Clicks deelt meer details over zijn aanstaande Communicator-smartphone. Het BlackBerry-achtige toestel krijgt meer werkgeheugen dan oorspronkelijk bekendgemaakt: 12GB in plaats van 8GB. Leveringen moeten in december beginnen.

Clicks schrijft dat het toestel die upgrade krijgt zonder de prijs te verhogen voor bestaande reserveringen. Vroege vogels kunnen het toestel nu voor 450 dollar kopen, al wordt die prijs per 1 oktober opgehoogd naar de 'echte' adviesprijs van 650 dollar. Bestaande bestellingen krijgen automatisch ook de extra hoeveelheid geheugen.

Het is niet de eerste keer dat de fabrikant de specificaties van zijn toekomstige smartphone bijwerkt. Het toestel kreeg eerder al een grotere accu, waarvan Clicks de capaciteit nu weer iets verlaagt.

Bij de aankondiging had de Communicator namelijk een 4000mAh-accu, maar die werd in mei opgewaardeerd naar 4450mAh. In een nieuwe blogpost spreekt de fabrikant van een 4350mAh-accu. De fabrikant kiest uit veiligheidsredenen toch voor een lithiumionaccu, en niet voor een siliciumcarbidevariant.

Verder kunnen kopers nu hun Communicator-bestelling 'configureren', laat de fabrikant weten. In de praktijk betekent dat gewoon dat je een kleurtje mag aanvinken en eventuele hoesjes mag bijbestellen. Er zijn verder geen opties om de technische specificaties aan te passen, zoals de opslagcapaciteit: die is altijd hetzelfde, namelijk 256GB.

Clicks kondigde de Communicator begin dit jaar aan. Het gaat om een BlackBerry-achtige telefoon met ingebouwd qwertytoetsenbord. Het toestel richt zich specifiek op communicatie, bijvoorbeeld via chatapps of e-mail. Het startscherm van de telefoon bestaat dan ook uit notificaties van diensten als Gmail, WhatsApp en Slack. Tweakers publiceerde eerder dit jaar een preview van de Communicator.

Terugkijken: Tweakers probeerde eerder dit jaar een dummyversie van de Clicks Communicator.

Razer komt met de Tartarus V2 Pro, een keypad met 31 toetsen die is bedoeld om mee te gamen. De nieuwe versie krijgt onder andere verbeterde optische switches en een driftvrije tmr-thumbstick. Hij komt per direct beschikbaar en kost 220 euro.

De Tartarus V2 Pro beschikt daarnaast over een pollingrate van 8000Hz, schrijft Razer in een persbericht. Dat betekent dat de status van het apparaat 8000 keer per seconde wordt doorgegeven aan de aangesloten pc.

Normaal gesproken doet randapparatuur dat 1000 keer per seconde. In theorie moet zo'n hogere pollingrate ervoor zorgen dat het apparaat sneller reageert op inputs, al zal dat voor de gemiddelde gebruiker weinig uitmaken.

Het apparaat krijgt ook Razers optische switches van de tweede generatie. De toetsen kunnen nu tot 4,0mm worden ingedrukt. Bij de vorige Tartarus Pro was dat maximaal 3,6mm. Aangezien de switches ook analoog zijn, kunnen gebruikers de activatieafstand zelf instellen.

Gebruikers kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om de toets al te activeren als hij 0,1mm wordt ingedrukt, of pas bij de volle 4mm. Er is ook een rapid trigger-modus, waarbij de toets altijd wordt geactiveerd zodra hij wordt ingedrukt, ongeacht de afstand. Verder krijgt het apparaat een nieuwe thumbstick. Die is gebaseerd op een tmr-sensor, die moet voorkomen dat de thumbstick na verloop van tijd gaat 'driften'.

De Tartarus V2 Pro beschikt verder over 31 toetsen, waarvan 27 optische. De overige toetsen zitten rondom de thumbstick. Daarmee is het een soort compacte toetsenbordvervanger, vooral bedoeld om mee te gamen. Gebruikers programmeren de toetsen via de Razer Synapse-software. Hij heeft weer een verstelbare polssteun, ingebouwde rgb-leds en kost 220 euro.

DA waarschuwt zijn klanten voor een datalek in zijn webwinkel. Daarbij zijn bepaalde persoonsgegevens ingezien, al zijn wachtwoorden en rekeningnummers niet buitgemaakt. De drogisterijketen vraagt klanten om op te passen voor phishingmails en -telefoontjes.

