Koper moet weg: waarom het nieuwe EU-glasvezelplan vooral België helpt

Tekst

Als het aan de Europese Commissie ligt, wordt de deadline voor glasvezelnetwerken met vijf jaar opgeschoven. Europese landen hoeven dan pas vanaf uiterlijk 2035 een landelijk dekkend glasvezelnetwerk te hebben. Hoewel het niet duidelijk is waarom de deadline wordt uitgesteld, lijkt de impact voor Nederlanders beperkt: het oude doel werd eigenlijk al grotendeels gehaald. Voor België komt er juist meer ademruimte.

"We willen innovatie en investeringen in betrouwbare en geavanceerde netwerken versterken", zegt uitvoerend vicepresident Henna Virkkunen over de nieuwe plannen. "We willen de Europese digitale transformatie versnellen, de interne connectiviteitsmarkt versterken en de beste netwerken voor Europese consumenten en bedrijven realiseren." Met andere woorden: de Unie moet nú ingrijpen, om de overstap naar glasvezel mogelijk te maken.

De woorden van Virkkunen moeten hoop, positiviteit en daadkracht uitstralen. Lidstaten moeten in 2029 plannen klaarhebben om te laten zien dat ze tussen 2030 en 2035 kunnen overstappen op glasvezel. De oude kopernetwerken? Die moeten dan uit. Wat de vicepresident hier echter niet bij zegt, is dat het eigenlijk om uitstel gaat. In april 2024 werd namelijk de Gigabit Infrastructure Act aangenomen. Hierbij moesten alle bevolkte gebieden in de EU toegang krijgen tot een verbinding van minstens 1Gbit/s, waarbij vooral glasvezel en 5G werden genoemd, maar geen coax. De deadline? 2030. Dat is dus vijf jaar eerder dan de nieuwe deadline die Virkkunen nu voorstelt.

Henna Virkkunen. Bron: Anadolu/Getty Images

'AI en cloud'

Omdat Virkkunen het niet heeft over uitstel, is het niet duidelijk waarom de plannen überhaupt zijn verzet. Ze maakt ook niet echt duidelijk waarom 1Gbit/s nodig is. Ze noemt AI en cloud als voorbeelden, maar een 100Mbit/s-dsl-verbinding is daar op dit moment ook 'prima' voor. Vermoedelijk wil de Commissie met het plan waarborgen dat we voorbereid zijn op een toekomst waarin hogere snelheden wél vereist zijn. Het aanleggen van een glasvezelnetwerk kost immers jaren en miljarden; je kunt dus niet pas starten met aansluiten als de noodzaak er eenmaal is.

Overigens mag je een 100Mbit/s-aansluiting behouden, als je wilt. De verplichting is alleen dat je glasvezel moet hebben, niet dat je per se een 1Gbit/s-abonnement moet afsluiten. Providers kunnen dus prima 100Mbit/s-internetabonnementen blijven aanbieden, zolang het maar niet via koper is. Het is ook niet zo dat álle providers binnen een land een glasvezelnetwerk moeten hebben. Hierdoor hoeft Ziggo niet halsoverkop een glasvezelstrategie uit te pluizen. Zolang er in het land maar een landelijk dekkend glasvezelnetwerk is, is het prima.

Maar het kopernetwerk? Daar moeten providers écht vanaf. Zo wil de Commissie voorkomen dat abonnees alsnog blijven hangen op kopernetwerken. Overigens willen providers ook niet dat klanten op koper blijven. Het aanleggen van een glasvezelnetwerk is peperduur, net als het onderhoud aan twee verschillende netwerken. Bovendien verbruikt glasvezel minder stroom. Je zou denken dat zo'n glasvezelabonnement dan ook goedkoper is, maar dat blijkt helaas niet altijd zo te zijn.

Een Nokia-glasvezelswitch

Hoe dan ook, lidstaten en providers krijgen als het aan de Commissie ligt meer ademruimte. Ze hoeven dus niet meer voor 2030 een landelijk dekkend glasvezelnetwerk te hebben, maar mogen hier vijf jaar langer over doen. De vraag is nu: wat gaat de Nederlandse en Belgische consument hiervan merken?

Voor Nederland verandert er niet veel

Het korte antwoord voor de Nederlander: niet veel. KPN zet nu al een paar jaar vol in op glasvezel. Het doel is om het huidige kopernetwerk zoveel mogelijk te verglazen door glasvezel, al is de ambitie eind vorig jaar wel iets teruggeschroefd. KPN had als doel eind dit jaar zo'n 80 procent van de huizen op het glasvezelnetwerk te hebben. Begin november 2025 maakte het bedrijf bekend die doelstelling aan te passen.

KPN heeft namelijk de afgelopen jaren op grote schaal in Nederland straten opengehaald om de glasvezelkabels neer te kunnen leggen. Het bedrijf wil de focus nu verleggen naar het daadwerkelijk aansluiten van klanten, dus om de vezel in de meterkast te krijgen. KPN wil ook dat meer klanten daadwerkelijk een glasvezelabonnement afnemen. Alleen omdat het sprietje in je huis zit, betekent immers niet dat je gedwongen bent er gebruik van te maken. KPN wil met deze aangepaste strategie meer geld verdienen met glasvezel.

Het bedrijf sprak wel direct een nieuwe verwachting uit: 85 procent dekking in 2030. Nee, dat is geen 100 procent, dus KPN had in zijn eentje de doelstelling van 2030 niet gehaald. Maar hier zijn wel een paar kanttekeningen bij te plaatsen. Zo is KPN geen monopolist, al is het wel verreweg de grootste partij op de glasvezelmarkt. Branchevereniging NLConnect zei eind vorig jaar dat er in Nederland 8,7 miljoen ftth-glasvezelaansluitingen zijn. Deze zijn dus nog niet per se aangesloten op het netwerk, maar zijn wel aansluitbaar.

Andere glasvezelnetwerken, coax en koper

Glasvezelkaart Nederland Q3 2025.
Bron: ACM Telecommonitor

Nederland telt zo'n 8,4 miljoen huishoudens, dus we zitten er op dit moment zo'n 300.000 'boven'. Hier zullen er alleen ook dubbele aansluitingen tussenzitten, dus waar twee – of meer – glasvezelnetwerken tegelijk liggen. KPN wil namelijk geen diensten aanbieden op de glasvezelnetwerken van andere bedrijven. Dus ook al heeft ODF of Delta eerder al je stoep opengetrokken, wil KPN dat daarna zelf ook nog een keer doen. Maar we kunnen wel stellen dat een significant deel van Nederland al glas in de straat heeft liggen.

Glasvezel hoeft ook niet óveral te liggen. Als het financieel niet haalbaar is, omdat aanleggen te duur zou zijn, bijvoorbeeld. Niet iedere boerderij in the middle of nowhere krijgt dus glasvezel onder dit plan.

Daarnaast hebben we in Nederland nog Ziggo's landelijk coaxnetwerk dat met de huidige maximale downloadsnelheden van 2Gbit/s ook ruimschoots voldoet aan de wensen van de Commissie, al wordt kabelinternet opvallend genoeg niet door Virkkunen genoemd. De upload ligt bij kabelinternet wel lager, maar dat kan bij toekomstige docsisstandaarden in theorie ook hoger liggen. Volledig symmetrisch is niet haalbaar, maar multigig upload zou mogelijk kunnen zijn.

Dan is de vraag nog wat er met koper gaat gebeuren. Zoals gezegd is het voor KPN niet interessant om koper en glasvezel tegelijk online te hebben. KPN sluit dan ook na een paar jaar de koperaansluiting af, als er glasvezel in je straat ligt. Ruim een jaar geleden gaf het bedrijf al aan ruim drie miljoen koperlijnen te hebben afgesloten. De ACM gaf dat jaar aan dat er nog zo'n vijf miljoen koperaansluitingen in Nederland zijn. Al met al ligt het voor de hand dat Nederland de uitgestelde deadline makkelijk gaat halen en dat de oude deadline van 2030 ook grotendeels haalbaar was.

België loopt nog wat achter ...

Maar hoe zit het met België? Zo'n vijf jaar geleden bungelde het land onderaan de lijst als het gaat om het aandeel van glasvezelaansluitingen in het land. Sindsdien is het aantal aansluitingen toegenomen, al blijft het land onder het gemiddelde. Toezichthouder BIPT schreef dat eind 2024 het 1Gbit/s-doel van de Commissie wel zo goed als gehaald was, met 94,57 procent van de Belgische huishoudens. Maar dit kwam wel grotendeels door kabelinternet. Glasvezelaanbieders hadden toen nog 'maar' 32,5 procent van de Belgen aangesloten.

In België zijn er twee grote glasvezelpartijen actief: Wyre en Proximus. Wyre is een samenwerkingsverband van kabelbedrijf Telenet en netbeheerder Fluvius. Proximus is bezig met de overstap van koperinfrastructuur naar glasvezel. In tegenstelling tot Nederland is het Belgische kabelbedrijf dus bezig met een overschakeling naar glasvezel. Hierdoor zijn twee bedrijven met een bestaand landelijk netwerk actief bezig met het opzetten van een nieuw, landelijk netwerk.

Dat zou betekenen dat er straks twee landelijke glasvezelnetwerken zouden ontstaan, maar dat wilden Proximus en Wyre voor zijn. De twee bedrijven hebben dan ook afspraken gemaakt voor de Vlaamse markt, waarbij ze 'gemiddeld bevolkte gebieden' verdelen zodat er in ieder geval één glasvezelnetwerk ligt.

Als onderdeel van de deal maken ze gebruik van elkaars glasvezelnetwerk. Zo kan je dus Proximus-diensten afnemen op een Wyre-netwerk en Telenet-diensten afnemen op het glasvezelnetwerk van Proximus. Proximus heeft vergelijkbare afspraken gemaakt met Orange in Wallonië. In grote steden en dichtbevolkte gebieden geldt de samenwerking overigens niet; hier kunnen dus wel dubbele glasvezelnetwerken ontstaan.

... maar werkt aan grootse inhaalslag

Proximus 'streeft' er uiteindelijk naar om tegen 2032 een glasvezeldekking van 95 procent onder Belgische woningen en bedrijven te hebben. Ook dit zou binnen de (nieuwe) doelstellingen van de Commissie vallen, al is het wel opvallend ambitieus. Proximus heeft nu immers minder glasvezelaansluitingen dan KPN, maar wil twee jaar na KPN's 2030-doel, 10 procentpunt meer hebben aangesloten. Het is niet per definitie onmogelijk, maar het betekent wel dat Proximus nog jaren flink moet graven om alle glasvezelkabels te kunnen aanleggen.

Ook Proximus is overigens al van plan om de koperverbinding uit te schakelen als er eenmaal glasvezel ligt. De termijn ligt hier op maximaal vijf jaar, al kan de provider ook besluiten de stekker er al eerder uit te trekken.

Voor Nederland was de oude deadline van 2030 dus haalbaar, maar voor België was het een iets grotere uitdaging. Wat dat betreft is het dan ook goed nieuws voor de Belgen dat de Commissie van plan is om de deadline uit te stellen. Al was het ook niet direct duidelijk wat er zou gebeuren als landen de deadline niet zouden halen.

De grotere vraag is of consumenten straks op grotere schaal gaan overstappen op die 1Gbit/s-abonnementen. Vorig jaar had 16,5 procent van de Nederlanders 1Gbit/s of sneller, wat wil zeggen dat de overgrote meerderheid op langzamere verbindingen zit. Gigabit is natuurlijk leuk als je flinke games of andere bestanden wil downloaden, maar dat consumenten het binnen tien jaar nódig hebben voor 'cloud en AI', zoals Virkkunen zegt? Daar gaan we de komende jaren achter komen.

_{Redactie: Hayte Hugo • Eindredactie: Monique van den Boomen • Bannerafbeelding: beeldlab / Getty Images}

Reacties (205)

[webside007]

Proximus installeert geen glasvezel, maar Fiberklaar (joint venture van Proximus en EQT Infrastructure)

[qless]

Nee, Proximus installeert zelf in grote steden. In kleinere steden deed Fiberklaar dat, maar inmiddels is Fiberklaar overgenomen door Proximus. Alle bestaande projecten van Fiberklaar worden nog afgewerkt, maar alle nieuwe uitbreidingen zijn 100% proximus.

(Ergens heel jammer, bij Fiberklaar zijn alle fibers van huis tot aan de POP volledig ongedeeld, pas in de POP worden ze met passive splitters gesplitst, maar een provider mag ook AOP aanbieden. Dat is onmogelijk bij Proximus, hun netwerk heeft de passive splitters ondergrond/aan de gevel zitten, waardoor er geen andere techniek mogelijk is dan (XS)GPON)

[mutley69]

EQT is eruit gestapt en het is nu 100% Proximus eigendom.

