CBS: Nederlanders houden EU-koppositie digitale vaardigheden vast

Nederlanders zijn het meest digitaal vaardig in Europa en daarmee behoudt het land de koppositie voor het EU-doel voor digitale basisvaardigheden in 2030, meldt het CBS. Nederland had dat doel eind 2023 al gehaald. Bedrijven hebben het EU-doel in zicht.

Ten minste 84 procent van de Nederlanders beschikt over digitale basisvaardigheden, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Eind 2023 was dit nog 83 procent. De Europese Unie wil dat 80 procent van de burgers in lidstaten tegen 2030 dit basisniveau haalt. Het gaat daarbij om mensen tussen de 16 en 75 jaar oud.

Terwijl Nederland dus al ruim aan de EU-norm voldoet voor burgers, is het met bedrijven nog niet zover. Het CBS meldt dat Nederland bij de digitalisering van het bedrijfsleven een positie in de top drie van de EU heeft. Denemarken en Finland doen het beter. Het EU-doel is volgens het CBS wel in zicht voor Nederlandse bedrijven.

In 2025 bereikte 89 procent van de kleine en middelgrote bedrijven in Nederland het basisniveau van digitale intensiteit, meldt het CBS. Digitale intensiteit is een graadmeter voor het niveau van digitalisering van bedrijven. Het EU-doel voor bedrijven ligt op 90 procent. Bedrijven moeten daarvoor minimaal vier van twaalf door de EU geselecteerde digitale technologieën gebruiken.

Vijf gebieden

Voor consumenten gebruikt de EU vijf gebieden voor digitale vaardigheden om te bepalen of mensen voldoen aan de norm. Het gaat om wat mensen doen met ict. De vijf gebieden zijn: informatie en digitale geletterdheid, online communicatie, computers en online diensten, privacybescherming en softwaregebruik. Per onderdeel wordt bepaald of iemand basisvaardigheden heeft of daarboven uitkomt. 56 procent van de Nederlanders beschikt over meer dan digitale basisvaardigheden, constateert het CBS. In 2023 was dat 50 procent en in 2021 48 procent.

Digitale vaardigheden EU-inwoners. Bron: CBS en Eurostat

Reacties (51)

[skimine]

Voor wie zich afvraagt wat "(meer dan) basisvaardigheid" inhoudt:

Iemand beschikt over digitale basisvaardigheden op het gebied van informatie en digitale geletterdheid, en online communicatie, als deze persoon ten minste één activiteit verricht op deze twee onderdelen. Op de andere drie gebieden (computers en online diensten, privacybescherming, en softwaregebruik) heeft iemand digitale basisvaardigheden als deze persoon één of twee activiteiten doet op deze gebieden.
Meer dan digitale basisvaardigheden op de gebieden informatie en digitale geletterdheid, en online communicatie, heeft iemand als er twee of meer activiteiten worden uitgevoerd op deze gebieden. Op de andere drie onderdelen moeten mensen drie of meer activiteiten uitvoeren om in de categorie meer dan digitale basisvaardigheden te vallen op deze terreinen.

Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/14/bedrijven-met-digitalisering-in-top-3-eu-nederlanders-digitaal-meest-vaardig/digitale-basisvaardigheden-mensen

[Sebritar]

"als deze persoon ten minste één activiteit verricht op deze twee onderdelen."

Hier vind ik wel wat van. Het feit dat je eens in de drie weken een mailtje kan versturen, of een chatberichtje beantwoordt vind ik nou niet echt de basisvaardigheid. Ik verwacht van de basislat dat iemand echt overweg kan met een tool oid. niet tot in de diepte maar een aantal x voorkomende zaken wel kan regelen.

[The Realone]

Wat is "een tool"? Welke tool moet dat zijn en wat is dan jouw definitie van er "echt mee overweg kunnen"?

[Sebritar]

Dat lijken me goede vragen om te verwerken in een richtlijn digitale basisvaardigheid...

[The Realone]

Ik vraag dat omdat je dat niet kunt beoordelen aan de hand van "een tool" omdat door enorm veel verschillende definities voor zijn. Als iemand eens in de 3 weken een mailtje kan beantwoorden, heb je in ieder geval al een aantal basiszaken afgevinkt, maar kan deze geen uitgebreide spreadsheets maken of phishing mails identificeren.

