Door Willem de Moor

Redacteur

Prijsstijgingen ssd's in beeld: Gen4-drives zijn nu bijna even duur als Gen5

14-02-2026 • 06:00

90

Prijsontwikkeling ssd's 2025-2026

Het mag inmiddels geen geheim meer zijn dat het niet zo lekker gaat in componentenland – tenminste, niet als je consument bent en nieuwe hardware wilt kopen. Als je fabrikant bent, kun je je tranen wegvegen met stapels geld. Want na eerst geheugenprijzen is inmiddels bijna elke componentengroep die ook maar zijdelings met data te maken heeft aan de beurt. Zo zijn videokaarten enorm in prijs gestegen, laptops krijgen minder geheugen en zelfs Raspberry Pi's en tv's ontkomen niet aan de gekte.

Ook ssd's krijgen een flinke klap. We schreven al eerder dat veel geheugenfabrikanten ook nand maken (de opslag in ssd's) en AI-servers hebben naast dram ook opslag nodig. Inmiddels zijn de gevolgen van de extra vraag vanuit datacenters goed merkbaar. De mooie tijden dat je een ssd van een terabyte kocht voor vijf of zes tientjes, zijn voorlopig een verre herinnering.

Budget-ssd's

Om te kijken hoe hard de prijzen inmiddels gestegen zijn, ben ik in de data gedoken. Ik heb daarbij gekeken naar vier generaties ssd's: PCIe Gen5-drives, Gen4-drives, Gen3-drives en voor de volledigheid SATA-drives. Zo kunnen we mooi vergelijken hoe het prijsverloop van alle generaties is. In het uitklapkader kun je iets meer lezen over de methode die ik gebruikt heb om de prijzen zo eerlijk mogelijk te vergelijken.

De prijzen in de grafieken die je hieronder ziet, zijn gebaseerd op de laagste prijzen van ongeveer 2750 ssd's in de periode januari 2025 tot begin februari 2026. Dat is goed voor ongeveer 385.000 prijzen.

Prijsverwerking

Voor de prijzen heb ik drives tussen 0,5TB en 8TB gefilterd, waarbij duidelijke enterprisemerken als HP(E) en IBM en enterpriseformfactors als U.2 en E1.S uitgefilterd zijn. Het datumbereik is 1-1-2025 tot en met 4-2-2026 en om drives die inmiddels niet meer te koop zijn ook mee te wegen, is 'prijsloos' meegenomen in het prijsfilter. Voor de verschillende generaties drives (SATA, PCIe Gen3, Gen4 en Gen5) staan de selecties voor 'Interface' uiteraard op die checkboxes.

Om de grafieken te maken heb ik de gemiddelde prijzen van alle drives in een categorie genomen, genormaliseerd naar de prijs per terabyte. Daarbij zijn drives met een prijs van 0 euro en een prijs hoger dan 300 euro (400 euro voor Gen5-drives) per TB weggefilterd, om prijsloze drives en outliers van modellen die end-of-life zijn uit te sluiten van de gemiddelden.

In de grafieken zijn op die manier de gemiddelde prijzen (weggefilterde prijzen uitgezonderd) van alle drives per categorie per terabyte te zien. Daarnaast heb ik de procentuele prijsverschillen tussen 'nu' (4 februari) en 1 januari 2025 berekend en zie je de procentuele verschillen tussen de huidige prijs van een categorie, en de laagste prijs sinds januari 2025.

Prijsverloop PCIe Gen5-drives

De prijzen van de Gen5-drives kun je heel positief uitleggen, maar er zit ook een minder leuke kant aan. De gemiddelde prijs van alle drives is afgerond momenteel 181 euro per TB, waar dat begin vorig jaar nog 159 euro was. Dat is een prijsstijging van 13 procent en gezien alle horrorverhalen van tekorten valt dat enorm mee.

Maar als je kijkt naar het verschil tussen de laagste prijs nu en die van afgelopen periode, is de prijsstijging maar liefst 40 procent. De laagste gemiddelde prijs is namelijk zo'n 130 euro per TB geweest eind augustus, begin september.

Ik heb nog wel een silver lining, want ik heb het rekensommetje ook gemaakt met alleen de drives die we getest hebben. Dan is de gemiddelde prijs slechts 155 euro per TB. Dat is een stijging van slechts 5 procent sinds januari 2025, maar nog wel een stijging van 37 procent ten opzichte van het laagste prijspeil.

  • In euro per TB
  • Procentueel t.o.v. 2025
  • Procentueel t.o.v. laagste prijs

Prijsverloop PCIe Gen4-drives

Van deze schrok ik een beetje: hier slaan de prijsstijgingen echt hard toe. De gemiddelde prijs van alle Gen4-drives in januari 2025 was 101 euro en dat is nu gestegen tot 166 euro. Dat is een stijging van maar liefst 63 procent en vergeleken met de laagste prijzen zelfs een whopping 77 procent.

