en of de problemen die de site eerder met Quad SLI ondervond nu zijn opgelost. Die test maakte gebruik van twee GeForce 7900GX2-kaarten, elk met twee gpu's, die vanwege hun grootte niet zomaar in elk systeem geïnstalleerd kunnen worden. Daarnaast bleek een systeem met twee van deze kaarten niet erg stabiel te zijn, getuige de vele blauwe schermen waar X-bit labs mee te maken kreeg. Verder was de performance soms niet erg goed en was het beeld soms vervormd.

Ondertussen heeft nVidia niet stilgezeten en heeft het flink aan de drivers gesleuteld die nu een stuk stabieler moeten zijn, iets dat door X-bit labs in de test wordt bevestigd. Ook op het gebied van hardware heeft nVidia vorderingen gemaakt. Het resultaat is de GeForce 7950GX2. Deze kaart, die net als zijn voorganger - de 7900GX2 - twee gpu's aan boord heeft, is niet alleen een stuk compacter, maar verbruikt ook iets minder energie. Tijd dus om te kijken of Quad SLI nu wel zin heeft.

In de test werd de 7950GX2-tandem vergeleken met een enkele 7950GX2, een Radeon X1950XTX en een CrossFire-opstelling bestaande uit twee Radeon X1950XTX-kaarten. Ondanks het gebruik van vier gpu's bleek Quad SLI niet in staat om hogere framerates dan het dual-gpu CrossFire-systeem neer te zetten in twaalf van de twintig testen die X-bit labs draaide. Van de overige acht testen wist het Quad SLI-systeem er vijf te winnen, terwijl de framerates nagenoeg gelijk waren in de overige drie. Daarnaast bleek uit de test dat Quad SLI in slechts vier testen voor een noemenswaardige snelheidswinst zorgde: F.E.A.R., Prey, Titan Quest en 3DMark06. In vijf andere was er een kleine snelheidswinst, terwijl de prestaties in de overige elf benchmarks hetzelfde of zelfs iets slechter waren. De conclusie van X-bit labs is dan ook niet echt positief te noemen, want erg veel baat heeft de consument op dit moment nog niet van Quad SLI.

Internettoezichthouder Icann heeft op de rechtszaak die in de VS tegen het Britse Spamhaus wordt gevoerd gereageerd door te stellen dat het niet kan voldoen aan een dreigend gerechtelijk bevel om de stekker uit het spamhaus.org-domein te trekken. Volgens Icann heeft de organisatie niet de mogelijkheid noch de autoriteit om dat te doen. De rechtszaak is aangespannen door e360 Insight, een Amerikaans bedrijf dat stelt dat het door Spamhaus illegaal op diens zwarte lijst van spammers is gezet. De rechtbank bleek het daar eerder mee eens te zijn en veroordeelde Spamhaus bij verstek tot het betalen van ruim elf miljoen dollar schadevergoeding.

Omdat Spamhaus weigert zich naar de Amerikaanse rechtbank te schikken eistte e360 vervolgens dat het spamhaus.org-domein zou worden ingetrokken. Dat zou dan vermoedelijk via Icann moeten gebeuren, die als Amerikaanse organisatie onder toezicht van het ministerie van handel staat. Icann schuift de verantwoordelijkheid echter van zich af, wat niet onbegrijpelijk is gegeven de internationale kritiek die bij tijd en wijle de kop op steekt in het licht van de Amerikaanse greep op het internet - denk bijvoorbeeld aan de weigering een .xxx-pornotoplevel toe te staan, na druk van conservatieve Amerikaanse groeperingen. Volgens Icann kan enkel de domeinregistreerder van Spamhaus de stekker eruit trekken, maar dat is in dit geval Tucows, en die vaart onder Canadese vlag.

Spamhaus zegt dat met zijn zwarte lijst zo'n 50 miljard spammailtjes per dag geweerd worden uit de inboxes van meer dan 650 miljoen internetters. Het bedrijf waarschuwt voor een golf aan extra spam in het geval dat zijn domein wordt ingetrokken.

