De Belgische politie meldt dat internetgebruikers betere bescherming krijgen tegen kwaadaardige sites, zoals phishingwebsites. Overheidsproject Phish Nemo schaalt op en sluit aan op een antiphishingdatabank die internetproviders gebruiken om consumenten te waarschuwen.

Phish Nemo bestaat sinds 2022 en dient voor de vroege opsporing en blokkering van phishingdomeinnamen. Dit project van de Federale Gerechtelijke Politie van Limburg krijgt nu hechtere aansluiting op de databank van het zogeheten Belgian Anti-Phishing Shield (BAPS). BAPS is van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB), dat nu ook Phish Nemo onder zijn hoede krijgt. Deze overdracht en combinatie vergroot volgens de Belgische politie de schaal waarop phishingsites worden bestreden en geeft dat ook meer snelheid.

In samenwerking met IT-beveiligingsbedrijf Secutec moet dit breed worden opgenomen in het Belgische ecosysteem voor cybersecurity. Secutec verzorgt de integratie van Phish Nemo met BAPS, waarbij gedetecteerde kwaadaardige sites meteen in die databank terechtkomen. Tot op heden gebeurde dit met handwerk. Het duurde daardoor uren of zelfs dagen voordat updates met nieuwe phishingsites doorkwamen.

'Ware plaag voor de maatschappij'

Internetproviders hebben toegang tot de BAPS-databank en kunnen hun klanten automatisch een waarschuwingspagina tonen als zij een kwaadaardige site bezoeken. Phishing wordt volgens de Belgische politie steeds vaker aangestuurd door AI en 'is een ware plaag voor de maatschappij'. De politie verwacht dat de fijnmazige integratie van Phish Nemo met BAPS 'een onmiddellijke en fundamentele impact' heeft op de cyberveiligheid in België.

Google biedt in zijn zoekresultaten niet langer AI-samenvattingen van medische informatie uit forumposts. De zoekmogelijkheid 'What People Suggest' debuteerde in maart vorig jaar in de VS op mobiele apparaten. Het haalde medische informatie bij Reddit, Quora en het sociale netwerk X.

Een woordvoerder van Google bevestigt tegenover The Guardian het einde van deze crowdsourcing en AI-samenvattingen van medisch advies. Een jaar geleden verklaarde Google over 'What People Suggest' dat dit het potentieel van AI toonde om zorg wereldwijd te transformeren. De AI-diensten van Google bleken echter misleidende of foute gezondheidsinformatie te geven. De schijnbare autoriteit van de veelgebruikte zoekmachine zou mensen schade kunnen berokkenen.

De verwijdering is volgens Google nu onderdeel van een 'bredere vereenvoudiging' van de pagina met zoekresultaten. Het zou niet zijn vanwege de kwaliteit of veiligheid van deze AI-functie, die mensen antwoorden gaf op medische vragen.

Ruimte-rpg Starfield van Bethesda komt in april uit op de PlayStation 5 met ook een nieuwe uitbreiding. Deze tweede dlc, Terran Armada, kost als losse aankoop 10 dollar. Starfield op zichzelf kost 50 dollar en de premium edition compleet met beide de dlc's kost 70 dollar.

De komst naar de PlayStation 5 volgt tweeënhalf jaar na de release van Starfield op de Xbox en pc, schrijft Push Square. Sinds 2023 vulde ontwikkelaar Bethesda de game aan met nieuwe content, nieuwe gamesystemen, functies waar fans om vroegen, een uitbreiding van het verhaal en diverse updates. De release op de PS5 is volgens Bethesda 'de compleetste versie van Starfield'.

De uitbreiding Terran Armada brengt nieuwe personages en een nieuwe quest die de hele melkweg beslaat. De eerste dlc, Shattered Space, was beperkt tot een bepaalde locatie. Gamers met de Pro-uitvoering van de PlayStation 5 krijgen nog extra's. Zij kunnen de game draaien met een hogere framerate en in hogere resolutie.

Niet meer exclusief Microsoft

Afgelopen zomer was er al het gerucht dat Starfield in de lente van dit jaar zou uitkomen voor de PS5. De release voor de gameconsole van Sony zou samenvallen met de komst van een tweede uitbreiding. Beide geruchten blijken nu dus waar. Microsoft, eigenaar van Xbox en Bethesda, brengt steeds vaker games die voorheen exclusief voor Xbox of Windows waren naar andere platforms.

Intel onthult twee nieuwe chips in zijn Core Ultra 200HX-serie voor laptops. De Core Ultra 9 290HX Plus en de Core Ultra 7 270HX Plus hebben nieuwe functies en verbeteringen die een hoger prestatieniveau bieden, onder meer voor games en workstationapplicaties.