Opnieuw is het iets rooskleuriger gesteld met alleen de door ons geteste drives (dat zijn ook de populairste). De gemiddelde prijs van die drives is 'maar' 145 euro, alleen komt die van slechts 74 euro. Dat is een stijging van 96 procent dus, afgerond gewoon een verdubbeling. Het wordt zelfs ruim een verdubbeling als je kijkt naar het laagste prijsniveau: dan zijn de prijzen nu 103 procent hoger.

  • In euro per TB
  • Procentueel t.o.v. 2025
  • Procentueel t.o.v. laagste prijs

Prijzen PCIe Gen3 en SATA

Ik heb voor de volledigheid ook gekeken naar oudere generaties drives. Die kun je beter helemaal links laten liggen, want Gen3-drives kosten inmiddels gemiddeld 157 euro per TB en SATA-drives zelfs 161 euro. Dat is bijna net zo duur als Gen4-drives dus. Ook hier zijn de prijzen hard gestegen: respectievelijk 43 procent en 65 procent (en 53 en 70 procent vergeleken met de laagste prijzen van de afgelopen 14 maanden).

Gen4 en Gen5 kruipen naar elkaar toe

Er begint met al die prijsstijgingen een behoorlijke overlap te ontstaan tussen Gen4-ssd's en de nieuwere Gen5-drives. Waar het prijsverschil per terabyte in januari vorig jaar nog enorm was, bijna 60 euro, is dat nu nog maar 15 euro. Als we alleen de prijzen van geteste drives vergelijken, scheelt het zelfs nog maar een tientje. Ook tussen Gen4-drives en Gen3-ssd's of SATA-drives zit bijna geen verschil meer.

Gezien de achterwaartse compatibiliteit zou het zo langzamerhand logischer zijn een Gen5-drive te kopen voor je Gen4-slot, want de prijsverschillen verdwijnen langzaam. Let wel: dit zijn allemaal gemiddelden: je kunt natuurlijk nog wel een goedkopere Gen4-drive vinden.

De belangrijkste data

Ik heb de belangrijkste cijfers nog even in onderstaande tabellen gezet. Zo kun je wat makkelijker door de cijfers scannen.

Gemiddelde prijzen per terabyte Prijzen 4 februari 2026 Prijzen 1 januari 2025 Laagste punt Hoogste punt
Prijzen geteste Gen5-drives 155 euro 147 euro 114 euro 158 euro
Prijzen geteste Gen4-drives 145 euro 74 euro 71 euro 145 euro
Prijzen geteste Gen3-drives 179 euro 98 euro 95 euro 184 euro
Prijzen geteste SATA-drives 151 euro 89 euro 79 euro 155 euro
Procentuele verschillen T.o.v. 1 januari 2025 Vergeleken laagste punt
Geteste Gen5-drives 105 procent 137 procent
Geteste Gen4-drives 196 procent 203 procent
Geteste Gen3-drives 185 procent 190 procent
Geteste SATA-drives 168 procent 187 procent

En de toekomst?

Als je naar de grafieken kijkt, gaan alle lijntjes sinds oktober en november vorig jaar flink omhoog. Hoe dat verder moet, durf ik niet te voorspellen. Maar als we naar de data kijken, lijken de Gen5-prijzen het hoogtepunt gehad te hebben of op z'n minst te stabiliseren. Dat geldt niet voor andere generaties drives: Gen4-drives hadden op het laatst gemeten moment hun hoogste gemiddelde prijs. Daar was van zakken nog geen sprake.

We zien dat trouwens ook bij de geheugenprijzen: de grootste groeispurt lijkt daar achter de rug. Mogelijk is dat ook bij ssd's het geval en zijn de ergste stijgingen achter de rug. Maar zoals elke financiële bijsluiter waarschuwt: geen garanties voor de toekomst. Als de prijzen inderdaad stabiliseren, of nog verder gaan stijgen, geeft dat ons nog geen antwoord op de hamvraag. Wanneer gaan de prijzen weer omlaag en wordt upgraden weer leuk?

Redactie: Willem de Moor • Eindredactie: Marger Verschuur

Reacties (90)

Sorteer op:

Weergave:

Hoeveel capaciteit wordt er momenteel bijgebouwd @willemdemoor ? Want dat kan iets zeggen over toekomstige prijzen.

Is een kenmerk van de geheugenmarkt niet dat ze een varkenscyclus volgen? Lage prijzen -> fabrikanten stellen investeringen uit --> markt trekt aan, prijzen stijgen --> fabrikanten gaan investeren --> meer aanbod dan vraag, prijzen dalen --> etc.
Geheugenmarkt is inderdaad een varkenscyclus, maar wie gaat bijbouwen als de verwachting is dat de AI bubbel barst?
Waarom denk je of denken ze dat de AI bubble barst? Als ik kijk hoeveel AI zinvol wordt gebruikt en wordt geïmplementeerd, dan gaat er niks barsten. Ik gebruik het dagelijks in mijn werk. Ik gebruik het tijdens mijn andere werkzaamheden in de beeldbewerking, ik kom het overal tegen. Dat gaat niet verdwijnen.