KPN heeft een tarievenlijst openbaar gemaakt voor toegang tot zijn nog te bouwen glasvezelnet. De voormalige staatsmonopolist heeft plannen om Nederland verregaand te verglazen, waarbij alleen de aansluiting van woningen op lokale verdeelkasten nog met koper wordt gerealiseerd. Dit zogenoemde ALL-IP-project biedt uiteraard flinke voordelen in termen van beheersbaarheid en capaciteit, maar het heeft in de ogen van de Opta ook een kapitaal nadeel: de wijkcentrales zullen verdwijnen. Juist de wijkcentrales spelen een belangrijke rol in het faciliteren van toegang tot het KPN-netwerk, de zogeheten MDF-access. Die toegang is noodzakelijk om te zorgen dat ook de concurrenten van KPN iedere consument op hun eigen netwerk kunnen aansluiten.

Om te zorgen dat het uitfaseren van de wijkcentrales niet teveel nadelige gevolgen voor de andere marktspelers heeft, nam de Opta vorige week in een 53 pagina's tellend document stelling met betrekking tot het ALL-IP-project van KPN. Toen werd al duidelijk dat KPN zijn wijkcentrales niet zomaar mag sluiten. Dat de telco zowat per kerende post op het Opta-stuk reageert is op zich opvallend, want de twee hebben wel eens moeizamer samengewerkt. Het lijkt er dan ook op dat KPN zijn branchegenoten zo snel mogelijk tevreden wil stellen, zodat er niet teveel en vooral niet te lang van twee parallelle distributiesystemen gebruikgemaakt hoeft te worden. Het bedrijf is zelf uiteraard erg te spreken over het 'heldere' kostenoverzicht waarmee 'onze collega's' hun investeringsstrategie kunnen uitstippelen. Omdat de reactietermijn van het Opta-stuk tot 31 oktober loopt, zal er in de komende weken echter nog wel de nodige kritiek geventileerd worden.

AMD kampt met flinke tekorten en is daardoor niet in staat om bestellingen tijdig uit te leveren. Vorige week beweerde Hexus.net al dat de chipfabrikant de retailmarkt liet verslonzen om grote klanten als Dell te kunnen bedienen, met als gevolg dat er geen peil meer op de leverdata van de AMD's te trekken was. Een doorgaans goed ingevoerde bron meldde ons dat de voorkeursbehandeling die Dell van AMD krijgt, alles te maken zou hebben met de overname van ATi: 'De kas is leeg, en een internationale deal met een grote speler als Dell levert nou eenmaal meer op dan hier en daar een paar losse chips. AMD wil gewoon zo snel mogelijk geld verdienen.' Vandaag publiceerde The Inquirer een artikel dat deze verhalen onderschrijft. In het stuk worden herinneringen aan vorig jaar december opgehaald: toen had AMD een fors tekort aan budgetprocessors. Ditmaal treden de problemen echter over de hele lijn op: wie een Athlon 5000+ bestelt, heeft evenveel - of even weinig - kans op een chip als degene die een Sempron wil hebben.

Directeur Paul Bliekendaal van distributeur Microtronica, die AMD-cpu's aan de tussenhandel levert, bevestigt dat de problemen er zijn. Sinds augustus zijn er 'duizenden' chips niet verkocht omdat AMD niet kan leveren, vertelt hij. AMD-woordvoerder Chris de Gier beaamt dat de tekorten zijn bedrijf sinds twee maanden parten spelen. Volgens hem hebben de voorzichtige verkopen in het tweede kwartaal van dit jaar de verkoopprognoses voor Q3 flink gedrukt. De vraag bleek de verwachtingen echter zeer ruim te overtreffen, met schaarste als logisch gevolg. De 'explosieve groei' van de cpu-verkopen in het derde kwartaal is ongetwijfeld beïnvloed door de release van Intels Core-platform en in mindere mate ook door AMD's AM2-socket. Veel klanten zouden de nieuwe producten hebben afgewacht, met een overspannen markt tot gevolg. 'Ook de nieuwe Intel-chips zijn slecht leverbaar', haast De Gier zich te zeggen, maar Bliekendaal ontkent dat: 'Core 2-tekorten? Daar heb ik als distributeur geen enkel probleem mee. Hoeveel duizend wil je er hebben?' De Gier kan niet vertellen hoe lang de problemen nog zullen aanhouden: 'Onze zeer behoorlijke productiecapaciteit blijkt toch wat krap. Maar ja, als de markt zo explosief groeit loop je altijd achter de feiten aan.'