Ten opzichte van voorganger Core Ultra 9 285HX biedt de nieuwe 290HX in tests van Intel tot 8 procent betere gamingprestaties. In singlethreaded applicaties is de prestatiesprong maximaal 7 procent, aldus Intel-tests met Cinebench 2026. Vergeleken met de oudere Core i9-12900HX liggen deze prestatieverbeteringen volgens de processormaker op respectievelijk 62 procent en 30 procent.

De nieuwe laptopchips danken de vooruitgang onder meer aan een hogere boost van de kloksnelheid, die tot 900MHz hoger kan gaan. Deze die-to-diesnelheidverhoging geldt voor de processor en voor de ingebouwde geheugencontroller. Intel bracht dit vorige week al in de nieuwe Core Ultra 5 250K Plus en de Core Ultra 7 270K Plus.

Games voor andere platformen

De nieuwe laptopchips ondersteunen net zoals de vorige week onthulde cpu's de Intel Binary Optimization Tool. Die software zorgt voor betere vertaling van code, ook als die is geoptimaliseerd voor 'een andere x86-processor, een gameconsole of een eerdere processorarchitectuur'.

De hierdoor mogelijk prestatieverbetering geldt voor specifieke games. Intel testte dit op onder meer Assassin's Creed: Mirage, Battlefield 6, Counter-Strike 2, Starfield, Serious Sam 4, Cyberpunk 2077, Shadow of the Tomb Raider, Far Cry 6 en Borderlands 3.

De Ultra 9 290HX Plus en de Core Ultra 7 270HX Plus ondersteunen ook Wi-Fi 7, Bluetooth 5.4 en Thunderbolt 5. Voor die draadloze en bedrade verbindingen hebben laptops dan wel aparte (discrete) chips nodig.

De twee nieuwe laptopchips zijn vanaf vandaag verkrijgbaar. Ze komen in de loop van dit jaar uit in laptops van Intels partners, waaronder Acer, ASUS, Dell, HP, Lenovo, MSI, Puget en Razer.

Een Amerikaanse overheidscommissie eist bij tien grote techbedrijven hun communicatie op met Europese autoriteiten die zij verdenkt van censuur. Het gaat om moderatie van content die volgens de EU-wet DSA niet is toegestaan. Dit zou Amerikaanse vrijheid van meningsuiting raken.

De dagvaardingen om berichtenverkeer te overhandigen zijn verstuurd aan Alphabet (moederbedrijf van Google), Amazon, Apple, Meta (moederbedrijf van Facebook, WhatsApp en Instagram), Microsoft, OpenAI, Reddit, Rumble, TikTok en xAI. De House Judiciary Committee, met de Republikeinse politicus Jim Jordan als voorzitter, verklaart dat het bij deze tien technologiebedrijven 'communicatie met buitenlandse censoren' opvraagt. Dit omvat ook de Europese Commissie en lidstaten van de Europese Unie.

De Amerikaanse overheidscommissie stelt dat dagvaardingen nodig zijn zodat bedrijven documenten kunnen overleggen 'zonder inmenging door buitenlandse overheden'. De aangeschreven techbedrijven hebben volgens de commissie al duizenden interne documenten en communicatie met Europese autoriteiten aangeleverd. Het is niet bekend welke bedrijven welke documenten en berichten hebben overhandigd. Ook is het niet bekend of er bedrijven zijn die zich verzetten tegen deze dagvaardingen.

'Verdwijnende berichten'

De commissie voor staatsrechtelijke zaken uit ook de beschuldiging dat de Europese Commissie probeert verantwoording door de Verenigde Staten te ontwijken. Dit zou gebeuren door gebruik van apps met versleutelde communicatie in plaats van e-mail, die verzonden berichten automatisch wissen. Bovendien zou de ingestelde tijd voor het wissen korter worden, claimt de commissie. Deze beschuldigingen betreffen de EC-toezichthouder voor naleving van de Digital Services Act (DSA). De tien gedagvaarde techbedrijven moeten relevante berichten bewaren en overdragen, inclusief berichten die automatisch gewist worden.

Xiaomi brengt een telefoon uit in Nederland en België met een 8500mAh-accu. De POCO X8 Pro Max kan de grote accu opladen met 100W. De telefoon zelf is ook groter dan zijn voorganger, de X7 Pro.

Met een 8500mAh-accu behoort de X8 Pro Max tot de mainstreamtelefoons met de grootste accucapaciteit op de markt. Die hogere capaciteit is mogelijk door silicium-koolstofaccu's, die een hogere dichtheid hebben dan reguliere smartphoneaccu's.

De X8 Pro Max volgt de X7 Pro op en heeft onder meer een groter scherm, een grotere behuizing en een hoger gewicht, al ligt het gewicht niet hoger dan bij andere grote telefoons zoals een Pro Max-uitvoering van een iPhone of een Ultra-telefoon van Samsung. De soc is een MediaTek Dimensity 9500s, een upgrade ten opzichte van de MediaTek 8000-serie uit de vorige generatie. De telefoon komt standaard met 12GB Lpddr5x-geheugen en 256GB of 512GB UFS 4.1-opslag.