De futuristische ideeën over AI (zoals Joi in Blade Runner) zal misschien niet zo snel komen. Artificial general intelligence (AGI) zal misschien niet snel gaan, maar het streven daarna zal gewoon doorgaan, net als het streven naar energie zuinige manieren.
AI bubble gaat barsten, omdat het geld dat erin gestoken wordt niet terugverdiend wordt, het zorgt voor veiligheidsrisico's bij de gebruikers, gebruikers willen het niet. AI gaat niet weg, maar het is niet de heilige graal en er vindt een rationalisatie slag plaats.
Ik dacht dat ook, maar als ik kijk naar recente artikel hier, valt dat imo mee: review: Miljardenverlies per jaar: OpenAI richt zijn pijlen op 'laatste redmiddel'.

Ja hun uitgaven zijn ergens in de 2x-3x orde hoger dan hun inkomsten, dus op deze manier is het niet houdbaar. Tegelijkertijd betekend het ook dat ze behoorlijke inkomsten hebben. En een flink gedeelte van hun uitgaven zijn uitbreidingen van datacenters. En natuurlijk die moeten ook bijgehouden worden zolang ze bestaan, maar als ze volwassener worden kan ik me ook voorstellen dat er minder modellen getrained moeten worden, en er meer wordt gebruikt, en dat trainen is het zwaarste gedeelte. Tel daarbij op dat AI natuurlijk nog echt in een begin stadium is qua zeker professioneel gebruik, de groep die een hoop geld hebben om eraan uit te geven, en ik zie die inkomsten ook nog wel flink naar boven gaan. Plus natuurlijk dat de modellen steeds beter worden, en er dus ook steeds meer reden is om ervoor te betalen.

Ik dacht altijd dat ze echt >10x meer uitgaven dan er binnenkomt, maar dat valt dus wel mee. Ze hoeven hun inkomsten 'maar' met 2x-3x te verhogen om break even te draaien.

Dat gebruikers het niet willen geloof ik overigens weinig van. Waar komen die miljarden inkomsten anders vandaan? Door mensen die het niet willen? Ja dat AI bijvoorbeeld bij een Whatsapp wordt gepushed is (nog) niet erg populair, maar ik vermoed zo dat eg software devs die weigeren AI te gebruiken flink gaan achterlopen. (Zeg ik als niet ICT'er).

[Reactie gewijzigd door Sissors op 14 februari 2026 10:43]

Een reden om OpenAI ChatGPT of Google Gemini niet te gebruiken zou voor mij zijn, dat het Amerikaans is. Door alle veranderingen door Trump, zoek ik alternatieven.


Ik heb nu een abonnement bij OpenAI, maar stap over naar Proton, zodra het kan. Misschien geldt het voor veel meer mensen.
Maar dan heeft Proton die datacentra nodig. Verhuizen van een Amerikaanse naar een Europese aanbieder zorgt er niet voor dat de AI bubbel, als die er is, knapt.
Zeker weten, ook "Le Chat" eens proberen een 100% europees AI center.
Ik gebruik ze zolang het mij niks kost. Ze krijgen geen cent van me. Om meerdere redenen:
  • Tech monopolisten
  • Europese strategische onafhankelijkheid van Amerikaanse fratsen
  • De AI bubbel
  • Ze drijven de prijs van basiscomponenten op.
Geen van die dingen wil ik financieel aan bijdragen (wel de onafhankelijkheid natuurlijk; niet de afhankelijkheid)
Als je meer uitgeeft dan er binnenkomt ben je niet levensvatbaar.
AI wordt alleen maar duurder ipv goedkoper, dit staat haaks op alle andere technologieën.
Ja en internet zou het ook niet worden volgens de toenmalige "zieners"
Maar "het internet" heeft niettemin ook voor een bubbel gezorgd: de "dot-com bubble" die begin jaren nul gebarsten is...
Open AI hun grootste wijziging het afgelopen jaar is dat je er nu porno mee mag maken, en dat er nu advertenties in komen. Niet bepaald het teken dat ze op het punt staan AGI te maken waarmee we een gouden eeuw van welvaart gaan inluiden.

Daarnaast blijven ze geld bloeden, en hebben ze alsnog op de planning staan om de komende jaren 200 miljard uit te geven. En dat is dus OpenAI, het grootste, bekendste, en meest succesvolle AI bedrijf dat er is, met een brede basis qua klanten, van casual gebruikers die lekker met "chat" praten, tot developers die het toepassen in de praktijk, en die allemaal abonnement es hebben: dat blijkt verre van genoeg te zijn om zwarte cijfers te presenteren.

Wie dit ziet en denkt dat het een succesvol businessmodel is zou ik nooit of te nimmer om financieel advies vragen.

[Reactie gewijzigd door kiang op 14 februari 2026 09:14]

AI is structureel, de investeringsstrategie van individuele bedrijven kun je wél ter discussie stellen. Dat zijn twee verschillende dingen.
Nu ben je dus de goal posts aan het verplaatsen: we hadden het niet over de toekomst van AI, maar of het NU een bubbel is.

