AI-concurrenten Anthropic, OpenAI en xAI zijn het opvallend eens: het hoge tempo van AI-ontwikkelingen moet omlaag. Want, zo stelt Anthropics ceo, de risico's en zelfs gevaren van AI zijn groot en kunnen de wereld overspoelen. Alleen is het pleidooi eigenlijk niet voor échte vertraging. Vijf redenen voor tempobeperking, waarvan er één reëel is.
AI kan ongelofelijke voordelen brengen, schrijft ceo Dario Amodei van AI-reus Anthropic in een omvangrijke blogpost. Natuurlijk vindt hij dat van het product dat zijn bedrijf biedt aan de wereld. In diezelfde blogpost erkent hij ook de risico's van AI. De topman noemt verlies van grip op AI-systemen, misbruik van AI voor cyberaanvallen en bioterrorisme, en ernstige economische verstoring.
"Een race naar de bodem, aangespoord door commerciële stimulansen, kan deze risico's acuter maken", waarschuwt Amodei. Hij pleit voor een tempobeperking om de vooruitgang in AI-mogelijkheden wat af te remmen. De ceo's van Anthropics twee grote concurrenten vallen hem bij. OpenAI-ceo Sam Altman en xAI-ceo Elon Musk spreken zich ook uit voor vertraging. De Amerikaanse AI-reuzen hebben vijf redenen hiervoor, die niet allemaal zo altruïstisch zijn als het lijkt.
1. Mooie marketing
De grote hype rond AI die al enkele jaren bestaat, zorgt voor grote veranderingen. Investeerders en IT-bedrijven steken miljarden in AI, bedrijven gooien hun strategie om, vele uiteenlopende producten en diensten krijgen een AI-sausje en de invloed van AI op alledaags IT-gebruik is groot. Daarbij is er sprake van een wedloop: niet alleen tussen concurrerende AI-aanbieders, maar ook rond de oplopende kosten om nieuwe AI-modellen te ontwikkelen en draaien.
Ondertussen lijkt AI nog altijd geen ware killerapp te hebben. Zo'n enorm nuttige en betrouwbare toepassing rechtvaardigt voor gebruikers de kosten en moeite. Een killerapp kan aanbieders omzet en winst opleveren en de enorme verliezen van AI stelpen. Gebruikers – maar ook investeerders – overtuigen van de validiteit van een product of dienst is essentieel. Omdat AI duur is en steeds duurder wordt, is overtuigingskracht misschien nog wel crucialer dan bij andere producten en diensten.
Mogelijk helpt de boodschap dat een product of dienst zó krachtig is dat de maker het niet zomaar kan uitbrengen of het zelfs wat moet afremmen. Ook met een rem erop is het vanuit dat beeld nog supertechnologie. De oproep om het tempo van AI-ontwikkeling te verlagen valt te zien als marketingboodschap van de grote AI-aanbieders. Volgens cynici geldt dit ook voor de verschillende incidenten met losgeslagen AI-agents, die op eigen houtje externe accounts, websites en organisaties hacken en mensen misleiden.
De kracht van effectieve marketing schuilt in de herhaling. De oplettende beschouwer weet dat de oproep om AI-ontwikkeling af te remmen niet nieuw is. Begin 2023 was er al een open brief waarin experts pleitten voor een tijdelijke ontwikkelstop voor AI. Musk was een van de ondertekenaars.
Begin 2020 pleitte hij ook al voor regulering van AI. Zijn bedrijf xAI bestond toen nog niet, maar zijn autobedrijf Tesla werkte al aan AI voor autonoom rijden. De AI-koploper was toen OpenAI, waar medeoprichter Musk ooit met ruzie was vertrokken. Halverwege 2017 stelde hij dat AI 'een existentieel gevaar' is en eind 2014 zei hij dat ook al. Begin 2017 waarschuwde ook de gerenommeerde wetenschapper Stephen Hawking voor AI. De oproep tot AI-beteugeling lijkt dus grofweg elke drie jaar weer terug te komen.
2. Reële risico's
Ondanks het commerciële belang dat Amodei, Altman, Musk en vele andere techtopmensen hebben, zit er een kern van waarheid in de waarschuwing voor AI-risico's en -gevaren. De alarmerende voorspellingen van zogeheten AI-doomers worden onwaarschijnlijk geacht en zijn vooralsnog niet uitgekomen. Sommige sceptici van de doemstijdingen zijn later omgeslagen en voorzien toch rampscenario's door AI.
Verder zijn er de laatste tijd genoeg incidenten geweest die de negatieve kanten van AI aantonen. Incidenten met malware-uploadende en mensen misleidende AI-agents. Dit staat dan nog naast 'normalere' beveiligingsproblemen bij AI, zoals een datalek veroorzaakt door gebrekkige isolatie. Sommige risico's rond AI zijn zeker reëel.
Een deel van die incidenten is te wijten aan gebrekkige beveiliging door AI-aanbieders zelf. Slecht geconfigureerde sandboxomgevingen laten zelfstandig opererende AI-software 'naar buiten'. Door gebrekkige monitoring blijven zulke uitbraken lange tijd ongezien. In de praktijk zijn slechte security en ondermaatse monitoring niet alleen bij AI-bedrijven aan de orde. Gewone hackaanvallen danken veel aan technische tekortkomingen bij bedrijven en organisaties. AI-incidenten zijn dus niet uitzonderlijk, maar AI kan wel een versterkend effect hebben.
