VS-wet dreigt ASML-export van immersiemachines naar China af te knijpen

De Verenigde Staten willen de export van chipmachines naar China nóg verder beperken. Een groep Amerikaanse politici heeft een wetsvoorstel ingediend dat onder andere gevolgen zou hebben voor ASML. Specifiek de export van immersielithografiemachines zou verder worden beperkt.

Republikeinse en Democratische politici hebben de 'Match'-wet deze week gepresenteerd in het Huis van Afgevaardigden, schrijft onder andere Reuters. Later deze maand moet een soortgelijke wet volgen in de Senaat. Volgens de politici moet de wet voorkomen dat China grote vorderingen maakt bij het maken van eigen AI-chips, waar vooral Amerikaanse bedrijven als Nvidia en AMD momenteel een grote voorsprong hebben.

De wet zou voorkomen dat China chipmachines kan importeren die Chinese bedrijven zelf niet kunnen maken. Ook het onderhoud van eerder verkochte machines zou aan banden worden gelegd.

De wet zou bovendien niet alleen gelden voor Amerikaanse chipmachinemakers, maar ook voor bondgenoten. Fabrikanten van chipproductieapparatuur zitten niet alleen in de VS, maar ook in Japan en Nederland.

Meer weten over hoe chips gemaakt worden?

Ben je benieuwd hoe het volledige chipproductieproces in elkaar steekt, en hoe die machines van ASML precies werken? We schreven recent verhalen waarin we beide onderwerpen uitleggen. Je kunt ze hieronder lezen:

• Hoe wordt jouw cpu of gpu gemaakt? Het chipproductieproces uitgelegd

• Hoe werken de machines van ASML?

Immersie in de ban

Een immersiemachine. Bron: ASML

Het Match-wetsvoorstel richt zich onder andere op de zogeheten immersielithografiemachines van ASML. Zulke machines gebruiken een poeltje water als een soort extra lens, waardoor ze kleinere transistors kunnen 'printen'.

Een deel van die machines mag al niet geleverd worden aan China vanwege eerdere Amerikaanse en Nederlandse exportregels. De nieuwe Match-wet zou betekenen dat alle leveringen van immersiemachines aan China verboden worden, schrijft Bloomberg.

China kan zulke machines momenteel niet zelf produceren. Het land kent wel een ASML-concurrent, genaamd SMEE. Dat bedrijf loopt echter vele jaren achter op de Veldhovense marktleider, en ook op Japanse tegenhangers als Canon en Nikon. De beste machine die SMEE momenteel maakt, heeft een resolutie van 90 nanometer, terwijl ASML's immersiemachines een resolutie van 38nm bieden.

SMEE ontwikkelt momenteel wel een eigen immersie-duv-machine, genaamd de SSA800. Op termijn moet die machine chips op een zogenaamd '28nm'-procedé maken, maar er zijn wisselende berichten over hoever die machine is. Eind 2023 stelde het bedrijf dat de machine klaar voor gebruik was, maar die verklaring werd later teruggetrokken.

Voor ASML zou het ook een tegenslag zijn; vorig jaar leverde ASML 33 procent van zijn verkochte machines aan China. Dat gaat in veel gevallen om duv- en immersielithografiemachines. Wat de exacte impact van een immersie-exportverbod naar China precies zou zijn, is niet duidelijk.

ASML's immersiemachines gebruiken water om betere chips mee te printen.

Ook andere machinemakers

De potentiële wet heeft overigens niet alleen impact op ASML. Ook andere chipmachinemakers moeten zich eraan houden, mits de wet daadwerkelijk wordt aangenomen. ASML heeft bijvoorbeeld concurrentie van Japanse bedrijven Canon en Nikon. Daarnaast zijn er meer machinesoorten nodig om chips te maken, bijvoorbeeld van Amerikaanse en Japanse producenten als KLA, LAM Research, Tokyo Electron en Applied Materials.

De Amerikaanse regering is al langer bezig met het beperken van chipexport naar China. Voormalige president Joe Biden introduceerde al vergaande beperkingen op de export van productieapparatuur naar China, en breidde die later meermaals uit.

Bron: Wong Yu Liang/Moment/Getty Images

Reacties (202)

[Houtenklaas]

O, dan zijn we ineens weer WEL bondgenoten ...Heeft allemaal weinig zin denk ik, China wordt alleen maar gedreven om het dan maar zelf te doen. Aan mensen en handjes geen gebrek daar, kwestie van tijd. Hier zie je het verschil in cultuur. Het westen met korte termijn winst-politiek, China gaat voor de lange termijn. En ik vrees dat dat een betere strategie is eerlijk gezegd.

[Zyphlan]

Ik snap je redenering, maar dat klopt niet. Het probleem is dat het wensdenken is. Je hebt het hier niet over een weg bouwen of een pc in elkaar zetten. Je hebt het hier over een product waar zoveel landen aan bijdragen, elk de absolute top in hun speelveld. China kan sommige onderdelen wel zelf maken, maar er meer geld tegenaan gooien betekent niet dat het lukt.

Despite the gargantuan effort, it has thus far achieved only mixed returns. Despite pockets of advancement—notably in the design of AI chips and chips for mobile phones—overall, China likely remains about a half decade behind in its ability to design and manufacture at high volumes the most-advanced leading-edge semiconductor logic chips. As Hutcheson pointed out, “Ten years ago, [Chinese companies] were two generations behind. Five years ago, they were two generations behind, and now they’re still two generations behind.” China likely trails even more significantly in SME.

https://itif.org/publications/2024/08/19/how-innovative-is-china-in-semiconductors/

Als China voor de lange termijn gaat, leg me dan uit waarom ze gigantische problemen hebben op onder andere de volgende gebieden:

• Huizenmarkt (al 5 jaar aan het instorten, geen indicatie dat het beter gaat)
• Demografie: dankzij de éénkindpolitiek gigantische problemen
• Pensioen: nauwelijks bestaand
• In plaats van te focussen op binnenlandse consumptie, stoppen ze meer geld in export, wat ertoe leidt dat andere landen hun markten sluiten
• Jeugdwerkloosheid

Het idee dat China op de lange termijn denkt klinkt heel leuk, maar de feiten spreken dat toch echt tegen.

[bzuidgeest]

Al die problemen bestaan in de eu ook. Dat een land problemen heeft wel niet zeggen dat het niet ook veel goede dingen heeft.

Om maar wat te noemen als je immigratie wegneemt dan is ons vruchtbaarheid cijfer ruim onder het vervangings cijfer. Met alle demografische problemen van dien.

China gaat meer voor de lage termijn dan welk land dan ook, die hebben een 10 of 50 jaren plan. Maar dat betekend niet dat ze foutloos zijn.

Tot nu toe is duidelijk dat China ons technologisch volledig voorbij streeft. Met de uitzondering van lithografie en daar gaan ze ook hard in. Je hebben de beste met geavanceerde batterij fabrikanten, de beste EV's. Hebben een groot deel van de wereld zijn productie capaciteit. Ze maken de beste zonnepanelen, hebben de grootste groene projecten.

Het is niet te ontkennen dat China hard werkt en ons hard inhaalt of al voorbij is.

[Zyphlan]

Dat klopt, maar ‘ook problemen hebben’ is geen inhoudelijke weerlegging. Het gaat om schaal en hoe je die problemen opvangt: Europa kan demografische druk deels opvangen via migratie, China veel minder door het éénkindbeleid en beperkte demografische flexibiliteit.

Met deze redenering zou je dus ook kunnen stellen dat China niet voorloopt op geen enkel vlak, als je hun sterke punten zoals batterijfabrikanten, EV’s en een groot deel van de wereldwijde productiecapaciteit gewoon buiten beschouwing laat.

Je haalt sterke punten van China aan en trekt daar een te brede conclusie uit.

Ja, China is heel sterk in EV’s, batterijen en zonnepanelen. Daar lopen ze echt voor, vooral door schaal, verticale integratie en zware staatssteun die concurrentie uit de markt drukt.

Maar dat betekent niet dat ze overal technologisch voorlopen.

Ook lange termijn planning is maar deels waar. Veel van deze problemen waren al lang zichtbaar en voorspelbaar, maar in plaats van echte structurele oplossingen zie je meer controle op informatie, zo goed als geen ruimte voor onafhankelijke economen en aanpassingen van cijfers wanneer ze niet het gewenste beeld geven. EV’s en andere succesverhalen veranderen dat grotere plaatje niet.

China is sterk in een aantal industrieën en haalt op sommige vlakken in, maar het beeld van ‘breed technologisch voorbijsteken’ klopt niet. Dat is een beetje alsof je alles op krediet koopt en daardoor op korte termijn dezelfde prestaties lijkt te halen, totdat de rekening later komt en duidelijk wordt wat echt duurzaam is en wat niet.

[bzuidgeest]

Ik geef je een paar sterke punten. Er zijn er veel meer. Het is niet alsof dat een uitputtende lijst was. En China zou net zo goed kunnen besluiten een vorm van migratie toe te staan als het nodig is. Japan kom je ook alleen in als je werk hebt en als dat stopt moet je meteen weer weg. China kan dat ook doen.

En stellen dat ze niet voorop lopen als je hun sterke kanten weglaat is een rare manier van doen. Ik ben de snelste renner op de planeet, je moet alleen wel alle andere mensen met twee bruikbare benen weglaten.....

Ik denk dat ze meer sterke kanten hebben dan veel mensen leuk vinden om te erkennen. En daardoor komen ze met dat soort kromme logica.

Het is pijnlijk te zien dat onze "werk slaven" onze "superioriteit" aanvechten. Maar onze kop in het zand steken is zeker geen oplossing en onze manier is niet de enige manier.

[Zyphlan]

Japan kom je ook alleen in als je werk hebt en als dat stopt moet je meteen weer weg. China kan dat ook doen.

China zou dat inderdaad kunnen besluiten, echter: welk percentage is bereid om naar China te verhuizen? Zeker als je rekening houdt met lagere salarissen dan in de westerse wereld, beperkte vrijheid van meningsuiting, geen vrije pers, racisme, een zwakker rechtsysteem en zaken als hostage diplomacy. En wat Japan doet, doet China in de praktijk al, vele malen makkelijker voor het westen.

Ik denk dat ze meer sterke kanten hebben dan veel mensen leuk vinden om te erkennen. En daardoor komen ze met dat soort kromme logica.

Dat is jouw logica, niet de mijne. Ik geloof daar zelf niet in, maar het is wel opvallend dat wanneer ik diezelfde redenering gebruik, jij het ineens “krom” noemt. ( zie onderstaande comment van jouw)

Om maar wat te noemen als je immigratie wegneemt dan is ons vruchtbaarheid cijfer ruim onder het vervangings cijfer. Met alle demografische problemen van dien.

En dat stuk over “werk slaven / superioriteit” is weer zo’n retorisch punt dat nergens op slaat.

Je zegt zelf: China gaat voor de lange termijn met 10- of 50-jarenplannen. Prima, maar leg dan dit eens uit:

• Huizenmarkt (al 5 jaar aan het instorten, geen indicatie van herstel)
• Demografie: enorme problemen door de éénkindpolitiek
• Pensioen: nauwelijks ontwikkeld
• Focus op export in plaats van binnenlandse consumptie, met toenemende handelsbarrières als gevolg
• Jeugdwerkloosheid

En kom alsjeblieft niet weer met whataboutism. Deze problemen spelen al veel langer dan de laatste paar jaar en hadden ze al ver van tevoren kunnen zien aankomen , iets wat je mag verwachten een land dat volgens jouw 10-50 jaar vooruit kijkt toch zou moeten weten

Weet je wat nu de oplossing is?

• Alles inzetten op mogelijke AI-vooruitgang, de zogenaamde “new productive forces”.
• Economen de mond snoeren
• Cijfers zoals jeugdwerkloosheid simpelweg laten verdwijnen.
• Meer onderdrukking
• Nog meer subsidie naar fabrieken , wat resulteert in landen die tarieven gaan instellen omdat het oneerlijke concurrentie is.

Ik redeneer niet vanuit mijn gevoel; ik volg de Chinese economie vrij nauwkeurig.

[Reactie gewijzigd door Zyphlan op 4 april 2026 20:02]

[bzuidgeest]

En al die Indiërs in Saudie Arabië. Mensen komen wel, iets is beter dan niets.

[Zyphlan]

Die vergelijking met Indiërs in Saudi-Arabië is weer een vorm van whataboutism. Het feit dat arbeidsmigratie overal bestaat zegt niks over de structurele problemen waar het hier over gaat.

• China laat vrijwel geen laaggeschoolde arbeidsmigratie toe. Werkvisa zijn streng en sterk gelimiteerd, en zelfs als ze dit zouden vrijgeven, krijgen ze hun eigen mensen al niet aan het werk op niveau en dan meer laag opgeleide importeren terwijl ze er nog een paar honderd miljoen hebben is ook niet een bijster goed idee.
• China is voor veel hooggeschoolde expats minder aantrekkelijk geworden door lagere netto-voordelen, strengere regelgeving en geopolitieke frictie.
• Buitenlandse werknemers vormen een marginaal deel van de Chinese arbeidsmarkt, dus ze kunnen demografische of structurele arbeidstekorten niet opvangen.

Kortom: het punt “mensen komen wel dus het valt mee” raakt de schaal en structuur van het probleem niet. Dan zou je ze moeten lokken met westerse salarissen en veel voordelen, en dat wordt lastig als je eigen bevolking dat niet eens krijgt, helemaal gezien honderden miljoenen nog maar een laag inkomen hebben ,

Saudi arabie is juist een voorbeeld van een land waar de eigen bevolking er goed bijzit op economisch vlak en dat expats veel verdienen zou ons in NL ook niet heel veel uitmaken als we ondertussen allemaal een huis hebben en voor de overheid kunnen werken voor een mooi salaris.

Je kan ook gewoon is toegeven , hey misschien zit ik fout in me redenering , ik zie je antwoord tegemoet op

Je zegt zelf: China gaat voor de lange termijn met 10- of 50-jarenplannen. Prima, maar leg dan dit eens uit:

• Huizenmarkt (al 5 jaar aan het instorten, geen indicatie van herstel)
• Demografie: enorme problemen door de éénkindpolitiek
• Pensioen: nauwelijks ontwikkeld
• Focus op export in plaats van binnenlandse consumptie, met toenemende handelsbarrières als gevolg
• Jeugdwerkloosheid

[Javah]

Je hebt gelijk dat China nog steeds achterloopt in Chipmachine design. Hier hebben ze de kennis niet voor. Maar achterlopen is geen achteruitgang. Als ze 5 jaar geleden 2 jaar achterliepen en nu nog steeds 2 jaar achterlopen dan evolueren ze net zo snel als de rest van de wereld. Alleen niet sneller. Zolang er nieuwe machines uitgevonden worden dan zal dat zo blijven. Anders lopen ze de achterstand in 2 jaar weer in.

China gaat wel degelijk voor de langere termijn tijdens de nationale volkscongressen worden 5 jaren plannen goedgekeurd en die worden uitgevoerd,

China heeft een groot probleem tussen het platteland en de kust. Veel inwoners werken aan de kust terwijl hun kinderen opgroeien in het binnenland vaak bij familie of grootouders. In china is de industrie een beetje alles of niets. De bedrijfstakken waar overheidssteun aangegeven worden daar schiet de productie omhoog. Kijk naar zonnepanelen en electrische auto's met overproductie en dumping op de westerse markten als gevolg. Dit is ook gebeurt in de huizenmarkt. Er werd verwacht dat er een enorme boom zou komen in de bevolkingsgroei maar die is uitgebleven. De opdracht aan het bedrijfsleven was bouw woningen. Dit is ook in grote hoeveelheden gedaan met als resultaat overproductie en dus leegstand. Zet daarbij strenge hypotheekregels en schulden bij de vastgoedontwikkelaars waardoor bouwprojecten stil zijn komen te staan en de crisis is compleet. Het probleem daarbij is dat de vastgoed sector 25% van het bbp bevat en de banken 23,5% van alle leningen hyptheelleningen zijn.

Demografie: Inderdaad door de eenkinds politiek krimpt de bevolking al sinds 2022. in 2025 zijn er minder geboortes geweest dan het jaar er voor. Ze verhogen de pensioenleeftijd om de krimpende beroepsbevolking op te vangen. Maar dit is iets waar wij in het westen ook problemen mee hebben dat is geen uniek probleem.

Doordat de vraag vanuit het buitenland terugloopt en de handelsoorlog met de VS worden ze gedwongen om de binnenlandse consumptie te stimuleren. Dat doen ze met belastingverlagingen en sociale uitkeringen. Maar door de huizencrisis en de jeugdwerkloosheid is het vertrouwen laag.

De jeugd wordt namelijk opgeleid voor de verkeerde banen. De economie vertraagd en er is een mismatch tussen opleiding en arbeidsmarkt. En er is een overcapaciteit in de vastgoed en techsectoren. Ze proberen dit op te lossen maar dat lukt nog niet echt.

Iedere 5 jaar komt china met een nieuw 5 jaar plan en een focus op de toekomst. Hun scope is altijd altijd minimaal 5 jaar vaak langer.

in het 14e vijfjaren plan (2021-2025) wat net afgelopen is was de focus “Dubbele circulatie”: zelfvoorziening, technologische onafhankelijkheid, en binnenlandse consumptie als nieuwe groeimotor. Doel: verdubbeling van het bbp per hoofd tegen 2035.

het 15e vijfjarenplan (2026-2030) ligt de focus op de digitale economie, duurzaamheid, en sociale welvaart. met als doelstellingen groei in de digitale economie aan het bbp, grotere investeringen in niet-fossiele energie en een grotere investering in R&D met een focus op chiptechnologie.

China denkt altijd op de langere termijn als sinds de oprichting van de volksrepubliek in 1949 in lange termijnen. Sinds 2000 plant china al decennia's vooruit. Daarom kunnen ze wachten, zijn ze geen grote oorlogen gestart, investeren ze in de economieen over de hele wereld en wachten af tot het juiste moment.

Tijdens het 100 jarige bestaan van de volksrepubliek in 2049 is het doel een sterk, democratisch, beschaafd, harmonieuze en moderne socialistische staat.

[Zyphlan]

1. Achterlopen maar even snel groeien = geen probleem
Dat klopt alleen als je toegang hebt tot dezelfde technologie. China heeft dat niet.

• De meest geavanceerde chipmachines (EUV) komen exclusief van ASML en vallen onder exportrestricties
• Zonder toegang kun je niet “in hetzelfde tempo mee blijven doen”, je raakt structureel afhankelijk
  Dit is geen lineaire achterstand, maar een technologische bottleneck

2. 5-jarenplannen worden uitgevoerd
Dat is simpelweg te rooskleurig

• Vastgoed was ook “beleidsgestuurd” → eindigde in overinvestering en crisis
• “Dual circulation” moest consumptie verhogen → consumptie blijft juist zwak
• Jeugdwerkloosheid zo hoog dat het cijfer gewoon werd stopgezet
  Dat is geen strak uitgevoerde langetermijnstrategie, dat is bijsturen na beleidsfouten

3. Vastgoed en schulden onderschat je zelf
Je noemt de cijfers, maar trekt de conclusie niet:

• ~25% van BBP in vastgoed = extreem hoog
• Banken zwaar blootgesteld aan hypotheek- en developer-schulden
  Dit is geen normale cyclus, maar een structureel groeimodel dat vastloopt

4. Demografie hebben wij ook
Nee, niet op deze schaal en snelheid:

• China krimpt voordat het rijk is (“getting old before getting rich”)
• Nauwelijks immigratie als buffer
• Snellere vergrijzing dan bijna alle westerse landen
  Dat maakt het fundamenteel anders en moeilijker op te vangen

5. Overcapaciteit is geen succes, maar inefficiëntie
Zonnepanelen en EV’s zijn geen puur succesverhaal:

• Structurele overproductie
• Dumping → handelsconflicten en tarieven
• Lage marges → afhankelijk van subsidies
  Dat is geen gezonde groei, maar kapitaal dat inefficiënt wordt ingezet

6. “China denkt altijd lange termijn”
Als dat zo was, waarom:

• éénkindpolitiek zo lang doorzetten ondanks voorspelbare vergrijzing?
• vastgoed zo laten ontsporen?
• nu pas inzetten op consumptie terwijl dat al 15+ jaar een probleem is?

“Lange termijn denken” haal je door elkaar met lange termijn doelen opschrijven

7. 2049-doelen zijn gewoon politieke slogans
“harmonieuze, democratische, moderne staat” is CCP-retoriek, geen analyse.
Dat zegt niets over haalbaarheid of economische realiteit. Het stukje democratisch ... in een 1 partij land waar mensen met andere meningen verdwijnen, als je hier echt in gelooft heb ik nog een brug te koop staan.

Je benoemt echte problemen, maar presenteert ze alsof ze netjes binnen een gecontroleerd langetermijnplan vallen. In werkelijkheid zie je juist het tegenovergestelde:
structurele afhankelijkheden, beleidsfouten en reactief bijsturen in plaats van strak geplande vooruitgang.

[Houtenklaas]

Het is meer een kwestie wat ze belangrijk vinden op een (on)zeker moment. @bzuidgeest geeft al een uitstekende reactie. Technologie - beseffen ze in China - is uitermate belangrijk voor de macht in de wereld en is dus belangrijk. Aangezien ze ook niet alles tegelijk kunnen aanpakken, gaat dat ten kosten van zaken die daar minder belangrijk worden geacht. Ze hebben wel degelijk een lange termijn planning, maar niet alles staat even hoog op de lijst qua belangrijkheid.

Technologie staat zonder twijfel op nummer 1 in China en daar wordt waanzinnig veel tijd, geld en moeite in gestopt en ze gaan daar harder dan welk ander land dan ook. Tegenslag wordt gezien als motivator om nóg harder te werken en beter te worden.

[Zyphlan]

Dat technologie belangrijk is, klopt. Maar “ze kiezen gewoon prioriteiten” is geen vrijbrief om structurele problemen te negeren.

Je kunt niet eindeloos blijven schuiven met “dit is nu minder belangrijk” als het gaat om fundamentele pijlers van je economie. Vastgoed, demografie, consumptie en werkloosheid zijn geen bijzaken, dat zijn juist de dingen die bepalen of je lange termijn strategie überhaupt houdbaar is.

Het lijkt een beetje op alles op een creditcard gooien: op korte termijn kun je harder gaan en indrukwekkende resultaten laten zien, maar de rekening komt later alsnog. Als de basis niet klopt, haal je dat uiteindelijk in.

En “ze gaan harder dan elk ander land” klinkt leuk, maar snelheid is niet hetzelfde als kwaliteit of duurzaamheid. In high-end technologie zie je juist dat het niet alleen draait om geld en tempo, maar om een extreem complex ecosysteem waar China nog steeds afhankelijk is van externe partijen.

Dus ja, technologie staat hoog op de agenda. Maar doen alsof je de rest kunt parkeren zonder gevolgen, is precies waar het probleem zit.

In December 2025, during a report to the National People’s Congress Standing Committee, Vice Minister of Human Resources and Social Security Wu Xiuzhang stated: “According to estimates, the scale of flexible employment personnel in our country has exceeded 200 million.”

Even at this conservative estimate, this group accounts for 27 per cent of China’s total employed population of 740 million, and nearly 43 per cent of the 470 million urban workforce.

While typical narratives focus on the freedom supplied by the gig economy, many of these workers lack a steady income, social safety net benefits and a clear career path.

https://www.businesstimes.com.sg/international/global/how-chinas-growing-gig-economy-has-left-generation-adrift

Leuk als je een diploma hebt en daarna bij de chinese thuisbezorgd mag gaan werken

[Reactie gewijzigd door Zyphlan op 4 april 2026 20:00]

[droofx]

Bedankt voor je goed geïnformeerde berichten over China, nog wat ter aanvulling:

China presenteert grootschalige projecten zoals hogesnelheidstreinen graag aan de buitenwereld als visitekaartje van vooruitgang en moderniteit. Deze indrukwekkende infrastructuur moet vooral laten zien hoe krachtig en ontwikkeld het land is. Tegelijkertijd wringt er iets onder de oppervlakte: veel recent afgestudeerde studenten kunnen moeilijk een passende baan vinden, waardoor een deel van het potentieel onbenut blijft.

Daar komt bij dat een groot deel van de bevolking relatief laag wordt betaald voor hun arbeid. Hierdoor blijft de binnenlandse vraag beperkt, en is de economie sterk gericht op productie voor export. Dat model zorgt wel voor groei, maar maakt het land ook afhankelijk van buitenlandse markten.

Binnen die samenleving bestaat bovendien een duidelijke kloof. Een elitegroep, bestaande uit leden van de Communistische Partij, heeft vaak toegang tot de beste banen en zekerheden zoals goede pensioenen. Voor de rest van de bevolking is dat veel minder vanzelfsprekend, wat de ongelijkheid verder vergroot.

[bzuidgeest]

Vergelijk het ook met Amerika, in Amerika ontkennen ze in essentie wetenschap, waar China er vol op inzet. En n die conservatieve Amerikaanse dwazen vinden het gek dat ze voorbij worden gelopen. Proberen China af te knijpen, maar de realiteit is dat Amerika China nodig heeft en niet andersom. Alles wat ze uit Amerika kopen kunnen ze elders krijgen. Daar kwamen Amerikaanse soja boeren en dergelijke vlug achter. En Zuid Amerika zegt Dankjewel voor de economische boost.

[Zyphlan]

“Amerika ontkent wetenschap” is gewoon onzin. De VS is nog steeds wereldleider in fundamenteel onderzoek, topuniversiteiten, chipdesign (Nvidia, AMD, Apple), software en een groot deel van de innovatie. Dat er politieke ruis is, betekent niet dat het hele systeem “wetenschap ontkent”.

Dat ze een clown als president hebben, doet daar niets aan af. En eerlijk gezegd: liever een clown die over 3 jaar weer weg is dan een dictator.

En “Amerika heeft China nodig, niet andersom” klopt ook niet. Die afhankelijkheid is wederzijds. China is sterk afhankelijk van exportmarkten (waar de VS een van de grootste van is). Leuk dat je veel kunt produceren, maar door de lage binnenlandse consumptie, mede doordat de overheid blijft subsidiëren in de industriesector, móeten ze exporteren. Als je grootste markten dan beginnen weg te vallen omdat die minder willen importeren, stokt die motor.

Dat soja-voorbeeld is juist cherry-picking. Je pakt één sector waar substitutie relatief makkelijk is en trekt daar een brede conclusie uit.

Ja, China kan sommige grondstoffen elders halen, maar dat betekent niet dat je technologische afhankelijkheden of grote afzetmarkten zomaar zonder kosten vervangt. Zal ik dan ook even cherry-picken : op het gebied van vliegtuigen hebben ze vrijwel niets, dus zijn ze afhankelijk van Airbus en Boeing.

[bzuidgeest]

Onder het Amerikaanse huidige leiderschap is dat gewoon waar. En die top universiteiten zijn al gewoon aan het afbrokkelen. En hoop van hun kennis word gewoon hier in europa ontwikkeld, wij verkopen bakken met onderzoek voor de Amerikanen om te exploiteren.

[graaij]

Ik ben bang dat je de huidige ontwikkelingen over het hoofd hebt gezien. Kijk bijv. naar hun laatste Nationale Volkscongres

[Zyphlan]

Het laatste congres laat geen perfecte langetermijncontrole zien, maar juist dat China lagere groei accepteert, dezelfde problemen opnieuw benoemt en nog zwaarder inzet op staatsgestuurde technologie als oplossing, wat de onderliggende problemen niet oplost en ze mogelijk zelfs verder uit balans trekt.

Dat is op zichzelf niet per definitie verkeerd, China heeft met die aanpak successen geboekt in sectoren zoals EV’s, zonnepanelen en infrastructuur. Maar het punt is dat dit type beleid vooral aan de aanbodkant werkt, terwijl hun grootste problemen juist aan de vraagkant en in de structuur van de economie zitten.

De zwakke binnenlandse consumptie, de vastgelopen vastgoedsector, hoge schulden en de demografische krimp worden hier niet mee opgelost. Sterker nog, door opnieuw kapitaal richting industrie en high-tech te sturen, vergroot je het risico op overcapaciteit, lage marges en nieuwe afhankelijkheid van export, precies de dynamiek die nu al voor frictie zorgt met de rest van de wereld.

In plaats van een fundamentele herbalancering richting consumptie en inkomenszekerheid, zie je dus vooral een voortzetting van het bestaande model: meer investeringen, meer staatssturing en hopen dat technologische vooruitgang het verschil maakt.

Dat kan groei ondersteunen, maar het pakt de onderliggende kwetsbaarheden niet aan, en de kans is groot dat dit de economische onevenwichtigheden juist verder vergroot.

[batjes]

De lange termijn strategie van de EU is gelukkig een heel stuk beter dan die van onze overheid. Die komen veelal met beleid dat naar decennia kijkt. Zoals b.v. TEN-T dat al 20 jaar bezig is en pas rond 2040 afgerond wordt. (Betuwelijn is daar bv onderdeel van).

Er worden nu in de EU miljarden geinvesteerd in Nederland, Duitsland en ook Polen om meer high tech weer hier te gaan produceren. Dat zijn gelukkig ook geen 4-8 jaar termijnen.

Zo ook de verduurzaming van onze woningen, een EU beleid dat al ruim 10 jaar bezig is en nog tot 2028-2030 loopt.

Zo slecht doen we het hier in de EU nog niet. We hebben alleen zelf een relatief waardeloze korte termijn politiek.

[Romborum]

Wat is hier dan goed aan? Of bedoel je dat jij het goed vindt?

[JBVisual]

Dit is ook een nadeel van ons huidige politieke systeem. Het is ergens goed dat met voldoende stemmen je met 1 zetel al een stem in de 2e kamer kan laten horen, maar de versplintering zorgt er ook voor dat samenwerken lastiger wordt.
Lange termijn strategieën maken plaats voor ideeën die voor voor slechts 4 jaar stemmen kunnen winnen.

Hier volgt een persoonlijke mening
Ik vind dat de kiesdrempel best omhoog kan zodat partijen wat groter worden en samenwerken hierdoor makkelijker wordt (een meerderheidskabinet kan dan uit 2-3 partijen bestaan ipv 4-6)
Als dan de verkiezingen maar eens per 8 tot 10 jaar gehouden worden, kunnen partijen echt keuzes maken die de eerste 4 jaar mensen misschien boos maakt, maar daarna wel zorgt voor blije gezichten.

China heeft al erg lang door dat de plannen voor 10 jaar of langer gemaakt moeten worden, en dat daar soms pijn leiden bijhoort (mensenrechten schending even hierbuiten gelaten)
Einde persoonlijke mening

[R_Zwart]

Er is blijkbaar behoefte aan wat de kleinere partijen bieden waardoor er veel op wordt gestemd. Als je een kiesdrempel van bijvoorbeeld 5 zetels invoert gooi je de mening can 15...20% van de kiezers weg. Je kunt dan beter een drempel verhogen om mee te doen met de verkiezingen. Daar zie ik meer in dan in een kiesdrempel. Als er een kiesdrempel was geweest was de PVV (wat je er ook van vindt) niet geweest.

Wel eens met dat de regeringsperiode wat langer zou kunnen zodat nieuw beleid vorm kan krijgen.

[sympa]

Het probleem is dat we heel verdeeld stemmen. Haal je de kleinste partijen er af, dan heb je nog een verdeling van partijen waar je problemen hebt met het vinden van een meerderheid.

Of je haalt alles weg wat niet heel groot is. Maar dan gooi je het kind weg met het badwater.

[bzuidgeest]

Amerika kan oprotten waar mij betreft. Wetten maken over andere landen hun business? Nee dank je. Dat is waar ze zelf roepen tegen te zijn. Ik denk dat we de machines gewoon aan China moeten blijven leveren en als Amerika moeilijk doet, krijgen ze gewoon geen machines meer van ons. Zoeken ze het maar uit. Dat is de enige manier van doen die Trump en soortgenoten begrijpen.

[ronniebandung]

Kan iemand mij uitleggen waarom Amerika bepaalde regelgeving aan ons kan "opleggen".

Kunnen wij Amerika ook bepaalde regelgeving opleggen en zullen zij er zich ook aan houden?

[- peter -]

T is volgens mij omdat er ook US componenten in zitten. Maar dan zou je denken, kunnen we niet zonder cq vervangers zoeken?

[Reactie gewijzigd door - peter - op 3 april 2026 18:25]

[FiberSam]

Zo'n beetje de belangrijkste dochter van ASML is Cymer. Die maakt de lichtbron. Dat is cutting edge technology van de bovenste plank. Nu zou je denken: als het toch al van ASML is, dan verhuizen ze dat toch? En daar zit het probleem. Dit zijn niet zozeer machines die je verhuist, maar een compleet ecosysteem van mensen, middelen, netwerken, universiteiten en toeleveranciers. Dat is (vrijwel) onmogelijk om te verhuizen.

Dat ASML 'Amerikaanse' patenten gebruikt is grotendeels onzin. Patenten zijn niet van een land, maar van een bedrijf. Voor zover ASML de relevante patenten heeft (al dan niet via Cymer), dan kan het die technologie wereldwijd inzetten voor productie.

Wat de Amerikaanse overheid kan bepalen, is dat bepaalde onderdelen zoals de lichtbron niet geëxporteerd mogen worden.

[Reactie gewijzigd door FiberSam op 3 april 2026 23:41]

[Reinier 182]

Volgens mij zijn de eigenaren Amerikaans.

[FiberSam]

"Cymer is an independently operated business within the ASML group [...]"

Bon: https://www.cymer.com/

[JonKoops]

ASML lijkt nu ook samen te werken met het Duistse Trumpf voor een EUV-lichtbron van Europese bodem. Wat daar lange termijn de bedoeling is, daar ben ik wel benieuwd naar.

[Pieter...]

Trumpf maakt (al vele jaren) een onderdeel van de huidige EUV lichtbron, namelijk de laser die gebruikt wordt om op een tin druppel te schieten om EUV licht te maken.

[pa2ra]

Grappig is dat de opa van Donald Trump duitser was en Trumpf heette...

[alex4allofyou]

Ja ze verengelsen de namen vaak als ze emigreren naar Amerika. Neem bijvoorbeeld de Presley's: van Duits Presler/Pressler. Vaak een 'ey'-toontje maken ze ervan, dat kunnen de Engelstaligen beter uitspreken. Of iets korter, Nederlandse naam Van Dijk: Vandyke. Wij hebben veel Tromp's: Trompey vaak dan. Meest irritant vind ik het schrijven van onze "Van"'s eraan vast: Vanderbilt. En die Griekse y, ook zo jammer.

[Digitalnerd1]

Dat ASML 'Amerikaanse' patenten gebruikt is grotendeels onzin. Patenten zijn niet van een land, maar van een bedrijf

Hier sla je de plank wat mij betreft volledig mis. Patenten voor componenten/onderdelen van zeer geadvanceerde machines die kunnen worden gebruikt om de economische/militaire machtsbalans doen schuiven vallen onder nationale veiligheid.

[FiberSam]

Ik blijf bij mijn statement. Patenten vallen niet onder nationale veiligheid en zijn niet van een land maar van een bedrijf.

Maar ik denk dat we het in meer praktische zin wel eens zijn met elkaar. De Amerikaanse overheid kan door middel van de Export Administration Regulations alle export van technologie tegenhouden. Dat hoeft geen patent te zijn. Zie ook https://www.ecfr.gov/current/title-15/subtitle-B/chapter-VII/subchapter-C/part-772/section-772.1. Daar is technologie gedefinieerd als "specific information necessary for the 'development', 'production', or 'use' of a product."

[amigob2]

Cymer heb je niet nodig voor DUV
bv gigaphoton maakt ook DUV sources en die werkt ook met de ASML machines .

[Fermion]

Patenten zijn niets waard als jezelf niets mee kunt. Je kan wel een pen verzinnen dat roze schrijft, betekent niet niet dat je mooie roze tekeningen mee kunt maken.

[klonic]

Cymer maakt "een" lichtbron. de ArF lichtbron die voor DUV / immersiemachines gebruikt wordt, waar dit artikel nu dus over gaat, kan van verschillende leveranciers komen. Daartoe behoort Cymer.

Cymer is wel de enige leveranciers voor EUV machienes. Maar daar gaat dit artikel niet over.

Dat gezegd hebbende is het wel zo dat er zat Amerikaanse componenten in zitten al is dat nog steeds niet echt relevant, die componenten kunnen namekijk ook ergens anders gesourced worden.

De reden is dat je moet kiezen tussen handel met bedrijven die zich aam amerikaanse regels houden (dus ALLE amerikaanse bedrijven en ALLE europeese bedrijven), of je kiest ervoor dat niet te doen. Maar dan gaan er heel veel deuren dicht.

[DR!5EQ]

Bedankt voor je reactie. Ik heb nooit begrepen waarom de VS er een stokje voor kan steken. De redactie had dit ook wel eens mee mogen nemen in hun artikelen mbt de exportperikelen.

[dmantione]

ASML zal natuurlijk niet graag de Amerkaanse wet negeren, maar de immersiemachines schijnen weinig Amerikaanse componenten te bevatten. Het is EUV waar belangrijke delen in de V.S. gemaakt worden.

Dit is armpje drukken: Ik denk dat de juridische macht van de V.S. op dit gebied beperkt is, maar het draait momenteel meer om de feitelijke macht: De V.S. kunnen ASML zeker een lelijke loer draaien. Waarna de vraag is of de V.S. zelf nog chipmachines krijgen, maar goed, dat scenario maak je liever niet werkelijkheid.

[Mr.djc]

Weinig amerikaanse componenten?

De DUV machines zouden een heel duur papiergewicht zijn zonder de modules die in de VS gebouwd worden.

Google maar eens "Which modules are made by asml in Wilton for DUV systems"
Je zult zien dat de Reticle stage, Reticle Handler en optische systemen om de wafer mee te kunnen uitmeten allemaal daar vandaan komen

Wat er dus in het VS gemaakt word, is integraal aan het eind product dat in Veldhoven de deur uit gaat.

<off topic> Leuk feitje.. de wereld bekende hubble space telescope met zijn foute spiegel kwam uit hetzelfde gebouw waar nu ASML zit in Wilton ;-) (Voormalig Perkin-Elmer Corporation facility in Wilton)
https://www.asml.com/en/news/stories/2023/seven-things-about-our-wilton-history

[robvanwijk]

De huidige DUV machines werken niet zonder componenten uit de VS. Maar het klinkt alsof dmantione hint dat het vervangen van alleen die componenten (dus zonder de hele rest van de machine aan te hoeven passen) heel veel minder werk is (voor ASML) dan van voren af aan zo'n machine moeten ontwerpen (voor SMEE / China in het algemeen). Dus in feite, stuur een mailtje naar de Chinese ambassade "Wij willen best leveren, maar dan moeten de onderdelen uit de VS vervangen worden. Daar heeft verder niemand iets aan, alleen China. Dus jullie zullen het moeten betalen. Maak xxx euro over en we gaan aan de slag.". Dat is voordelig voor iedereen:

• China heeft eerder nieuwe machines dan als ze op SMEE moeten wachten. Bovendien kunnen ze om "het onderhoud van eerder verkochte machines zou aan banden worden gelegd" heenwerken.
• Het is ook voordelig voor ASML. Niet alleen omdat ze aan China kunnen blijven leveren, maar vooral ook omdat ze voor blijven lopen op SMEE. Alles wat zij kunnen produceren, zal China nooit meer bij ASML kopen (en de rest van de wereld heeft meer alternatieven). Dus hoe verder SMEE achterloopt, hoe beter het is voor ASML. En als mooie bonus: misschien krabben ze zich in de VS twee keer achter de oren voordat ze soortgelijke trucjes proberen te flikken voor EUV-machines.
• En zelfs voor de VS is het voordelig. Als je teveel grootheidswaanzin krijgt, dan moet iemand je af en toe een keer in je gezicht meppen om je realiteitszin te resetten...

[mbbs1024]

Je vergeet dan wel dat Europese en Nederlandse politici nog steeds bij dady op de schoot kruipen, waardoor je scenario totaal geen kans maakt.

[wiseger]

En de recentelijke ervaring die Nederland heeft met China in het Nexperia dossier. De kans dat men ASML afhankelijk wil laten worden van China is nul komma nul.

En vergis je niet, over goed 2,5 jaar zijn er alweer presidents verkiezingen in de VS. China zal nog heel lang hetzelfde blijven.

[thunder8]

Je kan misschien wel de componenten vervangen door non-US fabricaten, maar als de USA daar achter komt, is het goed mogelijk dat alle componenten, dus ook voor de EUV machines niet meer geëxporteerd mogen worden vanaf de USA naar Nederland. Dan heb je als ASML wel een probleem. De VS zou dan kunnen bepalen dat alleen ASML alleen nog machine componenten krijgt, die voor de VS nodig zijn. Je markt als ASML wordt dan een heel stuk kleiner.

Verder lijkt het mij niet handig om China kritieke componenten te laten maken die nu elders gemaakt worden. China heeft al meerdere keren geprobeerd de machines van ASML te kopiëren, wat tot nu toe niet gelukt is. Als ze inzien hoe bepaalde componenten gemaakt worden, om ze daarna zelf te produceren, wat zou ze tegenhouden om deze kennis ook in te zetten in hun eigen machinefabrikant? Niets, want je geeft ze de kennis om deze componenten te maken, gratis en voor niets.

We hebben hier kennis die tig jaren vooruit loopt op de eerste beste concurrent. En ik denk dat ASML er alles aan gelegen is om die voorsprong zo lang mogelijk in stand te houden. Ik ben het ook zeker niet eens met de invloed die de VS hier uitoefent en over de huidige president en zijn koers wil ik het niet eens hebben. Maar denk niet dat we momenteel de VS een stok willen geven om mee te slaan.

[robvanwijk]

Verder lijkt het mij niet handig om China kritieke componenten te laten maken die nu elders gemaakt worden.

Oh nee, het idee was niet "hier zijn de specs, maak iets wat daaraan voldoet" maar "hier is de rekening, als jullie die betalen dan maken we een versie die immuun is voor VS export-regels".

En ik denk dat ASML er alles aan gelegen is om die voorsprong zo lang mogelijk in stand te houden.

Dat was juist het hele idee; voor blijven lopen. Iedereen wist dat het onmogelijk was om een Android telefoon te maken zonder Google Services. Totdat Huawei gedwongen werd het toch te doen. Tot begin 2022 was het overduidelijk dat Europa onmogelijk zonder Russisch gas kon.. totdat Rusland ons opeens "motiveerde" om dat toch te doen. (Ik weet dat het nog niet volledig gelukt is, maar we zijn heel veel verder dan "mogelijk" was.) En die overstap is permanent; zelfs nadat ze uit Oekraïne zijn geschopt, verwacht ik niet dat we ooit nog teruggaan.

Voor ASML geldt hetzelfde idee: iedereen wist dat het onmogelijk was voor Canon en Nikon om ASML te evenaren. Om het over een bedrijf dat van voren af aan moet beginnen helemaal maar niet te hebben. Totdat China er genoeg van kreeg dat het Westen (met de VS voorop) de baas speelt over de hele wereld en er de onmogelijke hoeveelheid geld tegenaan gooide om het tóch voor elkaar te krijgen. Ze zijn er nog niet, maar ik denk dat vandaag de dag niemand meer zal zeggen dat het een onmogelijk doel is.

Dus ASML moet een flink eind voor blijven lopen op de concurrentie (zeker de Chinese concurrentie). Zolang Chinese fabrikanten moeten kiezen tussen hopeloos achterlopen of ASML-machines kopen, zullen ze klant blijven. Maar als er ooit een Chinese fabrikant in staat is om machines te produceren die (bijna) net zo goed zijn als de machines van ASML, dan zullen ze nooit meer een order uit China krijgen. (Onder de aanname dat, zodra ze eenmaal op gelijke hoogte zijn, een monopolie krijgen op de Chinese markt, daar veel machines verkopen, veel winst maken, genoeg budget hebben voor R&D en dus, minimaal, gelijk blijven lopen.)

Maar denk niet dat we momenteel de VS een stok willen geven om mee te slaan.

Waarom niet? We hebben ze al een gigantische stok gegeven door te weigeren mee te werken aan hun terroristische aanval op Iran (vraag maar aan Donald T., het is geen "oorlog", dus dan moeten we er een andere naam aan geven en "speciale militaire operatie" was al door iemand anders geclaimd...). En door te protesteren tegen hun geplande aanval op Groenland. En door te eisen dat VS bedrijven zich op de Europese markt aan de Europese wet houden. En ga zo nog maar even door. Nou vind ik persoonlijk dat elke "stok" valt onder "hoe durven ze hun eigen mening te hebben / hun eigen belangen voor de belangen van de VS te plaatsen / te verwachten dat de VS zich aan haar woord houdt". Maar ja, het is niet alsof ze in de VS heel erg geloven in "woke" ideeën als gelijkwaardigheid. En okee, Donald T. maakt dat een paar stappen erger dan andere presidenten, maar de VS heeft zichzelf altijd beter gevonden dan de rest van de wereld. Dus de theorie dat we tweeëneenhalf jaar aftellen en ze zich dan opeens weer redelijk gaan gedragen wil er bij mij niet in. (Nog even los van de vraag óf ze dan iemand anders als president kiezen; het verbod op een derde termijn staat alleen maar op een stuk pleepapier.) Sorry om het zo bot te verwoorden, maar wat heeft de VS, sinds het eind van de Koude Oorlog, precies voor ons gedaan?

[amigob2]

Voor DUV worden maar een paar onderdelen in de US gemaakt ( veel minder dan 10% ), en Die onderdelen waren allemaal eerst in Veldhoven ontwikkeld voor dat ze naar Wilton verhuist werden. Dus dat kunnen we hier makkelijk weer op pakken, geen enkel probleem. Anders om kan dat niet. Het enige wat in de US gemaakt wordt wat echt een probleem geeft is de EUV source. Maar ook dit kunnen we hier gaan doen, want a delen worden al in de EU gemaakt, en ASML is gewoon eigenaar van de techniek. En voor mij mogen ze het, voedig weg uit de US, veel te onbetrouwbaar geworden. En denk er aan , zonder ASML Stop productie van bijna alle Chips in de US ( Intel over de hele wereld) en dat is voor de rest van de wereld niet. Ja high end kan niet meer maar een beetje terug in de tjid , kan ook wel, misschien krijgen we dan weer veel efficiëntere software, want dat is op het moment echt slecht, en met wa samen werken met Chine is er zo weer een Source

[FiberSam]

Dat kan dus niet. Zelfs als ASML het in Europa zou maken maar gebruik maakt van technologie die in de VS is ontwikkeld, valt het onder de Amerikaanse wetgeving. Nu kan je daar schijt aan hebben, maar dan haal je jezelf wel enorme problemen op de hals. Zowel ASML als de Nederlandse overheid zal daar niet op zitten te wachten.

[wiseger]

Samenwerken met China zoals het ging met Nexperia zeker?

Je kan niet samenwerken met China, zij nemen dan de controle van je over.

[Mr.djc]

Ben zeer benieuwd waar je je "veel minder dan 10%" op baseerd?

Als je een (DUV) lithografie machine opdeelt in (basale) modules:

• Lichtbron (Cymer - USA of Gigaphoton - Japan)
• Projectie Optiek (Zeiss - DE)
• (Wafer) meet kant (ASML Wilton - USA)
• Wafer Handler (VDL ETG - NL)
• Wafer Stage (VDL ETG - NL)
• Reticle Handler (ASML Wilton - USA)
• Reticle Stage (ASML Wilton - USA)
  
  Dat is volgens mij een tikkeltje meer als 10% wat momenteel uit de USA komt.

[pharmacist]

Even Venezueala en misschien Cuba binnenkort binnenvallen zonder mandaat en dus juridische backup van de VN zullen we maar vergeten en Ohh even artikel 5 van de NAVO aanroepen als het even moeilijk wordt in door hun zelf begonnen oorlog, en dan gaan dreigen met allerlei economische sancties: moet er nog zand zijn ??? Gewoon doen wat belangrijk is voor NL en de EU.

[wiseger]

Dat doet men in de Nederland en de EU toch ook? Voor ons is de VS veel belangrijker dan China, dus steunen wij vaak de VS. Het zijn allemaal keuzes die uit ons eigen belang gemaakt worden.

[uiltje]

Ja, maar ik vind het ook "een dingetje" om op alleen machtspolitiek te handelen. We zijn een globale samenleving grotendeels zonder globale regelgeving. Zover we die wel hebben lappen mensen als Trump (en andere autocraten) die aan hun neus. We kunnen niet als een gek elke sterke man achterna lopen en alles maar slikken want dan zijn we geen haar beter dan die Russen en Amerikanen. Dat klinkt leuk maar uiteindelijk wordt je een vazal-staat, interne democratie of niet.

[Rogers]

Ik vermoed dat ASML nog eerder naar America vertrekt dan dat te doen. Ze verkopen daar meer machines dan hier.

[FiberSam]

De VS gaan nooit ASML, of Intel, verbieden om lithografiemachines vanuit Veldhoven te importeren in de VS. Deze machines hebben ze veel te hard nodig om China voor te blijven.

[SuperDre]

Nee, ze verkopen daar niet meer machines, 33% van de omzet komt nu nog steeds uit china, en dat is MET restricties, de overige worden verkocht aan de rest van de wereld, zoals bv taiwan, korea, japan, india en ook zeker een groot deel aan de VS.

[Rogers]

Ik zeg hier, dat is niet China

[thunder8]

Dat kan wel gaan veranderen als de plannen van Musk waarheid worden, Terafab. Dan heeft hij meer machines nodig dan momenteel over de gehele wereld draaien. Daar zal ASML het orderboek jaren mee kunnen vullen.

[mac1987]

Dan zou ASML niks meer kunnen verkopen aan Amerikaanse klanten. Ik heb geen cijfers kunnen vinden, maar ga er maar van uit dat een zeer groot deel van de omzet daar behaald wordt.

[KoffieAnanas]

Niet een zeer groot deel, wel aanzienlijk deel. Er staan ook veel fabrieken in Taiwan en Zuid Korea. En nog wat in Ierland en Israël. Daarnaast in Japan Duitsland, Italie en Frankrijk. Dat zijn met China en Rusland erbij wel de belangrijkste landen voor halfgeleiderfabrieken.

[mac1987]

En voor wie produceren die chips? Nvidia, AMD, Qualcomm, etc.

[batjes]

Omdat die hele mooie machines van ASML voor een groot deel op Amerikaans onderzoek en technologie is gebaseerd. Lithografie is niet door ASML verzonnen. Er komen best veel hoog specialistische onderdelen uit de VS.

ASML kan niet zo maar zonder de VS lithografiemachines maken.

[dmantione]

Lithografie is wel door Philips verzonnen: Vanaf de eerste halfgeleidercomponenten in de jaren '50 maakte Philips zowel de machines als de halfgeleidercomponenten zelf. De Amerikaanse technologie is er in de jaren '00 bij gekomen toen ASML de Silicon Valley Group overnam, voor de rest is het Hollands Glorie.

[WhatsappHack]

Het was toch door Fairchild verzonnen? Voor semiconductors. Philips kwam pas later om de hoek kijken.

[dmantione]

Fairchild werd in 1957 opgericht. Philips begon in 1953 met het produceren van halfgeleiders, dus nee, Philips was eerder.

[FiberSam]

Volgens mij allemaal fout. Een diode is een halfgeleidercomponent. De eerste die deze op commerciële schaal maakte was Sylvania met de 1N34 in 1946. Daarna is de transistor uitgevonden door Bells Lab in 1947. En Raytheon produceerden deze al begin jaren vijftig, vóór Fairchild of Philips.

[Reactie gewijzigd door FiberSam op 4 april 2026 18:09]

[dmantione]

Dat is een interessant onderwerp: De claim dat Bell Labs de transistor heeft uitgevonden is wel redelijk juist, maar bedenk dat de Amerikanen ook goed zijn geweest in het herschrijven van de geschiedenis. De Duitsers Herbert Mataré en Heinrich Welke beschreven in 1942 een silicium duodiode waarbij ze ontdekten dat het ding niet als een dubbele diode werkte: Ze hadden een transistor gemaakt. In tegenstelling tot Bell Labs zagen ze het potentieel ervan niet, dus had het geen invloed op de industrie. Ze hadden nog een probleem: Ze waren Duits en Duitsland verloor de oorlog, dus hun prestaties moesten uit de geschiedenis worden weggegumd. In 1948 kregen ze in Frankrijk alsnog patent op een "transistron", maar dat was inmiddels na de transistor van Bell Labs.

Maar terug naar het begin: De lithografie bij Philips was een eigen ontwikkeling die zich hand-in-hand ontwikkelde naar mate men diodes en transistoren begon te produceren. Er is geen kennis van buiten binnengehaald.

[FiberSam]

Zeker interessant. En om het nog een vervolg te geven: Mataré en Welke hebben wel degelijk iets als eerste ontdékt, maar ze hebben vervolgens niets uitgevonden: hun ontdekking had geen praktische toepassing (toen), dus geen uitvinding. Omdat de thread het had over 'verzonnen' en 'produceren', ging het dus om de vraag wie iets als eerste had uitgevonden.

[fenrirs]

Als ik het goed herinner wordt er in het boek van K Norel, ik worstel en kom boven,(over de watersnoodramp van 1953) een scene beschreven waar gepraat wordt over een radio zonder buizen, zal wel philips geweest zijn

[droofx]

Klopt, Robert Noyce was de eerste die lithografie zoals wij dat nu kennen ontwikkelde (begin 1959). Hij was mede-oprichter van Fairchild Semiconductor. Jack Kilby van Texas Instruments was een paar maanden eerder (1958) maar gebruikte gouddraadjes om de verbindingen te leggen. Philips Natlab begon vanaf 1960 met lithografie.

[robvanwijk]

Ho ho, Brabantse glorie. Dat in het buitenland "Nederland" en "Holland" als synoniemen worden gebruikt is erg genoeg, maar binnen Nederland mag ik beter verwachten, toch? (Btw, deze reactie is on-topic; het gaat over ASML, dus natuurlijk moeten we het dan hebben over kleine details. )

[dmantione]

Nou ja, het was Philips zelf die op al zijn apparaten "Made in Holland" zette...

[uiltje]

Dit voelt een beetje als "jij komt niet van hier zeker" toen ik in het dorp naast het dorp waarin ik opgroeide vroeg naar de sluitingstijden van de kroeg. Nederland is al zo klein "Hup, Nederland, hup???" 't is ondertussen een synoniem. NH en ZH zijn aparte provincies en als we het daar over willen hebben dan moeten we er gewoon een N of Z voor plakken. Anders hebben we het over iets groters. Het is ook niet of die grenzen van vroeger erg vast lagen ofzo.

[Reactie gewijzigd door uiltje op 5 april 2026 16:25]

[Donvermicelli]

Kan iemand mij uitleggen waarom Amerika bepaalde regelgeving aan ons kan "opleggen".

Kunnen wij Amerika ook bepaalde regelgeving opleggen en zullen zij er zich ook aan houden?

ASML machines maken gebruik van onder andere high-power CO₂ lasers en de EUV machines maken ook nog gebruik van precision modules, reticle stages, sensors, and mechatronics die allemaal gemaakt zijn met IP en onderzoek wat direct door de Amerikaanse overheid (en DoW) gefinancierd is. (veel technologie kan dual-use dienen)

Het is nogal wiedes dat de overheid van de V.S. dan een vinger in de pap heeft over wat er gebeurt met de technologie die ASML onder voorwaarden heeft verkregen.

Ter verduidelijking: ASML maakt machines die gebruik maken van een ongeloofelijk breed scala aan componenten en IP die ontwikkeld zijn door middel van een extreme mate van specialisatie in specifieke technologieen. Zonder de gehele supply chain aan experts en productie faciliteiten is er gewoonweg geen machine. We kunnen niet zonder elkaar.

[Bux666]

ASML machines maken gebruik van onder andere high-power CO₂ lasers en de EUV machines maken ook nog gebruik van precision modules, reticle stages, sensors, and mechatronics die allemaal gemaakt zijn met IP en onderzoek wat direct door de Amerikaanse overheid (en DoW) gefinancierd is. (veel technologie kan dual-use dienen)

Heb je daar een bron(nen) van? Voor zover ik weet komt praktisch alle IP uit de regio rond ASML, waarbij ik imec meetel. In en rond Eindhoven zitten veel high-tech bedrijven die veel ontwikkeld hebben.

[Donvermicelli]

[...]

Heb je daar een bron(nen) van? Voor zover ik weet komt praktisch alle IP uit de regio rond ASML, waarbij ik imec meetel. In en rond Eindhoven zitten veel high-tech bedrijven die veel ontwikkeld hebben.

Letterlijk van Wikipedia:

In 1997, ASML began studying a shift to using extreme ultraviolet and in 1999 joined a consortium, including Intel and two other U.S. chipmakers, in order to exploit fundamental research conducted by the US Department of Energy. Because the Cooperative Research and Development Agreement (CRADA) it operates under is funded by the US government, licensing must be approved by Congress. It collaborated with the Belgian IMEC and Sematech and turned to Carl Zeiss in Germany for its mirrors.[27]

In 2000, ASML acquired the Silicon Valley Group (SVG),[28] a US lithography equipment manufacturer also licensed for EUV research results, in a bid to supply 193 nm scanners to Intel Corp.[29][30]

Vergeet ook niet dat de lasers die momenteel gebruikt worden gemaakt worden in San Diego door Cymer, een bedrijf dat opgekocht is door ASML juist vanwege de expertise in het maken van deze components.

[Reactie gewijzigd door Donvermicelli op 4 april 2026 00:44]

[mac1987]

Diverse redenen, waarvan ik in ieder geval kon vinden:

• Zeer grote Amerikaanse klanten
• Gebruik van Amerikaanse technologie
• Gebruik van Amerikaanse componenten
• Aandelen in Amerikaanse handen

[Lord Anubis]

is op te lossen.
Meer Indiase, Japanse en Europese klanten.
Europese, Japanse en Taiwanese onderdelen.
Patenten zijn verlopen.
Aandelen terug kopen en in EU handen houden.

Amerika zit zo verweven in Europa, overal een irritante rode draad; gewoon op diverse locaties doorknippen.

Maar ja, zal wel weer een min1 krijgen zoals ik dit de vorige keer ook al schreef.
We moeten ook het verschil laten zien dat het bedrijfsleven niet gelijk is aan de Europese regelgeving en tanden laten zien. Laat grote Amerikaanse bedrijven maar bloeden; de USA scherpt aan EU ook maar met een ‘tarief ‘ vermeerdering.

[mac1987]

Als Europa zou dat een verstandige stap kunnen zijn, maar een die ook represailles zal opleveren die we nu nog niet kunnen dragen (stekker uit Microsoft omgevingen en de overheid en bedrijfsleven liggen plat). We hebben nog verdere voorbereiding nodig voor we zover zijn.
Tegelijkertijd zal het bedrijfsleven hier hard tegen lobbyen, omdat de aandeelhouders dan een poosje geen stijgende lijn meer zien...

[klakkie.57th]

Denk echt niet dat Amerikaanse Tech bedrijven hun Europese winsten willen opgeven. Trump regeert bij gratie van de Industrie ….

Eigenlijk heeft Europa veel meer macht dan we denken maar dan moeten we allemaal samenwerken en dat is de Achilleshiel en dat weet Trump ook.

[mac1987]

Probleem is dat hetzelfde geldt voor de Europese bedrijven: die willen ook geen omzetderving of kostenstijging. Begrijp me niet verkeerd: ik ben het volledig met je eens, maar zie helaas weinig bereidheid bij bedrijven en consumenten om ergens pijn te lijden voor onze principes. Gaat de belasting 1% omhoog, dan wordt er al geklaagd en hoor ik steeds meer signalen om op populistische partijen te stemmen. Benzineprijs stijgt? Toch maar vriendjes blijven met Rusland. TikTok werkt straks niet meer? Op naar het Malieveld!

[Reactie gewijzigd door mac1987 op 3 april 2026 20:08]

[uiltje]

We zijn een globale economie. Ik zie niet in waarom elk de EU, of Nederland, of het dorp waarin je woont zo nodig zelfstandig moet opereren. Onze macht als mensheid is juist dat we samen kunnen werken. Daarom proberen de EU politici momenteel om Trump te werken, er op hopend dat dit een eindig verhaal is. Als dat anders blijkt te zijn zal de 1.7 biljoen handelsbalans EU <-> VS inderdaad verstoord worden. Dan wordt ieder land zijn eigen Noord Korea. Gelukkig is de EU groot - zolang deze niet implodeert door populisme / nationalisme natuurlijk.

[Lord Anubis]

Helaas is die tijd voorbij. Je wordt gedwonen om zelfstandig te opereren. Vroeger waren we hard op weg naar die vooruitgang, maar die beloftes zijn keihard de nek omgedraaid; hoofdzakelijk door de Verenigde Staten, en ook hier in Nederland. Ik vond het vroeger erg netjes geregeld; ik kon internationaal veel gedaan krijgen. Maar juist nu zitten we vast aan allerlei regeltjes die alleen maar bedoeld zijn om het eigen speeltje emotioneel en economisch te beschermen.

Kijk naar China: ze worden overal bekritiseerd vanwege hun zogenaamde subsidies, maar wij doen zelf helemaal niets. Al die Chinese EV’s zijn duizend keer beter dan die door olie gedreven cultuur – niet alleen voor het milieu, maar ook qua technologie. Toch worden we door de Nederlandse regering gedwongen om niet aan het milieu te werken, maar aan de winsten van lokale, op geld beluste overheden, energiebedrijven en de schatkist via belastingen.

Er is geen enkel land in Europa dat ons dezelfde kwaliteit voor dezelfde prijs kan leveren als China. Wie pik het trouwens op; NIEMAND? Waarom zou je die kans niet gewoon omarmen? Het kost China geld, niet ons. Maar door de regels van de EU en de Nederlandse overheid wordt het uiteindelijk de Europese en Nederlandse consument die wéér mag betalen.

Waar is de vrije markt gebleven?

[uiltje]

"Toch worden we door de Nederlandse regering gedwongen om niet aan het milieu te werken, maar aan de winsten van lokale, op geld beluste overheden, energiebedrijven en de schatkist via belastingen."

Dit neigt wel erg naar populistische retoriek van machtswellustelingen die het allemaal wel even beter gaan doen. Daar hebben we de laatste jaren niet echt de vruchten van geplukt. Als ze aan de macht komen zijn ze 10 x zo corrupt. Meestal lukt het leiden van de partij al niet eens, geen programma, geen interne democratie, alles op de "sterke man".

"Er is geen enkel land in Europa dat ons dezelfde kwaliteit voor dezelfde prijs kan leveren als China. "

Ja duh, ze hebben daar een bevolking die het allemaal maar moet pikken. Nederland kan trouwens prima producten leveren, zeker als het om echte kwaliteit gaat. We moeten die kwaliteit dan wel eisen. Als we duurzame, milieutechnisch goede producten kunnen leveren, eis dat dan ook. En laat alleen Chinese producten toe als ze dat ook kunnen aantonen. Dan wil ik nog wel eens zien wie er wint.

Op die manier krijg je duurzame producten die misschien wel duurder zijn maar ook langer meegaan, en de wereld niet kapot maken. Worden wij allemaal beter van. Je kan wel degelijk kapitalisme hebben binnen spelregels.

Een compleet vrije markt heeft nooit bestaan, gelukkig. Dat is zoiets als een democratie zonder regels.

[Lord Anubis]

Kan zijn dat het door populistische mensen met een verkeerde bedoelingen dit roepen maar het idee is niet verkeerd wat ik schreef. De implementatie ervan sucks.

Sorry hoor, maar het argument over zieligheden vind kul, er zijn hier net zoveel misstanden. Of ga jij je nú buiten hier je ook over daar drukmaken?

Duurzamer is afhankelijk van de gebruiker, ik heb nog een macbook pro van 2018, wij gebruiken hier nog iPhone 12’s. Zou voor geen goud een nieuwe iPhone kopen. Veel dingen hier komen niet uit Nederland. Zijn er Nederlandse auto’s die zuiniger en duurzamer dan die Chinese auto’s? Of je moet gaan voor de duurdere Duitse ev’s.
Nederland? Of je moet pfas groente, mosselen en vis willen kopen. 😜

[uiltje]

Nou, dat hele afgeven op belastingen en lokale overheden zie ik vooral bij mensen die zelf nooit veel met politiek hebben gehad. Hard schreeuwen kan iedereen. We zijn nog steeds een grotendeels prima gestructureerde samenleving, hoewel er wel scheuren in beginnen te komen.

Auto's enzo zijn de bekende consumer producten, maar er is meer op de aarde, en NL maakt daar redelijk veel van. We zijn ook in de top 10 van agrarische export, onze groenten en vlees en ja mosselen worden overal erg graag gegeten klaarblijkelijk.

Dat we zo snel mogelijk wat aan PFAS en ons grondwater moeten doen lijkt me evident, ik denk dat we het daar over eens zijn. Maar daar komt juist het probleem met de BBB en VVD naar boven drijven. Ik hoop dat D66 wel wat durft te doen, ondanks de andere partners of dat ze toch te bang zijn voor het "laat alles maar aan de bedrijven over" blok.

[Reactie gewijzigd door uiltje op 6 april 2026 16:14]

[Lord Anubis]

We kunnen een lijst maken van producten hoor. Ik haalde alleen de duurdere aan. En wat betreft pfas, ( en staal slakken bv ) we wisten al in 1975 dat beide zowel in de grond als in het water zat. Wij werden weggestuurd toen we dicht bij de uitmonding aan de westerschelde van het kanaal van Gent naar Terneuzen aan het zwemmen waren, toen was de term af bekend. De boeren rond de spoorbaan van zowel de BASF als DOW zagen gewassen verbranden door de ijzer in het sloot water erom heen. Suikerbieten bleven goed voor zover. Niemand mocht er iets van zeggen, de gemeente, ministerie en het waterschap snoerde je de mond. Duurzaam iets presteren, tuurlijk. Dus over al die lovende woorden over deugdelijkheid en duurzaamheid hier in dit huichelachtig land, laat me niet lachen.

[K0L3N]

VS heeft wetgeving die zegt dat als er iemand van hun meegewerkt heeft aan een component dan valt het onder hun wetgeving. De boel in zo verweven dat loshalen bijna niet te doen is, en vooralsnog willen we de VS te vriend houden. Als NL/EU echt een andere kant op zou willen dan kan er natuurlijk van alles, maar dat is momenteel niet echt aan de orde.

Het is ook een lastige situatie, want door ze zo af te knijpen heeft China besloten dat zelf de techniek ontwikkelen een prio is, en van wat er naar buiten komt lukt ze dat vrij aardig...

[honey]

Het is een kwestie van tijd en China zal ook op dit gebied ons voorbij streven. Door de internationale druk worden ze wel gedwongen en met de centrale aansturing vanuit de overheid, is er veel mogelijk. Ik betwijfel of deze beperkingen de beste strategie is op de lange termijn.

[TrekVogel]

Het is te gek voor woorden dat een andere regering gaat bepalen wat een Nederlands bedrijf wel of niet mag. Maar praktisch gezien zul je wel mee moeten doen. Anders krijg je met sancties en pesterijen te maken.

[bussie66]

Ook de Nederlandse regering doet dat al dan niet onder druk vd 'vrienden' aan de andere kant vd oceaan

[TerminalNL]

Er worden nogal wat Amerikaanse patenten gebruikt in de machines van ASML. dus ja, op deze manier hebben ze wel wat te zeggen helaas.

[R4gnax]

Er worden nogal wat Amerikaanse patenten gebruikt in de machines van ASML.

Vziw zijn die patenten ca 2015-2020 verlopen.

[willieverhoef]

Tja patenten, en de lichtbron, maar zouden we die ook niet gewoon hier kunnen maken. Het bedrijf is immers van ASML dus op een vieze manier zoals een Chinees bedrijf zou doen de productie naar Nederland halen?.

[mhaket]

Gaat niet om patenten maar om technologie (mede) ontwikkeld door Amerikanen. Als een Amerikaan mee gedaan heeft aan een design, stellen de Amerikanen al dat dat ontwerp onder de Amerikaanse wetgeving valt qua export regulering. Ook als een onderdeel door Amerika is gekomen, valt het al onder Amerikaanse export wetten. Dit gaat veel verder dan veel mensen denken.

[hackerhater]

De oplossing voor dat is vrij simpel, zeker met hoe hostile het leven in de VS is het worden:
Verhuis het bedrijf en hun mensen + families naar Europa

[mhaket]

Ik neem aan dat je niet serieus bent.... Of ontzettend naief.

[hackerhater]

Natuurlijk is dat geen simpele oplossing. Maar minder gedoe dat de fratsen van de VS regering die erger met de jaren worden.

[mhaket]

Je hebt het over enkele duizenden mensen en hun gezin. Plus dat dat niets oplost want het blijven Amerikanen en dus blijft hun werk onderdeel van de Amerikaanse export wetten. Plus dat al hun bestaande werk daar ook onder blijft vallen. Of wil je die mensen metene tot Nederlander naturaliseren?
En dan heb ik het nog niet over wie dat gaat betalen, waar deze mensen gehuisvest moeten worden en hoe je 'even' de benodigde infrastructuur uit de grond stampt (inclusief toeleveranciers en vervangende universiteiten voor onderzoek).

Bizar voorstel.

[hackerhater]

Paar 1000 mensen met apparatuur ja. Er zijn in het verleden grotere verhuizingen van bedrijven en personeel geweest.
Hun paspoort is niet relevant behalve voor hun IB. Wanneer ze wonen en werken in een Europees land, voor een Europees bedrijf (na de verhuizing) vallen ze onder de Europese wetgevingen.

Ja dit is duur, maar MINDER DUUR dan het risico dat ASML straks niet meer mag leveren aan een flink deel van hun afzetmarkt wanneer de VS het compleet op hun heupen krijgt.
We hebben het over een land dat meerdere illigale oorlogen is begonnen en pas geleden de wereld op het randje van WW III heeft geduwt (Groenland)

[mhaket]

Nogmaals, het gaat niet om IB, het gaat erom dat al het werk dat een Amerikaan uitvoert per definitie onder de Amerkaanse export wetten valt. Dus waar ter wereld zo iemand ook is, dat doet er niet toe.

Daarnaast, je doet nogal luchtig over het feit OF die mensen we willen verhuizen en een andere nationaliteit willen. En als ze dat niet willen, mis je vitale kennis en heb je dus nog steeds niks. Plus het zijn er wel meer dan een 'paar duizend'. Die mensen hebben gezinnen, mogen die ook komen? En wat doe je met de vele toeleveranciers die in Amerika achterblijven met vitale kennis? En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Je emoties zijn herkenbaar, maar dat betekent niet automatisch dat alles ineens economisch of politiek mogelijk wordt.

[hackerhater]

Het is altijd mogelijk dat ze er voor kiezen niet mee te gaan ja. Maar gezien hoe de VS het veranderen is de laatste jaren is de kans vrij groot dat ze ervoor kiezen het te doen.
Zeker als ze dochters hebben met de aanvallen op oa abortus en anti-conceptie.

En nee de Amerikaanse wetgeving heeft niks te zeggen over mensen die toevallig een Amerikaans paspoort hebben maar niet werken en leven in de VS. De belastingaangifte is al op het randje.

Een paar 1000 mensen met gezinnen is niks op zo'n schaal, je praat over een flink dorp qua woningen. Als het moet kan je dat in een jaar of 2 uit de grond stampen.
Ja niet in het overvolle land genaamd Nederland, maar er zijn genoeg Europese landen waar er plek is om zoiets te doen. Denk je echt dat de EU niet zal helpen als ASML dit gevaar aan kaart?

[mhaket]

Nogmaals, verdiep je eens in de Amerikaanse export wetten. Je hebt er overduidelijk geen kaas van gegeten hoe die werken.

[hackerhater]

Gast, Amerikaanse wetten hebben niks te zeggen over een EUROPEES bedrijf met EUROPESE werknemers.
Ja nu zijn ze een groot probleem omdat het bedrijf wat ze nodig hebben Amerikaans is.
Dat is het hele punt. En als de VS erna nog lastiger gaat doen, die mensen een Europees paspoort geven is easy.

Het kost geld en politieke wil, maar het is verre van onmogelijk.

[mhaket]

Jij denkt dat het verre van onmogelijk is met overduidelijk een gebrek aan kennis van wet- en regelgeving, internationale politiek en menselijk psyche. Ik bewonder je 'out-of-de-box' en 'niks-houd-mij-tegen' mentaliteit maar dat is niet altijd de oplossing voor complexe problemen. Grappige is dan wel weer dat je met je retoriek nogal lijkt op de persoon waartegen je je lijkt verzetten.

[lighting_]

De laser die op de tin schiet is uniek. Geen enkel ander leverancier kan dat fabriceren.
Net zoals ZEISS een unieke leverancier is voor de spiegels.

[thomskipsp]

Dit artikel gaat over immersielithografie, dat is een andere techniek (o.a. grotere patroondiktes)

[R_Zwart]

Dat was 1 van de voorwaarden toen ASML een Amerikaans bedrijf dat kritische technologie levert over heeft genomen.

[Sandor_Clegane]

Heel simpel, Amerika is de hegemoon.

[AnonymousGerbil]

Kan iemand mij uitleggen waarom Amerika bepaalde regelgeving aan ons kan "opleggen".

Doe zaken in de vs en/of met amerikaanse bedrijven en je ontkomt niet aan de regelgeving van het land.

Dat is niet meer dan normaal, toch?

[wiseger]

Het probleem zit in de licenties die ASML nog altijd afneemt van Amerikaanse instellingen.

Wij kunnen zeker regelgeving opleggen aan Amerikaanse bedrijven. Gebeurt ook op grote schaal. Zo worden alle Apple devices tegenwoordig uitgeleverd met een USB-C poort en niet langer met een Lightning poort. Dankzij EU wetgeving.

[vanDee898]

Kort gezegd, komt het hier op neer: ASML heeft rond 2000 een groot lithografie bedrijf in de VS heeft gekocht (ik dacht Silicon Valley Group), een deel van de merger is nog steeds in de VS gevestigd. Die vallen onder Amerikaanse wetgeving, er was ook iets met de goedkeuring van de overname waar de VS wat haken en ogen aan toegevoegd hebben.

weet de details niet precies meer, asianometry heeft er een goede video over, kon hem alleen niet zo snel vinden.

[Reactie gewijzigd door vanDee898 op 4 april 2026 19:36]

[mhaket]

Klopt, SVG is opgekocht door ASML , gevestigt in Wilton (CT). Uurtje boven New York. Daar wordt nog steeds optica ontwikkeld voor ASML machines en dus ook voor Immersie systemen.

Toen het nog SVG was, hebben ze optica ontwikkeld voor de Hubbel telescoop. Zit een hoop specifieke kennis.

[DePruus]

Wij moeten rekening houden met hen? Met hun wetten? Terwijl Trump alles aan de laars lapt. Het wordt tijd dat ASML en andere bedrijven gewoon kunnen doen wasr ze goed in zijn. En niet lagen betuttelen, of speelbal worden van andere mogendheden die verborgen agenda’s hebben om hun eigen macht te vergoten. Zo mogen in Amerika doen wat ze willen, en wij ook. Het Strafhof accepteert of erkent de VS niet meer. Dus de VS is redeloos, bijna radeloos en straks reddeloos.

[loki504]

Tja als ASML hier geen gehoor aan geven lopen ze evaar dat ze bepaalde patenten en andere samenwerkingen niet meer kunnen doen. Dat is voor beide partijen niet goed.

[Jefrey Lijffijt]

Om patenten te gebruiken heb je geen toestemming nodig, dat lukt meestal prima zonder enige hulp, alleen maak je er dan inbreuk op. Die inbreuk is per land geregeld, niet wereldwijd. Verder ben je verplicht gewoon licenties te verkopen. Als de VS hier aan wil tornen dan is het hele systeem meteen helemaal op zeep lijkt me, dus dat lef zullen ze niet hebben. Om boetes te geven voor inbreuken zit je namelijk aan het rechtssysteem vast en die functioneren nog altijd wel enigszins normaal in de VS, het is niet dat Trump die zelf via Truth Social kan uitdelen.

[robvanwijk]

Verder ben je verplicht gewoon licenties te verkopen.

Nee hoor, als je een patent helemaal voor jezelf wilt houden, dan heb je daar het volste recht toe.

Ik denk dat je in de war bent met patenten die gebruikt worden in standaarden. Vaak is het een voorwaarde dat de eigenaar van een patent belooft om licenties te verstrekken (meestal onder FRAND-regels), voordat het patent gebruikt kan worden in een standaard.

Als de VS hier aan wil tornen dan is het hele systeem meteen helemaal op zeep lijkt me, dus dat lef zullen ze niet hebben.

Ze hebben ook het lef om Iran plat te bombarderen en de wereldwijde oliemarkt in één klap grondig te slopen. Donald T. is niet het type om te beseffen dat andere landen hun eigen belangen hebben en daar (zo goed en zo kwaad als het gaat) voor op zullen komen. Als ie dat al niet snapt bij een letterlijke oorlog, dan lijkt het mij extreem onwaarschijnlijk dat ie opeens wel een vooruitziende blik heeft bij zoiets "zweverigs" als intellectueel eigendom.

[HakanX]

Het Nederlands beleid kun je aflezen bij Rutte. Die loopt "daddy, daddy" achter het kontje van Trump aan. Verwacht echt niks anders, ja hij is niet onze premier meer. Maar dit is gewoon hoe de Nederlands-Amerikaanse relatie is. Het maakt wat dat betreft niet uit wie er premier wordt in het Koninkrijk.

[FiberSam]

Daar zijn de meningen dus over verdeeld. Op het eerste gezicht lijkt het inderdaad vreselijk wat Rutte doet. Maar als je wat beter kijkt zie je dat Rutte de enige is die wat weet te bereiken bij hem. Dit is pure opportunisme, en bijzonder effectief. Ik behoor tot het kamp die Rutte geniaal vind in deze rol. Veel beter dan toen hij premier was. Ik durf gerust te beweren dat er maar één persoon op deze wereld is die in staat is om deze brugfunctie in het Trump tijdperk effectief in te vullen. En dat is Rutte. Je zou je eens moeten verdiepen in wat er in Davos is gebeurd in januari. De Europese regeringsleiders zijn Rutte enorm dankbaar en vol respect over hoe hij het Groenland probleem van tafel heeft weten te krijgen. Die man verdient de nobelprijs voor de vrede. Maar inderdaad, als je het ziét, krijg je er een vreselijke smaak van in je mond. Het is niet anders; dit is 2026.

[hoosterb]

Prima dat Rutte hem stroop om de mond smeert, daarmee moet je vliegen vangen. Toch is er een tendens dat mensen die er behoorlijk veel verstand van hebben stellen dat de VS maar eens even 'on hold' gezet moet worden. Even buiten de Navo, buiten overlegstructuren en handel met hen zoveel mogelijk op nul. Geen wapens meer kopen, Rusland is voorlopig niet in staat ons echt te bedreigen, tijd genoeg zelf iets op te bouwen.

Van Rossum legde dit erg helder uit bij Eva (is onderhandeling deskundige ) en ook elders las ik goed onderbouwde artikelen met ongeveer dezelfde strekking. Trump staat momenteel héél zwak en hem nu gewoon niet meer aan tafel uitnodigen en de VS buiten te sluiten is erg effectief. Samenwerking zoeken met Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Japan, er ontstaat een machtsblok groter dan alle anderen, de VS komt vrijwel alleen te staan want heeft afgelopen jaar vrijwel alle landen tegen zich in het harnas gejaagd, op Israël na. Maar die hebben eigenlijk geen echte vrienden meer buiten PVV , SGP en aanverwante groeperingen. Let wel: heeft niets te maken met anti-semitisme, alles met de jarenlange terreur die dat land uitoefent in haar buurlanden en tegen de oorspronkelijke bewoners van dat gebied.

Dat nieuwe samenwerking- en defensieverband kan economisch en militair elke uitdaging aan, zijn we mooi af van de permanente bezetting van grote delen van Europa (de Amerikaanse bases) en de chantage die de VS nu standaard als ' onderhandeling ' gebruikt. En kunnen we paal en perk stellen aan hun extreme vorm van kapitalisme.

Gevolg is ook dat over een paar jaar de VS weer toenadering met de EU zal zoeken, maar dan in de vragende rol of in ieder geval als gelijkwaardig. Niet meer met het idee onaantastbaar en superieur te zijn.

[HakanX]

Waar heb je het over? Wie heeft het over geaardheid?

[HakanX]

Ik heb nog nooit in mijn leven nagedacht over de geaardheid van Rutte. Het is dat jij er nu mee komt, wist niet eens dat dat een onderwerp was dat besproken werd. Ik volg geen shownieuws of roddelbladen. De geaardheid van mensen heeft niet mijn interesse, ook niet nu jij ermee komt boeit het mij nog steeds niet. Dit is mijn laatste reactie op jou.

[Pinkys Brain]

Is wel erg self-serving, ze hebben er zelf het minst last van. We hadden natuurlijk nooit moeten beginnen met deze nauwe verwevendheid met China, maar dat is grotendeels ontstaan door de VS.

Dus wat is de conclusie? Tijd voor veel meer autarkie, nog handel met de VS, nog handel met China kan je op bouwen. EU heeft zijn eigen made in the EU protectionisme nodig.

[theobril]

"Tijd voor veel meer autarkie, nog handel met de VS, nog handel met China kan je op bouwen."

Ik ben groot liefhebber van archaische woorden. Extra leuk is het als ze correct zijn geschreven. Kan het zijn dat je "noch" in plaats van "nog" bedoelt?

[aileron]

We zijn toch geen vazalstaat van Amerika of wat?

Maar misschien moeten wij als Tweakers hierbij helpen. En dat doen we door geen US big tech meer te gebruiken. Neem een fairphone en draai linux op je computer. Kijk hoe snel games ook compatible zullen zijn linux als 400 miljoen Europeanen overstappen op linux. Maar als wij het al niet doen, gaan de gewone Nederlanders ook niet over.

Onze afhankelijkheid van US big tech is echt een achilleshiel waar we met z'n allen zo snel mogelijk van af moeten willenwillen

Vive l’Europe!!

[Reactie gewijzigd door aileron op 3 april 2026 19:54]

[cleef]

Er is hier ook een mooi topic over op Tweakers: Alternatieven voor Amerikaanse producten & diensten om mensen een handje te helpen met keuzes maken/alternatieven te zoeken.

[Roel1966]

De wet zou bovendien niet alleen gelden voor Amerikaanse chipmachinemakers, maar ook voor bondgenoten. Fabrikanten van chipproductieapparatuur zitten niet alleen in de VS, maar ook in Japan en Nederland.

Ehm, ik ben geen kei in aardrijkskunde maar Nederland ligt bij mijn weten toch echt niet in de VS. Dus hoe kan dan een wet opgesteld in de VS ook gelden voor een niet-VS land.

Nu vermoed ik wel dat ASML ook takken in de VS heeft en de VS op die manier dan via een omweg beperkingen gaat opleggen, deels vanuit die wet.

[hoosterb]

Er zijn internationale afspraken over het gebruik van patenten en producten. In de VS worden de lasers gemaakt die ASML in haar machines in bouwt. En enkele andere onderdelen. In fabrieken die vaak zelfs eigendom zijn van ASML... Maar als de VS beperkingen op legt aan de export van die dingen naar China, is dat iets dat rechtsgeldig schijnt te zijn.

In de ogen van de Republikeinen ligt Nederland wel binnen hun invloedsfeer, dus vinden ze dat hun wetten ook hier gelden. Als wij in de EU vinden dat socialmedia bedrijven zich anders moeten gedragen en hen boetes opleggen, vindt rechts Amerika, de Republikeinen, dat wij onze bek moeten houden, naar hun pijpen moeten dansen. De Democraten zijn iets subtieler, maar besef dat héél links in Amerika hier ongeveer CDA, VVD of D66 is. Republikeinen zijn AfD gezind, PVV, Orban en zo.

China zou zo ook alle auto's die wij naar Amerika exporteren kunnen verbieden. En bijna alles, een condensator op een printplaat van radarsystemen uit Hengelo ( ooit Holland Signaal, nu Thales ) zou dan al een dingetje kunnen worden. De knok tussen die twee gaat over onze rug, outcourcing heette dat jaren geleden en was een manier om de aandeelhouders blij te maken. Resultaat is dat we nu enkele aandeelhouders hebben die akelig veel macht hebben en dat zijn helaas niet allemaal erg aardige mensen. Er zijn er al die de nazigroet brengen en anderen zijn geldwolven. President worden is ook een manier om snel véél rijker te worden. Zijn familie verdiende dik anderhalf miljard afgelopen jaar. Ik denk niet dat Rob Jetten ook maar een honderdste van een procent daarvan haalt. Zo slecht is het hier niet. Wellicht verklaard het wel waarom Republikeinen zo'n hekel hebben aan Europa.

Aandelenhandel met voorkennis levert de laatste weken aardig wat op. Kringen rond Trump hebben minstens al 1 1/2 miljard gescoord, hoeveel meer weten we nog niet.

De VS is zeker de afgelopen vijfendertig jaar overtuigd geraakt van haar macht, is een economische grootmacht met een enorm leger. Een soort eiland ( zelf redelijk veilig ) met enorme vliegdekschepen en overal militaire bases. Dat zijn al halve bezettingsmachten, bijvoorbeeld Ramsau in Duitsland is nog over, er waren er véél meer, dat land was tot voor kort eigenlijk gewoon bezet. En zo'n basis, dat is een wereld op zich, kopen de militairen Amerikaanse auto's tegen Amerikaanse prijzen, en dat is geen Usselo of zo, dat is groter dan Heerenveen met z'n 45,000 inwoners.

Het Midden-Oosten, daar waar de olie zit, ook daar zitten de Amerikaanse bases. Niet in West-Afrika, daar mag elke junta en de resten van IS z'n gang gaan. In Nigeria zit nog wat olie, daar bemoeit Trump zich dus wel mee. Krijgt gezondheidshulp mits ze de christenen gaan beschermen. Boko Haram zit in het noorden, een islamitisch gebied. Trump strooit weer onzin. Ghana??? Burkina Faso waar het een puinhoop is??? Zelfs Soedan laat hen koud, de VAR heeft daar voldoende vingertjes in de pap, de Janjaweed kan al sinds ik me heugen kan -40 jaar?? - zijn gang gaan. Afrika is ons probleem, vluchtelingen uit het Midden Oosten ook. Die komen niet naar Amerika, geen 'dobberneger' denkt die oversteek te kunnen maken. Sorry voor het woord, maar hier past het, is cynisme op z'n plaats.

Het wordt tijd dat we in Europa gaan beseffen dat de kaarten anders geschud zijn, de wereld verandert. Trump met "Amerika First" hardop zegt wat al langer zo was, nu is het wel extremer. Maar wereldwijd is er geen sympathie meer voor de VS, hooguit nog angst. We zijn hen spuugzat.

Er zal in dat land heel veel moeten veranderen anders gaan ze vreselijk op hun bek. Hun stijle evangelische kijk op de wereld verschilt niet veel van de Jihad van de IS. Ziekenhuisjes en scholen in Afrika, maar als je je niet bekeerd ga je maar dood. Die mentaliteit. De extreem gelovigen die hier in Europa zich niet meer thuis voelden, dat zijn de Founding Fathers. Daar zit de haat van Vance en zijn groepering. Trump is gewoon een machts- en geld wellustig persoon, Vance iemand die Europa haat want zijn oorsprong ligt in religieuze groeperingen die juist daarom emigreerden.

Deels weet ik dit, gewoon historisch besef en kennis van Amerikanen, deels komt dit voort uit een poging te snappen waarom Vance zich opstelt zoals hij doet. De haat van Vance heb ik me nooit eerder gerealiseerd, verklaard wel veel dingen ook uit het verleden. Waarom Amerika destijds een boot vol Joodse vluchtelingen terug stuurde... Waarom Amerika pas betrokken raakte na Pearl Harbour. Het interesseert hen niet, het is het continent dat hen niet wilde, ze ontvlucht zijn.

Het verklaart ook het grote verschil tussen de Founding Fathers en de latere paupers die als immigrant binnen kwamen. Het verschil tussen de elite en de arbeiders. Het is ook waarom we hen maar even op afstand moeten zetten, het loopt daar uit de klauwen. Sommigen zijn zó rijk dat ze onaantastbaar zijn.

Zó machtig dat ze vrouwen 'by the pussy grabben' publiekelijk kunnen zeggen en alsnog gekozen kunnen worden tot president, een verkiezingsuitslag kunnen aanvechten en altijd ongelijk krijgen en toch er mee weg komen. Ga zo maar door.

Het land is ziek, heel erg ziek. En dat zal de hele wereld gaan merken, ons allemaal raken. Niet best...

[Roel1966]

Tjonge, alvast natuurlijk bedankt voor je hele betoog waar ik het in grote lijnen zeker met je eens ben.

Helaas is het vaak zo dat geld maakt geld en macht, beetje samengevat dan.

[blackSP]

ASML is Nederlands of bent ik nou gek? Als ik het voor het zeggen zou hebben ging de hele export en support naar Amerika op slot totdat Trump verdwenen is. Zelfstandigheid en fatsoen moet zwaarder wegen dan de constante chantage van de het inmiddels totalitaire America.

[rene2024]

Er zitten Amerikaanse componenten in en Amerikaans IP. Dit IP is mede betaalt door de Amerikaanse belasting betaler. En ASMl verkoopt ook op de Amerikaanse markt. Dan moet je je ook aan de Amerikaanse wet houden. Allemaal heel simpel.

[blackSP]

We moeten ergens beginnen he? Trump heeft ook overal schijt aan. Maar hoe dan ook, we zullen toch een keer flink moeten uithalen naar het nieuwe 'derde rijk'.

[rene2024]

Je moet wat minder naar NPO nieuws kijken of nu.nl lezen. Want je lijdt aan TDS

[blackSP]

Jij moet geen aannames doen, ik heb al jaren geleden mijn tv abonnement opgezegd. Geen npo/rtl en andere shit meer.

[SuperDre]

Dus dan wordt het onmogelijk voor ASML om nog machines te produceren als China ook zulke restricties gaat opleggen, want in die machines zitten ook veel chinese componenten en IP.

We moeten juist als land een halt toeroepen aan dit soort protectionisme dat puur uit eigenbelang wordt gedaan, en niets met veiligheid in de wereld etc.

[ArcticWolf]

ASML is afhankelijk van enkele Amerikaanse fabrikanten voor de levering van onderdelen voor het totaal pakket zeg maar, de VS heeft dus een chantage middel om ASML onder druk te zetten dingen wel / niet te doen...

[hoosterb]

Maar Amerika kan dan ook niets en zit juist lekker in een AI flow... Wil op eigen bodem fabriceren. Kappen met hen, in alles. Niet meer uitnodigen voor NAVO overleg, zij beginnen ook op eigen houtje een oorlog. En zoveel mogelijk handel stoppen. Militaire bases laten ontruimen, opsodemieteren. Geld steken in eigen ontwikkeling, niet meer in wapenaankoop bij hen. Zo snel mogelijk alles in eigen hand, software, wapens , alles. Amerika first... By itself. Geen bondgenoot meer, wij keren hen de rug toe.

[SuperDre]

Je vergeet dat deze restricties al begon VOOR Trump aan de macht was, maar vooral onder Biden verder beperkt werden.

Maar, ik ben helemaal met je eens, we moeten als Nederland de middelvinger naar de VS opsteken en juist ASML gewoon weer alles laten leveren aan China, en vooral ook de banden aanhalen, want de VS is wel een heel onbetrouwbare partner gebleken.

[mhaket]

Eh wat doe je dan met de cruciale onderdelen die nu in Amerika ontwikkeld en geproduceerd worden? Zonder die onderdelen valt er geen systeem te verkopen. Beetje naïef allemaal.

[hoosterb]

Dan kunnen de Amerikanen ook geen machines meer kopen, einde aan de AI bubbel.

[mhaket]

En ASML is failliet. Wat heb je bereikt? 0,0.

[SuperDre]

Zoals hoosterb al aangeeft, dan kunnen de amerikanen ook niets kopen. En zeker toch kijken naar alternatieven voor de onderdelen die nu nog uit de VS komen.

[mhaket]

De source voor de EUV machines is ontwikkeld in Amerika. Die ontwikkeling heeft miljarden gekost. Daarvoor heb je niet zomaar even een alternatief ontwikkeld en zeker niet binnen een acceptabele tijd. Dit is geen wedstrijdje arm drukken met een duidelijke winnaar, deze pokerpartij kent alleen verliezers.

[SuperDre]

De source (trumpf laser) is ontwikkeld in duitsland, net zoals dat de zeiss lenzen en spiegels in duitsland ontwikkeld zijn, dus zonder die 2 bedrijven zou cymer's deel weinig kunnen. En een hoop van die oude patenten zijn inmiddels verlopen.

[D_Jeff]

De uitdaging van ASML is dat hightech onderdelen en halffabrikaten uit de VS komen.

Als de VS besluit om de export te beperken, heeft ASML een grote uitdaging. Daarom is een dreiging om bijv Intel niet meer te voorzien van ASML producten een groter probleem voor ons dan voor de VS

Wel overigens een mooi moment om Europa uit te dagen om vergelijkbare onderdelen en halffabrikaten hier te produceren

[SuperDre]

Hoezo? ASML is de enige die die highend machines bouwt, dus als ASML geen onderdelen krijgt dan kan de VS ook geen machines afnemen, en tha, als er dan toch een blokkade komt, dan ook gewoon hetzelfde de andere kant op doen, vanuit de EU, patenten en onderdelen uit de EU niet mogen verschepen naar de VS. En je kunt dan op je klompen aanvoelen dat de VS dan EU patenten naast zich neer gaat leggen, wat wij dan ook weer kunnen doen.

[Woefdramcx]

Ik stel voor dat we ons daaraan houden als die Yanks ons de volledige toegang geven tot onze F35's. Zo niet, dan steken ze hun verbod maar fijn waar de zon niet schijnt.

Laten we het initiatief bij die oranje gek weghalen, en zelf onderhandelen met China. We zijn een vrij continent, wij nemen zelf onze beslissingen. We laten ons niet chanteren door een partij die de wereld en de internationale rechtsorde als voetveeg gebruikt.

We kunnen die machines ook aan China verkopen in plaats van aan Amerika, misschien moet even doordringen tot die oranje narcist.

[Reactie gewijzigd door Woefdramcx op 3 april 2026 18:35]

[HakanX]

Dit is hoe die oranje oempa loempa reageert als je niet naar zijn pijpen danst:
YouTube: Spanish PM Humiliated as Trump’s Revenge Attack Goes Viral
Dit was overigens de statement van de Spaanse premier, kort gezegd het beste voor zijn eigen volk en internationaal recht:
YouTube: Spain's PM says Trump playing 'Russian roulette' with lives of millions

[Nicap]

Was even nieuwsgierig naar het eerste filmpje, maar Jeetje wat een reacties daar zeg haha.

[HakanX]

Ja he ongelofelijk gewoon. Ik zeg altijd je moet het regime en volk los van elkaar bekijken, maar in Amerika lukt dat niet echt. Ze lopen daar allemaal met een superieur gevoel.

[armageddon_2k1]

The Rubin Report..... jesus, kan je nog dieper in het afvoerputje zitten?

[HakanX]

Ik heb een timelink geplaatst. Het gaat enkel om het stukje video van Trump. Geen idee wie Rubin is.

[rene2024]

Extreem linkse gek dat ben jij.

[Woefdramcx]

Verklaar je nader?

[hydr0]

Misschien kan Nederland zich iets langzamerhand iets assertiever opstellen tegenover de VS? Nederlandse bedrijven verliezen omzet vanwege Amerikaanse wetgeving. Kunnen we de VS niet dwingen dit te compenseren, desnoods door verplichte aankoop van het spul dat we van de VS niet aan anderen mogen verkopen. Desnoods met beslaglegging op Amerikaanse assets hier in Nederland?

[PMvE]

De verkoop van de exe machines loopt niet echt storm. zou een interessant idee zijn om ze verplicht een bepaalde hoeveelheid te laten kopen om het omzetverlies te compenseren.

[FiberSam]

Dwingen. Interessant. En wie wil je daarvoor meenemen? De Nederlandse luchtmacht bijvoorbeeld?

[hoosterb]

Dat dreigen heeft de werkelijke band tussen de VS en Europa doorgesneden. Heel de wereld is hen spuugzat, de pestkop op aarde... De wereld pikt het nog, maar hoe lang nog? Denk je echt dat de VS ons aan gaat vallen ? Tijdelijk zullen ze militair overwicht hebben, maar vechten met de hele wereld gaan ze echt verliezen. Niet winnen van Vietnam, Afghanistan, Iran... In Irak werd het een puinzooi... En dan gaan ze Nederland aanvallen ? Of Groenland ???

Zelfs economisch staan ze aan de rand van de afgrond met hun onhoudbare staatsschuld. Ze donderen van hun voetstuk, wanneer weet ik niet, wel is duidelijk dat Trump er alles aan doet het dichtbij te brengen. Kijk naar het einde van de Romeinse overheersing, Napoleon, Wilhelm II, de Tsaar, Hitler, het Engelse Umpire, de Sovjetunie... En vele anderen.

Dezelfde ontwikkeling zie je nu in de VS. Soort groei en strijd die analogie heeft met kanker. Megalomaan en geen besef van het belang van evenwicht. Balzaal voor 600 man bouwen (in werkelijkheid zou er plek zijn voor ruim anderhalf duizend, zaal is 8000 m2). Arc de Trump, een idioot groot bedrag om Washington mooier te maken maar besparen op sociale voorzieningen voor de gewone Amerikanen. Begroting voor het leger 40% verhogen, hoogste uitgavenniveau ooit.

China kijkt rustig toe hoe de VS zichzelf sloopt. Blijven wij als bange sukkeltjes alles slikken van de VS? Of keren we hen de rug toe. Genoeg, teveel, ga maar verder zonder ons. Wij zijn het zat. Wegwezen.

[FiberSam]

(bijna) helemaal met je eens. Ik sloeg alleen aan op de suggestie om Amerika te 'dwingen'. Dat gaat dus niet. We kunnen ze wel de rug toekeren (heel moeizaam overigens). Feitelijk doen we dat als Europa nu door pertinent te weigeren de VS te helpen bij Iran.

[hoosterb]

Hierboven heb ik daar over geschreven, wat de EU kan doen volgens deskundigen. Niet door beslaglegging of zo maar door openlijk de VS er buiten te zetten. Dreigen uit de NAVO te stappen ??? Wij hebben geen behoefte meer aan jullie, ga maar, graag zelfs,, we kopen niets meer dat we zelf kunnen maken - nu of op termijn. Gaan banden aan met partners die wel betrouwbaar zijn. Houden vast aan internationale afspraken. Jullie staan van nu af aan alleen, met slechts Netanyahu en dergelijke lui aan jullie kant, wij kappen er mee. Militaire bases opruimen, niet meer meepraten, gewoon wegwezen, kom maar terug als je normaal kunt doen. Niet als tijdelijke onderhandeling tactiek, gewoon ons los maken. Voorlopig kan Rusland ons echt niet aanvallen, te zwak. En ja, het zal ons ook veel kosten, echt veel. Maar oude wijsheid : "De kost gaat voor de baat uit".

[Xander2]

Misschien kan Nederland zich iets langzamerhand iets assertiever opstellen tegenover de VS?

..

Desnoods met beslaglegging op Amerikaanse assets hier in Nederland?

Qua energie zitten we al niet in die positie. Militair ook niet, industrieel ook niet. Von der Leyen kwam er al moeilijk af op EU niveau met de tarieven deal.

Als de boel in het oosten verder uit de hand loopt kans op nog veel grotere vluchtelingenstroom en met Spanje/Italië/Hongarije/Frankrijk/2 snelheden voorstel maakt de EU niet bepaald een solide indruk.

Voorzichtig puzzelen dus.

[mbbs1024]

LOL, met de Nederlandse politiek die bij dady op de schoot zit ???

[armageddon_2k1]

Zijn jullie ook zo moe van die Amerikanen zo onderhand?