[heerhaan]

Dat vindt jij maar het zal je verbazen hoeveel (vooral oudere) mensen de digitale wereld nog een onbegrijpelijke omgeving vinden. Tenslotte is dat ook de reden dat we niet alle overheidscommunicatie digitaal doen.

[Sebritar]

Zeker begrijpelijk, mijn punt was dat ik ook vind dat alle groepen die hier op welke manier dan ook moeite mee hebben ergens ondersteuning in moeten kunnen vinden. Naar mijn mening helpt de lat op deze plek daar niet afdoende bij om deze mensen de juiste hulp te bieden.

[Cambionn]

Het feit dat je eens in de drie weken een mailtje kan versturen, of een chatberichtje beantwoordt vind ik nou niet echt de basisvaardigheid. Ik verwacht van de basislat dat iemand echt overweg kan met een tool oid.

Maar dit gaat om iedereen he? Voor jij en ik, en zelfs handige Harry of in de digitale wereld opgegroeide tiener Sandra, zal dat wellicht logisch klinken om het verder te pakken en klinkt het wel heel stom om de lat zo laag te leggen. Maar mijn oma vind het dus oprecht heel moeilijk om een chatberichtje te sturen, dat lukt haar niet zonder hulp. Die moet ik echt ouderwets bellen om contact te krijgen, op de vaste lijn want de smartphone is ook moeilijk. Mailen doet ze eigenlijk ook nooit zelf, dat regelt mijn opa (eigenlijk net zoals alle andere digitale dingen. Maarja, stel die overlijd eerder? Dan is dat wel een probleem).

In Nederland is die groep relatief klein, maar ze is daar echt niet uniek in. In andere landen is die groep veel groter. Die mensen wil je juist ook in kaart brengen. In dit soort onderzoeken wellicht juist meer zo. Die worden niet echt gehouden om te zien hoe veel nerds je hebt en hoe handig iedereen is, maar meer om inzicht te krijgen in hoeveel mensen er niet mee komen als je de boel digitaliseert. En daarvoor is af en toe iets simpels uitvoeren vaak de skill die nodig is, niet het door en door kennen van een tool.

[ZinloosGeweldig]

Het feit dat je eens in de drie weken een mailtje kan versturen, of een chatberichtje beantwoordt vind ik nou niet echt de basisvaardigheid.

Hier hebben we het dus over het gebied "online communicatie"?

Wat is er méér voor nodig om daarop basisvaardigheid hebben dan zelfstandig communicatie kunnen versturen en beantwoorden? Welke "tool" moet je daarvoor "echt" mee overweg kunnen?

[tweaker29789]

Die lat voor die 'vaardigheden' ligt zo laag dat je het niet eens een drempel meer kunt noemen. Gaan we de lichtknop gebruiken nu 'basis vaardigheid kennis electriciteit' noemen?

- De genoemde vaardigheden zijn in een minuut (als je erg traag praat) uit te leggen aan de meeste mensen.

- Het onderzoek kijkt of mensen dit hebben uitgevoerd over een periode. Als dat niet het geval is, zegt dat niets over of ze dat wel zouden kunnen na een korte aanwijzing.

Het stelt gewoon niks voor. Al helemaal smartphone gebruik. Je kunt iemand uit de jaren 50 vorige eeuw hiernaar toe halen en ze smartphone gebruik aanleren. (Na cultuurshock en agressie omdat ze niet meer terug mogen).

Imo gaat dit meer over geld voor of behoefte aan deze digitale toepassingen.

[Aldy]

Bedankt voor de link. Vooral het laatste deel is een aanvulling op het artikel hier op Tweakers. Hieruit blijkt duidelijk dat je de basisvaardigheden beheerst als je bepaalde programma's kunt gebruiken en dat programmeren hier niet toe behoort.

[Douwe Zeerover]

Het is opvallend dat in de landen waar het populisme hoogtij viert cq aan de macht is zij kennelijk ook niet zo digitaal vaardig zijn.

[Lothlórien]

Dat is opvallend, maar je kunt hier ook niets zeggen over een causaal verband. Ik denk eerder dat de sleutel in "welvaart" zit. Alhoewel het dan weer frappant is dat het welvarende Zweden 10 procentpunten onder Nederland, Ierland en Finland en Denemarken zit.

[Wailing_Banshee]

Ik denk dat er wel een causaal verband is. Hoe slechter mensen digitaal vaardig zijn, hoe makkelijker ze om de tuin te leiden zijn met digitale hulpmiddelen.