De POCO X8 Pro volgt de X7 op en heeft ook een grotere accu met 6500mAh. De telefoon zelf is juist iets kleiner geworden met een 6,59"-scherm, waar de X7 nog een 6,67"-scherm had. De soc is een MediaTek Dimensity 8500-Ultra, ook een upgrade. Bij de camera's is er op papier deze generatie weinig veranderd. De X8 Pro is per direct verkrijgbaar voor 400 euro, de Pro Max kost 529 euro in Nederland en België.

Het verbod op het gebruik van apparatuur van Huawei en ZTE in Nederlandse mobiele netwerken blijft bestaan. Dat oordeelt het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Odido had het verbod aangevochten, maar volgens het College was dat terecht opgelegd.

Het College zegt dat de overheid het verbod op Huawei- en ZTE-apparatuur kon afdwingen op grond van de Telecommunicatiewet en bovendien voldoende tijd bood om de apparatuur te vervangen. Odido, toen nog T-Mobile, gebruikte destijds veel apparatuur van Huawei en moest dus veel vervangen om aan de regel te voldoen. Odido komt volgens het College ook niet in aanmerking voor compensatie, omdat de kosten niet boven de 2 procent van de omzet van het bedrijf zouden uitkomen.

Het College bevestigt daarmee een uitspraak van de rechtbank in 2023, die tot dezelfde conclusie kwam. Odido heeft in de jaren na het besluit, dat eind jaren 10 kwam, apparatuur van Huawei in het kernnetwerk vervangen. Huawei bevestigde vijf jaar geleden dat het geen apparatuur leverde voor de kern van het netwerk. T-Mobile ging over op Ericsson. Het College is de hoogste rechter in zulke zaken en er is geen beroep meer mogelijk.

Wereldwijd weren landen Huawei uit hun telecomnetwerken uit angst voor toegang tot gevoelige communicatie door de Chinese overheid. Vooral de Verenigde Staten voerden druk op landen uit om te stoppen met het gebruik van Huawei-netwerkapparatuur.

Een nieuw wetsvoorstel regelt dat 99 procent van de Nederlanders met een bankrekening binnen vijf kilometer van hun huis een geldautomaat moet hebben. Bovendien bepaalt die wet dat contant geld niet mag verdwijnen.

Zo moeten er minimaal 3850 geldautomaten in Nederland aanwezig blijven en die mogen niet alleen in bijvoorbeeld winkels staan, zo blijkt uit het voorstel dat nu ter consultatie ligt. "De wet en dit besluit hebben als doel om de inrichting en bekostiging van de chartale infrastructuur zo te organiseren dat op de langere termijn een maatschappelijk gewenst niveau van chartale dienstverlening wordt aangeboden. De wet verplicht banken om zorg te dragen voor een goed toegankelijke en voor gebruikers betaalbare chartale infrastructuur."

Behalve de hoeveelheid geldautomaten bepaalt het voorstel ook dat geldautomaten een minimale beschikbaarheid moeten hebben. Dat moet voorkomen dat in de toekomst alle geldautomaten in winkels staan met beperkte openingstijden. Ook komen er maximumtarieven voor het storten en opnemen van geld.

De wet en de regeling zijn nodig om te zorgen dat contant geld in de toekomst blijft bestaan, zo stelt het kabinet. "Contant geld draagt bij aan een inclusief betalingsverkeer en is een terugvaloptie bij grote storingen in het girale betalingsverkeer." De afgelopen tientallen jaren is steeds meer betalingsverkeer digitaal geworden door bijvoorbeeld pinbetalingen. Er komt ook een aparte acceptatieplicht voor contant geld voor winkels en horeca. Die gaat volgend jaar in en kent ook veel uitzonderingen.

OPPO heeft de Find N6 gepresenteerd. De vouwbare telefoon zou als eerste een vouw hebben die niet zichtbaar of voelbaar is. Bovendien zou de telefoon 600.000 keer vouwen moeten overleven, tegen 200.000 keer bij vorige modellen. De telefoon komt niet naar Europa.

OPPO zegt dat het de vouw onvoelbaar en onzichtbaar heeft gemaakt door elke telefoon twintig keer door een proces te halen dat het aanduidt als '3D liquid printing', waarbij de fabrikant door vloeistof te gebruiken oneffenheden wegwerkt in het scharnier. Daardoor nemen de oneffenheden af van 0,2mm bij de Find N5 tot 0,05mm bij de Find N6. Ook is er Auto Smoothing Flex Glass die vervormingen over tijd moet tegengaan door direct zelfhelend te werken bij vervormingen.

