Nederlanders letten niet genoeg op als het gaat om hun internetabonnement. Te veel huishoudens hebben namelijk een internetabonnement dat al jaren geleden is afgesloten. De snelheid bevalt nog, alles werkt prima, dus waarom zou je iets veranderen? Zonder dat je het doorhebt, betaal je echter ieder jaar opeens een klein beetje meer voor je abonnement. Het begint met een paar euro, maar na een paar jaar kan dit al een tientje per maand zijn.
Dat heeft alles te maken met de inflatiecorrectie. Vrijwel elke Nederlandse provider werkt hiermee. Het eerste jaar betaal je de prijs die werd afgesproken bij je abonnement, zeg 45 euro voor 100Mbit/s. Na grofweg een jaar krijg je opeens een mailtje van je provider (of lees je het op Tweakers): de prijs gaat omhoog. Iedere keer noemen ze de stijgende kosten waar zij ook mee te maken krijgen, zoals loon- en energiekosten. Voor de inflatiecorrectie kijken ze naar het CBS: het afgelopen jaar schommelde die zo rond de 3 tot 4 procent.
ACM werkt aan 'duidelijke richtsnoeren'
De Autoriteit Consument & Markt noemt klanten met een langer lopend abonnement met inflatiecorrectie slapende of passieve abonnees. De toezichthouder noemt die inflatiecorrectie ook wel een loyaliteitsboete en deed er het afgelopen jaar onderzoek naar. De ACM 'verwacht', nu het onderzoek is gepubliceerd, dat providers hier voortaan duidelijker en transparanter over gaan communiceren, maar wil later dit jaar ook echt gaan handhaven. Daarom werkt de toezichthouder nu aan 'duidelijke richtsnoeren' voor providers, over hoe zij hun klanten moeten informeren.
'Inflatie is het gevolg van prijsstijgingen, niet de rechtvaardiging voor nieuwe prijsverhogingen.'
De toezichthouder zegt dat die inflatiecorrectie namelijk voor prijsdiscriminatie zorgt en dat het niet duidelijk is waarom klanten andere prijzen moeten betalen voor hetzelfde product en contract. "De prijsverhogingen worden de afgelopen jaren vaak geschaard onder de noemer inflatiecorrectie. Deze term wekt de indruk dat er sprake is van een objectieve maatstaf die het tarief 'corrigeert', terwijl het mogelijk gaat om een tariefverhoging zonder duidelijke, objectieve basis. Inflatie is immers het gevolg van prijsstijgingen, niet de rechtvaardiging voor nieuwe prijsverhogingen", schrijft de ACM.
Providers moeten nu al klanten duidelijk informeren over hun contract, prijswijzigingen en verlengopties, maar dit gebeurt nu 'op uiteenlopende en vaak onvoldoende wijze', schrijft de Autoriteit. "Hierdoor weten veel consumenten niet dat zij een passief contract hebben, welke verlengopties beschikbaar zijn of welke tarieven en/of snelheid voor hen het meest voordelig en passend zijn. Dit draagt bij aan het voortbestaan van hogere maandlasten dan nodig."
Mogelijk een verlengknop
De toezichthouder gaat daarom de regels voor providers verduidelijken, zodat zij weten hoe ze aan die informatieplicht moeten voldoen. Providers moeten klanten informeren over het einde van hun contract en de voordeligste tarieven, waarbij dat aanbod afgestemd moet zijn op het verbruik en de behoefte van de klant. De ACM overweegt ook de verplichting dat providers een passend aanbod moeten doen dat de klant direct kan accepteren.
Deze richtsnoeren zijn naar verwachting voor de zomer klaar, daarna gaat de toezichthouder controleren op de naleving. Die richtsnoeren gaan overigens ook voor mobiele providers gelden, bevestigt de ACM aan Tweakers.
