"Ik zie advertenties als een last resort voor ons als businessmodel." Dat zei OpenAI-ceo Sam Altman nog geen twee jaar geleden. Klaarblijkelijk zijn alle andere opties nu al uitgeput: sinds deze maand toont het bedrijf advertenties in ChatGPT. In eerste instantie gebeurt dat in beperkte mate en alleen in de Verenigde Staten, maar het is een kwestie van tijd voordat de ads ook verschijnen bij Europese gebruikers.
Dat OpenAI zijn pijlen nu al richt op zijn zelfbenoemde 'laatste redmiddel', lijkt opnieuw een teken te zijn dat het bedrijf dringend extra inkomstenbronnen nodig heeft. Sinds de release van ChatGPT bloedt het bedrijf jaarlijks miljarden dollars. Eerder ging de chatbotmaker al over naar een bedrijf met winstoogmerk om meer investeringen op te kunnen halen. Er is echter meer nodig om binnen een paar jaar winstgevend te worden.
Huidige verdienmodellen
Hoewel OpenAI geen volledige financiële gegevens deelt, gaf cfo Sarah Friar in december aan dat de 'jaarlijks terugkerende inkomsten' van het bedrijf in 2025 zo'n 20 miljard dollar bedroegen. Dat betekent niet dat het bedrijf ook zoveel omzet behaalde dat jaar.
Om aan dit bedrag te komen heeft OpenAI een omzet over een bepaalde periode (bijvoorbeeld één maand) simpelweg geëxtrapoleerd naar het hele jaar. Journalist Will Lockett vermoedt dat OpenAI in december bovengemiddeld veel omzet boekte (circa 1,66 miljard dollar) en dat bedrag vermenigvuldigd heeft met twaalf. In werkelijkheid komt de omzet van 2025 waarschijnlijk eerder neer op 11,9 miljard dollar, berekent hij.
Dat is alsnog een flinke toename ten opzichte van eerdere jaren. In 2024 realiseerde het bedrijf volgens The Information een totale omzet van zo'n 4 miljard dollar. OpenAI haalt zijn inkomsten momenteel voor een groot deel uit betalende ChatGPT-abonnees. In juli waren er 35 miljoen Plus- of Pro-abonnementen actief, meldt The Information. Ook de verkoop van api's van zijn AI-modellen aan ontwikkelaars levert een significant deel van de omzet op. In december was volgens Altman zelfs een miljard dollar van de totale omzet afkomstig van zijn api-tak.
Stijgen of dalen de kosten?
Om aan de AI-top te blijven is het zaak om steeds krachtigere modellen te ontwikkelen. Die vereisen dus meer rekenkracht en dat is niet gratis. Zo kost een datacenter van 1GW naar schatting 80 miljard dollar om op poten te zetten en jaarlijks 1,3 miljard dollar aan elektriciteit. Ook hebben datacenter-gpu's mogelijk een operationele levensduur van slechts zo'n drie jaar.
Aangezien OpenAI momenteel 1,9GW aan computecapaciteit gebruikt, is het daaraan nu volgens schattingen van journalist Will Lockett 27,97 miljard dollar per jaar kwijt. Omdat OpenAI zijn capaciteit wil uitbreiden, is het logisch om te denken dat de kosten de komende jaren ook flink zullen stijgen.
OpenAI verwacht echter dat een deel van zijn jaarlijkse kosten flink zullen dalen. In een intern document laat het bedrijf weten dat het denkt dat AI-inference snel goedkoper wordt. Ook de kosten van het verkrijgen van trainingsdata zullen tegen 2029 gehalveerd zijn, zo stelt OpenAI.
Miljardenverlies
Toch zijn de verliezen vele malen hoger dan de omzet. Op basis van interne documenten die The Information onlangs heeft ingezien, verwacht OpenAI dit jaar 14 miljard dollar verlies te lijden. Over vorig jaar zijn geen volledige cijfers bekend, maar The Information schreef eerder dat het bedrijf in de eerste helft van 2025 al 13,5 miljard dollar verloor. Aangezien OpenAI volgens datzelfde artikel in die periode 4,3 miljard dollar omzet boekte, draaide het bedrijf voor iedere dollar omzet zo'n 3 dollar verlies.
Volgens een van de interne documenten verwacht OpenAI tot het eind van het decennium 200 miljard dollar uit te gaan geven. Zestig tot tachtig procent van dat bedrag zou worden besteed aan het trainen en draaien van AI-modellen.
OpenAI wil in 2029 100 miljard dollar omzet boeken. Het bedrijf verwacht vanaf dan break-even te draaien. Dat is een ambitieuze doelstelling: er zijn maar weinig bedrijven die zoveel omzet draaien. Google bereikte die mijlpaal pas in 2021. Nvidia, het waardevolste bedrijf ter wereld, boekte in 2024 130 miljard dollar omzet. Het wordt dus een knap lastige taak, al helemaal met alleen de huidige inkomstenbronnen.