[gpon]

We rijden ook nog massaal met oude benzine en dieselauto’s. Koper (dat ontzettend inefficient is en veel energie verbruikt) heeft ook veel hogere onderhoudskosten dan glas. Maar sommige mensen blijven glasvezel weigeren omdat kabel ‘goed genoeg’ is.

[Annihilism]

Beetje scheve vergelijking. Veel mensen rijden nog benzine en diesel omdat ze geen EV kunnen betalen.

Als je nu in een afgetrapte corsa van 500 euro rijd die net door de APK komt dan ga je niet ineens een Dacia Spring of Nissan Leaf kopen. Glasvezel is soms (hier wel althans) goedkoper dan kabel of DSL. DSL kun je sinds kort niet ééns meer krijgen hier.

[Finraziel]

Toch is de prijs wel de reden dat bijvoorbeeld mijn moeder ook nog op koper blijft hangen... Ze konden een paar jaar geleden al glasvezel krijgen maar daar gaat de prijs van omhoog, en aangezien ze momenteel nergens last van hebben en rond moeten komen van aow en een heel mager pensioentje blijven ze daar lekker op zitten. Naar mijn idee zou de EU daar dus naar moeten kijken als ze iedereen op glas willen krijgen, zorg dat het net zo betaalbaar is. Leuk als straks geforceerd koper uit gaat en mensen met lage inkomens ineens gedwongen meer uit moeten geven door de overstap.

[SpongeRob]

Het probleem is vooral dat het in Nederland zo idioot duur is. Hier in Frankrijk heb ik een glasvezelabonnement (1gbit), vaste telefonie (met onbeperkt bellen naar vaste FR&EU nummers!) en tv voor €19,99 per maand.

Zoiets zou in Nederland al gauw richting de €70,- gaan gok ik?

Het minimunsalaris is in Nederland zo ongeveer het hoogste van de EU, dus dat alles wat duurder is is logisch, maar zo'n groot verschil vind ik wel extreem.

[BlaDeKke]

Telenet:

• 500/30
• TV
• 2 simkaarten met 10GB

€110

Ik kijk al jaren uit naar glasvezel, ik kan de upload bandbreedte wel smaken. Ik woon in het midden van een gemeente center, rondom mij zijn er hier en daar nieuwbouw projecten die glasvezel binnenkrijgen. Tot op heden heb ik de mogelijkheid nog steeds niet.

[Reactie gewijzigd door BlaDeKke op 23 januari 2026 10:27]

[Andros]

Neem Orange/EDPnet, Hey/Vikings voor mobiel en eventueel TV Vlaanderen per app als je geen gratis tv via VRTmax/VTMgo etc wil zien, je bespaart er zo 30 tot 50 euro per maand op. Ja, Telenet is duur en ze bieden een compleet pakket met oude techniek die mensen gewend zijn. Het is ook een kwestie van willen en eens bekijken wat je echt gebruikt/nodig hebt.

[Vandilion]

Klopt volledig, mensen blijven graag bij wat ze gewend zijn.
Case in point, de oudjes thuis.

Huidige provider is Telenet:
- GSM abo met onbeperkt internet voor 1 sim en een abo van 10gb voor de 2de sim
- ONEup internet met de fiberboost (is geen fiber maar haalt wel snelheden tot 1gbps down)
- Telenet TV Iconic (basis digitale tv met terugkijk tv tot 7 dagen + opnemen)

Totaal plaatje: 141,12 euro.

Geen extra kanalen, geen extra sport, enkel "snel" internet, tv en 2 gsm's.

Was toen beginnen uittellen met TV Vlaanderen + Hey telecom voor 2 gsm's + Orange voor internet:
Tv vlaanderen = 20 eur voor alle kanalen
Hey Telecom = 18 eur voor 2x 25 gb abo
Orange internet = 62 euro voor de 500 mbps 72 euro voor de 1gbps

Totaal plaatje = 110 (voor 1gbs) of 100 voor (500mbps).

30-40 euro per maand besparen lijkt toch een aardige incentive voor 2 gepensioneerden neen?
Nietes.

Getest met de proefmaand van TV Vlaanderen:
Geen terugkijk tv mogelijk, de app ziet er heel anders uit op de tv dan de decoder....
Andere manier van posten en zenders zoeken etc etc...
Dus absolute neen.

Getest met Orange TV (ook via de app) voor een gratis proefperiode:
Geen terugkijk tv, voelde niet hetzelfde als de telenet tv, ....
Dus ook neen.

De oude garde lijkt zeer gehecht aan hun oude manier van TV kijken en dat bepaalt thuis het abo...

[Reactie gewijzigd door Vandilion op 23 januari 2026 13:54]

[Andros]

Kleine suggestie, Base TV? Van wat ik vernomen heb is het dezelfde interface als Telenet maar dan met een groen kleurtje, de populairste zenders en een stuk goedkoper. Logisch aangezien het het budgetmerk van Telenet is maar voor vastgeroeste klanten kan dat aanbod ook nog een optie zijn .

https://www.base.be/nl/tv.html

[BlaDeKke]

Ga ik niet verkocht krijgen aan vrouwlief

€10 goedkoper om dan alle opnames kwijt te zijn, van +100 zenders naar 29 “voor u uitgekozen” zenders te gaan.

De simkaarten zijn een tikkeltje duurder.

En 200/20 maakt het voor mij onmogelijk. Ik heb meer bandbreedte nodig.

En hierboven heeft @Vandilion reeds uitgerekend hoeveel het zou kosten met een mix van providers dat je mij aanraadde, €110 exact wat ik momenteel betaal.

edit:
even naar orange aan het kijken, 500/50 is voor mij echt heel interessant. Misschien toch eens een mix maken. Zien hoe het uitkomt… nvm, Telenet tv kan je niet los krijgen. En alles op orange kost €112.

[Reactie gewijzigd door BlaDeKke op 23 januari 2026 15:44]

[Fornasari]

Base België op het Telenet netwerk

• €40,- internet 200/20
• onbeperkte data

Telefonie nemen wij af vanuit Nederland.

Sim1:

• €1,- eerste 12 maanden, daarna €15
• onbeperkt bellen en sms
• 40GB data

Sim2:

• €9,- pm
• onbeperkt bellen en sms
• 25GB data

TV abbo heb ik niet.

[BlaDeKke]

200/20 is te weinig voor mij. 500/30 is echt de limiet.

Dit kost bij Telenet los €65.

2 simkaarten van 10GB zijn in totaal €20. En we komen niet in de buurt van die datalimiet.

TV met digicorder afgerond €25.

Zonder de promotie op je sim1 betalen wij minder voor simkaarten. Iets meer voor internet vanwege de bandbreedte + TV.

[Reactie gewijzigd door BlaDeKke op 23 januari 2026 15:37]

[supersnathan94]

Ligt er aan bij welke provider. Bij een odido was het rond de 45-50 incl telefonie, dat is hier een beetje uitgefaseerd, vaste telefonie. Behoorlijk duur grapje.

maar idd. €70 of meer is helemaal niet zo gek. Ziggo zit tegen de €100 voor zo’n pakket? (1000/110)

[bzzzt]

Als koper niet uitgefaseerd kan worden blijven de kosten voor onderhoud van twee netwerken die ook in de prijs verrekend zijn. Ben het wel met je eens dat er verplicht goedkope abonnementen moeten blijven, maar dat is meer aan de providers dan dat het met de kosten te maken heeft.

[FreezeXJ]

Zo lang providers koper goedkoper houden, en goed koper houden, snap ik het wel. Als ze iedereen op glas willen hebben omdat 1 netwerk voordeliger uitpakt dan kunnen ze prima 50 Mbit-abbos voor een spotprijsje op glas hebben, maar dat willen ze niet, want dat kost ze netto geld (of het is echt niet interessant, met 35 euro voor 50 Mbit, en 39 euro voor Gbit).

Een beetje druk van de overheid kan dan helpen, om mensen 1:1 te moeten migreren van koper naar glas bijvoorbeeld, zelfde snelheid, zelfde prijs, geen kosten voor modems, terminals, aansluitingen of monteurs. Ik denk dat 90% dan best wil overstappen.

[Skit3000]

De enige reden dat kopernetwerken goedkoper zijn, is omdat providers ze niet meer aan hoeven te leggen. Dit is grotendeels gedaan voordat het netwerk werd geprivatiseerd. Als de "koper-providers" nu zouden moeten betalen voor de daadwerkelijke aanlegkosten van destijds, stappen ze morgen allemaal vrijwillig over op glasvezel.

[dasiro]

dus waarom zou je als tevreden klant opnieuw willen betalen voor de aanleg van een ander netwerk als de kosten hoger zijn en je geen meerwaarde merkt? Coax gigabit is voor een heel groot (het grootste?) deel van de mensen een veelvoud van wat ze gebruiken/ minimum nodig hebben.

[Skit3000]

Dat is wat ik zeg; als de Nederlandse overheid de reële waarde van deze netwerken met terugwerkende kracht door zou berekenen aan bijvoorbeeld Ziggo, dan worden de kosten in eens een stuk hoger dan een (nieuwe) glasvezelaansluiting, ook voor die klanten die genoeg hebben aan 50 mbit.

Maar, dat doet de overheid natuurlijk niet. Hierdoor hebben we ondertussen nu twee (of meer) internetkabels naar elke woning toe liggen, met ook twee (of meer) keer de rest van alle infrastructuur. Als de helft van je abonnementsgeld nu gaat naar het onderhoud van deze infrastructuur en apparatuur en alle mensen die nog op koper zitten stappen over naar glasvezel, dan worden de kosten van deze ene aanbieder opeens gedeeld door twee keer zo veel huishoudens en kan je abonnementsprijs dus met een kwart of meer omlaag. In plaats van 60 euro per maand voor internet en tv bij Ziggo, betaal je dan nog maar 30 euro of minder voor een gelijkwaardige verbinding via een glasvezelaanbieder.

De mensen die expres niet overstappen op glasvezel terwijl het wel kan, houden dus eigenlijk de prijs voor iedereen (inclusief henzelf) hoog.

[dasiro]

Ik woon in Vlaanderen, maar het principe blijft hetzelfde: die kosten zijn al gemaakt en doorgerekend aan de toenmalige klanten of belastingsbetalers, waarom zou je die dan nóg eens doorrekenen? Keuzes die in het verleden gemaakt zijn kan je niet zomaar terugdraaien zonder verregaande gevolgen.

[Skit3000]

In Nederland zijn de kosten al gemaakt, maar door de belastingbetaler. En je hebt gelijk dat die kosten niet meer doorberekend kunnen worden. Mijn voorbeeld geeft alleen aan dat als je nu beide type netwerken aan zou leggen, coax in alle gevallen zonde van het geld is.

[dasiro]

ik denk niet dat er nog providers zijn die nu nog coax in de grond gaan duwen

[Guru Evi]

Deel daarvan is dat de bandbreedte naar de klant niet veel uitmaakt als “de kast in de straat” (OLT) evenveel bandbreedte heeft, gedeeld door een duizend klanten.

Zowel Telenet als Proximus (ik heb lang geleden nog by Belgacom gewerkt) hebben daar al 20 jaar niet van praktijk veranderd en omdat Proximus effectief een staatsbedrijf is en Telenet opgericht door de regering mogen ze doen wat ze willen.

Natuurlijk, ik herinner me nog de belofte dat Telenet van het begin (dit is vroege 2000s) overal fiber ging leggen en dat kwam uit onze belastingen, zo ook is de koper van Proximus al betaald door de belastingbetaler, en koper (DOCSIS 5 gaat naar 25G) kan gemakkelijk gigabit leveren, koper is goedkoper om te onderhouden (fiber splicen in de regen is een kunst). De enige reden dat we fiber “moeten” hebben is omdat iemand er wel rijk van moet worden. Een paar jaar geleden moest iedereen nog naar draadloos Internet, dat moest ook uit onze belasting komen, volgende keer gaan we naar een quantum verbinding moeten.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 24 januari 2026 02:37]

[Tc99m]

n = 1 in mijn geval (of nouja, meer dan 1, maar in ieder geval wat ik in mijn omgeving hoor), maar ik heb al veel familieleden aangehoord over de overstap naar glasvezel en bij iedereen gaf de provider gewoon de optie om hetzelfde abonnement over te zetten naar glasvezel. Dus geen prijsverhoging (los van inflatiecorrectie) als je dezelfde snelheid aanhield. Ook bij mijzelf bleef de prijs exact hetzelfde.

Dat je dan een duurder abonnement moest nemen, is voor mij nieuw. De snelheid bepaalt de prijs, niet de techniek (is tenminste wat ik altijd heb begrepen). Alleen als je koperprovider geen diensten aanbiedt op het glasvezelnetwerk in jouw straat kan ik me voorstellen dat de prijs verandert, omdat je dan een abonnement bij een andere provider moet nemen.