De Find N6 is verder weinig veranderd ten opzichte van de Find N5 van vorig jaar. OPPO heeft de soc een upgrade gegeven naar een Qualcomm Snapdragon Elite Gen 5, de accucapaciteit verhoogd van 5600mAh naar 6000mAh en de helderheid van de schermen iets verhoogd. OPPO belooft vijf jaar OS-upgrades en zes jaar beveiligingsupdates voor ColorOS op basis van Android 16 op de telefoon.

De Find N6 komt deze week uit China en andere Aziatische landen. De goedkoopste versie heeft 12GB geheugen en 256GB aan opslag en kost 9999 yuan. Dat is omgerekend ongeveer 1245 euro. Er zijn ook duurdere varianten, waarvan de duurste 16GB geheugen en 1TB aan opslag heeft.

De Nederlandse overheid publiceert een gids met definities en richtlijnen om clouddiensten te beoordelen op digitale soevereiniteit. Dit toetsingsinstrument belicht juridische, technologische, operationele en menselijke aspecten.

Het gratis beschikbare pdf-bestand is opgesteld door de Dienst ICT Uitvoering (DICTU), die valt onder het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. DICTU is de ict-dienstverlener van de Nederlandse Rijksoverheid. "Hoe soeverein is jouw clouddienst?", vraagt DICTU ter introductie van dit praktische hulpmiddel voor overheden en publieke organisaties.

DICTU analyseerde grote cloudaanbieders om hun mate van digitale soevereiniteit te beoordelen. Het gaat om de zogeheten hyperscalers: Microsoft (met Azure), Google (met Google Cloud) en Amazon (AWS). Deze drie techbedrijven domineren een groot deel van de wereldwijde cloudmarkt.

Voordelen en risico's

DICTU stelt dat publieke cloudplatformen grote voordelen bieden voor schaalbaarheid, beveiliging en toegang tot geavanceerde diensten voor data-analyse en AI. "Deze mogelijkheden stellen DICTU, en daarmee het Rijk, in staat te innoveren en de nadruk te leggen op het leveren van maatschappelijke waarde." Tegelijk betekent de dominantie van grote Amerikaanse aanbieders ook dat afnemers afhankelijk zijn van die partijen, zegt DICTU.

"Dit brengt reële juridische, technologische en operationele risico's met zich mee", aldus de ict-dienstverlener van de Nederlandse Rijksoverheid. De risico's betreffen onder meer veiligheid, zelfbeschikking, onafhankelijkheid en onderhandelingspositie. "De digitale soevereiniteit van het Rijk komt hierdoor onder druk te staan."

Vijf aspecten

Het document maakt de afhankelijkheden inzichtelijk en beschrijft hoe organisaties risico's kunnen beperken. Het onderscheidt vijf aspecten. Het juridische aspect gaat over zaken als land van herkomst, wie de uiteindelijke baas is en welk recht van toepassing is. Het aspect van data en AI kijkt naar waar klantdata worden opgeslagen en toegangsbeveiliging op technische en juridische gronden.

Het technologische aspect kijkt naar interoperabiliteit en portabiliteit, gebruik van open source en continuïteit bij een andere aanbieder. Het operationele aspect kijkt naar controle over de infrastructuur, of die zich binnen EU-grenzen bevindt en of er sprake is van exclusief Europees personeel en Europese toeleveranciers. Het menselijke aspect gaat over zaken als training, certificering en screening van personeel, waarbij beschikbare menskracht en vaardigheden van werknemers ook meewegen.

De beoordeling gebeurt volgens DICTU op basis van objectieve, transparante en herhaalbare criteria. Overheden en publieke organisaties kunnen het toetsingsinstrument gebruiken bij aanbestedings- en selectieprocedures.

Cloudwashing?

Naast het reguliere cloudaanbod van de hyperscalers belicht het hulpmiddel ook de nieuwe cloudvarianten die leveranciers presenteren als 'soeverein'. Dit roept vragen op, zoals wat de definitie van digitale soevereiniteit is en wanneer een clouddienst daaraan voldoet. "En in hoeverre kan een Amerikaanse aanbieder daadwerkelijk soevereine diensten leveren binnen Europa?"

Volgens DICTU krijgt digitale soevereiniteit steeds meer aandacht en komt het onderwerp steeds vaker terug in interne en publieke stukken van de overheid. Digitale soevereiniteit is ook een van de zes prioriteiten in de Nederlandse Digitalisering Strategie.

Een WhatsApp-app is uitgekomen voor Garmin-horloges. De app is te downloaden in de Connect IQ-downloadwinkel van de fabrikant. Met de app kunnen gebruikers berichten lezen en beantwoorden. Dat laatste was standaard niet mogelijk op Garmin-horloges verbonden met een iPhone.

Naast berichten lezen en beantwoorden maakt de app van WhatsApp het ook mogelijk om oproepen te zien en te weigeren, meldt Garmin. De app toont bovendien de meldingen van WhatsApp. Voor de app is de Connect IQ-store nodig, die niet op alle Garmin-horloges draait. Garmin heeft een lijst van compatibele klokjes.