Miljardeninvesteringen
De reden dat OpenAI momenteel in het geheel nog overeind staat, heeft vermoedelijk te maken met het feit dat het bedrijf veel investeringen heeft opgehaald van andere techbedrijven. Dit was ook de reden dat OpenAI vorig jaar besloot om zijn bedrijfsstructuur te wijzigen: van een non-profit naar een bedrijf met een beperkt winstoogmerk. Hiermee wilde de fabrikant aantrekkelijker worden voor investeerders. Bij een non-profitorganisatie zit er een grens aan de winst die bedrijven over hun investeringen kunnen behalen, maar na de herstructurering is die limiet er niet langer.
Deze stap heeft het bedrijf geen windeieren gelegd. Waar het bedrijf in 2024 nog 6,6 miljard dollar ophaalde tijdens een investeringsronde, haalde OpenAI tijdens de laatste investeringsronde naar verluidt een recordbedrag van zo'n 100 miljard dollar op. Vooral Nvidia heeft grote investeringen toegezegd. In ruil daarvoor belooft OpenAI weer om miljoenen Nvidia-gpu's te kopen. Over dergelijke circulaire investeringen op AI-gebied schreef Tweakers eerder al een achtergrondverhaal.
Toch advertenties
Je kunt er natuurlijk niet op blijven vertrouwen dat je techvriendjes je miljardenonderneming financieren. Voor OpenAI is het van groot belang om financieel gezond te worden. Deze week werd daarin een belangrijke stap gezet: het bedrijf is begonnen met het tonen van advertenties in ChatGPT. In eerste instantie gebeurt dat alleen voor Amerikaanse gebruikers en alleen als ze niet betalen voor de dienst of als ze het goedkoopste Go-abonnement hebben. Ook verschijnen de ads vooralsnog niet voor minderjarige gebruikers en niet bij gevoelige onderwerpen, zoals gezondheid en politiek. De reclames zijn te herkennen aan het label 'Gesponsord'.
Extra verdienmodel: hardware
Binnenkort krijgt OpenAI er nog een extra inkomstenbron bij. De fabrikant wil in samenwerking met oud-Apple-ontwerper Jony Ive vanaf volgend jaar ook hardware gaan verkopen. Het eerste product wordt vermoedelijk een pen, al zijn er verder nog weinig details bekend.
De toevoeging van reclames is opmerkelijk te noemen. In mei 2024 kreeg Altman in een gesprek met Harvard-studenten de vraag of OpenAI, naast betaalde abonnementen, nog andere verdienmodellen overwoog. Toen gaf hij aan dat hij advertenties persoonlijk haat. "Ze zorgen er fundamenteel voor dat de drijfveren van gebruikers en die van het bedrijf uit balans raken", gaf de ceo aan. "Ik zeg niet dat OpenAI nooit advertenties zal overwegen, maar ik heb er niets mee."
Hij noemt advertenties in combinatie met AI 'uniek verontrustend', omdat gebruikers daardoor niet meer zeker weten of een antwoord van een chatbot wordt beïnvloed door adverteerders. Daarom stelt hij dat advertenties voor OpenAI een 'laatste redmiddel' zouden zijn. "Ik zou dat alleen doen als dat de enige manier zou zijn om iedereen ter wereld toegang te kunnen geven tot geweldige diensten."
ChatGPT is niet de enige chatbot met reclames. Zo staan er in gesprekken met Microsoft Copilot (eerder Bing Chat) al sinds 2023 advertenties. Perplexity introduceerde in 2024 gesponsorde vervolgvragen in chats. Ook Google toont al advertenties in de AI-modus van zijn zoekmachine, maar het bedrijf beweert dat er geen plannen zijn om ook reclames toe te voegen aan chatbot Gemini.
Eén AI-maker zegt heel stellig dat hij géén advertenties gaat gebruiken: Anthropic. Dat bedrijf bespotte de stap van OpenAI in een satirische Super Bowl-reclame, waarin een gepersonifieerde AI midden in een gesprek een sponsorpraatje houdt. De reclame sluit af met de tagline: "Reclames komen naar AI. Maar niet naar Claude."
Desondanks weet ook Anthropic dat het behoorlijk lastig is om je als techbedrijf staande te houden zónder uiteindelijk toch de toevlucht te nemen tot advertenties. Ondanks de sneer naar OpenAI houdt het bedrijf in een blogpost de deur daarom op een kier: "Mocht het nodig zijn om onze aanpak te herzien, dan zullen we daar transparant over zijn."
Redactie: Kevin Krikhaar • Eindredactie: Marger Verschuur
/i/2008016072.png?f=imagenormal)
/i/2007981062.webp?f=imagenormal)