Het zat er in oktober vorig jaar al een beetje aan te komen. OpenAI beloofde toen aanpassingen aan zijn AI-videogenerator Sora 2 'om rechtenschendingen te voorkomen'. Terwijl dat in gebruik juist de killerapp leek te zijn. Nu valt het doek voor Sora 2, wat OpenAI dagelijks miljoenen dollars kost en waarvoor een duidelijk verdienmodel ontbreekt.
Eind september 2025 beloofde ChatGPT‑maker OpenAI een nieuwe revolutie met een AI‑toepassing. Het toen debuterende Sora 2 was het 'nieuwste AI-model voor het genereren van video's'. Het gehypte bedrijf presenteerde dit vlaggenschipmodel voor het maken van video en audio als 'fysiek nauwkeuriger, realistischer en beter controleerbaar dan eerdere systemen'.
Na het debuut van Sora 1 in februari 2024 moest deze nieuwe generatie een sprong vooruit bieden die volgens OpenAI vergelijkbaar was met het verschil tussen AI‑model GPT‑1 uit 2018 en GPT‑3.5 uit 2022. Technisch gezien maakte Sora 2 dit misschien wel waar, maar dat maakt nu niet meer uit. Het doek valt nu voor deze AI-videogenerator. OpenAI trekt de stekker uit zowel de app als de api voor Sora 2.
Het bedrijf dat verwikkeld is in miljardendeals en ‑investeringen maakt officieel niet bekend waarom het nu stopt met deze veelbelovende AI‑toepassing. De abruptheid van deze beslissing en de geslotenheid van OpenAI geven in combinatie met bekende feiten wel wat weg. Energieverbruik, rekencapaciteit, rechtenkwesties, verdienmodellen en investeringsbehoeften zijn factoren die hier ongetwijfeld meespelen.
Mickey, Mario en Brad Pitt?
Daarbij spelen Mickey Mouse, Mario en andere bekende fictieve personages belangrijke rollen. Mogelijk hebben acteurs Brad Pitt en Tom Cruise ook een bijrol. De twee menselijke acteurs stonden vorige maand in de schijnwerpers door een AI‑deepfakevideo gemaakt met Seedance 2.0 van TikTok‑moederbedrijf ByteDance. Filmmaatschappij Paramount en mediaconcern Disney eisten direct een einde aan deze AI-videogeneratie. Waarna ByteDance hier gehoor aan lijkt te hebben geven.
Opvallend genoeg had Disney in december een driejarige licentiedeal gesloten met OpenAI voor AI-video. Meer dan 200 personages van de Amerikaanse entertainmentgigant zouden beschikbaar komen in Sora. Dit omvatte figuren van Disney, Marvel, Pixar en Star Wars, plus kostuums, voertuigen, omgevingen en voorwerpen uit franchises van het concern. Volgens de overeenkomst zou Disney 1 miljard dollar investeren in OpenAI en kreeg het de optie om een groter belang in de AI‑maker te kopen.
Deze hele deal is nu van de baan. Disney had nog geen geld in OpenAI gestoken, meldt Reuters. Daarmee lijkt ook deze AI-deal eerder een intentieverklaring of voorbereiding op een latere kapitaalinjectie te zijn geweest. Disney was volgens de bronnen van Reuters verrast door het stopzetten van Sora 2. Het bedrijf verklaart openlijk zich neer te leggen bij het besluit van OpenAI om zijn prioriteiten te verleggen.
Mickey is niet de enige betrokken fictieve figuur. Sora 2 stuitte in Japan al op tegenstand. Een groep Japanse uitgevers en de Japanse overheid eisten dat OpenAI stopte met gebruik van auteursrechtelijk materiaal. Bekende namen als Studio Ghibli, Square Enix en Bandai Namco zagen misbruik van hun werk in de outputmogelijkheden van de AI-videogenerator. Gamereus Nintendo was niet direct betrokken, maar stelde dat het altijd stappen zet tegen inbreuk op zijn intellectuele eigendomsrechten.
Vage beloftes en vage deals
Vlak voor deze openlijke druk vanuit Japan deed OpenAI een belofte om intellectueel eigendom te respecteren. In oktober kondigde het bedrijf aanpassingen van Sora 2 aan die rechtenschendingen moeten tegengaan. Ceo Sam Altman beloofde rechtenhouders daarbij zeer gedetailleerde controle over de creatie van hun personages. Daarnaast hield hij een mogelijke omzetdeling in het vooruitzicht.