Volgens DA hebben 'onbevoegden' op 4 september toegang gekregen tot een database met klantgegevens van zijn webshop. Dat schrijft de drogisterijketen in een e-mail die is verstuurd naar getroffen klanten, die Tweakers heeft ingezien. Hoeveel klanten zijn getroffen, is niet duidelijk.

In de database stonden specifiek gegevens van klanten die iets hebben besteld in de webwinkel van DA. Klanten in de fysieke DA-winkels zijn dus niet betrokken bij het datalek. Het bedrijf heeft ook nog geen aanwijzingen dat de gegevens zijn misbruikt of openbaar gemaakt.

DA zegt dat er verschillende soorten gegevens zijn uitgelekt, zoals e-mailadressen en voor- en achternamen. Ook de adressen, telefoonnummers, geboortedata en IP-adressen zijn mogelijk uitgelekt.

Datzelfde geldt voor bestelgegevens, zoals gekochte producten en de gekozen betaalmethode. Concrete betaalgegevens, zoals rekeningnummers of creditcardgegevens, zijn niet gestolen. Ook wachtwoorden zijn niet uitgelekt, schrijft de drogist.

Klanten hoeven verder niets te doen. Wel roept DA zijn klanten op om alert te zijn op phishingmails en neptelefoontjes, en om nooit zomaar betaalgegevens, wachtwoorden of verificatiecodes te delen.

De Chinese chipmaker CXMT overweegt om ook nandgeheugenchips te gaan maken. Dat zeggen meerdere ingewijden tegen Reuters. CXMT richt zich nu vooral op dram-chips, zoals DDR5. Nandgeheugen is juist voor gebruik in ssd's.

CXMT gaat in eerste instantie een r&d-productielijn voor nandgeheugen opzetten in zijn aanstaande geheugenfabriek in Peking, zeggen ingewijden tegen Reuters. Het bedrijf heeft ook een onderzoeksinstituut opgezet in de Chinese hoofdstad en wil daar nand ontwikkelen, zegt een van de bronnen.

Wanneer die onderzoekslijn actief wordt, is niet duidelijk. Reuters kon ook niet melden of en wanneer CXMT wil overstappen van onderzoek naar grootschalige nandproductie.

Grote vraag door AI

Het bedrijf wil hiermee inspringen op de huidige grote vraag naar flashgeheugen. Die vraag komt vooral van AI-bedrijven. De nadruk ligt op dram, zoals DDR5 en HBM, maar ook ssd's zijn nodig bij training van AI-modellen.

Dat leidt tot tekorten aan nandgeheugen, omdat bestaande fabrikanten de vraag niet kunnen bijbenen. Dat is ook terug te zien in de prijzen van ssd's.

De Chinese geheugenmaker zou de plannen al besproken hebben met zijn klanten. Onder andere een nieuwe start-up zou geïnteresseerd zijn in nandchips van CXMT om AI-systemen en supercomputers mee te bouwen.

Directe concurrentie met YMTC

Met de stap zou CXMT een markt betreden die gevestigde partijen als Samsung, SK hynix en Micron domineren. Het gaat hiermee ook direct de strijd aan met YMTC, een Chinese nandfabrikant.

Dat laatste is opvallend. Tot nu toe waren CXMT en YMTC, China's grootste chipmakers, ieder in andere markten actief. CXMT richtte zich op dram, terwijl YMTC gespecialiseerd was in nandgeheugen. Die scheidslijn lijkt nu te vervagen. Ook YMTC zou namelijk overwegen de dram-markt te betreden. Het bedrijf verstuurde in april proefexemplaren naar klanten, schreef Reuters toen al.

Wube Software heeft een Arm-versie van Factorio uitgebracht voor Linux. De port is bedoeld voor de Steam Frame, maar werkt ook op andere systemen, zoals MacBooks die Asahi Linux draaien. Het is nu ook mogelijk om een Factorio-server te hosten op een Raspberry Pi.

De Arm-versie van Factorio is al beschikbaar voor Linux-systemen, schrijft de ontwikkelaar in een blogpost. De standaloneversie is te downloaden vanaf de Factorio-website. Steam-gebruikers kunnen de build krijgen door te wisselen naar de experimentele branch, versie 2.1.