[Lothlórien]

ja, maar die conclusie dat dit ook daadwerkelijk het verband is kun je niet trekken. Je zou ook kunnen stellen dat digitale hulpmiddelen minder verspreid zijn in de minder welvarende landen en dat de lagere welvaart zorgt voor een hogere onvrede wat dan weer resulteert in populisme in de politiek.

Of een lagere opleidingsgraad wat dan weer veroorzaakt dat mensen eerder op de populistische partijen stemt.

Een oneerlijke verdeling/integratie van welvaart kan ook, dan ben ik eigenlijk wel benieuwd hoe de UK zou scoren want daar is een behoorlijke kloof tussen platteland en de grote steden aanwezig.

[gamezfreak]

Ik denk dat er wel een causaal verband is. Hoe slechter mensen digitaal vaardig zijn, hoe makkelijker ze om de tuin te leiden zijn met digitale hulpmiddelen.

Tot voor kort zou je wel een punt kunnen hebben (lees: als je de tactieken en/of manieren van hackers niet kent en weinig digitaal doet). Maar nu met AI kunnen ze beelden en stemmen genereren waar niet direct uit te halen valt of het echt is. Waar vroeger werd gewaarschuwd dat er spelfouten en opmaakfouten staan, heb je dat nu steeds minder.

En met aantal tools is het zelfs mogelijk om gehele sites te klonen, zodat de opmaak hetzelfde blijft, maar de achterkant (wat je zelf niet doorhebt) heel anders is dan de echte site. Dan kan je alsnog kijken naar een (groene) slotje, maar soms spelen ze met illusie, bijvoorbeeld ABN AMR0 (een 0 i.p.v. O) of lNG i.p.v. ING (een kleine L i.p.v. grote i ).

Sterker nog, je hoeft maar 3 seconden van iemand z'n stem te hebben en de stem kan gekloond worden om vervolgens bij familieleden geld te vragen óf je ermee chanteren dat je iets hebt gezegd wat strafbaar is.

[Wailing_Banshee]

Ja, dat klopt, ook bij digitaal zeer vaardigen wordt het steeds lastiger om fact van fictie te onderscheiden. Het maakt op een gegeven moment niet uit, wat dat betreft, of je digitaal vaardig bent of niet.

[Orangelights23]

Wat ik, als inwoner van Zweden, ook heel vreemd vind. Werkelijk alles gebeurt hier middels BankID, een soort DigiD. Je gebruikt het on in te loggen bij je energieleverancier, je bank app, je parkeer app, om je facturen te betalen, om toegang te krijgen tot gemeentediensten zoals hulp, schoonmaak en school. Iedereen gebruikt het, en dan zitten ze zo laag?

[ccnl]

Hoeveel percent Nederlanders waren digitaal waardig tijdens verkiezing 2023?

[Douwe Zeerover]

Het was die dag mooi weer dus dan gaan minder vaardige digitale stemmers eerder naar de stembus.

[Vinnie.1234]

Als ik zo binnen mijn bedrijf kijk verbaasd mij deze cijfers toch echt en ook eigenlijk als ik in mijn omgeving kijk. Van jong naar oud, hoe weinig mensen echt niet heel veel verder komen dat Chrome op starten is schokkend. En owee als iets niet in 1 keer aan gaan, dan is er toch echt een heel groot probleem. ik ga er maar vanuit dat de basis vaardigheden hier wel echt de minimale basis zijn als in: Iemand kan iets aan zetten.

[mr_evil08]

Smartphone gebruik zijn ze goed in(jongeren) PC,s ontmoeten ze pas als het verplicht wordt een laptop aan te schaffen voor de opleiding idd en dan gebruiken ze het enkel voor de opleiding.

Vroeger had je een PC in de woonkamer, dat is verleden tijd.

[Reactie gewijzigd door mr_evil08 op 30 maart 2026 12:45]

[GertMenkel]

Van wat ik kan vinden, lijken dit de criteria. Voor basisvaardigheid zijn de eisen:

• Je bent digitaal vaardig op gebied van communicatie als je een chatapp kunt gebruiken of de videobelknop weet te vinden.
• Weet je een tesktverwerker te openen of een bestand naar een USB-stick te kopiëren, dan ben je digitaal vaardig op gebied van content creation.
• Kun je een slotje herkennen in de adresbalk, dan ben je digitaal vaardig op gebied van veiligheid en privacy.
• Weet je een app of programma te installeren, dan ben je digitaal vaardig op gebied van redeneren/probleemoplossing.