Microsoft-werknemer Brian Jones heeft bekendgemaakt dat het Office XML-bestandsformaat in de laatste fase voor officiële standaardisatie zit. Twaalf organisaties - waaronder Apple, Barclays Capital, Intel, Novell en Microsoft zelf - hebben hun goedkeuring verleend aan de definitieve versie van de omschrijving van de Office XML-standaard, wat betekent dat het document in zijn huidige vorm naar de Ecma gestuurd kan worden. Op de vergadering van 7 en 8 december zal over het voorstel gestemd worden bij de Ecma, waar het voorstel hoogstwaarschijnlijk geaccepteerd zal worden. Het standaardiseren van het Office-formaat, moet het Microsoft gemakkelijker maken zijn waren te slijten aan overheidsinstellingen die open formaten eisen.

Zowat 90 procent van de chips die Chartered Semiconductor voor AMD produceert zal tegen het einde van 2007 op 65nm gebakken worden. Het bedrijf is al sinds vorige maand bezig de huidige Athlon 64 X2-lijn van het 90nm- naar het 65nm-productieproces te migreren, waarbij de officiële aankondiging gepland was voor november. Moederbordfabrikanten hebben nu onthuld dat een dergelijke transitie ook op til is voor de mobiele Turion 64 X2- en Mobile Sempron-chips. Het nieuwe Tyler-platform, met 65nm-chips, zal in Q2 2007 zijn intrede doen en dankzij de kleinere productietechnologie een dualchannel geheugenbus op 800Mhz ondersteunen. Met zijn 65nm-chips zal AMD de concurrentie met Intel vooral voeren op het energiefront. De Brisbane-chips - op 65nm gebakken Athlons - hebben namelijk een TDP van 65W, met uitzondering van de Athlon 64 X2 5000+. Intel stelde de TDP van zijn 65nm-processors eveneens vast op 65W, met uitzondering van het topmodel dat op 75W gewaardeerd wordt, maar gebruikt een andere berekening om deze TDP te achterhalen, zodat de AMD-chips in de praktijk wel eens zuiniger zouden kunnen blijken.

Hans Reiser, de man achter het bestandssysteem ReiserFS, is in zijn woonplaats Oakland gearresteerd op verdenking van moord op zijn echtgenote. De twee woonden al sinds 2004 apart en lagen in scheiding. De 31 jaar oude Nina Reiser werd voor het laatst gezien op 3 september jongstleden, toen ze hun zoon en dochter naar het huis van haar man bracht. Hoewel er geen lichaam is gevonden, is de Californische politie ervan overtuigd dat de Namesys-oprichter schuldig is: 'Alle aanwijzingen wijzen erop dat hij verantwoordelijk is voor de dood en de verdwijning van Nina Reiser', aldus een rechercheur, die echter niet wilde vertellen over welk bewijsmateriaal justitie beschikt.