Het gaat om een behoorlijke niche: er zijn bijzonder weinig Arm-apparaten die Linux draaien. De Steam Frame, Valves nieuwe VR-headset, is daarvan een voorbeeld. Dat apparaat was het primaire doel van de Arm-port, schrijven de ontwikkelaars dan ook.

Steam-games die bedoeld zijn voor traditionelere x86-cpu's werken al op Arm-systemen met Linux. Valve gebruikt daarvoor een vertalingslaag genaamd Fex. Maar nu Factorio een native Arm-versie heeft, zijn de prestaties een stuk beter. De ontwikkelaars spreken van 11 procent betere prestaties op de Steam Frame.

MacBooks met Asahi Linux en Raspberry Pi-servers

De nieuwe port draait ook op andere systemen. Mac-gebruikers die een laptop met Apple Silicon hebben en Asahi Linux draaien, kunnen deze versie ook spelen. Daar zijn de prestaties 35 procent beter dan die van de x86-versie via Fex. Tegelijkertijd is de macOS-versie van Factorio nog steeds de beste optie voor Mac-gebruikers.

Verder voegt Wube Software ondersteuning voor Raspberry Pi's toe. Die singleboardcomputers zijn alleen niet krachtig genoeg om de game zelf te draaien. De Raspberry Pi-build is dan ook beperkt tot de headless versie van Factorio. Gebruikers kunnen daarmee een eigen server hosten, zodat ze de game met vrienden kunnen spelen.

Ook hier is de native Arm-versie beter. Zo'n server presteert tot 28 procent beter dan met emulatie van de x86-versie via Box64. De ontwikkelaars gebruikten daarbij een Raspberry Pi 5 met 8GB geheugen. Welke Pi's deze port (goed) ondersteunen, zegt de ontwikkelaar niet.

ASUS heeft zijn ROG Cronox ARGB-behuizing officieel aangekondigd. De behuizing biedt plaats voor eATX-moederborden, twee 360mm-radiatoren en gpu's van maximaal 400mm lang. Ook heeft de case een 9,2"-lcd-scherm. ASUS verkoopt de ROG Cronox voor 500 euro.

Het scherm in de ROG Cronox ARGB heeft een verversingssnelheid van 60Hz en kan onder meer systeeminformatie, ROG-animaties, meldingen en een digitale klok tonen. Het zijpaneel is gemaakt van gehard glas. De behuizing is compatibel met 'kabelloze' BTF-moederborden en ondersteunt cpu-koelers van maximaal 180mm hoog.

De fabrikant levert de Cronox-case met vier ROG Eurux GR120 ARGB-ventilators. Het gaat om drie reverseblademodellen en een 'normale' ventilator aan de achterkant voor de luchtafvoer. Deze ventilators hebben volgens het bedrijf een maximale snelheid van 2600tpm, met een luchtverplaatsing van 85cfm en een statische druk van 4,5mmH₂O. Het maximale geluidsniveau bedraagt 33dBA. ASUS monteert verder een ROG Strix XIN120-lichtpaneel in de zijbeugel. Bij dit paneel schijnen twaalf leds tussen dubbele spiegels, waardoor een 'infinitytunnel'-effect ontstaat.

De Eurux-ventilators zijn ook los te koop voor 30 euro per stuk of 100 euro voor een pakket van drie. Bij zo'n pakket levert ASUS een hub die maximaal veertien ventilators ondersteunt en een elektrische zekering heeft om overbelasting en kortsluiting te voorkomen. Zowel de ventilators als de case zijn verkrijgbaar in zwart en wit.

Een hooggeplaatste Microsoft-manager noemde het trainen van AI met nieuwsartikelen 'ongekende diefstal'. Dat blijkt uit documenten uit de rechtszaak van The New York Times. Die krant klaagde OpenAI en Microsoft aan wegens het gebruik van zijn verhalen als trainingsdata voor AI.

De uitspraken zijn afkomstig van Brent Hecht, Microsofts hoofd toegepaste wetenschap, zo blijkt uit de documenten. Hij sprak van 'een ongekende diefstal van nooit eerder vertoonde omvang'. Hecht noemde het gebruik van gescrapete artikelen daarnaast 'misschien wel de grootste diefstal van arbeid in de geschiedenis van de mensheid'.