Een ander deel van de securityincidenten rond en met AI komt namelijk voort uit de menselijke neiging om technologie te misbruiken. AI is bijvoorbeeld te gebruiken om kwetsbaarheden te vinden en om malware te schrijven. Dat zijn interessante mogelijkheden voor cybercriminelen, maar ook voor statelijke actoren. Toegang tot AI-modellen is een securityzaak en kan tegelijk een geopolitieke kwestie zijn.
Het stijgende aantal fixes in Microsofts maandelijkse patchronde toont aan dat AI nuttig is om kwetsbaarheden op te sporen. De Patch Tuesday van september vestigde een nieuw record met 974 verholpen kwetsbaarheden, het hoogste aantal tot nu toe. Het aantal fixes per maand stijgt sinds Microsoft vaker AI inzet om bugs op te sporen. Microsoft komt zelfs niet toe aan een grote update voor Exchange, omdat het telkens bugs moet aanpakken die het met AI vindt. De slechte aanpak security through obscurity lijkt door AI nu echt voorbij.
3. Bang dat de zeepbel barst
Naast reële risico's en marketingboodschappen hangt er nog een donkere wolk boven de AI-industrie. Volgens kritische beschouwers is dit zelfs een zwaard van Damocles dat de hele IT-markt kan raken. De enorme investeringen in AI zijn inmiddels in een stadium dat er miljarden dollars heen en weer gaan.
Grote bedrijven betalen elkaar voor nog niet gefabriceerde gpu's, die in nog niet geproduceerde racks komen in nog niet gebouwde datacenters met nog niet gerealiseerde stroomvoorzieningen. Dat doen ze bovendien voor nog niet uitgekristalliseerde AI-killerapps of zichzelf terugverdienende AI-toepassingen.
De gedachte dat de huidige AI-industrie de kenmerken van een zeepbel heeft, is zeker niet nieuw. Een AI-criticus als Ed Zitron schreef er twee jaar geleden al over. Wel krijgt het idee dat het gaat om een zeepbel steeds meer onderbouwing, niet het minst door de circulaire investeringen die techbedrijven in elkaar doen en de creatieve boekhoudmethodes die ze hanteren. De waarde van AI-aanbieders en techbedrijven in het algemeen is flink opgepompt, op basis van opgeklopte verwachtingen en het geloof in een alsmaar doordenderende ontwikkeling.
De roep om te vertragen kan een manier zijn om in groepsverband een rem te zetten op de snelle ontwikkelingen en de miljardeninvesteringen die daarvoor nodig zijn. Wie als eerste knippert, verliest. Als de grote AI-aanbieders tegelijk hun voet van het gaspedaal halen, kunnen ze hun posities behouden.
4. Regulering naar eigen hand zetten
In de Verenigde Staten voerde de vorige president, Joe Biden, een beleid van AI-regulering. Onder de huidige president Donald Trump is dat grotendeels teruggedraaid. De Europese Unie streeft wél naar AI-regulering. Ondanks lobbyactiviteiten om Europese AI-wetgeving af te zwakken, is bijvoorbeeld de ingrijpende AI Act er toch gekomen. Daarnaast zijn er meer AI-regels in aantocht, hoewel de regering van de VS internationaal lobbyt om strenge AI-regels te mijden.
Mogelijk zorgen de tussentijdse verkiezingen (de midterms) in de VS voor een andere wind daar. Als de Republikeinse partij van Trump niet langer domineert, kunnen de Democraten weer aansturen op AI-regulering. Voor de AI-reuzen kan het slim zijn om daar een voorschot op te nemen. Daarmee kunnen ze aan de ene kant goede wil tonen en aan de andere kant de regulering meer naar hun hand zetten.
De boodschap dat AI-ontwikkeling te snel gaat en een tandje lager moet, gaat namelijk vergezeld van ideeën over hoe dat moet gebeuren. Anthropic-ceo Amodei stelt bijvoorbeeld voor om AI-modellen door externe organisaties te laten keuren. Zijn bedrijf weigerde onlangs echter een AI-keurende Britse overheidsinstantie toegang tot zijn nieuwste AI-model, stipt techjournalist Mike Masnick aan.
De kritische AI-expert Timnit Gebru ziet parallellen met de tabaksindustrie en de fossielebrandstoffenindustrie. Zij stelt dat de door Amodei voorgestelde keuringsinstantie METR (Model Evaluation and Threat Research) eigenlijk niet 'extern' is. De financiering voor deze organisatie die AI-modellen op dreigingen evalueert komt deels van een investeerder in Anthropic, aldus Gebru. Zij herkent hierin de aanpak van Big Tobacco en Big Oil. Die kennen een historie van banden met onderzoeksinstituten die tot opvallend positieve conclusies komen.
