'China start voor het eerst massaproductie van immersie-duv-chipmachines'

Een Chinees staatsbedrijf is de massaproductie van immersie-duv-chipmachines begonnen, schrijft The Information. Duv-chipmachines kunnen niet de geavanceerdste chips maken, maar zijn wel een belangrijke stap naar de onafhankelijkheid van China's chipsindustrie.

Het bedrijf zou dit jaar vijf chipmachines willen leveren aan Chinese bedrijven, zeggen de bronnen tegen The Information. Daarmee is het bedrijf nog lang niet op het niveau van het Nederlandse ASML, dat vorig jaar 131 duv-chipmachines maakte. De bronnen willen niet zeggen om welk Chinees bedrijf het gaat vanwege de gevoeligheid van het nieuws.

Die eerste machines zouden naar chipfabrieken als SMIC en Hua Hong Semiconductor gaan. Ook ChangXin Memory Technologies, ofwel CXMT, zou dit jaar een Chinese duv-chipmachine krijgen. CXMT was maandag in het nieuws omdat het na een beursgang direct het waardevolste Chinese bedrijf werd.

Het ongenoemde Chinese bedrijf zou de productie van de duv-chipmachines wel willen opschalen. Het bedrijf zou volgend jaar zo'n 20 chipmachines willen leveren. The Information merkt daarbij op dat het minstens enkele maanden duurt om de chipmachines te testen voordat ze daadwerkelijk chips kunnen maken. Ze zouden ook nog niet zo goed zijn als ASML's duv-chipmachines, zeggen de bronnen.

China wil zelf chipmachines maken

De duv-chipmachines zijn een belangrijke stap voor China. Nu gebruikt het land nog chipmachines van ASML, maar vanwege internationale sancties mag ASML steeds minder duv-machines en -onderdelen leveren aan Chinese bedrijven. Met de eigen chipmachines bouwt China die afhankelijkheid af.

Hoewel de duv-chipmachines niet zulke geavanceerde chips kunnen maken als euv-machines-machines, zijn ze nog steeds belangrijk om minder krachtige chips te maken. China werkt ook aan een euv-chipmachine, al zou die nog in de prototypefase zijn. ASML mag geen euv-machines aan China leveren.

Immersie-duv?

Immersion-duv-systemen gebruiken een poeltje water als een soort extra lens om kleinere transistors op chips te kunnen maken. ASML noemt ze 'de werkpaarden van de chipindustrie'. Het gaat om een geavanceerde versie van de 'droge' duv-chipmachine. Die droge machines zijn goedkoper. Chipfabrikanten gebruiken ze vooral om goedkopere, minder geavanceerde chips te maken. De immersie-duv-chipmachines zijn dus een stap tussen droge duv-chipmachines en euv-chipmachines.

Een immersie-duv-chipmachine van ASML

Reacties (27)

[GarBaGe]

Immersie DUV is goed voor 28 nm chips in single pass.
Als je multi-patterning toepast kan je met dezelfde machine naar zo klein als 7nm of zelfs 5nm.
Dat zit dicht tegen de huidige generatie chips die nu commercieel te koop is.
Pas de nieuwe generatie van Intel en AMD processors gaan straks kleiner worden.
2nm of 18A.
De overstap van DUV naar EUV is (als je naar ASML kijkt) niet echt bepaald simpel...
Ook al zou China eigen machines willen gaan maken, ligt het niet voor de hand dat ze zelf snel EUV kunnen maken.

[dasiro]

ligt het niet voor de hand dat ze zelf snel EUV kunnen maken.

China speelt al decennialang catchup en heeft een langetermijnvisie. De exponentiële groei gaat nu misschien wat vertragen/stagneren/dalen, maar de opgedane kennis gaat niet verloren en daar wordt op verder gebouwd. Het maakt hen dan ook weinig uit dat het makkelijk noch snel gaat, zij doen als land wat de westerse wereld als blok hen heeft voor gedaan.

Er zal wel veel propaganda zitten bij wat we hier van hun vooruitgang zien, maar verschillende andere landen kunnen enkel maar dromen van wat er daar in sommige futuristische steden bestaat. Hier in Europa al helemaal. We hebben dan wel een relatief vrije samenleving, maar tegelijk wordt daar misbruik van gemaakt en hebben we een gebrek aan een realistisch toekomstplan waarin we niet ten onder gaan aan de rest als de laatste centen op zijn en de voorsprong volledig verspeeld is.

