De Nederlandse Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gebruikt twee AI-systemen om aanvragen te behandelen, zonder dat die zijn aangemeld. Dat is volgens de IND niet nodig, omdat ze niet voor besluitvorming worden gebruikt en het niet gaat om hoogrisicoalgoritmes. Maar de IND heeft wel eigen regels die voorschrijven dat algoritmes moeten worden geregistreerd.

Dat schrijft NRC, dat inzage in interne stukken heeft gekregen. Het gaat om twee modellen die Robin en ChatIND heten. Die zijn al sinds begin dit jaar actief, zegt NRC. De AI-modellen zijn assistenten die IND-werknemers kunnen ondersteunen bij het behandelen van asielaanvragen.

De algoritmes worden niet ingezet voor besluitvorming. Ze kunnen wel helpen bij 'voorwerk', aldus de IND. Robin is een chatbot waarmee IND-werknemers kunnen chatten en vragen stellen. Ook kan de bot teksten opstellen. IND-werknemers gebruiken de tool om bijvoorbeeld jurisprudentie of beleid op te zoeken. ChatIND kan worden gebruikt om documenten samen te vatten of interviews uit te schrijven.

De systemen zijn vorig jaar ontwikkeld door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dat wilde volgens NRC een eigen alternatief voor ChatGPT. Veel organisaties hebben tegenwoordig zo'n eigen, vaak afgesloten versie van een large language model. Het verschil tussen Robin en ChatIND is dat in ChatIND persoonsgegevens van asielzoekers mogen worden gedeeld.

Niet verplicht maar wel gewenst

De systemen zijn niet aangemeld bij openbare registers, schrijft NRC. Dat is opvallend, al is het niet wettelijk verplicht. Nederland heeft het Algoritmeregister, maar daar staan slechts twee algoritmes van de IND in. Robin en ChatIND staan daar niet tussen.

Registratie in het Algoritmeregister is niet verplicht. Onder de Europese AI-verordening is het wel verplicht om algoritmes met een 'hoog risico' te registreren in een centrale database. Maar, zegt de IND, deze algoritmes worden niet als hoogrisicoalgoritmes geclassificeerd. Daarom heeft de IND de algoritmes niet geregistreerd.

Dat is wel tegen de eigen beleidsregels van de organisatie in. De IND heeft interne regels die stellen dat het 'belangrijk is open te zijn over algoritmes'.

Het is maar de vraag of de chatbots echt geen hoog risico vormen. Ze gaan over specifieke zaken, waarin mogelijk gevoelige informatie kan staan. NRC haalt ook een advocaat aan die 'grote zorgen heeft' over het feit dat de IND de AI-modellen inzet zonder advocaten daarover in te lichten.

De recentste Patch Tuesday-update lijkt problemen op te leveren voor printers in Windows Server 2022. Meerdere systeembeheerders op Reddit merken op dat onder meer bepaalde printerdrivers niet meer werken en dat gebruikers daardoor niet meer kunnen printen. De recente out-of-bandupdate verhelpt dat probleem niet.

De problemen zijn te zien in een thread op /r/sysadmin, een populair forum voor systeembeheerders. Daar merken meerdere gebruikers op dat de Patch Tuesday-update van september, waarin een recordaantal bugs werd opgelost, problemen oplevert in Windows Server 2022. Eerder moest Microsoft al een out-of-bandupdate uitbrengen vanwege meerdere problemen in Windows 11.

In Windows Server lijken nu problemen te ontstaan met printerdrivers. Het gaat om meerdere Type 3-legacydrivers voor bijvoorbeeld HP- en DYMO-printers. Ook software zoals de Adobe PDF Converter werkt niet meer na de update, zeggen de gebruikers.

Een mogelijke oplossing is om oude versies van bepaalde getroffen DLL-bestanden terug te zetten, zeggen Reddit-gebruikers. Volgens hen lijkt de eerdere out-of-bandupdate het probleem ook niet te verhelpen.

Een aantal gebruikers zegt dat printen ook niet meer goed werkt in Windows 10. Tegelijkertijd is de precieze omvang van het probleem nog onduidelijk. Zo is niet bekend welke printers en systemen precies zijn getroffen. Microsoft heeft nog niet op het probleem gereageerd.