De app is per direct beschikbaar en het is de enige chatapp die tot nu toe beschikbaar is. Of en wanneer andere chatapps zoals Signal, Telegram of Messenger volgen is nog onbekend. Vooral die laatste lijkt niet onwaarschijnlijk, omdat Messenger net als WhatsApp in handen is van Meta en de bedrijven hebben samengewerkt aan deze app.

TP Vision brengt in oktober in Nederland en België de eerste rgb-miniled-tv van Philips uit. Het gaat om een 85"-model en de tv heet de MLED981. TP Vision meldt nog niet hoeveel de tv kost. Meerdere fabrikanten gaan dit jaar voor het eerst rgb-miniled-tv's uitbrengen.

TP Vision zegt de rgb-miniled-tv's te positioneren boven de qled-modellen, maar onder de oledmodellen uit de 800- en 900-serie. Rgb-miniledtv's zijn lcd-tv's met een achtergrondverlichting van rode, groene en blauwe leds. Dit moet zorgen voor een beter kleurbereik en hoger contrast.

De MLED981 bevat volgens TP Vision 11.520 zones en heeft een maximale helderheid van 2500cd/m². TP Vision zegt te hebben gefocust op de 'algemene beeldkwaliteit met betere controle over halo-effecten en motionartefacten, in plaats van puur een hogere piekhelderheid na te streven'. Het scherm heeft een verversingssnelheid van 165Hz en ondersteunt 97 procent van het DCI WCG-kleurenspectrum.

De tv krijgt TP Visions tiende generatie P5-processor, Dolby Vision 2 Max-ondersteuning, HDR10+-ondersteuning, FreeSync Premium Pro-ondersteuning en driezijdige Ambilight. Alleen aan de onderzijde is er geen Ambilight. De tv draait op Titan OS, heeft vier HDMI 2.1-aansluitingen en een 4.1-geluidssysteem met een maximaal vermogen van 70W. Twee van de speakers zijn naar beneden gericht, de andere twee naar de zijkant.

Ongeveer 85 procent van de volwassenen in België gebruikt itsme. Dat blijkt uit cijfers van het bedrijf. Het aantal gebruikers steeg tijdens corona snel en stijgt sindsdien nog steeds licht, zo blijkt uit cijfers van de dienst.

Inmiddels zijn er acht miljoen gebruikers in België. Dat waren er drie jaar geleden 6,7 miljoen en een jaar eerder 6,5 miljoen. Door de CovidSafeBE-app steeg het aantal gebruikers tijdens corona snel en sindsdien groeit het aantal minder snel. Vermoedelijk kwamen er nog gebruikers bij toen de vereiste leeftijd omlaag ging naar 13 jaar. Minderjarigen kunnen itsme bijvoorbeeld ook gebruiken voor online bankieren. Gemiddeld gebruiken itsme-gebruikers de dienst op vijf verschillende platforms en waren dat er in 2024 nog vier.

Er waren vorig jaar in totaal rond 600 miljoen itsme-acties en dat is een stijging met een kwart. Itsme is een van oorsprong Belgische dienst voor online identificatie, die inmiddels internationaal werkt en onlangs ook het Nederlandse iDIN overnam. Itsme werkt in 32 Europese landen en is veruit het grootst in België. Itsme werkt met een kopie van het identiteitsbewijs van een gebruiker. Daarvoor moeten klanten eerst een foto van bijvoorbeeld hun paspoort uploaden, waarna deze versleuteld wordt opgeslagen door het bedrijf. Gebruikers kunnen een QR-code scannen om in te loggen bij een externe partij, zoals een bank of overheidsinstantie.

TP Vision heeft de OLED+951 en OLED+911 aangekondigd. Het gaat om de twee oledtopmodellen van TP Vision voor dit jaar. De tv's krijgen LG's nieuwste 4-stackpanelen en Titan OS. Daarmee stopt TP Vision bij alle 2026-tv's met Google TV.

TP Vision brengt al langer tv's uit met Titan OS, maar de duurste oledmodellen kregen tot nu toe nog Google TV. Het is niet duidelijk waarom het bedrijf daar vanaf dit jaar van afstapt. Het voordeel van Titan OS is dat tv-fabrikanten geld kunnen verdienen via contentaanbevelingen aan gebruikers. Bij Google TV gaat dat geld naar Google.

In de tv-reviews van Tweakers komt Google TV als prettiger werkend besturingssysteem naar voren dan Titan OS. Dat besturingssysteem bevat wel veel belangrijke streamingapps, zoals Disney+, HBO Max, Netflix, YouTube en Amazon Prime Video. Apple TV komt daar vanaf deze zomer bij.