[bzuidgeest]

Het verschil is dat ASML al heeft aangetoond dat EUV commercieel kan werken en het is bekend "hoe" ze het doen. Dat maakt het voor elke partij of het nou China is of een ander makkelijker om het kunstje te herhalen. ASML moest zorgen dat investeerders er in wilden geloven dat het kon. China heeft ook dat probleem niet.

[xxs]

China kan helemaal geen EUV maken, daar zitten pattenten op.

[latka]

Dus? Hoe wil je die afdwingen?

[willieverhoef]

Geen Chinese afnemer die daar naar kijkt.

[kwakzalver]

Patenten zijn territoriaal gebonden.

[beerse]

Welke patenten? Welke octroien? Waar zijn die geregistreerd? Wie doet China wat?

Als onderdeel van patenten staat het iedereen vrij om het patent te gebruiken om de daarin beschreven machine te maken. En die machine kan en mag je ook zelf gebruiken. Maar die machine mag je niet verhandelen, dan komt de patent-politie op je af. En dat geldt dus voor jou en mij, maar ook voor bedrijven en ook voor overheden. Dat is een reden waarom een patent niet altijd handig is.

[willieverhoef]

Reken maar dat ze dat gaat lukken. Misschien 5-8 jaar, maar ze hoeven lang niet alle fouten te maken die ASML heeft gemaakt. Ze kennen het resultaat l. En er zijn vast en zeker diverse medewerkers geweest die ergens hebben 'stage gelopen'. ASML heeft last van de wet van de remmende voorsprong. Kopieën maken is altijd eenvoudiger, en zeker met oneindig budget.

[blatenja]

Een kennis van mij werkt bij ASML en zegt vaak, die Chinezen kunnen dit nooit maken wat ASML maakt, zero chance. Ik denk dat het onderschatten van China juist zo gevaarlijk is, want zij gooien er ook allerlei staatsteun tegenaan en het is niet zo dat zijn door minder kennis niet een inhaalrace kunnen aangaan. Veel kennis is ook al gestolen. Ik ben benieuwd hoe dit afloopt. Want een monopolie hebben op chipmachines zorgt weer voor kansen voor concurrenten die ook wel in die bizar uit de hand lopende markt willen springen.

[neversium]

Het is ook gewoon dom om dat te zeggen; ASML is geen unicorn en ook niet speciaal. China kan honderden miljarden in hun chipindusttie steken door middel van staatssteun en je ziet ook in andere industrieen dat ze niet meer producten namaken maar pionier zijn. Het is niet de vraag of maar wanneer ze ASML zullen inhalen en of ASML over 15 jaar nog wel voorloper is.

[theduke1989]

ASML is wel de Unicorn, de pinacle of all betreft hun branche.

Maar om te zeggen dat het nooit kan lukken? Met alle sancties tegen China, zal China echt niet stil erbij staan. Die gaan gewoon door met R&D totdat ze iets zelf hebben ontwikkeld en dus niet meer van de westerse markt hoeven.

Als dat gebeurd neemt een groot deel van de Aziatische landen het gewoon over. die kopen het echt wel!

[Pressplayontape|IA]

Echt niemand van enige importantie bij ASML zegt dat de Chinezen dit niet kunnen. Sterker nog: Aan de muur bij ASML hangt een waarschuwing zodat we niet op onze lauweren gaan rusten: “the laws of physics are the same everywhere”.

[Steven9911]

Dus het uit elkaar halen van de machines en het analyseren er van werpt dus zijn vruchten af. En natuurlijk de spionage ook niet te vergeten.

[TekkenLord]

Ik vind jouw reactie best denigrerend alsof China niets zelf kan. Het land heeft veel uitvindingen gedaan waar wij nog steeds de vruchten van plukken.

Het is te simpel om te zeggen dat ze alles kopiëren en namaken. Als China het doet, kunnen ze niets. Als wij hetzelfde doen, zijn we sterk.

China loopt nu voor op batterij technologie, met name de natrium ion batterijen. Hebben ze die technologie ook gestolen?

Tenslotte: je moet niet onderschatten wat schaarste kan doen met creativiteit. Door alle beperkingen richting China met betrekking tot chip productie en AI, zoeken ze juist naar alternatieven.