(ik zeg niet dat je ongelijk hebt hoor, maar ik ben benieuwd hoe het dan zit)

[Reactie gewijzigd door Tc99m op 23 januari 2026 11:19]

[Finraziel]

De details ken ik ook niet want de nieuwe man van mijn moeder regelt dat en hij kan wat moeilijk doen over details delen daarin... Maar gezien de link die Tweakers zelf ook heeft in het artikel lijkt het wel aannemelijk. Ik weet niet wat ze nu betalen (zitten bij kpn, van vroeger xs4all) maar als ik hun postcode invoer is de laagste prijs die ik bij kpn vind 42,50 en dat geloof ik wel dat dat meer is dan de huidige aansluiting.

[Annihilism]

Ik verbaas me er in sommige gebieden ook wel over dat de straat 3x open moeten op exact dezelfde plek voor 3 verschillende aanbieders. Dat lijkt mij ook niet echt kostenbesparend. En ik kan me voorstellen dat mensen na de éérste keer dat hun oprit is opgegraven nee zeggen tegen de volgende aanbieder die langs komt.

Zo hebben Delta, Ziggo en KPN binnen een half jaar van elkaar hier overal glas getrokken (de kabels liggen bij ons magazijn letterlijk in dezelfde "goot" langs de straat). Bij delta betaal je hier dan ook een forse vastrechtvergoeding van 20 euro (en dan heb je nog geen abo, zonder abo betaal je ook geen vastrecht trouwens) en is de keuze qua providers zeer beperkt. KPN daarentegen is veel goedkoper (glaspoort) en Ziggo zijn qua prijs gelijk gebleven.

[Reactie gewijzigd door Annihilism op 23 januari 2026 13:45]

[bilbob]

In Frankrijk is glasvezel en snel internet een soort van burgerrecht. Daar heb je zonder er om te vragen en voor een heel normale prijs een 500/500 Mbit verbinding..

[kiang]

Als je nu in een afgetrapte corsa van 500 euro rijd die net door de APK komt dan ga je niet ineens een Dacia Spring of Nissan Leaf kopen.

Goedkoop is echt wel duurkoop.
Ik heb zelf even de gebruikskosten berekend van een EV, en (ik rij weinig) met 11.000 km per jaar zou ik ongeveer 1200 euro per jaar besparen (*).

Dat was wel in een ander segment: ik keek naar een Volkswagen ID4 versus mijn huidige Prius Wagon. Als je het hebt over een Opel corsa hebt dan is inderdaad een Leaf een betere vergelijking, maar die heb je ook al voor 5000 euro. Sure, dat is 10 keer meer dan die Corsa, maar als je 1000+ euro per jaar bespaart dan is die 4500 euro meerprijs niet zo heel gek, zeker niet als je ook nog eens restwaarde gaat rekenen.

Dat EVs duurder zijn hangt nog altijd af van jouw situatie (segment, km/jaar, afstand die je aan 1 stuk moet kunnen rijden), maar het is steeds vaker voordeliger.

(*): cijfers waar ik dit op baseerde:

• benzineauto doet 5l/100km, EV doet 15kWh/100km
• benzine kost 1.8 (ik kan regelmatig in Belgie tanken)
• de EV kan 50% van de tijd thuisladen aan 26c\kWh, 50% buiten aan 45c/kWh -> gemiddelde kost is dan 36c/kWh
• Onderhoudskosten+APK: 600 voor de ICE (op basis van mijn kosten de afgelopen 5 jaar), 350 euro voor de EV (op basis van kwikfit grote beurt kosten)
• Wegenbelasting: 1080 voor de ICE, 470 voor de EV

Pas de cijfers even aan aan de auto's die jij op het oog hebt (verbruik, onderhoudskosten, km/jaar, etc) en reken vooral even uit wat een EV in jouw situatie zou kosten of besparen.

[cadsite]

Je bent jouw (NL) situatie aan het gelijkstellen aan de situatie in BE.

Dat slaat werkelijk nergens op.

Wegenbelasting van mijn ICE: €140.
Benzine in BE: +- €1,40/l
Verzekering (full omnium): €580
Niet iedereen kan thuisladen
Nieuwprijs van mijn wagen was exact de helft van hetzelfde type, maar met elektrische aandrijving.
Rijbereik: 600km, 0 tot 100% tanken: 2 minuten , dezelfde in EV versie: 230km en volladen: een paar uur
...

[kiang]

Je bent jouw (NL) situatie aan het gelijkstellen aan de situatie in BE.

...Waar stel ik dat mijn situatie van toepassing is op België? Voor zover ik weet is tweakers ook geen Belgische website, dus ik snap niet waarom je stelt dat ik de Nederlandse situatie op België projecteer, dat doe ik niet.

Alles dat je noemt heb ik ook al vermeld, en ik sluit af met de boodschap dat iedereen voor zichzelf moet berekenen wat het financiële plaatje is, en dus je eigen waardes moet gebruiken in de vergelijking.

Waarom je dan boos JOUW situatie gaat uitleggen om mij tegen te spreken snap ik niet goed; je doet exact wat ik iedereen hier aanbeveel en komt voor jouw situatie tot een andere conclusie. Prima, leuk voor je. Enige advies dat ik je geef is overwogen geen nieuwe autos te kopen: zowel ices als EVs verliezen 30% van hun waarde zodra je wegrijdt van de dealer. Dat vond ik persoonlijk een idioot slechte deal, als je bedenkt dat je ook een auto met amper 100k op de teller voor minder dan de helft kan kopen.

[Reactie gewijzigd door kiang op 23 januari 2026 11:08]

[cadsite]

Wie is er boos?

[Reactie gewijzigd door cadsite op 23 januari 2026 18:12]

[krakendmodem]

Als ik het verhaal van Kiang zo lees, dan lees ik eigenlijk alleen dat hij de mogelijkheid heeft om in Belgie te tanken, maar voor de rest gewoon NL prijzen rekent.

Als ik in de buurt van Belgie zou wonen zou ik namelijk met dezelfde beredenering gaan rekenen en ook daar gaan tanken.

[svenk91]

Voor die 5000 euro ga je een Nissan Leaf krijgen die nog geen 200km kan rijden op 1 lading. Mijn mrb zou verdubbelen, de Leaf is immers 2x zo zwaar, en dat verschil loopt verder op na 2028. De verzekering van elektrische auto’s is een stuk duurder. Ook een EV heeft wel eens wat extra onderhoudskosten boven op de grote beurt (mijn auto is ook een stuk goedkoper aan onderhoud dan die van jou).

Thuis laden is ook geen optie want geen eigen oprit, de meerderheid van de woningen in Nederland heeft geen eigen oprit. Een eigen oprit zal voor de doelgroep die goedkopere autos koopt alleen maar zeldzamer zijn dan gemiddeld. Dus op brandstof kosten is de winst ten opzichte van mijn auto die 4,3l/100km haalt maar klein.

Nou heb ik geen Corsa, maar reken er niet op dat de Leaf je meer dan een paar honderd per jaar bespaart tegenover een A-segment als je veel rijd. Als je weinig rijd zal de Leaf duurder zijn. En dan zit je wel met nadelen als het gewicht en de beperkte range van zo’n goedkopere Leaf.

Ik zou graag elektrisch willen rijden, ik vind het veel fijner en doe ook veel met duurzaamheid, maar met hoe weinig ik rijd zit daar ook geen grote winst. Maar als ik een EV wil die ook nog past bij wat ik aan range nodig heb dan ga ik fors meer betalen per maand en moet ik nog even 6000+ euro bij leggen na verkoop van mijn huidige auto. Dat is gewoon veel voor veel mensen. En ja, dan heb je ook wat meer luxe zoals een grotere auto en luxe features, maar dat heb ik allemaal niet nodig en is mij weinig geld waard.

[DaMonkey]

Maar hier vergelijk je een oude corsa met een "oude" leaf.

Ik moet zeggen, ik ken niks van autos, de modellen, hoe groot ze zijn, het onderhoud, ... Ik rijd niet veel (4/5 thuiswerk), dus moet geen super auto met opties hebben, alleen iets dat mij betrouwbaar van punt a naar punt b brengt. Dus ik koop nieuw (tuurlijk, zegt niet altijd iets over betrouwbaarheid, maar het helpt).

Een hyundai i20 van 20.000 voldoet voor mij. En hier ga ik waarschijnlijk de mist in, omdat ik niks van autos ken, maar uw vermelde id4 kost 42.000. Zoek ik de nieuwprijs van een leaf (ik ga er vanuit dat dat een budget ev is gezien de eerdere vergelijking) zit die nog op 38.000.

Aan 1.200 per jaar goedkoper, kost het mij nog steeds 15 jaar om het verschil terug te verdienen. Ok, ik ken ook de verschillende onderhoudsprijzen niet, de restwaarde, ... Dus het zal wel net iets anders liggen.

Nog wat verschil: in België kost de benzine 1.4-1.5 (en eerlijk, ik den dat ik ook "maar" 0.24 ipv 0.26 betaal voor electriciteit, maar procentueel nog steeds een kleiner verschil), mijn wegenbelasting was zeker geen 1.800 (uit het hoofd onder de 400, maar ik kan fout zijn), en ik ga er vanuit dat de omnium voor een auto die 2 keer zoveel kost ook hoger gaat zijn. Weet ook niet wat een (installatie van) een laadpaal kost, maar zal ook niet gratis zijn.

Nogmaals, ik ken niks van autos, dus ik kan helemaal fout zijn. De situatie België vs Nederland is ook anders. Komt nog bij dat ik echt wel "betrouwbaarheid" wil, en mijn auto rond de 100k km inruil voor een nieuw, waardoor ik dus die 20k verschil moet goedmaken in restwaarde en kosten over ongeveer 7 jaar. Komt ook bij dat ik geen dure auto wil... Ik ben met de bouw van een huis bezig, en mij is opgevallen dat aannemers die mijn werk niet kennen en mijn i20 zien staan met goedkopere offertes komen dan degene die mijn auto niet zien en weten dat ik in de it werk. En vermits het meeste geld naar het huis gaat, is het ook niet evident 20k extra voor een auto te geven (zonder te lenen).

Dus ja, altijd leuk, hoe een ev 1200 euro per jaar bespaart, maar ik zie het echt niet rendabel voor mij en veel mensen rond mij.

[kiang]

Alles wat je zegt is zeker validen want het is persoonlijk.

Ikzelf koop nooit een nieuwe auto, daarvoor rij ik te weinig. Een tweedehands ID4 kost rond de 17.000. dat is niet gek veel meer dan de 13.000 die ik voor mijn huidige hybride betaalde.

Maar wie een nieuwe auto wil: volledig valide, en dat verandert het plaatje zeker wel.

[Kanze]

5l/100km en 15kwh/100km zijn beiden onderschat. Reken eerder gemiddeld 18-20 kwh

[kiang]

5l/100km is echt wel het werkelijke verbruik van mijn huidige auto: op lange afstanden komt die altijd uit op 4.8l/100km. Ik rond af naar 5 omdat ik natuurlijk soms ook erg korte ritjes doen (al is dat uitzonderlijk voor mij). Mocht je het je afgvaregn: ik heb een Prius wagon uit 2011.

Die 15kwh had inderdaad 17 moeten zijn voor de Volkswagen ID4, als ik nu op ev-database kijk, waar men het werkelijke verbruik weergeeft. Al is dat natuurlijk ook weer slechts een inschatting: je eigen rijstijl heeft invloed.

[Annihilism]

Waar heb je het in hemelsnaam over? Ik zeg toch niet dat een benzineauto goedkoper is? Maar denk je dat iemand die in een sociale huurwoning woont en 50 euro weekgeld heeft een leasecontract krijgt voor een duurdere EV?

Je hoeft mij echt niet te overtuigen dat een EV goedkoper rijd, daar ben ik zelf allang achter.

[Annihilism]

En jij denkt dat iemand die een corsa van 500 euro rijd wel even 5k heeft liggen voor een leaf? Dan kom je toch automatisch op leasen uit (wat ook niet gaat lukken).

[kiang]

Ik leg duidelijk uit dat, als je 1000+ per jaar bespaard, een lead wel degelijk interessanter kan zijn dan een corsa van 500€.

Zoals ik duidelijk en expliciet zeg hangt alles natuurlijk af van ieders situatie. Als je het geld überhaupt niet hebt liggen is dat erg zuur en kan het inderdaad niet, zelfs als het daadwerkelijk geld zou besparen over ene paar jaar. Dat zit je in de boots theory van Pratchet.

Ik snap niet waarom ik nu een inbox heb vol met boze mensen die me uitschelden en roepen dat een EV echt walgelijk slecht is, enkel omdat ik een berekening post met de boodschap die ook voor jezelf te maken.