Een bubbel wil niet zeggen dat de technologie waardeloos is: het internet is enorm waardevol, alsnog was de dotcom bubbel een bubbel.
.COM is ook structureel gebleken, maar ook die bubbel barste uiteindelijk. Ik verwacht ook niet dat AI weg gaat. Ik verwacht echter wel dat er een moment komt dat de realiteitszin weer wat toeslaat en de markt volwassener wordt. Maar dat gaat alleen als eerst de huidige hype-bubbel barst.
Bedenk je nog eens hoe Google groot is geworden. Alle diensten waren gratis en ineens was de opslag beperkend. Je eerst afhankelijk maken en dan daar slinks gebruik van maken. Waarom zou dat bij openAI niet zo kunnen werken helemaal icm advertorials?
Google heeft geen miljarden verlies gedraaid.
“AI-bubbel” gaat over waarderingen en capex, niet over het nut van de technologie.

Natuurlijk zitten er bedrijven tussen die geprijsd zijn alsof AGI morgen live gaat. Maar dat foundation models commodity worden en marges onder druk staan, betekent niet dat AI verdwijnt.

Het wordt waarschijnlijk gewoon net als cloud: eerst hype, dan consolidatie, daarna standaard infra.
Dat is natuurlijk maar een klein deel van het AI-gebruik. Gezien de hoeveelheid geld er in is gepompt; waar ze het allemaal nutteloos aan toevoegen en hoe ze het aan de man proberen te brengen, moet er ergens ook geld uit komen. Dat je het "overal" ziet, is omdat ze het onmisbaar proberen te maken. Ze proberen het eigenlijk door onze strot te duwen. Ik denk dat héél veel mensen er héél veel gebruik van moeten gaan maken om het winstgevend te maken.

Specifieke sectoren waar men de input zelf controleert en het gebruikt voor specifieke doeleinden, zullen er gebruik van blijven maken. Maar de gemiddelde gebruiker gaat niet betalen voor AI. Die gebruikt het sowieso als zoekmachine (die vaak verkeerde antwoorden geeft) of om een boekverslag te schrijven. Bij een paywall gaat een scholier weer zelf typen.

Jij gebruikt het dagelijks. Ik gebruik het vrijwel nooit. Dat is allebei N=1, dus zegt beide weinig over het gebruik en of dat voldoende is voor bedrijven om levensvatbaar te zijn. OpenAI gaat al ads toevoegen en dat is niet omdat het geld tegen de plinten klotst.
Ik ben nog nergens een zinvol gebruik van Ai tegengekomen. Behalve dan voor makers van producten die lekker extra geld kunnen genereren door ergens weer een Ai sticker op te plakken. Dat de simpelste zoekfunctie in een apparaat al het stempel Ai krijgt is puur meeliften op de Ai hype. Weinig Ai aan. Het blijft voor mij gewoon 1+1=2. Geef kale man baard en haar. Kale man foto + haar en baard ergens vandaan vissen = is kale man met baard en haar.
Dat je het nog weinig merkt, zegt vooral iets over je eigen bubble. Binnen mijn vakgebied (geneeskunde) wordt AI al veel gebruikt, van simpele dicteerfunctie, samenvattingen van teksten tot beelddiagnostiek. AI zie ik overal zinvol ingezet worden.
Dan heb je het over specifieke toepassingen of vakgebieden. En is het dan daadwerkelijk Ai of geautomatiseerd foto's vergelijken (beelddiagnostiek)?

In het dagelijks leven (of mijn 'bubbel'...) zie ik het nog nergens en/of nuttig gebruikt.

[Reactie gewijzigd door ManiacsHouse op 14 februari 2026 15:15]

Je eigen ervaring is prima natuurlijk. Ik wilde alleen aangeven dat de laatste jaren een echte AI revolutie heeft plaatsgevonden. Er zullen wel meer volgen en verwacht nu een rustig tempo in innovatie, maar het wordt wel steeds meer nuttig toegepast.
Ik ben niet overal blij mee, omdat veel toepassingen ook ten koste gaan van kunst en kunde. Het wordt te gemakkelijk. Maar ja, tegenhouden gaat ook niet.
Men kan de mensen die niets van ML weten herkennen aan de nomenclatuur (ML i.p.v. AI) ;)

Toen het internet voor consumenten opkwam vond ook een ware internetrevolutie plaats. Het geld klotste tegen de plinten. En toch was er sprake van een dotcom bubbel. Daar zijn slachtoffers gevallen, ook in Nederland (WorldOnline, anyone? :+).

Waar herken je zo'n bubbel nou aan? Een enorme overwaardering van de gemaakte beweringen (check). De gigantische schulden, investeringen kunnen nooit worden terugbetaald (check). Men is op zoek naar use-cases maar vaak is het spielerei (check). Het valt dus gewoon in het rijtje GPU hypes: cryptocurrency (nog zo'n bubbel), EFTs, en nu ML.