Een veelgehoorde klacht over verlengen is dat nieuwe klanten vaak betere deals krijgen dan verlengende klanten. Wie belt met de klantenservice, krijgt soms wel dat aanbod van die nieuwe klant. Dat laatste herkent de toezichthouder en zegt dat het 'wenselijk' zou zijn als het verlengaanbod overal hetzelfde is, dus ook online. Het lijkt er echter niet op dat dit straks verplicht wordt.
:strip_exif()/i/2005980894.jpeg?f=imagenormal)
Inflatiecorrectie is aantrekkelijker voor providers
Waarom is die inflatiecorrectie er? Heel lullig: het is een simpele inkomstenbron voor providers. Ze kunnen er natuurlijk voor kiezen alle prijzen te verhogen, ook voor nieuwe abonnees. Alleen moet je dan ook adverteren met die nieuwe, hogere prijzen, waardoor je er minder aantrekkelijk uitziet tegenover de concurrentie, zeker als je de enige bent die geen inflatiecorrectie gebruikt. En aangezien vrijwel alle providers die inflatiecorrectie wél voeren, is er eigenlijk geen reden om het niet te doen. Het is dus aantrekkelijker voor providers om die 'verborgen' prijsverhoging van de inflatiecorrectie in te zetten, dan om de abonnementsprijzen te verhogen.
Er is wel één voorbeeld van een grote provider die dit anders aanpakt: Odido met Klik&Klaar. Bij introductie was de prijs 25 euro per maand. Met de inflatiecorrectie betalen 'slapende' Klik&Klaar-klanten sinds januari dit jaar 25,78 euro per maand. En wat maakte Odido begin dit jaar bekend? Klik&Klaar wordt een eurootje duurder en kost nu 26 euro per maand.
Slapende en nieuwe Klik&Klaar-abonnees betalen daardoor nu grofweg hetzelfde. Het is niet duidelijk of dit het nieuwe beleid wordt voor Klik&Klaar, maar het is wel opvallend. Klik&Klaar is hoe dan ook een wat 'ander' product dan glasvezel en coax. Bij die technieken kunnen providers met grote zekerheid aangeven welke snelheden klanten kunnen verwachten, bij 5G-Klik&Klaar-internet is dit lastig. Odido spreekt van maximaal 300Mbit/s, maar in mijn portiekflat in Den Haag haal ik bijna 1Gbit/s. Misschien maakt die 'vergelijkbaarheid' daardoor wat minder uit voor Odido. Het was – en blijft – aanzienlijk goedkoper dan 300Mbit/s bij grote concurrenten.
'100Mbit/s vaak al voldoende'
Het onderzoek gaat overigens verder dan alleen die inflatiecorrectie. De ACM stelt in het onderzoek dat voor veel huishoudens 50 tot 100Mbit/s al voldoende is. Dit zijn vaak juist de allergoedkoopste abonnementen van providers. Bij Delta is de laagste snelheid zelfs 500Mbit/s. Het is bovendien opvallend, omdat de Europese Commissie juist wil dat iedereen toegang heeft tot een 1Gbit/s-lijn. Dit betekent niet dat iedereen een 1Gbit/s-abonnement moet hebben, maar wel dat ze er een kunnen afsluiten.
Natuurlijk is er vanuit toekomstbestendigheid wel wat voor te zeggen om overal gigabitlijnen te hebben, maar het is wel opvallend dat een toezichthouder juist stelt dat de meeste mensen er nu weinig aan hebben. Het wordt interessant om te zien hoe providers hier straks mee omgaan. Providers buitelen nu juist over elkaar heen om maar te roepen dat ze de snelste internetverbinding hebben. KPN claimt zelfs dat je glasvezel ('SuperFiber') nodig hebt om online te gamen, wat onjuist is. Ja, als de hele familie op meerdere schermen op 4k zit te streamen, dan kan het voorkomen dat je 100Mbit/s-verbinding een bottleneck wordt. Maar voor de meeste mensen gebeurt dat hooguit sporadisch.