[Sissors]

Maar het is dan ook goed genoeg voor zat mensen. En ze zullen alsnog prima over willen naar glasvezel, maar als het veel meer kost en ze niks oplevert, dan snap ik wel dat het niet een heel aantrekkelijk aanbod is.

[gpon]

Dat vasthouden aan oude technieken gaat de EU in de toekomst opbreken. We moeten juist een voortrekkersrol innemen en volop gaan inzetten op het moderniseren van de infra.

[jongetje]

Wat een onzin.

Of mijn vader nu met een dsl lijn zit (zoals nu) of het glasvezel abonnement neemt. Dat zorgt echt niet voor economische problemen in Europa.

Die omslag komt vanzelf wel want mensen willen kunnen thuiswerken, online tv, films etc kijken. Als je ziet wat er afgelopen 20 jaar al is veranderd. Toen zat ik nog met een 1Mbps DSL abonnement. Nu kan ik 8Gbps krijgen voor bijna hetzelfde bedrag.

[OruBLMsFrl]

Thuiswerken, online tv en flims kijken, het kan allemaal met een enkel aderpaar vdsl, vaak genoeg zie je 120-130 down / 25-30 up met die verbindingen als het maar een beetje korte kabels zijn. Niet naar een dorpskern in het echte buitengebied natuurlijk, maar glasvezel ook in dit EU plan gaat niet kilometers gegraven worden naar een boerderij.

Ben ook fan van de techniek van glasvezel, en bijna magisch dat internetsnelheden richting de 10Gbps evolueren thuis voor wie wil. Dat gezegd betaalbaar (basis) internet voor mensen die het nodig hebben is net even belangrijker. Een digitale maatschappij waarin iedereen mee kan doen.

[Arrigi]

Ik heb 50/10 en zelfs daarmee kan dat allemaal vlot. Dingen waar je wel op moet wachten: grote OS/game-updates, downloaden lokale AI-modellen, video's maken van vele gigabytes per bestand en die uploaden (kan echt uuuuuuuuuuiuren duren)

Maar streamen, thuiswerk, browsen? Easy.

[polthemol]

jouw vader niet meteen als individu, maar vele vaders die blijven vasthouden aan koper zorgen wel voor problemen. Het kopernetwerk is outdated en zit op veel punten aan wat maximaal mogelijk is. Je hebt dan ook nog het probleem dat je continu spanning moet houden op een kopernetwerk, ongeacht of er iets gebeurt of niet op die lijn. Elke lijn in stand houden kost een ~4W, tegen een 1.5 voor een glaslijn. Met koper verstook je dus een immense lading stroom voor het spreekwoordelijke geslachtsorgaan van de kat.

Het gaat dus niet alleen om snelheid over een lijn, maar ook gewoon het uitfaseren van outdated technieken, ookal zijn ze voor sommige consumenten nog afdoende (ik heb zelf nog ADSL thuis vanwege geen glasvezelnetwerk vooralsnog en ik trek de bandbreedte van mijn lijn zelden dicht).

[dikkechaap]

Verplicht investeren in glasvezel terwijl huishoudens in 2035 alles via 6G draadloos binnentrekken lijkt me niet bepaald een schoolvoorbeeld van een voortrekkersrol. Het EU voorstel voorziet gelukkig ook wel in de rol van 6G voor de toekomst, en biedt ook uitzonderingen: "However, in areas where fibre deployment is not economically viable, and no other adequate connectivity services are present, exceptions are possible." Die passage gaat over het uitschakelen van koper, maar kun je ook interpreteren in het licht van uitrol 6G: als dat snel en stabiel genoeg is zal aanleg van nieuwe glasvezel rond 2035 vrijwel nergens economically viable zijn.

[gpon]

Natuurkunde leert mij dat draadloos het nooit gaat winnen van bekabelde verbindingen.

[lenwar]

Als je blij bent met wat je hebt, houd je het toch? De televisiedienst van Ziggo wordt door velen als beter (de minste slechte?) beschouwd.

Ik heb persoonlijk geen televisie-abo en glasvezel omdat het goedkoper is. Mij interesseert het medium niks. Maar goed. Daar heb ik. Mijn buurvrouw van in de tachtig heeft nog ‘gewoon Ziggo’. Dat kent ze. Dat werkt voor haar. Dat vindt ze prettig.

Maar goed. Met ‘koper’ wordt in deze zin telefoonkabel bedoelt, en staat los van coax (ook al is die ook van koper 😊) en die wordt gewoon hard uitgefaseerd.

[zanza006]

Als consument zal de drager er niet voor toe doen. Als het internet werkt is het goed.

Ik heb zelf 500Mbps abonement via coax. Mocht ik meer betalen heb ik de mogelijkheid tot 1Gbps. Opzich zijn die snelheden toch net voldoende voor de meeste mensen.

[Moortn]

Groot gelijk hebben ze. Als een glasvezelboer een briefje in de brievenbus gooit met "Stap over en geniet van nog sneller internet en streamen in betere kwaliteit naar meerdere devices", dan zullen heel veel mensen dat zien als nutteloze reclame. Als je enkel wat e-mailed en door facebook scrolled ga je ook niks merken van die "1 gigabit verbinding".

Als je de mensen wil bereiken die 99% van de tijd offline leven, zal je echt met andere marketing moeten komen dan enkel dat je veel fijner netflix series in 4k kan streamen naar je tablet.

Om nog maar de zwijgen over de beunhazen die ze vaak inhuren om de kabels aan te leggen (en de stoep schots en scheef achterlaten).

[rene_fb]

Maar sommige mensen blijven glasvezel weigeren omdat kabel ‘goed genoeg’ is.

Omdat kabel één fundamenteel voordeel heeft: DVB-C.

Nu kan men technisch prima dvb-c over glas sturen en thuis naar coax omzetten, maar dat is iets dat geen glasvezelboer aanbiedt, of er inmiddels mee is gestopt.

Het advies is dikwijls; koop/huur maar een kastje of instaleer onze app op je inmiddels niet meer ondersteunde tv.

Soms is nieuwer niet altijd beter...

[mbovenka]

Jonaz doet nog DVB-C, maar ze zijn daar inderdaad wel de enige in voor zover ik weet.

[TMT]

Nog even... DVB-C tot eind 2026

Groot nadeel van IPTV (van Proximus) in mijn ervaring is dat de bitrate soms te laag is als er complexe beelden zijn, gigantische macroblocks en zo. DVB-C had dat probleem nooit in mijn ervaring

[SPee]

Ik had het beste van 2 werelden: TV via coax en internet via glas.
Helaas werd mijn kabelaar opgeheven en werd ik overgezet naar het moederbedrijf. "alles zou hetzelfde blijven". Maar TV kon alleen via een kastje, geen DVB-C meer. En met internet heb ik ook geen eigen IP meer.

[Isnowiz]

Kabel (coax) is hier in mijn dorp in handen van een lokale kabelaar waar ik al heel lang een tevreden klant ben. DVB-C is een grote plus bij coax.
KPN heeft hier glasvezel gelegd.. Overstappen betekent dus dat ik van een kleine organisatie met prima product/support moet gaan overstappen naar een grote onpersoonlijke telecommer, dat ik meer moet gaan betalen, geen DVB-C meer heb en dus ook nog extra kastjes moet gaan aftikken..

Plus dat de lokale kabelaar ophoudt te bestaan als iedereen naar KPN overstapt, want zelf mogen ze in deze straat geen glas mee leggen omdat KPN er al ligt.

Samengevat: hogere kosten, extra kastjes, afscheid moeten nemen van mijn vertrouwde kabelaar.. Ik voel echt totaal geen behoefte om over te stappen op glas. Heeft niets met weigeren te maken, de glasvezel ligt er, maar qua gemak ga ik er op achteruit.

[MichaelBelgium]

95% van alle EV's zijn bedrijfs- of salariswagens hier. Geen enkele slimme particulier zal kiezen voor een EV

Te duur, weinig range, lange oplaadtijden, infrastructuur ondermaats, ...

[mhaket]

Ik ken toch genoeg mensen die particulier EV rijden, ik bezit er twee. Dus je stelling gaat niet op (of je moet mij als dom bestempelen).

In Nederland zijn heel veel mensen die privé en EV rijden, zeker de hogere inkomens.

[spawnagain]

Heb je deze ook echt gekocht of is het lease?

[Blokker_1999]

Vreemd, ik zit al aan mijn tweede, particuliere EV. En ik vind mezelf nu niet direct dom.

Te duur? Niet echt. Op gebied van TCO lager dan een vergelijkbare brandstofwagen.

Weinig range? Geen idee hoe lang jij elke dag onderweg bent, maar zelfs een Dacia Spring heeft meer range dan wat ik nodig heb. En op de lange afstand wil ik echt geen 5 uur aan 1 stuk doorkarren. Een stop elke 2 a 3 uur is voldoende.

Lange oplaadtijden? So what. 's Avonds inpluggen, 's ochtends uittrekken. Ik verlies minder tijd aan laden dan een brandstofrijder nodig heeft om te tanken. En op lange afstanden is de wagen al weer klaar voor de volgende stint nog voor ik van het toilet terug ben.

Welke infrastructuur is ondermaats? Die in je woning heb je zelf in de hand. Onderweg kom je voldoende snelladers tegen als je wat langere afstanden doet en ik ken ook niet veel dorpen meer waar je ook geen trage laadpalen vindt om overdag bij te laden terwijl ik er mijn zaakjes doe.

[Ocin32]

Nou, ik denk niet dat er veel consumenten zijn die zich bezighouden met de efficiëntie of lagere energiekosten van de verbindingstechniek. Het gaat uiteindelijk om het resultaat en de prijs. Een "standaard" ziggo verbinding is voor velen een betrouwbare verbinding voor een vergelijkbare prijs van glasvezel.

Sterker nog, ik denk dat een veelvoud van de niet-tweakers overstappen naar glasvezel puur vanwege de reclames en beloftes van supersnel internet. Wat dat in de praktijk moet betekenen en wat ze met veel hogere uploadsnelheid aan moeten weten ze mogelijk niet, als er maar met veel mensen tegelijk in huis genetflixed, socials en gegamed kan worden.

[John Duh]

Voor mij was (V)Dsl ook voldoende, met een praktijk snelheid van 100 Mbit/s down en 30 up omdat naast de wijk verdeelkast woon. Ik ben niet tegen glasvezel, maar omdat er bij de geplande aanleg binnenshuis graafwerk in de kruipruimte nodig bleek te zijn en ik geen behoefte had in een zgn. glasvezel saga, ben ik afgelopen zomer naar Ziggo overgestapt die exact dezelfde snelheid biedt. Het feit dat ik er destijds een jaar gratis Disney+ en een TV bij kreeg maakt die keuze ook makkelijker...

Wat ik mij nu wel afvraag is of dat al dat koper in de grond blijft zitten of dat dat er ooit nog een keer uitgehaald wordt.

[zeurkous]

Uiteraard blijft dat koper in de grond zitten.

Het eruit halen kost meer dan het koper waard is

[djfox741]

Ja, als de kabel [lees: Coax] voortreffelijk werkt en een veel fijnere interface heeft op zowel app als de hardware dan KPN, waarom zou ik dan dat glas moeten hebben.

Ook bij mij is al jaren geleden dat glas in de grond gegaan maar zelfs de Onderaannemer heeft geen flauw benul wanneer en of dat nog word aangesloten.

[TPar]

Ook verbruikt koper een pak meer energie. Het afsluiten van een kopernetwerk is dus een gigantische operationele kostenbesparing. En nog milieuvriendelijker ook.

[Manderlay1]

Ik weiger omdat ik niet zelf mag kiezen waar de kabel binnenkomt. Heel het huis ligt vol met netwerk kabels van uit de kelder waar de coax kabel binnenkomt in een wachtbuis en vandaar uit vertrekken naar het volledige huis.

Ze willen via andere kant van huis binnenkomen. Kortere kabel. Dan moet alles met wifi. Want dat is binnen 25j de badkamer en dus geen netwerkkabel daar.

Dus ik weiger omdat ik niet mag kiezen ook niet als ik extra betaal.

[ruftman]

Ik blijf vooralsnog inderdaad op (coax) kabel omdat Odido de enige aanbieder.is van glasvezelinternet in mijn gemeente.

Odido lag er vorig jaar iets van 4 of 5 keer uit ivm een landelijke storing? En Ziggo lag er bij mij 1 keer uit.

[pOZOR jED]

De EU is de laatste jaren vooral van het uitstellen van maatregelen, daadkracht is weer ver te zoeken.