En leuk dat jij in de geneenkunde gebruik kunt maken van een dicteerfunctie. Ik zeg jou dat je on-prem zult moeten draaien i.v.m. PII, met alle gevolgen van dien en dat je nog steeds handmatig moet verifiëren. Want jij besluit ML te gebruiken, en dus ben jij verantwoordelijk.
Je moet je iets meer gaan verdiepen op welke vlakken AI wordt ingezet binnen de geneeskunde. Het is wel iets meer dan een dicteerfunctie.

Ja, er zullen veel bedrijven gaan omvallen, die nu op de denderende trein zijn gesprongen. Er zullen ook genoeg overblijven en AI zal alleen maar een groter onderdeel van ons leven worden.


Trouwens, schermen met termen is kinderachtig om een punt te maken. Ik ken de verschillen tussen ML, AI, DL etc maar AI is een prima overkoepelend begrip. ;)
Ik moet mij verdiepen? Nee, jij mag de use-cases definiëren. Jij beweert, jij bewijst. Vooralsnog noemde je enkel dicteer-functie.

Bovendien heb ik heel toevallig bij een healthcare gerelateerd bedrijf gewerkt dat met ML pionierde nog voordat het een hype was (2020-2021). Niemand noemde het daar aye eye. Enkel ML. Specifiek betrof het SLMs met zelfgetrainde data. Veel efficiënter dan LLMs, en geen hype (bedrijf is een unicorn gebleken).
Ja, er zullen veel bedrijven gaan omvallen, die nu op de denderende trein zijn gesprongen. Er zullen ook genoeg overblijven en AI zal alleen maar een groter onderdeel van ons leven worden.
TL;DR: 'ik weet niet wat een bubbel is want ik denk bij een bubbel aan een scam'. Niet hetzelfde, @honey. Verdiep je in de dotcom bubbel 2000. Je zult zien dat veel bedrijven overleefden en veel omvielen. Zelfs jaren later nog. Zelfde met de huizenbubbel 2008. Zelfde met cryptocurrencies. Als ik zeg cryptocurrency is een bubbel dan is dat evident. Het stikt van de ICO scams. Houdt dat in dat alle cryptocurrency scam is? Nee, dat is het andere uiterste. De term shitcoin ontleent hier bestaansrecht aan.

Overigens nog interessant dat China hun eigen bubbels heeft. Niet enkel de lokale huizenmarkt, percentage man/vrouw, vergrijzing. Zelfs het aantal Chinezen is niets meer dan nattevingerwerk schatting.

[Reactie gewijzigd door Jerie op 15 februari 2026 12:09]

Eens: heel belangrijk dat de juiste terminologie gebruikt wordt. A.I. is wat mij betreft geen parapluterm (kan ernaast zitten). De huidige populaire toepassing zijn LLM's, image generation en zulks meer. Dat is geen intelligente, gewoon slimme algorithmen met héél véél geheugen en rekenkracht. M.L. lijkt mij veel dichter tegen A.I. aan te zitten. Ik ben geen expert overigens.
Waarom denk je of denken ze dat de AI bubble barst? Als ik kijk hoeveel AI zinvol wordt gebruikt en wordt geïmplementeerd, dan gaat er niks barsten. Ik gebruik het dagelijks in mijn werk. Ik gebruik het tijdens mijn andere werkzaamheden in de beeldbewerking, ik kom het overal tegen. Dat gaat niet verdwijnen.


De futuristische ideeën over AI (zoals Joi in Blade Runner) zal misschien niet zo snel komen. Artificial general intelligence (AGI) zal misschien niet snel gaan, maar het streven daarna zal gewoon doorgaan, net als het streven naar energie zuinige manieren.
@honey
Ik heb slecht nieuws voor je; ‘AI’ is niet energiezuinig. ‘AI’ in combinatie met ‘cloud’ is het tegenovergestelde, het verslindt energie. De grap is, toen ik net even via Google zocht of me kennis nog actueel is, informeerde ’cloud AI’ me dat het veel meer energie nodig heeft in de jaren die nog voor ons liggen. De meeste mensen hebben er geen weet van.

Mensen worden aangeleerd dat een dikke brandstofauto slecht is i.v.m. de uitstoot, terwijl ze ‘cloud AI’ voorgeschoteld krijgen, want ‘oh zo fijn’. Vervolgens worden mensen steeds meer belast om uitstoot te ontmoedigen, tegelijkertijd wordt vrij baan gegeven aan ‘cloud AI’ want dat is de ‘toekomst’.

:X

[Reactie gewijzigd door rainvs op 15 februari 2026 08:58]

Maar is het ook energieslurpender dan een per auto vervoerd mens die op locatie een analyse dient te maken? Dat is de uiteindelijke use case waar men op zit te azen.