De rechtszaak zou grote gevolgen voor Reisers File System kunnen hebben. Reiser, die grotendeels autodidact is en die het opensourcebestandssysteem goeddeels uit eigen zak financierde, speelt een cruciale rol in de ontwikkeling en het onderhoud van ReiserFS. Bij een veroordeling loopt het gereputeerde journalling FS het risico niet verder ontwikkeld te worden; in het beste geval neemt een opensourcegrootmacht als IBM of Novell het onderhoud van het project over. Nieuwe versies - Reiser stelde zich veel voor van een concurrentieslag tussen Microsofts WinFS, Apples Spotlight en zijn eigen systeem - zouden dan wel eens kunnen uitblijven. Een dergelijke grote partij zou bovendien wel eens kunnen eisen dat het FS wordt omgedoopt om negatieve associaties te voorkomen, wat het relatief kleine marktaandeel van het systeem verder zou kunnen marginaliseren. Dergelijke speculaties zijn uiteraard volstrekt niet besteed aan de naasten van Nina Reiser. 'We houden hoop dat ze nog leeft, want anders komen we de dag niet door', aldus een vriendin. Reisers divorce attorney liet weten 'heel, heel verdrietig' te zijn omdat de politie haar al heeft opgegeven. 'Mijn gedachten gaan uit naar haar kinderen.'

NEC heeft per direct een controllerchip op de markt gebracht, waarmee relatief goedkoop hybride Blu-ray-/HD-DVD-spelers kunnen worden gebouwd. De chip, die een dikke 65 euro moet gaan kosten, zou even duur zijn als een losse Blu-ray- of HD-DVD-controller. Het Japanse AkibaNews weet bovendien te melden dat spelers met de hybride logica begin volgend jaar op de markt zullen worden gebracht. Een drive die over de NEC-elektronica beschikt moet nog wel over aparte laserpickups beschikken om de verschillende formaten te kunnen uitlezen, wat de kostprijs van hybride drives voorlopig nog vrij hoog zal houden. Met een gecombineerde laserpickup voor beide nextgen-formaten en dvd's zou de fabricage van hybride afspeelapparatuur rond de 250 euro per stuk kunnen gaan kosten.

Eerder kwamen al plannen van JVC, Samsung, LG, opnieuw Samsung en Ricoh aan het licht om gecombineerde drives te produceren, maar Sony en Toshiba, de aanvoerders van respectievelijk het Blu-ray- en het HD-DVD-kamp, weigerden tot dusverre om 'hun' technologie vrij te geven aan spelerfabrikanten die beide formaten door hun hardware wilden laten ondersteunen. Inmiddels wordt er echter gewerkt aan methoden om zo'n verbod te omzeilen, zoals diverse berichten over hybride schijven duidelijk maakten. Of de nu verschenen controller geschikt is voor massaproductie, of dat deze release vooral een politieke zet van NEC is, is nog onduidelijk; dat hybride spelers te zijner tijd op de markt zullen verschijnen lijkt ondertussen evenwel onontkoombaar.

Als alles volgens planning verloopt zal Google vandaag zijn nieuwe dienst Google Docs & Spreadsheets officieel lanceren. Daarmee zal de webbased spreadsheetsoftware samen met Writely, de online tekstverwerker, geïntegreerd worden in een nieuw product. Het bedrijf zet hiermee een nieuwe stap in de concurrentie met Microsoft, dat zelf ook al bekendmaakte plannen te hebben voor een online officesuite, maar nog geen concrete applicaties online heeft staan. Blogger Michael Arrington is van mening dat Google hiermee slechts Microsoft wil pesten, maar dat het om een alles behalve diepgaande integratie van de twee afzonderlijke producten gaat. Zo is het vooralsnog wel mogelijk oude versies van tekstdocumenten weer te geven, maar ontbreekt deze 'geschiedenis' in het rekenbladgedeelte van de online applicatie.

Binnen twee weken loopt de bètafase van Office 2007 ten einde, weet InformationWeek. Op 25 oktober zal de Office Preview-website afgesloten worden en zal de bètaversie van de downloadservers verwijderd worden. Op 31 oktober zal ook de BetaPlace-nieuwsgroep voor Office 2007 verhuizen naar het Microsoft Connect-portaal. Bètatesters hebben te horen gekregen dat de kantoorsuite binnen enkele weken de Release To Manufacturing-status zou bereiken, wat inhoudt dat het definitieve product naar de fabrikanten gestuurd wordt om op dvd geperst te worden. De huidige en laatste bètaversie, Office 2007 Beta 2 Technical Refresh, is inmiddels ruim een maand oud en zal op 15 maart 2007 zijn functionaliteit verliezen.