OpenAI en Microsoft gebruiken 'fair use' als verdediging. Zij stellen daarmee dat het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken voor het trainen van AI is toegestaan. Hecht is het daar ook niet mee eens. Als de partijen daarmee winnen, zou die overwinning 'het begrip fair use volledig belachelijk maken', aldus de directeur.

Miljoenen artikelen

Advocaten van The New York Times stellen dat OpenAI 'miljoenen artikelen' van de krant heeft gekopieerd en gebruikt bij het trainen van verschillende taalmodellen. Het gaat daarbij om GPT-3 tot en met GPT-4o en varianten daarvan.

Die modellen werden onder andere gebruikt voor OpenAI's api's voor ontwikkelaars, naast ChatGPT, dat draait op modellen vanaf GPT-3.5. OpenAI zou daarbij ook bewust de paywall van het dagblad hebben omzeild. Toen een OpenAI-medewerker een 'hack' daarvoor deelde met OpenAI-president Greg Brockman, reageerde die laatste: "Ah, nice."

Minder verkeer naar media

De documenten stellen dat OpenAI zich bewust was van de gevolgen daarvan. Het hoofd van ChatGPT zou gezegd hebben dat uitgevers als The New York Times door dat soort AI-diensten worden geconfronteerd met een 'existentiële bedreiging', omdat die diensten volgens hem 'vervangend zijn' voor uitgevers en nieuwsmedia.

Data van OpenAI en Microsoft bevestigt dat, blijkt uit de documenten. Microsoft noteerde 83 tot 93 procent minder kliks op artikelen van sommige nieuwsmedia, waaronder The New York Times, en 51 tot 94 procent bij andere media. Ook op bronnen binnen ChatGPT wordt weinig geklikt, zo wordt gesteld in de rechtszaakdocumenten.

Satya Nadella zei eerder als getuige in de rechtszaak dat hij zou hebben geëist dat OpenAI modellen opnieuw trainde als hij had geweten dat het bedrijf paywalls omzeilde om de grote taalmodellen te trainen. Hij zei ook onder ede dat chatbots inderdaad 'kliks stelen' van nieuwswebsites door informatie van de oorspronkelijke bron te gebruiken zonder gebruikers door te sturen.

KPN heeft eerder deze maand de bezwaarmogelijkheid beëindigd voor het malwarefilter voor mobiele klanten. Dat bevestigt de provider aan Tweakers na meldingen op KPN's forum en een tip van een tweaker. Klanten konden bezwaar maken tegen het malwarefilter en de bijbehorende prijsverhoging van 1 euro per maand, maar KPN zei niet dat die bezwaarmogelijkheid in september zou aflopen.

KPN voegde eind april een malware- en phishingfilter toe aan de mobiele abonnementen. Klanten die voor maart dit jaar een abonnement hadden afgesloten, kregen hiervoor een prijsverhoging van 1 euro per maand. De provider zei dit te doen 'omdat bij KPN veiligheid de standaard is'.

Klanten konden toen geen bezwaar maken tegen deze prijsverhoging, maar alleen hun abonnement opzeggen. Eind juli maakte KPN bekend dat er toch een bezwaarmogelijkheid zou komen, nadat de Consumentenbond met de provider in gesprek ging. Klanten konden via een aparte pagina bezwaar maken tegen de verhoging.

Begin september werd op het forum van KPN duidelijk dat die bezwaarmogelijkheid was ingetrokken. De provider bevestigt aan Tweakers dat het niet langer mogelijk is om bezwaar te maken tegen het malwarefilter. Volgens KPN was het altijd de bedoeling dat de bezwaarmogelijkheid tijdelijk zou zijn. Eerdere bezwaren worden gehonoreerd, maar nieuwe bezwaren worden niet behandeld.

'KPN had duidelijker mogen zijn'

"Wij wisten vooraf niet dat deze einddatum aan het bezwaar hing", zegt de Consumentenbond tegen Tweakers. "Daar had KPN duidelijker over mogen zijn. Ook naar de klanten."

De consumentenorganisatie zegt dat het wel 'redelijk' is dat het om een tijdelijke oplossing gaat, omdat deze alleen van toepassing was op bestaande klanten en niet op nieuwe klanten. KPN zegt niet hoeveel klanten bezwaar hebben gemaakt.

Het malware- en phishingfilter is het Extra Veilig Mobiel-pakket dat op netwerkniveau onveilige sites met bijvoorbeeld ransomware en andere vormen van malware blokkeert. Klanten moeten dit pakket nog wel handmatig aanzetten in de MijnKPN-omgeving vanwege netneutraliteitswetgeving.