Altmans aanbod van financiële compensatie leek daarbij nogal een lokkertje. De hoogste baas van OpenAI had het over een niet nader gespecificeerde manier om geld te verdienen aan AI‑video's. Daarbij had de AI‑verkopende ceo het over de waarde die fanfictie kan hebben voor rechtenhoudende bedrijven.
Altmans vage boodschap met hoop op toekomstige inkomsten is exemplarisch voor de huidige hype rond generatieve AI zoals OpenAI biedt. Killerapps lijken in gebruik wel te bestaan, maar zonder duidelijk perspectief op het terugverdienen van de torenhoge kosten voor het trainen, tweaken en draaien van AI‑toepassingen.
Torenhoge kosten
De ontwikkeling van GPT‑5, wat gebruikers nogal teleurstelde, en Sora 2 zou OpenAI 6,7 miljard dollar hebben gekost. Dat bedrag was 150 procent van de omzet (4,3 miljard dollar) die het bedrijf in de eerste helft van 2025 boekte. Het genereren van video's door Sora 2 zou OpenAI minstens 5 dollar per stuk kosten, becijferde AI-criticus Ed Zitron begin oktober. Volgens schattingen van zakenblad Forbes kost het draaien van Sora 2 ongeveer 15 miljoen dollar per dag.
OpenAI beperkte eind november nog het gratis gebruik van zijn AI‑videomaker. Niet‑betalende gebruikers konden maximaal zes video's per dag genereren. Mensen die meer nodig hebben, moesten daarvoor betalen. Het valt te betwijfelen of betalende klanten genoeg opleveren om de enorme operationele kosten voor Sora 2 te blijven dragen. Tegelijkertijd lijdt OpenAI al miljardenverliezen en zoekt het zijn toevlucht in advertenties.
Flinke milieuimpact
Bovenop de puur financiële kosten van Sora 2 komen nog andere kosten. Elke 10 seconden aan AI‑video die deze OpenAI‑toepassing genereert, kost volgens schattingen van Reclaimed bijna 1 kilowattuur aan energie plus iets meer dan 4 liter water en het levert een uitstoot van 466 gram koolstofdioxide op. Deze milieukosten vertalen zich ook weer in geld. OpenAI sloot in oktober een deal voor toekomstige AI-rekencapaciteit met een energiecapaciteit van 10 gigawatt. Dit door het enorme energieverbruik van Sora 2 en ChatGPT, meldde CNN.
AI‑videogeneratie vormt een veel hogere kostenpost dan simpelweg AI‑gegenereerde tekst, afbeeldingen of softwarecode. 'Video killed the energy budget', concludeerden onderzoekers van AI-platform Hugging Face in een paper van eind september. Daarbij is er geen sprake van lineair schalen, dus meer minuten AI-video kosten veel meer energie.
Eigenlijk was het vóór de komst van Sora 2 al zichtbaar dat de energiekosten een onhoudbaar verhaal waren. Het gerenommeerde MIT Technology Review publiceerde in mei vorig jaar een uitgebreide analyse van de milieu-impact die AI door energieverbruik heeft. Videogeneratie sprong erbovenuit, terwijl dat toen nog relatief primitief was.
OpenAI in spagaat
OpenAI bevond zich met zijn technisch succesvolle Sora 2 dus in een spagaat. Tegenover de dreiging van rechtszaken over rechtenschendingen en – al dan niet opgelegde – compensatie staat het probleem van kosten en inkomsten. Kosten waren hoger en zouden niet snel lager worden. Inkomsten waren er nauwelijks en zicht op betekenisvolle groei daarvan leek er niet te zijn.
Binnen OpenAI leefden volgens Reuters al zorgen over de torenhoge kosten van Sora 2 én over gebrek aan rekencapaciteit voor andere AI‑teams en ‑toepassingen. Sora 2 zou te veel geld kosten en te veel capaciteit vergen. Het gehypte AI‑bedrijf lijkt dus een nuchtere, traditionele zakelijke beslissing te hebben genomen.
Redactie: Jasper Bakker • Eindredactie: Monique van den Boomen