Maar goed, we wachten nog wel 9 jaar dan tot we overal glas hebben. Gelukkig hebben we hier kabel als alternatief, want als je het puur van (oude) kopernetwerken moet hebben, loop je nu al aardig achter de feiten aan, laat staan over 9 jaar. Een beetje snel internet is toch eigenlijk net zo noodzakelijk als stroom en stromend water anno 2026 ;)

[Archcry]

En daarmee zeg je het precies goed, een "beetje" snel internet. In principe heeft de gemiddelde consument aan een lijntje van 50 of 100 Mbit/s genoeg voor de echt belangrijke levensbehoeften. Daarop kan je zelfs comfortabel nog een beetje on-demand streamen.

Nu moet ik wel even advocaat van de duivel spelen. Maar bovenstaande kan via DSL ook. Ik zou het zelf niet willen gebruiken maar je zou kunen beargumenteren dat DSL voldoende is voor het strict noodzakelijke. De rest is comfort.

[Magic]

Dat hangt natuurlijk wel af van wat je strikt noodzakelijk vind. Als voorbeeldje merkten we bijvoorbeeld tijdens de coronaperiode dat scholieren met een slechte internetverbinding meer moeite hadden met het volgen van online onderwijs dan scholieren met een goede verbinding.

Aangezien wij allemaal vinden dat kansenongelijkheid binnen de onderwijs mogelijkheden niet kan, is de minimale snelheid (en óók stabiliteit wat in het geval van DSL in het buitengebied nog wel eens schort) wellicht dus hoger dan je denkt.

edit:
het argument van artikel 23 is niet accuraat.

[Reactie gewijzigd door Magic op 23 januari 2026 12:03]

[Archcry]

Ik ben het daar ook mee eens. Deze colleges werden echter via Teams gegeven, neem ik aan. De verbindingssnelheid die nodig is voor een Teams-call met presenteren ligt rond de 25 Mbit/s. Dat betekent dat je met een verbinding van 50 Mbit/s in principe gewoon een college zou moeten kunnen volgen. Daarbij ga ik er dus vanuit dat de verbinding ook stabiel is, qua snelheid zou het in elk geval moeten kunnen.

[Magic]

Daarin vergeet je dat er in een gezin vaak meerdere kinderen zijn die tegelijkertijd een college online moeten volgen :)

[Miglow]

En dat bij heel veel mensen in huis de WiFi ruk is omdat het provider modem liefst uit het zicht in de meterkast staat en kinderen dan op hun slaapkamer met de deur dicht hun lessen moe(s)ten volgen.

[mbovenka]

Dat dus. Dan kan je 8 gigabit hebben, maar als je eigen interne netwerk ruk is werkt het nog niet.

[Miglow]

Inderdaad. Mensen geven dan 80+ euro per maand uit voor super snel internet, maar 100-200 euro investeren voor een of twee goede accespoints zodat ze ook van die snelheid kunnen profiteren is er niet bij, want de provider moet het oplossen of ze kopen een stopcontact wireless repeatertje van een paar tientjes. Zelfs meegemaakt dat iemand er 3 had, nooit ingesteld en wel iets betere wifi naar eigen zeggen, maar nog niet helemaal je van het. 🧐 Maar toen ik ze vervolgens met de fabrikant app ingesteld had ging de vlag uit.

[ccnl]

De verbindingssnelheid die nodig is voor een Teams-call met presenteren ligt rond de 25 Mbit/s.

Bandwidth requirements: Best performance 4000kbs

[GertMenkel]

Met de caveat:

Minimum Bandwidth requirements for video calls are up to 240p resolution, screen sharing content frame rates adaptive 1.875fps to 7.5fps, and Together Mode/Large Gallery video up to 540p resolution.

Recommended Bandwidth requirements for video calls are up to 1080p resolution^*, screen sharing content frame rates adaptive 7.5fps to 30fps, and Together Mode/Large Gallery video up to 1080p resolution^*.

Best Performance Guidance allows higher fidelity video for larger attendee meetings, high loss environments, and higher motion content with screen sharing content frame rates adaptive 15fps to 30fps.

"Best performance" betekent "hogere kwaliteit dan 7.5fps tot 1080p" met een sterretje "^*Expect up to 1080p quality but depending on your network conditions, video resolution, and quality will be optimized accordingly.".

Oftewel: plan voor 4000kbps voor een iets hogere kwaliteit dan de kwaliteit die je moet plannen voor snelheidswijzigingen op basis van hoeveel kbps je verstookt. Ik zou er niet te veel waarde aan hechten tenzij je plant voor een netwerk van 1000 mensen.

Die 4mbps upload is op DSL (en de slechtere kabelboeren) een groot probleem. Een 25mbps down abbo heeft dikwijls een uploadcapaciteit die daar onder ligt en het netwerk begint te lijden zodra iemand daar meer dan 80% van gebruikt. Met twee mensen die thuis les krijgen, zet je zelfs een 50/10-verbinding onder druk. Dingen als TCP ACK's beginnen te verdwijnen en packet loss-compensatie triggert, en dan gaat de bruikbaarheid van de downstream snel, hard omlaag.

[Reactie gewijzigd door GertMenkel op 23 januari 2026 10:36]

[jongetje]

Meten is weten.

Hoe groter je venster hoe meer bandbreedte teams gebruikt. Maar zal tussen de 2 en 5 Mbps liggen.

Als ik netflix kijk (HD) variant gebruikt ik tussen de 1 en 3 Mbps.

Allebei gemeten op mijn pc en router.

Hoe kom jij bij 25Mbps?

[GertMenkel]

Gemeten bij Google Meet vanochtend: 12mbps down, 8mbps up. Iets meer zodra iemand ook nog eens schermen gaat delen. Je ziet hem wel even op lagere kwaliteit inspringen maar dan is de tekst totaal niet te lezen.

Netflix is niet te vergelijken omdat die betere compressiemethodes kunnen gebruiken omdat ze het volledige videobestand hebben. Daarom zie je ook zo'n kwaliteitsverschil tussen Twitch streams en Youtube uploads, bijvoorbeeld, ondanks dat dezelfde bandbreedte wordt gebruikt. Hoe effectiever je comprimeert, hoe meer latency je introduceert, en dat is bij videobellen en video-on-demand een hele andere afweging.

[koppie]

We vergeten ook nog dat de assymetrische verbinding juist bij videobellen een uitdaging zijn, en dat ook de ping-tijden enorme invloed heeft op een goede werking. Zeker als dat ook nog fluctueert. En door overspaak is die kans gewoon groter met koper.

[bzzzt]

...scholieren met een slechte internetverbinding...

Maar ligt dat aan het medium (glas of koper) of aan goedkope providers die kansloos slechte modems inkopen om de kosten te drukken? Of een te hoge overboeking op hun eigen netwerk accepteren?
Ook al haal je niet de hoogst mogelijk snelheid, hoeft een verbinding niet per se instabiel te zijn.

[Yariva]

Precies wat je schrijft. De stabiliteit en latency van DSL is hier veel bepalender dan de snelheid.

Ook de voornaamste reden om over te stappen op glasvezel. Niet dat je 1Gb/s door een pijpje kan trekken. Wel dat je latency enorm zakt en de lijn rete stabiel is.

[wiseger]

In artikel 23 komt het woordje 'kansengelijk' in het geheel niet voor.

Het is ook een niks zeggende term, de invloed van ouders op de kansen van hun kinderen op school is enorm. Betrokken ouders die hun kinderen helpen versus ouders die het weinig kan schelen, dat maakt het grote verschil.

Dus nee, wij vinden niet allemaal dat kansenongelijkheid binnen het onderwijs niet kan. Het staat niet in de wet en sowieso zijn heel veel mensen er tegen dat de staat elke keer maar alle verantwoordelijkheid van falende ouders over moeten nemen. Want het moet allemaal wel ergens van betaald worden.

[Magic]

Je hebt inderdaad gelijk dat het er niet zo staat, toch wordt het binnen de onderwijsinstellingen en gemeentes wél zo begrepen en is dan ook toegevens vaak een discussiepunt, daar wordt dan ook vaak de letter van de wet en de gedachte van de wet genoemd. Misschien is dat het geval.

Maar ik herken ook dat ten tijde van het afschaffen van de studiebeurs dit argument ook onderuit werd gehaald.

[wiseger]

Ik weet dat dit een wens van Groenlinks-PVDA is, ze hebben een voorstel voor aanpassing van de grondwet ingediend echter daarin is de kansengelijkheid passage behoorlijk afgezwakt:

Dat onderwijs de gelijke kansen, persoonlijkheidsontplooiing en kennis van basiswaarden van de democratische rechtsstaat moet bevorderen;

Zelfs al zou deze grondwetwijzing uiteindelijk realiteit worden dan nog kan je uit bovenstaande tekst niet afleiden dat glasvezel aanleg verplicht is omdat anders kinderen in een huishouden met glasvezel meer kansen zouden hebben dan kinderen in een huishouden zonder glasvezel.

Gemeentes mogen voor een deel hun eigen beleid maken. Alleen zullen ze dat dan wel zelf moeten bekostigen.

Amsterdam is een voorbeeld van een gemeente die vaak maatregelen invoert om arme mensen te helpen. Echter hebben ze wel problemen met het financieren van die zaken. En dan wordt het vaak bedelen bij de landelijke overheid. Die steeds vaker nee zegt, want het is niet eerlijk om Amsterdam elke keer maar extra geld te geven en provincie steden niet. Dus gratis glasvezel voor de minima met kinderen zie ik in bijvoorbeeld Amsterdam niet gebeuren.

https://www.amsterdam.nl/werk-en-inkomen/regelingen-bij-laag-inkomen-pak-je-kans/regelingen-alfabet/

[Prince]

En vergeet het stroomverbruik niet. Een enkele VDSL lijn verbruikt continu +/- 5W.
Je kan eigenlijk rekenen op 50kWh per jaar per lijn. Proximus heeft +/- 2M lijnen. Indien alles VDSL zou zijn, dan zou dat ongeveer 100GWh zijn per jaar; voor hen zal dat pakweg 15M € zijn puur aan stroom.

Glasvezel daarentegen verbruikt per lijn per jaar +/- 10kWh (1W ongeveer). Indien alles glasvezel zou zijn, dan is dat niet enkel een reductie tot "maar" 20GWh per jaar, maar ook in kosten dus maar 3M €. (niet dat we die 12M € besparing in onze prijs zouden zien hoor. Dat is 'maar' 6€ per lijn per jaar of dus 50ct per maand. Een hete druppel op de prijsplaat bij Proximus...

Wel goed voor het milieu, gezien die 80GWh die bespaard wordt ongeveer gelijk staat aan het jaarverbruik van 23.000 gezinnen.

Dit wordt natuurlijk teniet gedaan door de 5G uitrol. Deze wordt vaak bestempeld als de meest ecologische variant voor mobiele data, maar dat wringt een beetje bij mij. Deze is zuiniger per GB (omdat hij snel is), maar een zendmast verbruikt sowieso ~2x zoveel en je hebt er ook meer van nodig...
4G zendmast verbruikt pakweg 3kW tot 6kW en een 5G zendmast verbruikt 6kW tot 10kW.
Yep, dat is 50MWh per jaar voor 1 enkele 5G zendmast.... (of het stroomverbruik van 15 huishoudens)
Dat betekent inderdaad dat een VDSL naar glasvezelmigratie stroom bespaart, maar die stroom wordt bijna exact verbruikt door de 4G naar 5G migratie (voor het macro-site niveau - je hebt ook nog small cells die strooom verbruiken - daar zijn er pakweg 20.000 van en deze verbruiken ~200W)

[pOZOR jED]

DSL: 35 mbit maximaal hier, gewoon in een nieuwbouw wijk in Nederland... dan hebben we het nog niet over afstanden die ze in andere landen moeten afleggen, dan zakt de snelheid nog verder weg Dan moet je niet hopen dat je computer een update krijgt, want dan ben je de komende 3 uur zoet en kun je de tv wel uit laten.

[Archcry]

Mijn reactie gaat over de situatie “hier”, zoals je zelf ook aangeeft in je eerste reactie. Mijn argument is dat voor het strikt noodzakelijke een DSL-lijn, zelfs met 35 Mbit/s, voldoende is. Een update binnenhalen is wenselijk, zeker wanneer het om een beveiligingsupdate gaat, maar de snelheid waarmee dat gebeurt is mijns inziens niet relevant als we het over “strikt noodzakelijk” hebben. Dat iets snel gaat, valt voor mij eerder onder comfort.

Wat ik onder strikt noodzakelijk zou verstaan, en wat je dus als een primaire levensbehoefte zou kunnen beschouwen, is het kunnen opzoeken van kennis en het kunnen informeren van jezelf, bijvoorbeeld in noodsituaties.