5. Een gracht graven
Regulering kent meerdere gezichten en een daarvan is dat het dingen moeilijker kan maken. Dit geldt echter niet per se in gelijke mate voor alle partijen waarop wet- en regelgeving van toepassing is. Regulering kan een molensteen zijn voor start-ups, nieuwkomers en buitenlandse partijen. Grote, gevestigde bedrijven hebben nu eenmaal meer middelen om te voldoen aan de regels. Zij kunnen regulering aanwenden als gracht om opkomende concurrentie buiten 'hun' markt te houden.
Anthropic-ceo Amodei geeft dit zelf ook een beetje aan. In zijn essay schrijft hij dat zijn pleidooi voor tempobepaling (pacing) níét neerkomt op AI-training stopzetten of technische vooruitgang tegenhouden. De rem die hij voorstelt – en waarbij AI-reuzen OpenAI en xAI zich aansluiten – is dat bedrijven voldoende tijd nemen om hun AI-modellen af te stellen en veiliger in te richten. Externe partijen moeten vervolgens evalueren of een AI-model 'veiliger' is.
Naast die evaluatie door geselecteerde keurders stelt Amodei nog 'democratische coördinatie' en 'wereldwijde coördinatie' voor. Dat eerste komt neer op zelfregulering door AI-bedrijven in democratische landen. Zij moeten samen veiligheidsnormen definiëren en grenzen stellen aan AI-vooruitgang. Sommige vormen van deze samenwerking kunnen volgens Amodei 'juridisch uitdagend' zijn en 'vereisen overheidssteun'.
Overheden zijn ook aan zet bij de door hem voorgestelde 'wereldwijde coördinatie'. Daarbij moeten 'de Amerikaanse en andere democratische overheden' proberen tot afstemming te komen met autoritaire overheden, 'voor zover dat mogelijk is'. De huidige regering van de Verenigde Staten heeft al aangegeven de eigen tech- en AI-industrie te willen bevoordelen door juist minder te reguleren.
AI als wapen
Op de achtergrond speelt mee dat AI als wapen in te zetten is, bijvoorbeeld door het Amerikaanse ministerie van Defensie. De geruchtmakende rel tussen het Pentagon en Anthropic, waarbij OpenAI ineens hofleverancier werd, was minder zwart-wit dan het leek.
Anthropic weigerde om bepaalde ethische grenzen te overschrijden, maar dat ging om AI-inzet voor binnenlandse surveillance en voor autonome wapens. Verder deed Anthropic kort voor dat conflict al water bij de wijn: het schrapte een belangrijke veiligheidsbelofte uit zijn AI-ontwikkelbeleid.
Verder komt nu aan het licht dat het Pentagon OpenAI vroeg om een aangepaste AI die zo min mogelijk 'nee' zegt. Dit blijkt uit overheidsdocumenten die The Intercept in handen kreeg via een beroep op de wet voor openbaarheid van overheidsinformatie.
De concessies van Anthropic, de bereidheid van OpenAI, de misstanden rond xAI en diverse omstreden daden van de Amerikaanse regering werpen een ander licht op de risico's en gevaren waarvoor Anthropic-ceo Amodei waarschuwt, een waarschuwing waarbij OpenAI's Altman en xAI's Musk zich aansluiten.
Redactie: Jasper Bakker • Eindredactie: Marger Verschuur
:strip_exif()/i/2008038410.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2007997470.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2008156010.jpeg?f=imagenormal)
/i/2007527760.png?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2007988370.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2008365682.jpeg?f=imagenormal)
/i/2007977876.png?f=imagenormal)
/u/164119/crop5a5a2a556d2af_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/57212/a.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/140439/crop689126562dc95_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/88719/crop624ccd84437db_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/216153/crop6006fe7e77041_cropped.jpeg?f=community)
/u/190220/Naamloos.png?f=community)
/u/155722/Looneytunes.png?f=community)
/u/92525/me.png?f=community)
:strip_exif()/u/109857/ico2.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/22588/472892.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/79614/Family-Guy-Victory-is-Ours.jpg?f=community)
/u/94596/crop643fb12fd4e6d.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/1342406/crop5e54ac64d4274_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/1897390/crop66f01cc72c09a_cropped.jpg?f=community)
/u/954149/crop5984ccfcadb91.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/56679/Afbeelding.jpg?f=community)
/u/321091/crop5eb047be81d0c_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/69267/epo_forward.gif?f=community)
:strip_exif()/u/2062/jannie2.gif?f=community)
/u/122874/crop5e26d7a209cd1_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/267506/crop6737556602b99.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/325599/crop5bd17954458eb_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/71115/plus222.jpg?f=community)
/u/321057/crop69aafcef36c11_cropped.png?f=community)
/u/983451/crop60f0078d15aee.png?f=community)
:strip_exif()/u/664664/crop55c9e44e21f6d_cropped.gif?f=community)
:strip_exif()/u/356962/crop67ec287dab5be_cropped.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/526011/crop64ce132ee4a9b_cropped.jpg?f=community)
/u/360863/crop682dea1318315.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/188242/anjo%2520bewerkt%25202.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/561033/kermit.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/238044/No_Bullshit.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/355633/crop611ab17eb2582_cropped.jpg?f=community)