Hetzelfde paneel, andere beeldverwerking

De OLED+911 en OLED+951 verschillen verder niet veel van elkaar. Ze hebben allebei hetzelfde paneel, al heeft de 951 een krachtigere processor en daardoor volgens TP Vision betere beeldverwerking. De 911 heeft juist een soundbar die de 951 niet heeft.

Beide tv's hebben een LG-4-stackpaneel met 165Hz-ondersteuning, een maximale helderheid van 4500cd/m² of 400cd/m² bij een volledig wit scherm, en ondersteunen 99,5 procent van het DCI-P3-kleurenspectrum. De twee televisies ondersteunen ook Dolby Vision 2 Max en HDR10+, hebben vier HDMI 2.1-poorten en vierzijdige Ambilight.

Soundbar of niet

Het 911-model heeft een 3.1-soundbar van Bowers & Wilkins die maximaal 81W kan leveren. Dit systeem heeft een 75mm-subwoofer en kan optioneel worden uitgebreid met een externe subwoofer. Deze vermoedelijk goedkopere tv komt in formaten van 48" tot 77" en krijgt een P5 AI-processor van de tiende generatie.

Het duurdere 951-model komt alleen in 65"- en 77"-formaten en heeft een P5 AI Dual Engine-processor van de tiende generatie. De krachtigere processor zorgt naast betere beeldverwerking ook voor extra functies, zoals een minimap-zoomfunctie in games. Deze tv heeft een 2.2-geluidssysteem dat 70W kan leveren.

TP Vision noemt nog geen prijzen van de tv's. Het bedrijf zegt wel dat de OLED+911 in juni van dit jaar uitkomt. De OLED+951 moet in september verschijnen.

Philips OLED+911 (links) en OLED+951

In Nederland zijn er 330.000 woningen waarvoor op dit moment geen concrete plannen voor glasvezelaanleg zijn. Dat zegt Telecompaper op basis van eigen onderzoek. Het gaat voornamelijk om kleine projecten met een lage bevolkingsdichtheid.

Telecompaper zegt dat er voor veel van de adressen geen plannen zijn doordat de kosten per aansluiting hoog zijn en de projecten vaak klein van schaal zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om buitengebieden, waar de woningen relatief ver uit elkaar liggen. Dit maakt het voor glasvezelbedrijven lastig om huizen betaalbaar aan te sluiten.

Naast de 330.000 woningen gaat het om 100.000 industriële en kantoorlocaties, en zo'n 70.000 overige locaties, zoals recreatievoorzieningen. Hoewel er nu geen plannen zijn, denkt Telecompaper toch dat er verschillende locaties zijn waar glasvezel wél betaalbaar aangelegd kan worden. Het gaat dan om de wijken Beijum en Lewenborg in Groningen, Drachten en Oude Noorden in Rotterdam. "Ook historische binnensteden van steden zoals Amsterdam, Groningen, Delft en Tholen hebben op termijn potentieel, ondanks complexere aanleg."

Op dit moment hebben volgens Telecompaper 9,2 miljoen huishoudens een glasvezelaansluiting, waarvan bijna er 3,7 miljoen daadwerkelijk in gebruik zijn met een abonnement. Het aantal huishoudens met een aansluiting nam in het afgelopen jaar toe met 517.000. Er zijn nog 400.000 adressen waarvoor de glasvezelaanleg in voorbereiding is of is gestart, zegt Telecompaper.

De Nintendo Switch 2 heeft met de nieuwste update de functie Handheldstijl-Boost gekregen. Die laat gebruikers Switch 1-games in handheldmodus in hogere resolutie spelen. Nintendo waarschuwt dat de modus niet bij elke game werkt en fouten kan introduceren.

Handheldstijl-Boost zit in de 22.0.0-update en laat Switch 1-games denken dat de console in het tv-dock zit, in plaats van dat hij als handheld wordt gebruikt. In het dock kan de Switch 1 games draaien op 1080p, maar in handheldmodus op maximaal 720p. Met de Handheldstijl-Boost-functie rendert de Switch 2 de Switch 1-game op de hogere 1080p-resolutie, als de game deze ondersteunt.

De functie zit in de systeeminstellingen. Nintendo waarschuwt dat de functie kan zorgen voor een hoger energieverbruik en dat niet elke game de functie ondersteunt. De instelling doet niets met Nintendo Switch 2-games. Ook waarschuwt Nintendo dat sommige instructies in games mogelijk niet meer kloppen, doordat het spel denkt dat de game op een tv wordt getoond en niet op het handheldscherm.

Het touchscreen zal 'mogelijk' ook niet werken in Switch 1-games en de Joy-Con 2-controllers van de Switch 2 worden gezien als een Pro-controller. Als gebruikers andere controllers willen gebruiken, moeten ze de Joy-Con 2-controllers eerst loskoppelen van de console.