[Reactie gewijzigd door Archcry op 23 januari 2026 08:18]

[pOZOR jED]

De mensen hier in de wijk die ik ken en DSL hebben geprobeerd, klaagden steen en been en zaten zo snel als het contract het toeliet weer op Ziggo (of hadden tijdelijk 2 aansluitingen) Dus dat 35mbit werkbaar is? Nee, zelfs mensen die je als normale consument kunt beschouwen vonden het niets. Wellicht omdat ze beter gewend waren, wat in het buitenland niet altijd op gaat.

[Reactie gewijzigd door pOZOR jED op 23 januari 2026 08:19]

[Archcry]

En dat zal ik ook niet gaan tegenspreken. Ik snap je volledig, 35Mbit/s is niet meer van deze tijd en totaal onbruikbaar als Tweaker. Maar als we het over "noodzakelijk" hebben dan worden de eisen toch echt anders. Er is een lijn waar "noodzakelijk" eindigt en "comfort" begint als je het over snelheid hebt.

[Marve79]

Vergeleken vroeger is mijn bandbreedte verbruik thuis echt extreem afgenomen. Ik weet nog toen ik Cistron 100 mbit DSL had, ik was constant aan het downloaden. Nu gaat alles in het DC via een seedbox en stream ik wat ik wil kijken en in de regel gebeurt dat amper.

En wij zijn met 5, laatste maand heb ik 800 GB verbruikt.

[surcharge]

35 mbit hoeft niet per se een probleem te zijn, mits QoS goed is geconfigureerd en maatregelen genomen zijn tegen bufferbloat.

Updates kunnen worden uitgevoerd met de bandbreedte die over is, in het algemeen maakt het niet uit of je die een dag eerder hebt of niet. De TV zou je daarentegen wel normaal willen kijken dus die heeft dan prioriteit op het netwerk.

Zelfs met Gigabit netwerk is dit belangrijk, maar raak je normaal de limieten niet zo snel.

Bufferbloat zorgt voor vertraging van je netwerk bij verzadiging, of je nou 10 mbit of 1 gbit/s hebt.

[mr_evil08]

Je kan Qos en wat je wil maar soms gaat het gewoon niet, dan ga je terug naar de tijd waarbij het normaal was om je pc 24/7 aan te hebben voor de downloads.

Zoon wil gamen, mams wil Netflix kijken en Pa wil ook video kijken, dat gaat niet over een 35mbit verbinding.
De tijd dat games nog offline waren is inmiddels ver achter ons, updates zijn echt enorm.

100mbit zou wel lukken, 35mbit is echt te weinig anno 2026, tenzij je single bent en overal rekening mee kan houden.

Mensen kijken teveel naar eigen situatie waarbij er weinig digitale zaken worden gedaan.

[Reactie gewijzigd door mr_evil08 op 23 januari 2026 11:40]

[akatar]

Mag ik eens vragen wat voor verbinding jij hebt?

Zal misschien niet zo zijn maar ik maak vaker mee dat mensen die vinden dat 35Mbit voldoende is (voor een ander) vaak zelf een snelle verbinding hebben.

Als ik mijn ps5 opstart en ik moet eerst mijn spel updaten (tig gigabyte) waardoor ik hem pas morgen ofzo kan spelen maakt voor jou niets uit, maar vind ik vervelend.

(wacht al jaaaaaren op glasvezel hier, alleen vdsl beschikbaar)

[Pietopdeheuvel]

Realistische snelheden bij slechte condities liggen doorgaans tussen 1 en 20 Mbit/s voor download:

• Bij ouderwetse ADSL2+ kan het zakken tot 1-5 Mbit/s als de afstand meer dan 3-4 km is of er veel storing zit.​
• VDSL/SuperVectoring (tot 200 Mbit/s theoretisch) presteert bij "tegenzitten" vaak rond 10-30 Mbit/s, bijvoorbeeld door koperdegradatie of interferentie van andere lijnen.

Heb er dikke ellende mee gehad, hier in Duitsland. De Deutsche Post zei dat het Internet snel genoeg was en toen kwam er een glasvezel aanbieder in het dorp, van dikke poep door een trechter ging ik naar Full Blown Noro met laxeermiddel.

[Reactie gewijzigd door Pietopdeheuvel op 23 januari 2026 08:35]

[bzzzt]

Uiteraard zijn er probleemgevallen waar glasvezel minder gevoelig voor is, maar het hele idee van VDSL is juist dat alleen de laatste meters met koper worden afgelegd. In de praktijk zou je dan vrijwel altijd de max. lijnsnelheid (100Mbit per aderpaar) moeten halen.
Geen idee waarom ze in Duitsland er dan alsnog kilometers koper aan hangen. Dan is de hele investering in VDSL zinloos.

[Z80]

Deutsche Telekom heeft door de wijken in dorpen en steden kasten geplaatst om de afstand tot de woning kleiner te maken. Maar het oude koper, vaak ouder dan 50 jaar, bleef in gebruik. Daar krijg je met heel veel moeite 50Mbit over als de kabel droog is. Bij vochtige grond of lassen in de bekabeling dan is het sneller om een postduif te sturen. Bij nieuwe kabels heb je gelijk en is de 100Mbit wel haalbaar.

Ook ik ben direct overgestapt toen glas beschikbaar kwam. Letterlijk zicht op de centrale waar de dslam van DT in hangt. Op kruip afstand. Maar door oude kabels nog steeds een brakke verbinding. Wat volgens DT niet aan hun kabels/verbindingen lag.

[Soeski]

Ja, in Nederland net zo. VDSL kwam wel verder dan ADSL qua snelheden, maar de afstand tot de centrale was altijd bepalend. 30Mbit was al heel wat, zelfs in bevolkte gebieden zoals Leiden. De centrale in Leiden centrum zat/zit zo vol dat het amper lukte.

[bzzzt]

Bij VDSL loopt de koperdraad tot de straatkast, niet de centrale. Door de kortere afstand kan de snelheid ook omhoog naar 100Mbit per koperpaar. Als je 'straatkast' een paar km verder weg staat verdwijnt dat voordeel en maakt het weinig uit welke DSL soort je gebruikt.
Als je op 30Mbit blijft hangen heb je of een waanzinnig slechte koperdraad of storing of woon je heel erg achteraf.

[vladimirN]

Lol, dat eerste klinkt toch gezonder

Maar herken het helemaal. ADSL was hier gelimiteerd to 7down 1 up en dat was op het eind zelfs niet meer te doen voor thuis werk. Sindsdien is Ziggo (helaas) het enige alternatief via de kabel
EEn mobiel met ongelimiteerde databundel zou zelfs een betere deal zijn.

Kan niet wachten tot de glasvezelboeren eens wat draadjes gaan doortrekken

[Soeski]

nou, ADSL was niet alleen bij jou gelimiteerd op die snelheden; de absolute max was 8/1 dus jij kreeg bijna max :)

[Pietopdeheuvel]

Hoe snel DSL is ligt aan veel factoren, afstand tot centrale, interferentie, tegelijk up en download etc

Glas is toekomstbestendig. Wanneer het glas er eenmal ligt kan je daar over 1 vezel gigantische hoeveelheden data over versturen, en dat verbeterd nog met betere technologie (door steeds meer kleuren te gebruiken en polarisatie), up en download beinvloeden elkaar niet.

Heb je dat niet nodig? “640K ought to be enough for anybody” zei Bill Gates

[_Pussycat_]

Nee, dat zei Bill Gates niet.

[bzzzt]

Heb je dat niet nodig? “640K ought to be enough for anybody” zei Bill Gates

Dat zei Bill Gates niet, maar afgezien daarvan heeft niemand zin om nu voor terabytes aan geheugen te betalen waar je nog niets aan hebt omdat het misschien ooit de standaard wordt.

[Pietopdeheuvel]

Niet alles wat mank gaat is een vergelijking

[Wailing_Banshee]

Het grote probleem van DSL is dat dat zo vreselijk afhankelijk is van factoren...

Ik zou met DSL niet on-demand kunnen streamen in m'n eentje, laat staan al je een gezin zou hebben. Gewoon omdat de kast zo ver weg staat, dat we hier 5/1 hebben.

Met het kopernetwerk van ziggo hebben we geen enkel probleem, dat is gewoon stabiel op een hoog genoege snelheid, ook al is het geen 1Gbit...

[Coolstart]

de duivel spelen. Maar bovenstaande kan via DSL ook. Ik zou het zelf niet willen gebruiken maar je zou kunen beargumenteren dat DSL voldoende is voor het strict noodzakelijke. De rest is comfort.

Comfort is toch niet het juiste woord. Netflix is toch ook comfort? Zo raar.

Landen die volledig verbonden zijn met glasvezel hebben meer brandbreedte + lagere latency in zijn geheel ook de backbones worden sneller en veel stabielier.

Puur door meer bandbreedte en lage latency (los van snelhed) ontstaan er al nieuwe toepassingen. Denk aan cloud gaming.

Ook werken er meer mensen thuis. Maar omdat mijn verbinding te traag is moet ik vaak nog de baan op want 100Gb versturen gaat niet over mijn Coax verbinding terwijl dat met glasvezel nog doenbaar is. Dat is voor mij geen overbodige luxe of comfort.

Een ander punt is latency. Als je op 1-3 ms en veel upload hebt dan kan je effectief realtime games draaien in de cloud.

Als iedereen het potentieel heeft om 1Gbit upload aan te vragen dan gaan ook daar services uit groeien. Denk aan een decentraal netwerk van mini-servers.

Ik hoop dat we snel af zijn van dat koper.

[Coolstart]

De EU is de laatste jaren vooral van het uitstellen van maatregelen, daadkracht is weer ver te zoeken.

Tegelijk krijgt de EU ook weer kritiek dat ze te snel wil gaan en geen rekening houd met de realiteit. Dus het is echt altijd iets.

Daarnaast is trager gaan soms ook sneller op de langere termijn. Glasvezel wordt ook steeds beter en dan vooral de apparatuur aan de vezel. Landen die later overschakelen kunnen zo direct de laatste nieuwe technologie installeren en zo sneller naar 100Gbit ultra low latency netwerken gaan.

Ook hebben landen met goed onderhouden coax-netwerk (En daar hoort Vlaanderen bij) voorlopig minder nood aan een snelle omschakelin, versus landen die het met een simpele telefoonkabel moeten stellen.

[lenwar]

Vraag maar in Leusden of ze het ook zo ervoeren. Ik denk wel dat ze water als meer noodzakelijk beschouwen (ook al hoefden ze alleen maar te koken)

Kabelinternet voldoet voor ongeveer 95% particulieren volledig. Voor het bedrijfsleven en diensten ligt dat allicht anders. (Ik kan me zo voorstellen dat een middelbare school, enz compleet andere eisen hebben.)

[Aganim]

want als je het puur van (oude) kopernetwerken moet hebben, loop je nu al aardig achter de feiten aan,

Ik zat in mijn vorige woning op 200 mbit/s via koper, daar was ik prima tevreden mee. De upload zal me aan mijn anus oxideren. Het ligt maar aan je eisenpakket en uiteraard hoe ver je vanaf een verdeler zit, maar koper hoeft echt niet per definitie drama te zijn. Al is het uiteraard wel minder toekomstvast.

[CriticalHit_NL]

Dan zit je vrijwel naast de centrale, dat is in vrijwel de meeste gevallen niet het geval.

Hadden dat op het werk ook, maar de upload was gewoon te karig, nu gigabit glasvezel, zit ook niemand meer echt in de weg.

[Soeski]

Als je 200Mbit had op eemn BVDSL, wat de max is, dan had je mogelijk ook 60Mbit upload (ook max). Dat is natuurlijk een prima verbinding en iets dat alleen Ziggo biedt op het duurste abo denk ik? 1000/60?

[rjmno1]

Ik heb hier ook nog alles koper en zit op 25megbit upload en 65 megbit download net de speedtest gedaan.

En alles draait we hebben ook netflix en die draait ook soepelplus alles van kpn.Volgens mij duurt dat niet meer lang voordat hier ook glassfiber licht.Zoals ik het goed gelezen heb moet dit voor 2035 dus geregeld zijn.

[Scriptkid]

@Hayte

Staat er ergens iets beschreven over de kosten voor buiten gebied. Ik woon zelf 400m buiten bebouwdekom staan gewoon veel huizen en hier is dan ook glas gelegd door delta, maar niemand heeft het aan laten sluiten op 1 woning na. Reden voor buitengebied mag men 2000 euro kabel kosten rekenen boven op de aansluit kosten. Terwijl er gigabit ziggo ligt.

Zeggen ze nu met deze act dat ze je dus toch gratis aan moeten sluiten.

[Hayte]

Ik vrees van niet, nee! Sterker nog, er gelden juist uitzonderingen voor regio's waar het voor bedrijven niet interessant is om glasvezel aan te leggen. Zoals het buitengebied...