Update, 16.33 uur – In het artikel stond aanvankelijk dat de bezwaarmogelijkheid maar één maand duurde. Dit was onjuist, meldt KPN. De provider heeft ook de prijsverhoging teruggedraaid voor klanten die zich voor augustus bij KPN hadden gemeld. Het artikel is hierop aangepast.

Een groep ethische hackers wist in te breken op de systemen van OpenAI. Ze deelden hun bevindingen via OpenAI’s bugbountyprogramma. Met behulp van Claude konden ze de hack uitvoeren en kregen ze zo toegang tot de accounts van OpenAI-werknemers.

De hackersgroep, die zichzelf s1r1us noemt, beschrijft de hack in een reeks berichten op X. Ook hebben de hackers hun hack toegelicht aan de Wall Street Journal. De aanvallers zeggen dat de aanval 72 uur duurde.

De onderzoekers wisten een kwetsbaarheid uit te buiten in een library van een derde partij die op het forumgedeelte van OpenAI's website werd gebruikt. Door een geïnfecteerd HEIC-bestand te uploaden, bleek het mogelijk code uit te voeren op de site. Vervolgens misbruikten de onderzoekers een kwetsbaarheid in de single-sign-onfunctie van OpenAI-accounts die werknemers gebruikten voor hun werk. Daardoor kregen de aanvallers toegang tot Outlook, Gmail, Google Drive, Slack, GitHub en andere diensten waar werknemers konden inloggen via SSO.

De onderzoekers wisten een account van een werknemer over te nemen. Dat bewezen ze door een pullrequest aan te maken in de GitHub-repo van OpenAI.

De onderzoekers meldden hun bevindingen via het bugbountyprogramma van OpenAI. Ze zeggen dat ze voornamelijk gebruikmaakten van Claude Opus 5 om de hack uit te voeren. De AI-agent wist een exploit te schrijven waarmee de gevonden bug eenvoudig kon worden uitgebuit.

Valve heeft Lepton open source gemaakt. De Steam-eigenaar gebruikt die tool om Android-games te draaien op Linux, vooral voor zijn Steam Frame-VR-headset. Lepton is te beschouwen als een Proton-variant voor Android-games.

Lepton staat nu op de GitLab-pagina van Valve. De tool is al geïntegreerd in de Steam-client, maar andere ontwikkelaars kunnen hem nu dus ook gebruiken. Gewone gebruikers hebben minder aan deze opensourceversie, maar zullen Lepton dus gewoon tegenkomen in Steam zelf.

Het gamebedrijf geeft ontwikkelaars daarvoor een vrijwel onbeperkte MIT-licentie voor Lepton. De tool maakt gebruik van patches en componenten van andere software, zoals Waydroid, Anbox, Halium en Hybris. Die worden verstrekt onder een aparte GPL-3-licentie.

Soortgelijk aan Proton, maar dan voor Android-games

Valves nieuwe tool is een variant op Proton, de welbekende compatibiliteitslaag waardoor Windows-games kunnen draaien op Linux-pc's. Lepton dient een soortgelijk doel, alleen dan voor Android-games op Linux.

De gamegigant gebruikt Lepton vooral om VR-games naar de Steam Frame te brengen. Veel standalone-VR-games zijn ontwikkeld voor de Quest-VR-brillen van Meta. Die brillen draaien op Horizon OS, dat op Android gebaseerd is. Lepton moet het in theorie makkelijker maken om zulke Quest-games naar de Steam Frame te brengen.

Speciaal ontwikkeld voor de Steam Frame

Valve benadrukt dan ook dat Lepton beperkt is tot games draaien. "Lepton is niet bedoeld voor algemeen Android-gebruik, maar beperkt zich tot de absoluut noodzakelijke functionaliteit om games te kunnen starten", aldus het bedrijf.

Het is specifiek bedoeld om software naar de Steam Frame te brengen, zegt Valve. "Andere gebruiksgevallen zijn mogelijk, maar die stonden niet centraal bij de ontwikkeling en zijn mogelijk minder uitgewerkt." De Steam Frame is sinds deze week te bestellen na een lange aanloop. Hij kost minstens 1049 euro.