[TokkeBe]

waar kunnen we aandelen kopen? je weet dat China als een raket gaat gaan

[audiojunk]

ASML aandelen vandaag wel even door het putje.

[Mastermuppet]

Persoonlijk begrijp ik die koers reactie totaal niet, we hebben het hier over een gerucht op basis van bronnen waarbij we niet eens weten over welk bedrijf het gaat. Terwijl we inmiddels wel weten dat we alle aankondigingen van chip productie in China met een flinke dosis scepsis en korreltje zout moeten nemen. Kijk bijvoorbeeld naar de chips van Huawei bijvoorbeeld, die bepaalt niet zo geavanceerd zijn als wordt beweerd en dat met machines van ASML. Laat gewoon zien hoeveel lucht er zit in de aandelen van chip bedrijven.

[Sandor_Clegane]

De markt is irrationeel, meer is het niet.

[SactoriuS]

Heel simpel de leidende draad van beursen is niet economie en cijfers. Maar psychologie en emotie.

[dmantione]

Er wordt gezegd dat de Chinese lithgrafie ongeveer 20 jaar achterloopt op die van ASML. Dat klopt dit wel ongeveer: Volgens Wikipedia was de immersielithografie bij ASML in 2004 verkoopwaardig. Dit betekent dus nog niet dat de Chinese machine nu vergelijkbaar zijn met de beste ASML DUV-machines, maar ze zullen er gaan komen. Kortom, dit was verwacht en als het goed is heeft ASML zich erop voorbereid, wat niet weg neemt dat nu het risico bestaat dat ASML minder in China gaat verkopen, gezien het feit dat EUV leveren verboden is.

[barbarbar]

20 jaar geleden moest euv nog helemaal uitgevonden worden. Dat hoeven anderen niet meer te doen. We weten dat het werkend te krijgen is, er is al veel informatie over beschikbaar. En met de juiste mensen op de juiste plekken hoef je niet het wiel opnieuw uit te vinden.

Het zou me niet verbazen als de chinezen uiteindelijk met een andere techniek kleinere chips kunnen maken, of wellicht direct met fotonische chips de hele euv stap kunnen overslaan. Zie je wel vaker dat de wet van de remmende voorsprong geldt. Net zoals ze nu vol inzetten op ev's en de hele brandstofmotor grotendeels overslaan en daar dus ook niet in hoeven te investeren, en uiteindelijk koploper worden in de nieuwe technologie die wij nog niet omarmen doordat we dan gedane investeringen in de prullenbak moeten gooien.

[SactoriuS]

china heeft niet eens de benzine auto industrie kunnen verslaan. Dat kon pas bij een hele andere motor en soort Auto.

En dat heeft ook een grote rede, de electrische autos zijn veel simpeler qua techniek in en rondom de motor.

[Reactie gewijzigd door SactoriuS op 27 juli 2026 21:03]

[willieverhoef]

Simpler is niet direct. Maar ja een mechanische horloge was er ook eerder dan de digitale. China is best goed in productie maken. Maar minder een precisie frezen. Zoals een motor.

[dasiro]

China heeft in 2004 31.3 miljoen ICE's geproduceerd. De VS 10.8 en Japan 8.2 gevolgd door India met 6.0 en Duitsland met 4.0. Maak eens het optelsommetje. Hoeveel er effectief in gebruik zijn genomen, laat staan in de westerse landen weet ik niet. Onbekend is onbemind, ik neem het je niet kwalijk, maar mensen die al wat ouder zijn en nog weten hoe belabberd de reputatie van hun producten vroeger was houden ten onrechte aan die visie vast (zeg ik als +40'er die ook niet staat te springen voor een duik in de onbekende wereld van Chinese tech na een teleurstelling met een one-and-done China-phone).

[tweakuwe]

Dus het gaat om een gerucht, en er is nog niets bekend over het proced'e, de yields, of dit enkel machines zijn om te testen of al gelijk voor productie? Elke variatie hierop maakt interessant nieuws, maar voor nu kunnen we geloof ik weinig meer dan speculeren?

[mekkieboek]

Nouja bij 20 machines, moet dat niet 'serieproductie' zijn? Massaproductie klinkt alsof we ze straks via aliexpress kunnen bestellen, met 10% korting als je er meteen 5 afneemt.