[DeComponeur]

Ja en nee. (Sorry, onderstaand verhaal vertel ik wel een vaker)
Elke lokale overheid, gemeente, provincie, in Europa moet meewerken aan de aanleg van een netwerk.
Een verstandige doorpakkende (meestal) gemeente kan met zachte hand afdwingen dat iedereen moet worden aangesloten. Een aanbesteding voor een bepaald gebied kost vaak tig miljoen. Afgelegen plekken aansluiten zijn op de totale kosten nauwelijks merkbaar. Onderhandelen is een kunst, korte versie: Als wij dat doen en versneld, moeten jullie die huizen ook aansluiten. De extra (graaf)kosten van de afgelegen woningen worden omgeslagen over het hele project en vaak komt er op de afgelegen plek een extra om(ring)leiding of een extra 5g mast mogelijkheid.
De vraag is dus, zijn er belangen voor een partij om deze extra werkzaamheden te verrichten... Jazeker want een goed meewerkende overheid bespaart (vergaderen, vergunningen, verantwoording afleggen, papierwerk, wachttijden etc.) veel meer als die extra meters die je moet graven. Bovendien telt ook nog iets als image....

[Reactie gewijzigd door DeComponeur op 23 januari 2026 09:54]

[kodak]

Welke dwang verwacht je dat een gemeente of provincie dan kan toepassen? Want in Nederland moet een gemeente gedogen dat een telecombedrijf een netwerk komt aanleggen, maar er is geen recht om daarin eisen te stellen.

Het stellen dat men bedrijven goedkoper uit kan laten zijn door het vergunnen en gedogen sneller te laten plaatsvinden staat haaks op het neutraal moeten werken. Gemeenten en provincies hebben geen taak om selectief bedrijven vermeende voordelen te gunnen boven andere belanghebbenden. Juist om te voorkomen dat bedrijven kunnen onderhandelen in de hoop op meer winst. Een gemeente of provincie mag dus niet eens zomaar suggereren dat men sneller of langzamer gaat werken als een bedrijf wel of niet iedereen gaat aansluiten.

[DeComponeur]

Het zit m in het woord vergunnen
Als een kabelaar keihard onderhandelt en zegt een bepaald adres niet te willen aansluiten kan dat.
Maar kabelaars houden gemeenten graag als vriend, zo werkt dat nou eenmaal.
In de praktijk ligt het (aanleg)initiatief bij de kabelaar, een goede gemeente stelt goede vragen:'Hoe zit dat met'. Kabelaars blijken dan vaak flexibeler dan je zou verwachten... Uiteraard werkt een financiële bijdrage ook. Kabelaars weten zelf soms subsidiepotjes (ook indirect Europese) te vinden... Witte (buitenaf) gebieden aanleggen betekent vaak toegang tot goedkopere leningen bijvoorbeeld.

[jongetje]

Europa zegt alleen maar dat je de beschikking moet hebben. Niets over de kosten.

Op die manier valt elk adres wel aan te sluiten. Mogelijk betaal je enorme bedragen maar alles kan...

[Johnny D]

Mooi laten liggen , de aansluitkosten worden vanzelf goedkoper als de kabel er jaren voor jan met de korte achternaam ligt

[GertMenkel]

Beetje zuur als je aan de rand van de dorpskern woont, maar de reden dat je die vastrechtkosten mag aftikken is de reden dat glasvezel er ligt. Zonder vastrecht had je moeten wachten tot de Europese commissie de kabel van Ziggo te traag acht, en met die kabel van Ziggo voldoe je ook al aan deze Europese eisen.

Dit soort glasvezelboeren hebben twee keuzes: of jarenlang de prijs in het abonnement meeberekenen, of een extra toeslag/afkoopbedrag om de investering het geld waard te doen maken. Als je het bedrag in de abonnementsprijs stopt, zie je er op vergelijkingssites een stuk slechter uit. Ook verschilt het bedrag per postcode of zelfs straat. Hoe risicovoller en duurder de uitrol van glasvezel is, hoe hoger de vastrechtvergoeding die het de investering waard maakt.

Plus, het afkoopbedrag is over 10 jaar een stuk voordeliger dan een abonnement nemen, maar dat afkoopbedrag rekenen ze wel per huis en niet per persoon (want anders heb je edge cases zoals wat je moet doen met persoonlijk afgekocht vastrecht als iemand bijvoorbeeld gaat scheiden).

Overigens heb je niet alleen met vastrechtkosten te maken als je in het buitengebied woont, ook in steden en zelfs op DSL kun je ermee te maken krijgen. En zo heb je wel meer kostenverschillen op glasvezel, ik kan bij Freedom op mijn adres 1000/1000 krijgen voor 53 euro per maand (AON, KPN+Fiber Operator) of 1000/1000 voor 69 euro per maand (XGSPON, KPN). Die 16 euro per maand is puur om de nieuwe investeringen in XGSPON van KPN af te kopen, wat ietwat komisch is bij Freedom als ze maar tot gigabit gaan natuurlijk.

[Reactie gewijzigd door GertMenkel op 23 januari 2026 10:57]

[Scriptkid]

dat is dus het kromme,

Waarom moet ik 2K betalen terwijl men 400 meter verder op dat niet hoeft terwijl huizen net zo ver uit elkaar liggen,

EN

ik heb een ziggo kabel liggen die komend jaar 10GB kan doen met Docsis 4.

Zelfde huizen konden dat ook met docsis 4 maar daar mag het gratis aangelegd worden.

[GertMenkel]

Waarom moet ik 2K betalen terwijl men 400 meter verder op dat niet hoeft terwijl huizen net zo ver uit elkaar liggen,

Waarom moet ik 21% BTW betalen en de mensen die 30 kilometer naar het oosten wonen maar 19%? Omdat ik nu eenmaal hier woon en niet 30 kilometer naar het oosten.

Iemand heeft ergens een grens moeten trekken waar de dichtbevolkte, kansrijke, investeringsaantrekkelijke wijk eindigt en waar het minder aantrekkelijke gedeelte begint. Leg de grens voorbij jouw huis en je buurman is ineens degene die de pineut is. Enzovoorts, enzovoorts, tot je bij de volgende bevolkingskern bent. In theorie had je met je straat kunnen samenkomen om voor te stellen aan de "gratis" glasvezeluitrol 400 meter verderop om ze te overtuigen de uitrol net wat verder uit te breiden, maar met kosten van zo'n 20.000 euro per kilometer (en dan zit je aan de goedkope kant) kun je maar beter veel huizen bij elkaar in de buurt hebben die glasvezel willen, anders gaan ze de gok niet nemen.

Aangezien er stoepen/wegen/grond moet worden opengebroken waar vergunningen bij komen kijken, zit de arbitraire grens vaak bij een (stuk) weg. Zit je met je achtertuin tegen een wijk met glasvezel aan dan gaat men niet zomaar door achtertuinen een glasvezelkabel trekken want zo blijft er een spinnenweb aan wel-niet-aansluitingen over (helemaal als er ook nog eens iemand percelen gaat splitsen). Reparatie en onderhoud is nu al moeilijk genoeg, stel je voor dat ze ook nog eens bij de achterbuurman zijn nieuwe vijver leeg moeten pompen omdat die de kabelbundel geraakt heeft.

Geen enkel netwerk wordt gratis aangelegd. Iemand moet de kosten maken voor de vergunningen, graafwerkzaamheden, hardware, koop of huur van netwerkapparatuur, en aansluiting op de backbone. De reden dat sommige uitrollen duurder zijn dan anderen is dat de kans dat je winst haalt uit een straat met 100 huizen van dezelfde lengte als een straat met 10 huizen een stuk hoger is en investeerders sneller bereid zijn het risico te nemen van de lagere vastrechtkosten. De mensen die glasvezelnetwerken hebben betaald, willen met een jaar of 30 hun geld terugzien.

[Reactie gewijzigd door GertMenkel op 23 januari 2026 12:33]

[Scriptkid]

Waarom moet ik 21% BTW betalen en de mensen die 30 kilometer naar het oosten wonen maar 19%? Omdat ik nu eenmaal hier woon en niet 30 kilometer naar het oosten.

Dat klopt niet 30 km verder zelfde BTW tarief , Jij hebt het waarschijnlijk over een totaal ander land.

Iemand heeft ergens een grens moeten trekken waar de dichtbevolkte, kansrijke, investeringsaantrekkelijke wijk eindigt en waar het minder aantrekkelijke gedeelte begint.

Waarom is dat anders bij Water, electra, riool daar zijn alle bijdrages exact het zelfde.

Fiber is ook maar gewoon NUTS

maar met kosten van zo'n 20.000 euro per kilometer (en dan zit je aan de goedkope kant) kun je maar beter veel huizen bij elkaar in de buurt hebben die glasvezel willen, anders gaan ze de gok niet nemen.

Die gok hebben ze al genomen want alle straten hier in de buurt in buiten gebied zijn voorzien van glas,
Echte aantal aansluitingen is bijna 0 door deze constructie

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 23 januari 2026 13:30]

[GertMenkel]

Jij hebt het waarschijnlijk over een totaal ander land.

Zeker, maar een grens tussen twee landen is net als een grens tussen gemeenten, provincies, leveringsgebieden, en de rest ook maar een arbitraire lijn op een kaart ergens. Er zit een reden achter, maar dat komt vaak neer op "daar liep 1600 jaar geleden een beek" of "een graafschap had 600 jaar geleden deze grens getrokken".

Waarom is dat anders bij Water, electra, riool daar zijn alle bijdrages exact het zelfde.

Die bijdragen zijn sterk afhankelijk van waar je woont.

In Lochem betaal je 332 euro per jaar (laagste categorie waterverbruik) voor je rioolheffing; in Amstelland hangt het af van hoeveel kuub je gebruikt; in Súdwest-Fryslân is er een gedeelte voor de eigenaar (€136,10) en voor de bewoner/gebruiker (€80,88). Scheelt toch 100 euro los van je verbruik.

Waterschapsbelastingen verschillen per waterschap. De een betaalt 200 euro per jaar, de ander 50 euro per jaar, aldus het CBS.

Voor elektriciteit kun je de kosten tussen Rendo en Enexis op hun website vinden. Daar zit afhankelijk van je aansluiting 10% verschil in wat betreft vastrechtkosten. En ook daar betaal je voor de dienst (waar je je energiecontract mee hebt) en vastrecht (waar je geen keuze tussen partijen in hebt).

Die gok hebben ze al genomen want alle straten hier in de buurt in buiten gebied zijn voorzien van glas,
Echte aantal aansluitingen is bijna 0 door deze constructie

Wat betekent dat hun gok mislukt is en dat als ze dit geweten hadden, ze eigenlijk helemaal geen glasvezel hadden moeten aanleggen. Had ze een hoop geld gescheeld.

[Reactie gewijzigd door GertMenkel op 23 januari 2026 14:33]

[Scriptkid]

Nu haal je aansluit kosten en verbruk door elkaar,

Inet abbo is ook overal andere prijs.

[GertMenkel]

Nee, dit gaat over de vastrechtkosten, verbruik komt er nog bovenop, al is dat vooral voor zakelijke gebruikers een kostenpost. Ook de verbruikskosten verschillen overigens per regio/waterschap/gemeente.

De kosten die bij sommige glasvezelaanbieders 0 zijn (of in de wholesaleprijs verstopt zitten) en bij anderen los worden afgeschreven (zoals bij Delta), zijn de kosten waar je bij glasvezel "buitenaf" tegenaan loopt. Vastrecht betaal je, indien van toepassing, aan de eigenaar van de glasvezel (DELTA Netwerk, ReggeFiber, Open Dutch Fiber, De Digitale Stad). Die staan als het goed is ook los op je factuur, of je krijgt er een losse factuur van als je gebruik maakt van hun netwerk, of je koopt de vastrechtkosten af voor je adres. Of je nu 1mbps of 10000mbps over je glasvezel laat lopen, de vastrechtkosten blijven gelijk.

Aangezien je maandelijkse betalingen de afkoopsom niet doen verminderen (het is geen hypotheek of lening), is het voor mensen die het geld hebben liggen en van plan zijn om 10-15 jaar glasvezel af te nemen op dat adres goedkoper om in één keer het vastrecht af te kopen. De mensen die dat doen, betalen daarna ook geen cent extra bovenop de "normale" internetprijs van je internetprovider.

Je internetabonnement (KPN, Odido, enzovoorts) is een losse partij. Bij Delta is dat wat verwarrend (omdat Delta bestaat uit "Delta de internetprovider" en "Delta Netwerk, de netwerkbeheerder") maar ook dat zijn twee verschillende bedrijven. De klantenservice van internetproviders zijn niet altijd op de hoogte van het bestaan van vastrechtkosten, helaas, al zou je kunnen stellen dat hun gebrek aan opleiding niet jouw probleem is en zou je kunnen proberen om korting te eisen zodat je op het telefonisch afgesproken maandbedrag uitkomt.