Telenet-klanten konden maandag door een 'technisch probleem' de gegevens van andere klanten zien in het MyTelenet-portaal. De impact was volgens de provider 'zeer beperkt', onder meer doordat het volgens de provider slechts twintig minuten duurde.

Klanten die maandag aan het begin van de middag inlogden op MyTelenet, konden hier de gegevens van andere klanten zien. Daarover verschenen ook meldingen op het Tweakers-forum. De provider meldt aan onder meer HLN dat hier gegevens zoals namen, telefoonnummers en adressen te zien waren. Rekeningnummers of andere financiële gegevens waren niet zichtbaar.

De storing duurde zo'n twintig minuten, claimt Telenet, en was rond 13.30 uur opgelost. Klanten die tussen 13.00 uur en 13.30 uur waren ingelogd, zagen na 13.30 uur mogelijk nog wel de gegevens van andere klanten. Gebruikers die na 13.30 uur inlogden, zagen alleen hun eigen gegevens.

Het is niet duidelijk wat het technische probleem was en waardoor dit kon ontstaan. Telenet zegt het probleem intern verder te onderzoeken en heeft het ook gemeld aan de Gegevensbeschermingsautoriteit.

Tweaker Ruurtjan Pul, op Tweakers bekend onder de naam Pul, heeft een platform geïntroduceerd dat de infrastructuur van het internet inzichtelijk wil maken. De tool scant continu de IPv4-ruimte op publieke DNS-resolvers om IP-adressen, DNS-servers en domeinnamen aan elkaar te koppelen.

Volgens de oprichter is WireWiki ontwikkeld voor website-eigenaren die problemen met hun configuratie willen oplossen en DevOps-engineers die een duidelijker beeld willen krijgen van hoe de internetinfrastructuur in elkaar zit. Het platform biedt onder meer DNS-lookup en DNS-propagatiecontrole, waarmee beheerders kunnen controleren of wijzigingen in DNS-instellingen al zijn doorgevoerd op verschillende DNS-servers.

Wirewiki toont nu gegevens over domeinnamen, IP-adressen en DNS-servers. Later dit jaar wil Pul ook gegevens toevoegen over domeinregistrars, hostingproviders, content delivery networks en autonomous system numbers. Asn's zijn unieke 16- of 32bits-identifiers van een autonomous system – een verzameling IP-netwerken onder beheer van één entiteit – die via het Border Gateway Protocol hun eigen IP-prefixen adverteren aan de wereldwijde routingtabel van het internet.

Uiteindelijk wil Pul een compleet overzicht van alle internetinfrastructuur bieden, vertelt hij aan Tweakers. "Er zijn genoeg sites met DNS-lookuptools, maar er is er nog geen die alle internetinfrastructuur aan elkaar linkt zodat je er doorheen kan struinen. Het internet is een netwerk, dus wat mij betreft moet het ook op die manier te verkennen zijn. Ik ben er nog lang niet, maar dat is mijn visie voor Wirewiki."

Het verdienmodel van de website is gebaseerd op partnerships met bedrijven. Advertenties zijn op de website niet te vinden. "Dat wil ik graag zo houden, want dat levert een te groot compromis op richting gebruikerservaring en privacy", vindt Pul. "Wirewiki zit nog in de opstartfase en heeft dus nog geen partnerships. In de toekomst hoop ik met hostingproviders, cdn's of data-api-vendors samen te werken."

Encyclopædia Britannica en dochterbedrijf Merriam-Webster klagen OpenAI aan. Ze stellen dat ChatGPT content van de encyclopedie en het woordenboek steelt en verkeer naar hun websites kaapt. Ze eisen dat OpenAI daarmee stopt en een schadevergoeding betaalt.

ChatGPT lift gratis mee op de 'vertrouwde, hoogwaardige content' van Encyclopædia Britannica en Merriam-Webster en kaapt het verkeer naar de eigen sites van de encyclopedie en het woordenboek, stelt Encyclopædia Britannica. Het bedrijf ziet een belangrijk verschil met zoekmachines, die alleen doorlinken naar externe websites en daardoor kliks genereren voor die websites.

ChatGPT doet dit niet, omdat gebruikers het antwoord direct in de chatbot lezen. OpenAI zou zonder toestemming of betaling op grote schaal content kopiëren van de aanklagers en van andere sites om het model te trainen en de kennisbank te vergroten. Encyclopædia Britannica hekelt ook hallucinaties en halve antwoorden, waarbij de chatbot verwijst naar de encyclopedie of het woordenboek als bron. Daardoor kan het lijken alsof de hallucinaties of halve antwoorden van die bronnen komen, terwijl ze van ChatGPT komen.

Het is niet duidelijk hoeveel schadevergoeding Encyclopædia Britannica van OpenAI eist. Het is zeker niet voor het eerst dat een bedrijf een chatbotmaker aanklaagt voor het gebruiken van content. Ook is dit een belangrijk vraagstuk rondom AI dat nog niet is opgelost. Chatbots worden immers getraind op content van derden en nemen verkeer af van die websites. Die websites missen daardoor inkomsten en lopen het risico te verdwijnen.