Niet dat die persoon die vervangen wordt ineens foetsie is, maar dat we netto flink meer energie gaan gebruiken vindt je natuurlijk niet terug in de AI-lovende ESG rapporten van de voormalig werkgever.
@Cid Highwind
Het blijkt echt erg te zijn. Vanwege o.a. het 'milieu' zit momenteel de auto in het verdomhoekje, maar eigenlijk hoort '{AI} cloud' daarin te zitten...
Dus omdat jij dagelijks gebruikt, gaat AI niet barsten?
Ik gebruik ook vaker AI, maar betaal er niets voor en 90% betaalt er ook niets voor. Kosten voor AI stijgen gigantisch, volg jij het nieuws niet?
Slechts 5% betaalt voor premium bij OpenAI het is dus nog erger dan je al dacht. ;)

In mijn omgeving gebruiken redelijk wat mensen LLM's tegenwoordig, al wordt het wel minder nu mensen langzaam leren over die negatieve effecten op het milieu en de relatief lage betrouwbaarheid van het antwoord. Maar van alle mensen heeft er slechts 1 een abonnement.

Overigens zie ik ook wel de andere kant, mensen die verslaafd raken aan het gebruik ervan en elke belangrijke keuze voorleggen aan ChatGPT, een zeer gevaarlijke trend wat mij betreft.
Laatst nog hoorde ik van een kennis die de resultaten van een onderzoek in het ziekenhuis liet beoordelen door ChatGPT en op basis daarvan zijn vervolg traject ging bepalen.
Zelfs de uitleg dat LLM slechts een taal model is dat verder geen enkele kennis of inzicht heeft in wetenschappelijke data, en dat je het antwoord beter met een hele grote korrel zout kan nemen, heeft tot nu toe weinig geholpen.
Als je de investeringen afzet tegen de verliezen die OpenAI op dit moment maakt en nog denkt te gaan maken de komende jaren en als je kijkt welke partijen nu zo heftig investeren in OpenAI dan lijkt mij dat geen houdbare situatie.

Andere partijen die zich bezig houden met ai hebben diepe zakken, maar ook die kunnen zich geen jarenlang significant verlies op ai veroorloven.


Dat moeten ze dus zien op te lossen voordat alles als een kaartenhuis in elkaar stort. Je ziet ze alweer instinctief naar het middel reclame grijpen en ik denk dat dat hem gewoon niet gaat worden. Als je dan leest dat een abonnement tientallen euro’s moet gaan kosten om het kostendekkend te laten zijn dan zie je het probleem onmiddellijk; dat gaan heel veel mensen er gewoon niet voor over hebben voor iets dat ze beschouwen als een veredelde zoekmachine. Voor de mensen die er wel geld voor over hebben, wordt het vervolgens alleen maar duurder.
Het probleem met AI is dat er bij gebruik op grote schaal nauwelijks een positieve business case te vinden is. Gartner (en die hebben echt belang bij positiviteit) geeft aan dat slechts 1% van de AI investeringen voldoende rendement maakt om de huidige kosten te dekken. De negatieve business cases daar entegen zijn er nu al voldoende.
  • MIcrosoft en sales force zijn al gestop met extra bonussen voor de verkoop van AI tools binnen de enterprise.
  • Klarna kreeg ondanks enorme investeringen zijn klanten service niet voldoende geautomatiseerd om zelfs maar uberhaupt de basis kosten te dekken en neemt nu weer gewoon extra mensen aan voor de klanten service.
  • De meeste fortune 500 bedrijven geven in hun financiele fillings toe dat de projecten niet werken maar in hun investor calls en marketing decks gaat het er nog volop over.
  • Simpele problemen waarvan open ai 4 jaar geleden al riep dat het binnen een paar weken zou worden opgelost zijn nog steeds niet opgelost.

    Dus ja AI blijft echt wel bestaan en is zeker in sommige gevallen nuttig (ik gebruik het zelf ook) maar niet zo nuttig dat de enorme investeringen te rechtvaardigen zijn die er vandaag de dag voor gedaan worden.
Waarom denk je of denken ze dat de AI bubble barst? Als ik kijk hoeveel AI zinvol wordt gebruikt en wordt geïmplementeerd, dan gaat er niks barsten. Ik gebruik het dagelijks in mijn werk. Ik gebruik het tijdens mijn andere werkzaamheden in de beeldbewerking, ik kom het overal tegen. Dat gaat niet verdwijnen.
Zelfde reden als dat de dot-com bubble barstte. Niet omdat er geen enkele waarde in zit, maar omdat er te veel geld op zoek is naar hetzelfde rendement.

Dat betekent dat er nu overgeinvesteerd wordt, omdat meerdere partijen tegelijkertijd proberen om een zo groot stuk van de taart te bemachtigen... die taart is alleen waarschijnlijk een stuk kleiner dan voldoende is om voor hun allemaal de kosten terug te verdienen. (Bij OpenAI loopt het geld er werkelijk aan alle kanten uit)

En ook zien we nu al dat AI op zijn retour is in de zin dat op sommige plekken er wel waarde is (in je IDE), maar op andere niet (de drive-through).