[Thijs_Rallye]

Reden voor buitengebied mag men 2000 euro kabel kosten rekenen boven op de aansluit kosten.

Ik zat destijds met hetzelfde, kon me dat bedrag op dat moment niet veroorloven. Nu ontkent delta het bestaan van die mantelbuis die er al ligt.

Zeggen ze nu met deze act dat ze je dus toch gratis aan moeten sluiten.

Reken daar maar niet op, de bedrijven hebben het voor het zeggen in de EU en gaan die kosten echt niet dragen.

[whitehouse]

• offtopic:
  ik vraag mij nu af in NL met de huidige (dekkende?) staat van het glasvezelnetwerk of de KPN nog steeds het 'recht' heeft op de coax kabel die door mijn voortuin naar mijn huis loopt. Bij de renovatie van mijn woning heb ik de coax-aansluiting die in mijn woonkamer uit de muur kwam eraf gesloopt om de muur te stucken. Mocht ik mijn huis verkopen hebben de nieuwe kopers geen optie meer om coax te nemen 😁

[pOZOR jED]

Daarom heb ik in mijn vorige woning de aansluiting verplaatst, leek me handiger. Als nieuwe kopers dit later ontdekken krijgen ze een flinke rekening voor het opnieuw laten aansluiten, benieuwd of ze het als verborgen gebrek komen verhalen als blijkt dat jij bewust de aansluiting onklaar hebt gemaakt.

[The Zep Man]

Als na introductie van FttH de lijn al is afgesloten en KPN geen diensten meer levert, dan lijkt het mij sterk dat er sprake is van een gebrek. Lijnen verbergen en niet verplaatsen is ontzettend lomp en ik zou dat nooit doen, maar in dit geval hoeft het geen probleem te zijn.

[pOZOR jED]

Ja, het gaat over zowel kpn als coax. Bij coax denk ik aan ziggo, maar het verhaal is niet eenduidig

KPN koper kun je inderdaad prima missen, dat is al onbruikbaar.

[The Zep Man]

Ah, je bedoelde echt coax. Eens, een actieve lijn verbergen is echt een gebrek. Je kan het huis wel verkopen zonder (op papier) kabelaansluiting, maar als die er wel ligt maar niet bruikbaar is, dan zijn alle kosten om die weer bruikbaar te maken voor de koper. Dat is een verborgen gebrek en kan voor dure ellende zorgen, inderdaad.

[whitehouse]

ik ga ervan uit dat ik mijn huis tzt met marge kan verkopen.
mogen ze best wat van die marge hebben om het zelf te fixen, mochten ze nog coax willen.
maar ik zit hier nog wel 30 jaar. en verwacht dat tegen die tijd coax echt wel uitgefaseerd is.

[whitehouse]

mocht ik mijn huis ooit verkopen, maak ik het deel van de koopovereenkomst.
ik ga er even vanuit dat niemand een huis afwijst omdat de coax aansluiting niet meer beschikbaar is

Wel ben ik zoekend naar een officiële uitspraak. Kan ik dit topic in mijn hoofd weer sluiten.

[RonnieKo]

Je kan het via "mijnaansluitingen.nl" regelen dat de aansluiting wordt opgeheven. Dan kan je een verzoek tot verwijderen indienen. Mogelijk worden kosten in rekening gebracht. Als het goed is krijg je eerst een offerte.

[Andros]

Die link werkt niet, het helpt als je de werkelijke URL deelt

https://www.mijnaansluiting.nl/

[The Zep Man]

ik vraag mij nu af in NL met de huidige (dekkende?) staat van het glasvezelnetwerk of de KPN nog steeds het 'recht' heeft op de coax kabel die door mijn voortuin naar mijn huis loopt.

In de volksmond is "coax" de lijn van de kabelboer. De telefoonlijn ("koper") is van KPN. KPN heeft nooit recht op coax gehad. Als jouw woning FttH heeft, dan is of wordt de telefoonlijn uitgeschakeld. Niemand zal dat nog boeien. Een dode lijn is immers niets waard.

In een woning heb ik wel eens een actieve telefoonlijn die binnenkwam in de woonkamer verplaatst naar de meterkast. Mag officieel niet, maar de risico's zijn laag als je wat weet van netwerkaansluitingen. Via-via kon ik aan het officiële aansluitmateriaal komen, inclusief seals. Dat ondersteunde een paar jaar een DSL-lijn die uitkwam in de meterkast voordat FttH werd geïntroduceerd, die netjes in de meterkast werd afgemonteerd. Hierdoor was de migratie van DSL naar FttH pijnloos (en de woonkamer in de tussentijd een stuk meer opgeruimd).

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 23 januari 2026 08:49]

[Andros]

Nee want KPN heeft nooit iets met coax gedaan. Die kabel gaat waarschijnlijk van Ziggo zijn (of welke lokale kabelboer er bij jou beschikbaar is afhankelijk van waar je woont).

[RonnieKo]

KPN doet niets met "Coax". Goed, je hebt een actieve verbinding van de kabelboer onklaar gemaakt. Als je dat niet meld bij de verkoop dan is dat een "verborgen" gebrek. Of jij mag het oplossen voor de verkoop of je hoopt dat de kopers er geen zaak van maken. Het was slimmer geweest om de boel naar de meterkast te laten verplaatsen. Dat had je mogelijk zelfs nog geen geld gekost.

[lenwar]

Jawel. Dan moeten ze alleen de aansluiting opnieuw (laten) maken. Dus het kost alleen wat geld en/of moeite.

[Scriptkid]

Aangezien die aansluiting eigendom is van KPN zetten ze die gewoon terug op jouw kosten, jij maar daar immers niet aan zitten netzoals de hooft zekering van je stroom aansluiting.

[GertMenkel]

Het abonnementsovernamepunt is van Ziggo/Delta. Feitelijk gezien heb je hun eigendom gesloopt (tenzij dat punt in de meterkast zit en de coax-kabel naar de woonkamer alleen een verlengstuk voor het gemak was).

Op de website van Ziggo/Delta zal je adres waarschijnlijk nog als Ziggo/Delta-capabel geregistreerd staan. De volgende inwoners zullen voor een nare verrassing komen te staan als ze een abonnement bestellen, want het abonnement wordt verkocht, de doos wordt opgestuurd, maar de (eerste) monteur zal niks voor elkaar krijgen. Ziggo kan daar natuurlijk wel een nieuw punt monteren omdat hun kabel er nog gewoon loopt.

In theorie kan Ziggo/Delta de kosten voor het herstel van hun spul op jou proberen te verhalen achteraf, maar ik betwijfel dat ze daar de moeite voor zullen nemen.

KPN doet overigens niks met coax (staan de coax-leveranciers ze niet toe, terwijl coax-leveranciers wel op het DSL- en glasvezelnetwerk worden toegestaan).

[Armarr]

Die kaart van Belgisch glasvezel is niet correct. Ik ben eens gaan kijken naar de live versie op bipt-data.be en daar staat mijn straat nog steeds op "gepland". Hoewel ik al 6 maanden op glazvezel zit.

[Reactie gewijzigd door Armarr op 23 januari 2026 16:48]

[Tec7lol]

Klopt ja, hier hetzelfde!

[StGermain]

Waar ik woon zijn ze bezig met de planning maar op de kaart noppes.

[Mapje]

Hierin staat wel het verhaal over coax

https://ec.europa.eu/newsroom/dae/redirection/document/123762

En kun je zien dat alleen de Docsis 4.0 (FD) variant voldoet aan de upload/download eis.

It can be seen in this context, that cable technologies of DOCSIS 3.1 or above and 5G FWA, could meet the VHCN quality criteria (depending on specification).

[Reactie gewijzigd door Mapje op 23 januari 2026 08:09]

[The Zep Man]

Wat je citeert geeft aan dat minimaal DOCSIS 3.1 voldoet.

[Mapje]

Bekijk de tabel op pagina 31 zou ik zeggen

In de kolom VHCN BB staat dus een vraagteken (?)

[Reactie gewijzigd door Mapje op 23 januari 2026 08:27]

[The Zep Man]

Een vraagteken is geen "nee". Dus DOCSIS 3.1 kan (met de juiste, verder niet getoonde specificaties) voldoen.

Ik verwacht dat als er al een DOCSIS 3.1 verbinding ligt, dat met de juiste configuratieaanpassing (zoals de verdeling up- en download, wellicht uitschakelen van analoge signalen en DVB-C om te voorzien in meer bandbreedte) het mogelijk is om aan de specificaties te voldoen.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 23 januari 2026 08:33]

[MrSnowflake]

NVM

[Reactie gewijzigd door MrSnowflake op 23 januari 2026 09:04]

[Pietopdeheuvel]

Wellicht ook slim om de glasvezelkabels weer te gaan voorzien van een gevlochten stalen mantel. Dan zijn ze rat bestendig en goed detecteerbaar met detectieapparatuur in de bodem

[jongetje]

Waarom? Je wilt juist geen metaal in je kabels hebben ivm corrosie. Los van de kosten.

[Pietopdeheuvel]

In plastic versmolten gaat het echt niet roesten, en zoals ik zei, ratten die er doorheen knagen, kabels onder de grond eenvoudig terug kunnen vinden met detectie apparatuur. Kosten? Wat denk je dat een gekapte glasvezelkabel aan kosten met zich meebrengt?

[DeComponeur]

Glasvezel(mantel)buizen voorzien van metaal is geen goed idee, inslaande bliksem is heel erg duur
Ook in de grond komt het regelmatig voor dat de bliksem kabels weet te vinden, glasvezel heeft daar geen last van. In huis is het advies om een grijs slagvast buisje erom heen te doen, rattetandproof en kost niks...

[Pietopdeheuvel]

Blikseminslag, true Daar heb je ook weer een punt.

[sircampalot]

"We willen innovatie en investeringen in betrouwbare en geavanceerde netwerken versterken"

Wat ik zo'n beetje gezien heb, is dat de glaskabels max 30cm diep onder het trottoir gelegd worden.
Dat lijkt mij te ondiep om robust te kunnen zijn.

[jongetje]

Moet op 60cm liggen, heb je nagemeten dat het niet op diepte ligt?

[sircampalot]

Dat verschil kan ik met het blote oog wel zien. Het was ongeveer 1 spade diep.


Hier een knipje uit de camerabeelden:
https://i.ibb.co/7NyYvn9g/Aanleg-Glasvezel.png

[Reactie gewijzigd door sircampalot op 23 januari 2026 23:02]

[Wailing_Banshee]

30cm? Dat mag ik hopen van niet, dan zou je ook bij handmatig graven ongeveer al een klic-melding moeten doen bij elke spade die je in de grond zet... (die wordt sterk aangeraden als je tussen de 30cm en 50cm diep graaft, en vaak verplicht vanaf 50cm, ook als je handmatig graaft).

[DavidZnay]

Wat opvalt bij het kaartje van Nederland is dat de grote steden juist een relatief slechte dekking hebben. Misschien dat niet iedere boerderij een aansluiting heeft, maar 'de provincie' is juist goed voorzien. In andere landen zie je dat steden wél eerst worden aangesloten, wat qua vraag en aanbod logisch lijkt. Ik denk dat in Nederland de concurrentie van goede kabel- en VDSL verbindingen in steden een rol speelt.

Wat ook een voordeel is van glasvezel is dat de onderhoudskosten en duurzaamheid een stuk beter is. Dus wat dat betreft is er wel een publieke incentive om overal glas te hebben liggen. Eigenlijk had de overheid dat 20 jaar geleden gewoon zelf moeten regelen zodat er ook niet meerdere kabels naast elkaar komen te liggen. Typisch situaties waar het marktfundamentalisme juist zorgt voor inefficiëntie en trage vooruitgang.

[VortexD]

Is relatief makkelijk een kabel in de grond langs de weg naar die boerderij te trekken. In de stad zit je met vergunningen, verkeer, afzetten, stoeptegel, andere leidingen...

[DavidZnay]

Ja dat argument heb ik vaak gehoord en ook dat grote gebouwen lastiger zijn aan te sluiten. Maar dat verklaart niet direct waarom andere landen wel de steden eerst voorzien van glasvezel. Kabel TV werd ook eerst in de steden aangelegd. Het is vooral de wet van de remmende voorsprong denk ik.

[dikkechaap]

In een ideale wereld had de overheid het geregeld, helaas is de kans in de praktijk dan groot dat het dan schreeuwend duur was geworden en ze bij wijze van spreken nu nog aan het vergaderen waren over welk gebied als eerst moest worden aangesloten. Het is zonder overdrijven zeer aannemelijk dat de kosten van KPN en Odido die elk een aparte kabel neerleggen in een straat opgeteld lager uitkomen dan één kabel aangelegd in opdracht van de gemeente.