Corsair heeft nieuwe versies uitgebracht van zijn Nautilus II-all-in-onekoeler. Die versies hebben een groter display, een betere pomp en nieuwe fans. Corsair brengt witte en zwarte versies van de koeler uit in 240- en 360mm-varianten.

Corsair brengt meerdere varianten in de Nautilus-serie van all-in-onekoelers uit, waaronder versies met een lcd-display. Dat had de originele versie ook al, maar het schermpje op de nieuwe koeler is groter. Het oude scherm was rond met een doorsnee van 2,1", maar het nieuwe scherm is rechthoekig en meet 3,5". Het nieuwe display heeft een resolutie van 480x640 pixels en een verversingssnelheid van 60Hz.

Gebruikers kunnen informatie over het systeem erop aflezen, maar kunnen het scherm ook aansluiten op de DisplayPort-uitang van een pc en het zo 'als tweede scherm voor Windows' gebruiken, zegt Corsair. Er komen ook versies uit zonder het schermpje. Die zijn uiteraard goedkoper.

De koelers hebben ook een nieuwe pomp. Dat is de FlowDrive 2S, die krachtiger is dan die in het eerdere model. De pomp heeft ook een dunnere bevestigingsplaat die beter moet koelen.

Nieuwe fans

Corsair levert de koelers voortaan met nieuwe fans: de RS II-fans. Die komen uit in wit en zwart en kunnen ook adresseerbare rgb-verlichting (argb) bevatten. De fans zijn aanstuurbaar met pwm.

Verder ondersteunen de koelers iCUE Link om de fans aan te sturen. De koelers komen beschikbaar met radiatoren van 240mm of 360mm. De fans zijn ook los verkrijgbaar in varianten van 120mm, 140mm of 360mm.

Apple maakt het duurder om de accu van de iPhone 18-serie te vervangen. Dat kost bij de iPhone 18 Pro en Pro Max kost voortaan geen 135, maar 149 euro. Ook de prijs van AppleCare+ stijgt.

Dat is te zien op de website van Apple. De prijsstijging geldt alleen voor de batterijservice. De prijzen voor reparaties aan de achterkant of het scherm blijven wel hetzelfde, zegt Apple.

Het is niet duidelijk of later ook de reparatieprijs van de reguliere iPhone 18 stijgt. Een accureparatie voor de iPhone 17 kost 109 euro. Apple heeft de nieuwe reguliere iPhone nog niet uitgebracht. Het bedrijf zegt nergens wat de accureparatie van de vouwbare iPhone Duo gaat kosten.

AppleCare+ wordt tot 14 procent duurder

Apple verhoogt ook de prijzen van het garantiepakket AppleCare+. Die gaan in de meeste gevallen met een euro per maand omhoog. Dat geldt zowel voor het normale AppleCare+-pakket als voor het pakket met Diefstal en Verlies. Opvallend is dat Apple de AppleCare+-prijzen voor de iPhone 17 Pro en iPhone 17 Pro Max nergens meer noemt. Wel heeft het bedrijf nieuwe prijzen toegevoegd voor de iPhone 18-serie en de iPhone Duo.

Met Diefstal en Verlies zijn de prijzen drie euro hoger.

Een vliegtuig van KLM is midden in een vlucht naar Curaçao teruggekeerd naar Schiphol omdat een powerbank aan boord in brand was gevlogen. Powerbanks zorgen al langer voor problemen op vluchten en er gelden steeds strengere regels voor.

De KLM-vlucht KL735 vertrok in de nacht van donderdag op vrijdag van Schiphol richting Willemstad, maar moest na enkele uren terugkeren naar Amsterdam. Dat schrijft onder andere Curaçao.nu.

Passagiers zeggen tegen Curaçao.nu dat er aan boord een powerbank werd gebruikt die in brand vloog. KLM bevestigt dat aan de site. De bemanning zou de brand hebben geblust, maar daarna werd alsnog besloten terug te keren naar Schiphol.

Er zijn verder geen details bekend over het incident. Zo is niet duidelijk hoe de brand precies kon ontstaan of welk type of merk powerbank er in brand vloog.

Powerbanks zorgen vaker voor problemen in vliegtuigen. Luchtvaartbedrijven stellen daarom steeds strengere eisen aan powerbanks, zoals aan de maximale capaciteit. Die eisen worden in Europa echter nauwelijks gehandhaafd. Voor vluchten vanuit, naar en binnen bepaalde landen zoals China mogen alleen powerbanks met specifieke keurmerken mee.

Update, 12.37 uur – In een opvallende plottwist meldt NU.nl dat de powerbank eigendom zou zijn van oud-KLM-directeur Camiel Eurlings.

Reparatiewebsite iFixit heeft een complete reparatiegids voor de Steam Machine gepubliceerd. Die bestaat uit zestien vervangingsgidsen en een teardown van het apparaat. De console kan relatief eenvoudig worden gerepareerd, al zijn voor sommige onderdelen wel veel stappen nodig.

IFixit heeft de gids op zijn website gezet. De reparatiegids maakt het mogelijk de meeste onderdelen van de console te vervangen. Het gaat dan niet alleen om de faceplate, die bedoeld is om vervangen te worden, maar ook om onderdelen zoals het moederbord en zelfs de microSD-kaartlezer.

Het overzicht bestaat uit zestien gidsen voor het vervangen van individuele onderdelen. Daarnaast heeft iFixit een gids gepubliceerd over het openen van de Steam Machine en een gids die uitlegt hoe gebruikers een e-inkscherm aan de voorkant kunnen plaatsen.

Gebruikers hebben geen speciaal gereedschap nodig om de console te repareren. Wel zijn sommige gidsen een stuk langer dan normaal. Voor het vervangen van bijvoorbeeld de voeding moeten gebruikers maar liefst 57 stappen doorlopen.

De Steam Machine kwam deze zomer uit. De console van Valve is deels pc, deels console, maar uit de review van Tweakers bleek al dat het apparaat te duur is voor wat het biedt.

Anthropic laat meer dan een kwart van zijn onderzoeks- en ontwikkelwerk aan Claude door Claude zelf uitvoeren. Dat zegt het bedrijf in een rapport. Bij meer dan 90 procent van het werk aan de chatbot wordt AI op de een of andere manier ingezet. Anthropic zegt dat het Claude nooit autonoom inzet, maar dat er altijd een mens meekijkt.

Anthropic heeft een rapport geschreven waarin het beschrijft hoe AI-agents binnen het bedrijf werken. In de praktijk betekent dat vooral dat Anthropic beschrijft hoeveel werk Claude doet aan Claude. Het bedrijf gebruikt een zespuntschaal om te bepalen in welke mate AI-tools bijdragen aan onderzoek en ontwikkeling (R&D). De schaal loopt tot en met niveau 5, wat betekent dat een AI al het werk autonoom doet.

Dat laatste niveau is voorlopig niet aan de orde, zegt Anthropic, maar AI neemt wel vaak het voortouw. In augustus werd 26 procent van het R&D-werk gedaan op niveau 4, zegt Anthropic. Dat betekent dat een AI-agent de taak van begin tot eind kan uitvoeren op basis van een prompt, maar dat een mens altijd nog de controle behoudt.

Assisteren, uitvoeren en helpen

In totaal wordt 90 procent van het werk in ieder geval deels uitgevoerd door AI en bij praktisch al het werk 'assisteert' AI.

Anthropic zegt dat het probeert om een raamwerk op te stellen voor het interne gebruik van AI-agents. Volgens Anthropic werken steeds meer bedrijven met AI-agents en besteden ze meer werk uit. Daarom zijn er meer maatregelen nodig om die agents te monitoren en te zien hoe die hun werk doen. Daar ontbreekt het op dit moment nog aan, zegt Anthropic.

Geen uitbesteding, maar zelf de controle houden

Dat doet het bedrijf ook met het oog op de toekomst. AI-technologie ontwikkelt zich snel en staat tegelijkertijd nog in de kinderschoenen. Veel bedrijven werken steeds vaker met AI-agents om processen te automatiseren, maar het monitoren daarvan is nog een ondergeschoven kindje. Anthropic wil zelf een systeem ontwikkelen om die agents goed te monitoren, voordat concurrenten dat doen of bedrijven met eigen oplossingen komen.

Anthropic zegt dat het een systeem heeft ontwikkeld dat ruwweg naar drie aspecten van agents kijkt. Het systeem kijkt naar het aantal acties dat een agent uitvoert, naar hoelang het duurt voordat een agent een actie uitvoert en die daarna ter controle voorlegt aan een mens of andere agent. Tot slot registreert het hoe vaak een agent een probleem detecteert.