Maar als die websites zijn verdwenen, krijgt de chatbot uiteraard geen nieuwe content meer van die bron. Het is dan ook in het belang van chatbotmakers dat externe websites een vergoeding krijgen, al willen bedrijven als OpenAI hiervoor natuurlijk ook niet te veel betalen. OpenAI zegt tegen Reuters dat zijn modellen 'innovatie versterken, getraind zijn op publiek beschikbare data en gegrond zijn in fair use'.

De Zuid-Koreaanse game-uitgever Krafton mocht de oprichters van Subnautica-ontwikkelaar Unknown Worlds niet ontslaan. Krafton wilde voorkomen dat de oprichters een flinke bonus zouden krijgen en ontsloeg ze daarom. De ceo van Unknown Worlds moet in elk geval terugkeren en opnieuw de controle over het bedrijf krijgen.

Subnautica-ontwikkelaar Unknown Worlds werd in 2021 overgenomen door Krafton. Bij deze deal kregen de oprichters 500 miljoen dollar en een bonus van 250 miljoen dollar als opvolger Subnautica 2 het goed deed bij release. Naarmate de release van Subnautica 2 dichterbij kwam, concludeerde Krafton op basis van interne voorspellingen dat de onderwatersurvivalgame een succes zou worden. Daardoor zou Krafton die bonus van 250 miljoen dollar dus moeten betalen.

Changhan Kim, de ceo van Krafton die volgens de Amerikaanse rechter nauw betrokken was bij de overname van Unknown Worlds, vond achteraf gezien dat Krafton te veel had betaald voor de Subnautica-studio. Hij wilde daarom af van de bonus en de oprichters ontslaan.

Plan met ChatGPT

Kraftons juridische team waarschuwde Kim dat ontslag niet zou betekenen dat de bonus kwam te vervallen. Kim maakte daarna met ChatGPT een plan om alsnog van de bonus en de oprichters af te komen. Als onderdeel daarvan zou Krafton tegen fans zeggen dat de kwaliteit van het spel het allerbelangrijkste is om zo de publieke opinie voor zich te winnen, terwijl de uitgever de controle zou overnemen van Unknown Worlds' uitgeefrechten binnen Steam. Zo zou Unknown Worlds het spel niet langer zelfstandig kunnen uitbrengen.

Kim volgde dit advies en begon hier in de zomer van 2025 mee. Zo werd Subnautica 2 zonder medeweten van Unknown Worlds uitgesteld en werd geclaimd dat het spel niet klaar was voor release, wat de oprichters betwisten. Kort hierna werden de drie oprichters ontslagen door Krafton. Die oprichters besloten hierop Krafton aan te klagen.

Na die aanklacht veranderde de uitgever opeens van reden om de oprichters te ontslaan. Het bedrijf claimde niet langer dat Subnautica 2 niet meer klaar was, maar stelde dat twee van de drie oprichters stiekem 'semigepensioneerd' waren en eigenlijk niet meer bij het bedrijf werkten. De drie oprichters zouden ook 'op grote schaal' bedrijfsdata hebben gedownload.

Krafton is 'onoprecht'

Die nieuwe reden noemt de rechter een 'voorwendsel'. Twee van de drie oprichters hadden inderdaad niet veel meer te maken met Unknown Worlds, maar dit was bekend bij en goedgekeurd door Krafton. De rechter vindt ook dat die datadownloads gerechtvaardigd zijn, omdat dit gebeurde nadat bleek dat Krafton de controle over de ontwikkelaar wilde overnemen. Ze wilden dus enkel hun eigen werk beschermen, deelden dit niet met anderen en hebben dit inmiddels ook teruggegeven.

De rechter beslist dan ook dat Krafton in ieder geval de ex-ceo van Unknown Worlds opnieuw moet aanstellen als ceo van de ontwikkelaar. Die mag de andere twee oprichters opnieuw aannemen als zij dit willen. Ceo Gill mag zelf bepalen wanneer Subnautica 2 klaar is voor release. De rechter verlengt ook de bonusperiode met negen maanden, waardoor Unknown Worlds meer tijd heeft om aan de voorwaarden voor die bonus te voldoen. Overigens hebben de oprichters gezegd dat ze in elk geval een deel van die bonus willen delen met het personeel van de studio.

Krafton zegt tegen Kotaku het oneens te zijn met het besluit van de rechter en zijn opties te bekijken. De rechtszaak tussen de twee partijen is hoe dan ook nog niet afgelopen. De ontslagen oprichters eisten ook een schadevergoeding. Hier beslist de rechter nog over. Het is ook niet duidelijk wanneer het spel nu moet uitkomen.