Het heten natuurlijk basisvaardigheden om een reden, maar het feit dat zoveel Europeanen niet basisvaardig worden geacht is toch wel schokkend, vind ik. Wellicht dat de meetmethode anders is?

[DDX]

Heeft dit dan ook (deels) met vaardigheid van de Engelse taal te maken ?

[bzzzt]

Vrijwel alle tekst in software die onder 'basisvaardigheden' valt is Nederlandstalig, dus daarvoor zal het weinig uitmaken. Ik kan nergens precies vinden wat onder 'meer dan basisvaardig' wordt geplaatst, maar kan me voorstellen dat daar mogelijk wel een relatie is met beheersing van de Engelse taal.

[Lothlórien]

Dat dacht ik eerst ook, maar het is cummulatief. Als mensen beoordeeld worden als "meer dan basisvaardig" dan gaat dat ten koste van de basisvaardige mensen.

edit:
was bedoeld als reactie op oef!

[Reactie gewijzigd door Lothlórien op 30 maart 2026 12:25]

[Cyberpuppy]

Ik ervaar bij onze klanten juist een achteruitgang. Men kan echt de meest simpele dingen niet meer en heeft hulp nodig van ICT.

Pasgeleden nog een klant dat ze niet meer bij de bank kon. Wat blijkt. Het icoontje was losgeraakt van de taakbalk. Enig besef om dan de naam van de bank in de browser te tikken is er simpelweg niet meer. En zo kan ik nog wel een hele tijd doorgaan.

[GertMenkel]

Ik geef je geen ongelijk (de appificatie van alles in combinatie met de aanname dat jongeren magisch met computers om kunnen gaan en geen les nodig hebben doet weinig positiefs met digitale vaardigheden), maar dat betekent alleen maar dat het in andere landen nóg slechter is gesteld.

Pasgeleden nog een klant dat ze niet meer bij de bank kon. Wat blijkt. Het icoontje was losgeraakt van de taakbalk.

Och, die mensen sprak ik vijftien jaar geleden ook, dat is helaas/gelukkig niks nieuws. Er zit maar weinig diepgang in de computerkennis van de meeste mensen, teleurstellend vaak komt men niet veel verder dan "als ik op dit plaatje klik dan gebeurt er X".

[Some12]

Met al dat GUI geklik vraag ik mij uberhaupt al af hoeveel mensen, in z’n algemeenheid, weten waar ze mee bezig zijn.

Voorbeeldje: klikt in browser op URL van een bestand.pdf op een tablet, ziet de inhoud. Vraagt zich af wat downloaden is. “Het staat toch al op het apparaat?”

Puntje bij paaltje: apparaten zijn zo abstract en grafisch dat mensen schrikken als je ze uitlegt dat apps meestal gewoon portalen zijn naar andermans (bedrijfs-)computer. (cloud) Als je ze uitlegt hoe het werkt dan willen de meeste ineens van al dat meelezen af. (Data handel)

Ik vraag me af of:
1. We het niet te makkelijk gemaakt hebben voor iedereen en daarnee;
2. Of we mensen hier niet te afhankelijk van hebben gemaakt? (Om hier direct mee interactie te moeten hebben)

[bantoo]

3: mensen hebben een grote desinteresse om te begrijpen hoe software werkt en doen geen actief onderzoek. Er is ook nog een stukje eigen verantwoordelijkheid. Effectief weten mensen nu minder dan 20 jaar geleden omdat de scherpe randjes er wel van af zijn bij de meeste software.

[Megalodon86]

Ik denk dat aan de gemiddelde gebruiker waar ik ervaring mee heb... Als die tot de top van de EU behoren, dan is het wel droevig gesteld in de rest van de EU.

[oef!]

Leuk staatje maar qua basisvaardigheden horen we bij de slechteren.

edit:
Verkeerd geïnterpreteerd

[Reactie gewijzigd door oef! op 30 maart 2026 12:21]

[Skix_Aces]

Ik denk dat je de grafiek verkeerd interpreteerd. 84% van de nederlanders beschikt over de basisvaardigheden. Vervolgens beschikt 56% van de nederlanders over meer dan de basisvaardigheden. We doen het dus heel erg goed!