Met dat model in de hand zegt Anthropic dat het inmiddels 30.000 AI-agents heeft draaien op interne platformen. Het bedrijf zegt ook dat tussen de zes en twaalf procent van alle ingezette rekenkracht naar het monitoren van agents gaat.

De Nederlandse Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gebruikt twee AI-systemen om aanvragen te behandelen, zonder dat die zijn aangemeld. Dat is volgens de IND niet nodig, omdat ze niet voor besluitvorming worden gebruikt en het niet gaat om hoogrisicoalgoritmes. Maar de IND heeft wel eigen regels die voorschrijven dat algoritmes moeten worden geregistreerd.

Dat schrijft NRC, dat inzage in interne stukken heeft gekregen. Het gaat om twee modellen die Robin en ChatIND heten. Die zijn al sinds begin dit jaar actief, zegt NRC. De AI-modellen zijn assistenten die IND-werknemers kunnen ondersteunen bij het behandelen van asielaanvragen.

De algoritmes worden niet ingezet voor besluitvorming. Ze kunnen wel helpen bij 'voorwerk', aldus de IND. Robin is een chatbot waarmee IND-werknemers kunnen chatten en vragen stellen. Ook kan de bot teksten opstellen. IND-werknemers gebruiken de tool om bijvoorbeeld jurisprudentie of beleid op te zoeken. ChatIND kan worden gebruikt om documenten samen te vatten of interviews uit te schrijven.

De systemen zijn vorig jaar ontwikkeld door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dat wilde volgens NRC een eigen alternatief voor ChatGPT. Veel organisaties hebben tegenwoordig zo'n eigen, vaak afgesloten versie van een large language model. Het verschil tussen Robin en ChatIND is dat in ChatIND persoonsgegevens van asielzoekers mogen worden gedeeld.

Niet verplicht maar wel gewenst

De systemen zijn niet aangemeld bij openbare registers, schrijft NRC. Dat is opvallend, al is het niet wettelijk verplicht. Nederland heeft het Algoritmeregister, maar daar staan slechts twee algoritmes van de IND in. Robin en ChatIND staan daar niet tussen.

Registratie in het Algoritmeregister is niet verplicht. Onder de Europese AI-verordening is het wel verplicht om algoritmes met een 'hoog risico' te registreren in een centrale database. Maar, zegt de IND, deze algoritmes worden niet als hoogrisicoalgoritmes geclassificeerd. Daarom heeft de IND de algoritmes niet geregistreerd.

Dat is wel tegen de eigen beleidsregels van de organisatie in. De IND heeft interne regels die stellen dat het 'belangrijk is open te zijn over algoritmes'.

Het is maar de vraag of de chatbots echt geen hoog risico vormen. Ze gaan over specifieke zaken, waarin mogelijk gevoelige informatie kan staan. NRC haalt ook een advocaat aan die 'grote zorgen heeft' over het feit dat de IND de AI-modellen inzet zonder advocaten daarover in te lichten.

De recentste Patch Tuesday-update lijkt problemen op te leveren voor printers in Windows Server 2022. Meerdere systeembeheerders op Reddit merken op dat onder meer bepaalde printerdrivers niet meer werken en dat gebruikers daardoor niet meer kunnen printen. De recente out-of-bandupdate verhelpt dat probleem niet.

De problemen zijn te zien in een thread op /r/sysadmin, een populair forum voor systeembeheerders. Daar merken meerdere gebruikers op dat de Patch Tuesday-update van september, waarin een recordaantal bugs werd opgelost, problemen oplevert in Windows Server 2022. Eerder moest Microsoft al een out-of-bandupdate uitbrengen vanwege meerdere problemen in Windows 11.

In Windows Server lijken nu problemen te ontstaan met printerdrivers. Het gaat om meerdere Type 3-legacydrivers voor bijvoorbeeld HP- en DYMO-printers. Ook software zoals de Adobe PDF Converter werkt niet meer na de update, zeggen de gebruikers.

Een mogelijke oplossing is om oude versies van bepaalde getroffen DLL-bestanden terug te zetten, zeggen Reddit-gebruikers. Volgens hen lijkt de eerdere out-of-bandupdate het probleem ook niet te verhelpen.

Een aantal gebruikers zegt dat printen ook niet meer goed werkt in Windows 10. Tegelijkertijd is de precieze omvang van het probleem nog onduidelijk. Zo is niet bekend welke printers en systemen precies zijn getroffen. Microsoft heeft nog niet op het probleem gereageerd.