Providers hebben de afgelopen jaren miljarden geïnvesteerd in het upgraden van hun netwerken en willen dat geld nu terugverdienen met supersnelle internetverbindingen en hoge abonnementsprijzen. Dit ziet de ACM ook. Sommige providers bieden bijvoorbeeld snelheidstools aan die klanten moeten helpen bepalen welke snelheid ze nodig hebben. Die tools zijn echter 'niet altijd goed onderbouwd of transparant', zegt de ACM.
'4Gbit/s nodig voor 4k-streamen'
Dit zie je bij alle providers terug. KPN zegt bijvoorbeeld pas bij het 4Gbit/s-abonnement dat je 'tegelijk en online tv kan kijken in haarscherpe 4k-kwaliteit'. Dit impliceert dat dit met lagere snelheden niet mogelijk is, wat onzin is.
Ziggo koppelt de snelheden aan wifiabonnementen en de grootte van je huis. Is je huis tot 70 vierkante meter? Dan is 100Mbit/s volgens Ziggo voldoende. Is je huis tussen de 70 en 120 vierkante meter en heb je 'gemiddeld gebruik'? Dan heb je volgens het bedrijf 400Mbit/s nodig. 1Gbit/s is bedoeld voor huizen van 120m² of groter en voor 'intensief gebruik'. Odido koppelt online gamen aan het downloaden van grote bestanden, waardoor je in hun tool al snel meer dan 400Mbit/s nodig zou hebben.
Het probleem is natuurlijk dat wij tweakers dit begrijpen en zelf betere keuzes kunnen maken, maar er zijn ook heel veel Nederlanders die geen tweaker zijn. Zij zijn geneigd de uitlatingen van providers te volgen. Die tactieken 'kunnen ertoe leiden dat consumenten voor hogere snelheden kiezen, waardoor zij meer betalen dan nodig is', stelt de ACM. "Dan kan sprake zijn van misleidende handelspraktijken."
Telecomaanbieders worden dan ook door de Autoriteit opgeroepen passend en transparant te adviseren over de snelheid die klanten daadwerkelijk nodig hebben. Mobiele abonnees kunnen bijvoorbeeld via hun smartphone zien wat hun datagebruik is, 'wat hen helpt bij het kiezen van een abonnement dat aansluit bij hun daadwerkelijke behoefte'. De ACM denkt dat zoiets ook handig zou zijn voor vastinternetabonnees, al lijkt het er niet op dat dit ook verplicht wordt.
Inflatiecorrectie is discriminatie, maar niet verboden
Providers moeten dus transparanter worden. Tegelijkertijd stelt de toezichthouder dat consumenten zelf alert moeten blijven op hun contracten en of zij wel de beste deal hebben. Maar de inflatiecorrectie zelf blijft toegestaan.
"Deze vorm van prijsdiscriminatie is niet verboden op grond van de huidige wetgeving." Met andere woorden: de toezichthouder kan er nu weinig aan doen, ook al vindt hij het wel 'ongewenst'. De ACM spreekt van een essentiële levensbehoefte en zegt dat die prijsdiscriminatie vooral mensen in kwetsbare posities benadeelt. De toezichthouder pleit daarom voor een nieuwe wet die providers verplicht alleen nog maar welkomstprijzen en standaardlijstprijzen te hanteren. Providers mogen dan nog steeds met kortingen klanten werven, maar geen onduidelijke inflatiecorrecties meer toepassen.
Daarmee legt de toezichthouder de bal duidelijk bij de politiek. Tot die tijd kan de ACM alleen zorgen dat providers zo transparant mogelijk zijn over inflatiecorrecties.
Redactie: Hayte Hugo • Eindredactie: Monique van den Boomen • Headerafbeelding: gegenereerd met Google Gemini Nano Banana Pro
:strip_exif()/i/2008014196.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2008014474.jpeg?f=imagenormal)