Dus net zoals het internet niet verdwenen is na de dot-com crash, zal na het spatten van een eventuele AI-bubbel echt niet zo zijn dat AI verdwenen is. Maar wel een hele hoop investeerders zullen met lege handen zitten.
Dat niet alleen de goud en Silver prijzen zijn ook op record hoogte net zoals het geheugen en de videokaarten.
Dit lijkt mij iets groters te zijn namelijk kont dit door AI. Die vraagt enorm veel geheugen op
Aangezien het totaal onbekend is wat er gaat gebeuren met de vraag (barst de AI bubbel vroeger of later?) kan je totaal niets zeggen over de toekomstige prijsontwikkelingen, zelfs als je een scherp beeld hebt van de geplande capaciteit uitbreiding.
Nu nog investeren in bijbouwen heeft geen zin. Voordat een nieuwe fabriek operationeel is, is de kans groot (bijna een zekerheid) dat de piek in de vraag al weer achter de rug is. Wat wel zal gebeuren is de productie op bestaande locaties zo goed mogelijk optimaliseren. Indien mogelijk zal men nog een productielijn bijplaatsen. Gepland onderhoud waarbij een productielijn of zelfs een hele fabriek een aantal weken plat moet, zal uitgesteld worden.


De hoge vraag naar geheugenchips zal wat langer aanhouden dan die voor opslag geheugen. Dat komt vooral omdat de AI datacentra vooral heel veel geheugen en relatief weinig opslag nodig hebben. Door de hoge geheugen prijzen zullen de AI datacentra in eerste instantie met een beperkte hoeveelheid geheugen worden uitgerust. Als de prijzen weer wat dalen zal men het geheugen gaan uitbreiden om aan de toenemende vraag van AI toepassingen te voldoen. Opslag geheugen heeft men relatief weinig nodig en dat zie je ook wel in de prijs ontwikkeling. Waar geheugen echt een aantal keer over de kop gaat neemt de prijs van opslag maar met iets van 20% toe.
huidige data center schatting in europa is dik 400+ DC extra.
Ik ben blij dat ik vorige maand nog een 990 Pro 1TB vond voor nog geen 120€. Is al veel geld voor een gen4 maar het is wel een van de beste.

Nu zitten die ook aan de 180€ 🤯
De prijzen stijgen wel heel snel. Eind 2024 kocht ik voor die prijs rond de 2tb.. Ik zat te kijken voor wat geheugen voor de pc erbij te kopen, maar wacht wel even. Dit is me iets te gortig. Waar houdt het op?

[Reactie gewijzigd door dutchnltweaker op 14 februari 2026 08:31]

Wel hier ongeveer. RAM-prijzen lijken nu wel te stagneren
In mei vorig jaar 990 pro 4tb gekocht voor 255€. Zot hoe duur het nu geworden is..
Daarom heb ik nog vlug een 4 TB gen5 drive gekocht ipv gen4 want de prijzen zijn toch nagenoeg gelijk.
Mwa als ik nu kijk vind ik nog een 4 TB gen 4 voor 300 (bij meerdere shops) terwijl de eerste gen 5 bij 400 begint (in de pricewatch).

Zelf echter blij dat ik 2 maanden geleden nog een gen 3 4 TB gekocht heb voor 220, die zijn nu helemaal niet meer interessant gezien de prijzen... Maar voor mijn gaming handheld is gen 3 prima.
Dat zal dan wel een qlc-drive zijn, qua prestaties en duurzaamheid minder dan TLC. Ik heb toch liever tlc en ook met cache-geheugen. Denk dat je dan al aan minstens €400 zit voor gen4 4 TB.
Nu wel ja, maar nog niet zo lang geleden kon je de Gen4 SN850X 4TB voor circa 250 euro krijgen. Nu mag je blij zijn als je daar 2TB voor krijgt :(

Gen3 heeft ook wel prima schijven. Alleen weet ik niet wat een 4TB uitvoering had. Ik heb zelf bijv een 2TB van XPG SX8200. Die heeft DRAM en TLC. Die heb ik al denk ik 5 jaar volgens mij en SMART zegt dat die nog 99% health is.

Voor gaming ga je hier sowieso maar weinig verschil in merken voor de meeste gevallen.
Ja klopt weet ik maar al te goed. Ben bezig met nieuwe pc samen te stellen. De SN850X 4TB heeft lang rond de €300(zoals alle gen 4 4TB ssd's) gehangen maar prijzen zijn nu helaas dramatisch gestegen.
In december nog een Lexar NM790 4TB gekocht voor €310. Nu alweer €356 bij dezelfde winkel. Vuile zakkenvullers zijn het. Begin dit jaar nog maar even snel een nieuw scherm en iphone 17 gekocht. Je weet niet of die gaan stijgen.