[TheVivaldi]

Beter nog dan wel eens wordt geroepen. Het klinkt regelmatig “we moeten rekening houden met de mensen die geen of alleen de basisvaardigheden hebben, want de groep met meer is zo klein”, maar dat blijkt dus niet helemaal waar te zijn. Althans, ik vind 56% op meer dan 17 miljoen mensen toch best veel.

Waarmee ik overigens niet zeg dat we geen rekening moeten houden met mensen die niet onder die 56% vallen, want ik ben uiteraard vóór 100% inclusiviteit. Maar het is dus niet zo dat die andere groep zo klein is als wordt gezegd.

[Frogmen]

Er wordt ook veel gedaan om het niveau met gratis cursussen en hulp op te krikken. OA bij Bibliotheken via spreekuren en klik en tik cursussen.

[AnonymousGerbil]

We doen het dus heel erg goed!

Relatief wel, ja, maar ik vrees dat de lat voor dit onderzoek ietwat laag zat.

[pc_freak1]

meer dan basisvaardigheden heeft een hogere ranking. juist alleen maar beter dat die basis laag is, en mensen gemiddeld meer dan basis hebben.

[Woefdramcx]

Heel fijn dat "wij Nederlanders" zo digitaal vaardig zijn, daar moeten we ons voordeel mee kunnen doen in de wereld. Zo staan we ook bekend als volk dat -volgens een artikel dat rond Brexit gepubliceerd werd- "beter Engels spreekt dan de Britten", dus daar moeten we wat mee kunnen op de internationale markt.

ik vrees echter dat de kennis die we met z'n allen blijkbaar hebben, zich niet uitstrekt naar het parlement. Al heel lang schiet de overheid bok na bok als het gaat om ICT en digitalisering. Hoe kan dat dan?

Van de commissie die falend ICT-beleid bij de overheid ging onderzoeken (geleid door Ton Elias, die prompt publiekelijk in de meest doorzichtige scam trapte) tot het de besluiten in 2026 om allerlei kritieke overheidsdiensten tegen beter weten in naar Amerikaanse clouds te verplaatsen: de mensen aan het roer lijken er nog steeds niet veel van te snappen.

En toch stemt ons digitaal vaardige volk keer op keer een partij als de Piraten niet de Kamer in...

[R_Zwart]

Heb je bij jouw analyse ook gekeken naar de digitale vaardigheden in de parlementen van andere landen? In welke landen is het parlement digitaal veel beter dan in Nederland?

[Ace_010]

Frankrijk.

[Houtenklaas]

Nationalisme en "digitale vaardigheden" zijn echter verschillende dingen ...

[Woefdramcx]

De Baltische staten in ieder geval.

[lenwar]

Het parlement 'bedenkt niets zelf'. Althans. Niet op dat niveau. Die laten zich adviseren door vakspecialisten, enz. Je denkt toch niet de een minister van <vul willekeurig onderwerp in>, expert is van alle facetten van dat betreffende ministerie? Dat kan niet.

Digitaal vaardig zijn als burger, zegt niets over beleidskeuzes. Dat zegt dat 'men' digitaal met z'n bank kan werken, een aanvraag doen bij de gemeente, enz, enz, enz. Digitaal vaardig zijn van een burger zegt niets over de geopolitieke consequenties van het interregionaal hosten van een .nl domein. (bijvoorbeeld.)

[Woefdramcx]

Natuurlijk "bedenkt" het parlement wel dingen. Digitale soevereiniteit is al tijden het gesprek van de dag, en de experts die je noemt roepen al jaren op om minder afhankelijkheid.

Het parlement zit er om te zorgen dat onze maatschappij zo goed mogelijk draait, om de diverse belangen van ons burgers tegen elkaar af te wegen en stappen te nemen om die zo goed mogelijk te realiseren.

Als bij het gros van die mensen het belang van onafhankelijkheid nog altijd niet is doorgedrongen, hebben ze ofwel al jaren onder een steen gewoond, of laten ze zich inpakken door lobbyisten en gladde verkopers met kleurrijke folders.

Iedereen met een beetje inzicht in ICT en de functie die het in het moderne leven speelt, moet begrijpen dat je anno nu je kritieke overheidsdiensten NIET in een Amerikaanse cloud kunt stoppen.