Alleen jammer dat ik niet op DDR5 ben overgestapt. Als ik nu een cpu, mobo en 64GB ram wil ben ik €1300 kwijt. In principe heb ik het wel, maar toch. Het voel als naaierij, butthurting even.
De oorzaak is “vraag en aanbod” en niet zakkenvullen. Logischerwijs wordt er meer verdiend, maar dat is omdat er meer vraag dan aanbod is. Het zakkenvullen volgt als logisch gevolg. Waarom zou je verkopen aan prijs 100 als iemand prijs 200 wil betalen?
Ik denk niet dat OpenAI grote datacenters vol met gaming monitors op de planning heeft staan.
Misschien als je er eentje op het oog hebt van de bekende merken die hun smart functies advertentieplatform willen pushen, daar is immers RAM voor nodig.
Sterker nog, die NM790 is 220 euro geweest een jaarjte geleden. Nu is de 2TB versie bijna die prijs.
moet je de samsung 980 eens bekijken, heb er 1 in mijn nas zitten die al een tijdje wacht op een broertje (mocht hij de geest geven) gekocht voor een 45 euro zat te wachten tot hij weer eens naar 35 zakte (gebeurde wel eens) zit nu op 150 voor 500gb :P

hopelijk houd hij het lang vol (staat enkel OS/Docker op dus heel vervelend als hij rip gaat maar niet einde van de wereld)
De prijzen van de SSD's vind ik niet zo erg. Maar van de SATA HDD vind ik belachelijk zoveel RAM geheugen zit daar toch niet in..
Maar die worden ook nog steeds verl gebruikt in grote data enters, al die data wordt niet alleen op SSD bewaart, maar wordt vaak dan geschippert tussen SSD en HDD, SSD voor tijdens het gebruik, en HDD voor daarna, en bij opnieuw gebruik wordt het dan weer naar SSD overgezet.
Komt natuurlijk ook wel goed uit die hoge prijzen want dan kunnen ze makkelijker subscriptions pushen. Het is immers te 'duur' om zelf de hardware te kopen.
Toevallig gister even gekeken naar het reepje van 2gig voor de ps5 wat ik twee en half jaar geleden heb gekocht.... Ondertussen bijna 4 keer zoveel waard.... Wat een wereld...
Het is niet vreemd. Gen4 en gen5 schijven zijn voor huidige kopers van een nieuw systeem redelijk uitwisselbaar. Heb 3 maanden geleden mijn systeem geüpgrade en bewust een gen4 4tb gekocht ipv voor hetzelfde geld een Gent 2tb. Immers, performance wise zit er op papier veel verschil tussen. Maar real world performance is niet of nauwelijks verschil merkbaar. Als gen5 schijven dan nog duurder worden dan ze al waren, worden gen4 schijven extra gewild en stijgt de prijs. De korting die er was op deze "oude" tech verdwijnt, want het is een volwaardig alternatief voor een gen5 schijf!


Hetzelfde is ook gebeurd met de woningmarkt. Voorheen wilde iedereen in de grote stad wonen, met bijbehorende vraagprijs. Ging je net erbuiten wonen, was dat aanzienlijk goedkoper, want je kreeg toch minder (faciliteiten ed.). Na corona zie je opeens dat woningen zo in prijs stijgen, dat een woning opeens een woning is en de ligging minder relevant. De woningen in buitenwijken zijn gigantisch in prijs gestegen.
Mooi artikel @willemdemoor . Waarvoor dank :)

Het vat m.i. goed en duidelijk samen wat er momenteel aan de hand is met SSD's (en alles wat met geheugen te maken heeft).

Ik ben in ieder geval weer wat meer geïnformeerd.
Dit jaar stond er eigenlijk een nieuwe build op de planning, maar met de huidige hardwareprijzen is dat gewoon niet rationeel te verantwoorden. De prijs/performance is de afgelopen jaren flink scheefgetrokken, vooral in het midrange segment. GPU’s zitten structureel hoger dan wat je historisch gezien voor vergelijkbare prestaties betaalde. Ja, er zijn technische sprongen gemaakt, maar de meerprijs staat niet altijd in verhouding tot de winst in rasterperformance zeker als je geen heavy RT of 4K nastreeft.


Ik wacht dus minimaal een jaar of twee. Als het prijsniveau tegen die tijd nog steeds rond dit plateau hangt, dan is de conclusie simpel: dan wordt pc-gaming voor mij geen prioriteit meer. Het is uiteindelijk een hobby, geen bodemloze investering.

Consoles zijn overigens ook geen no-brainer alternatief meer. De aanschafprijs is gestegen, gameprijzen zitten standaard rond de €70–80 en online abonnementen tikken ook door. Tel daar de steeds agressievere monetisatie (DLC, battle passes, microtransacties) bij op en de totale cost of ownership loopt gewoon fors op.

Wat betreft gamekwaliteit: er komen absoluut nog sterke titels uit, maar een groot deel van de AAA-markt voelt veilig, formulematig en soms zelfs half af bij release. Day-one patches van tientallen GB’s zijn eerder regel dan uitzondering. De focus lijkt vaker te liggen op engagement metrics en live-service modellen dan op afgeronde, innovatieve gameplay.

Kortom: gaming is niet “dood”, maar het is wel een stuk duurder geworden terwijl de gemiddelde kwaliteitsbeleving niet evenredig is meegegroeid. Dan ga je automatisch kritischer kijken naar waar je je geld in steekt.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn