Vandaag is, na achttien maanden en zes dagen, de vijfde versie van Mac OS X verschenen. Onder de schuilnaam Tiger heeft Apple een blik vernieuwingen opengetrokken, dat volgens topman Jobs de heren in Redmond aan het werk heeft gezet, wat kopiëren betreft. Bij Ars Technica is een uitgebreide review verschenen van het besturingssysteem. De hoofdvraag van het artikel is of het upgraden naar Tiger het geld waard is. Upgraden kost namelijk € 129, waarvoor de gebruiker wel flinke verbeteringen wil zien. De eerste constatering is dat Apple het design van de doos nauwelijks heeft aangepast, nog steeds een grote zilveren X op de doos, al is het in een ander lettertype.

Het besturingssysteem wordt geleverd op dvd, wat lastig kan zijn voor mensen zonder dvd-speler, al is het mogelijk de dvd terug te sturen en tegen bijbetaling een setje cd’s te ontvangen. De nieuwe looks van Tiger worden niet direct met applaus ontvangen. Zo valt in sommige applicaties de titelbalk niet los te zien van de rest van het programma, zodat bijvoorbeeld niet duidelijk is waar precies gesleept kan worden met het programma. Ook is de verandering niet consistent doorgevoerd, waardoor sommige programma’s mét en andere zonder titelbalk lijken te verschijnen. In de kernel heeft Apple gewerkt aan het ontwikkelen van API’s die met officiële ondersteuning komen. Voorheen was het voor ontwikkelaars moeilijk om te weten of hun software nog wel zou werken met een nieuwe versie van het besturingssysteem, omdat Apple nog wel eens veranderingen in API’s aanbracht. Apple werkt nu met een aantal ‘kernel programming interfaces’ die een gedocumenteerde laag vormen om de kernel heen. Als Apple nu veranderingen aan de kernel doorvoert, wordt gegarandeerd dat de ondersteunde KPI’s blijven werken.

In anticipatie op processors met meerdere cores is ook de manier waarop applicaties de kernel benaderen veranderd; in plaats van de hele kernel te reserveren voor een thread, worden nu slechts gedeeltes van de kernel gereserveerd, waardoor meerdere zaken tegelijkertijd kunnen worden afgehandeld. Voor de andere grotere verandering in processors, 64 bits, heeft Apple een aparte laag gemaakt die de meeste basisoperaties kan uitvoeren. Omdat grafische operaties hier nog niet bijhoren, kan een programma dat toch meer dan 32 bit aan geheugen wil benutten, een hulp-thread starten om het geheugen aan te spreken.

Ten tijde van Panther waren er in OS X liefst vier verschillende vormen van het ordenen van bestanden in gebruik. Naast de verplichte extensies, werd de MIME-categorisering gebruikt, de van de Macintosh overgebleven type/creator-code en het in Panther geïntroduceerde ‘data typing’ voor gebruik met pasteboard. Een onoverzichtelijk geheel, vaak slechts beperkt gedocumenteerd en nooit voor iedere toepassing bruikbaar. Apple is in Tiger met Uniform Type Identifiers gekomen. De UTI’s vervangen én integreren de bestaande bestandstype-aanduidingmethodes zoals bestands-extenties, MIME types en Apple's eigen type/creator. UTI's beschrijven in een zogenaamd .plist-formaat in XML bestanden van een bepaald type. Hierbij kan gedacht worden aan bestanden met bijvoorbeeld een .doc-extentie, maar ook bestanden die je via internet binnenhaalt zonder extentie, maar met een MIME-type. Daarbij kunnen bestanden zowel files, als folders, als volumes zijn - alles wat maar te identificeren valt. Hiermee bouwt Apple verder aan zijn metadata-concept, en biedt ongekende mogelijkheden op het gebied van uitbreidbaarheid, identificatie en accuraatheid.

Quartz is de overkoepelende naam voor de grafische laag van OS X. In de eerste versie van OS X werd een groot gedeelte van de grafische bewerkingen door de CPU gedaan, iets dat de snelheid van het hele systeem niet ten goede kwam. Met OS X 10.2 werd een flink gedeelte van deze processen overgedragen aan de videokaart, doordat ieder raampje in OpenGL versneld werd, een taak bij uitstek geschikt voor de videokaart. In OS X 10.3 werd de softwarematige kant verbeterd, maar nu met OS X 10.4 zijn er weer verbeteringen in de diepte te melden. Quartz 2D Extreme versnelt (illustratie) het tekenen van de inhoud van verschillende ramen drastisch, door gebruik te maken van de steeds sneller stijgende bandbreedte tussen de grafische processor en het grafisch geheugen. Omdat tijdens het laden van plaatjes in het grafisch geheugen er nog steeds verstoppingen kunnen optreden, wordt zoveel mogelijk informatie in het grafisch geheugen bewaard als cache. Omdat grafisch geheugen eindig is, wordt dit weer gekopieerd naar het systeemgeheugen om zoveel mogelijk afbeeldingen onmiddellijk op het beeld te kunnen laten verschijnen. Op deze manier worden alle eerdere bottlenecks ontlopen door zoveel mogelijk beeldmateriaal als cache te bewaren.

Core Image is het nieuwe beeldverwerkende systeem. Net als Core Audio verzorgt het een plug-in structuur voor het verwerken van verschillende typen media. Core Image zorgt voor zestig ingebouwde bewerkingen, zoals kleuraanpassingen, blurs en distortions. Om ervoor te zorgen dat de bewerkingen van afbeeldingen niet ontzettend traag wordt omdat alle bewerkingen na elkaar worden uitgevoerd, maakt Core Image gebruik van ‘lazy evaluation’. Dit houdt in dat niet alle bewerkingen na elkaar worden uitgevoerd, met grote hoeveelheden data die de tussenliggende stappen meedragen, maar dat alle bewerkingen gelijktijdig worden uitgevoerd. De software bepaalt zelf welk gedeelte van het systeem de bewerking het snelste kan uitvoeren. Als er meerdere processors voorhanden zijn, worden de bewerking zo geschreven dat beide processors hun deel kunnen bijdragen, maar ook het inschakelen van de grafische processor is een mogelijkheid.

Dashboard is een interessante nieuwe toevoeging die het gebruik van kleine toepassingen genaamd ‘widgets’ mogelijk maakt. Dit zijn kleine raampjes zonder eigen menubalk die kleine, handige, programmatjes uitvoeren die gemakkelijk door gebruikers te maken zijn. In Tiger bevinden de widgets zich in een aparte laag die indien gewenst boven op het actieve blad geplaatst wordt. Dit is meteen ook het nadeel, de widgets kunnen bijvoorbeeld niet op het bureaublad geplakt worden.

De extra aandacht die Apple besteedt aan metadata en de typering van bestanden, komt in de praktijk van het gebruik vooral naar voren in Spotlight. Spotlight is een systeemdienst die zoekopdrachten naar objecten in het bestandssysteem afhandelt. Iedere eigenschap kan worden opgegeven als zoekterm, vandaar ook de nadruk op het zo breed mogelijk houden van de kenmerken die worden bewaard. Door gebruik van gecombineerde eisen, kunnen al snel gecompliceerde zoekopdrachten worden ingegeven. Spotlight maakt gebruik van een grote index waarin informatie over alle bestanden wordt opgeslagen. Omdat het ondoenlijk is om iedere zoveel tijd alle bestanden op de harde schijf te indexeren, wordt de bestandsindex automatisch bijgewerkt bij veranderingen. Wel is het zo dat alleen bestanden die door de Tiger-kernel worden verwerkt ook geïndexeerd worden; in geval van bijvoorbeeld een gedeelde map moet deze wel apart worden geïndexeerd.

In de bovenbalk is Spotlight beschikbaar en nieuwe resultaten worden al tijdens het typen in onmiddellijk toegevoegd. Dit heeft wel als gevolg dat tijdens het typen de resultaten nog gaan verspringen. Vanuit de eerste resultaten kan de zoekactie verder worden verfijnd om het aantal resultaten te beperken. Vanuit het geavanceerde zoekraam kunnen zoekacties ook als ‘slimme folder’ worden opgeslagen; die natuurlijk bij ieder bezoek alleen de juiste resultaten weergeven. Een nadeel aan Spotlight is de ‘user interface’, die op sommige punten nogal gebruiksonvriendelijk is. Zo kan het per ongeluk typen van een karakter onmiddellijk en definitief een bewaarde zoekactie veranderen, iets dat natuurlijk per definitie ingaat tegen het ‘bewaarde’ van de zoekactie.

Iedere nieuwe versie van OS X is sneller geweest dan de voorganger en ook Tiger is sneller op dezelfde hardware dan Panther. In vergelijking met andere besturingssystemen is dit een bijzondere eigenschap, zowel Windows als de bekende grafische desktop environments voor Linux lijken alleen op een snelle machine echt goed te draaien. Vooral de snelheid waarmee de grafische interface reageert, is er met Tiger flink op vooruit gegaan. Dit punt is in het verleden vaak een kritiekpunt geweest, maar het maximaliseren of verplaatsen van schermen en scrollen gaat nu over het algemeen sneller dan voorheen. De eerste keer dat Tiger opstart, moet Spotlight wel alle bestanden indexeren, een klus die zeker op bijvoorbeeld op de laptops wel even kan duren.

Mac OS X Tiger wordt “de beste versie tot op heden” genoemd. Op alle fronten en in alle programma’s zijn grote veranderingen doorgevoerd, maar veel van deze veranderingen vinden op de achtergrond plaats. Toen OS X vier jaar geleden uitkwam had het wel een van de grond opgebouwde broncode, maar miste het snelheid en mogelijkheden. Tiger is op vele punten meer van hetzelfde, maar dan net een stukje beter. Tegenover Jaguar of eerder is het de upgrade zeker waard, tegenover Panther raadt Ars aan om zelf de verbeteringen te gaan bekijken.

De digicammarkt heeft de volwassenheid te snel bereikt. De grote groeicijfers zullen afvlakken, zo is de verwachting. IDC heeft onderzoek gedaan naar de langetermijnverwachting voor de digitalecameramarkt. Door de te vroege piek zal de digitale camera niet het product worden om foto's te maken. De markt zal gaan bestaan uit verschillende soorten apparatuur waaronder ook mobiele telefoons en filmcamera's. De oorzaak ligt in de verkeerde doelstellingen van de fabrikanten. 'Er ligt te veel nadruk op speciale features en niet op onontgonnen markten', zegt Chris Chute, analist bij IDC.

Het aantal geleverde producten zal in 2006 groeien naar 94 miljoen stuks. In 2007 zal dit aantal echter gaan dalen om in 2009 uit te komen op 82 miljoen items. De digitale camera wordt nog steeds gezien als een verlengstuk van de pc. Het criterium voor de aanschaf van een digitale camera zal meer en meer komen te liggen op de prijs, in plaats van de huidige belangrijke megapixel.

De Amerikaanse staat New York heeft juridische stappen genomen tegen het Californische bedrijf Intermix dat spyware zou verspreiden. Procureur-generaal Eliot Spitzer heeft de onderneming, die zich bezighoudt met marketing via internet, gisteren aangeklaagd. Volgens Spitzer is Intermix een bron van spyware en adware die heimelijk op de computers van miljoenen consumenten wordt geïnstalleerd. De programma's zouden systemen misbruiken, de productiviteit aantasten en pogingen van gebruikers om de ongewenste applicaties te verwijderen verhinderen. Gedurende zes maanden zijn de praktijken van het bedrijf onderzocht. Volgens de procureur zijn alleen al in de staat New York meer dan drieëneenhalf miljoen programma's na misleiding gedownload.

Het ging daarbij om applicaties die advertenties op het scherm lieten verschijnen, eigen zoekpagina's in browsers instelden en toolbars installeerden. De staat wil nu via de rechter de betreffende activiteiten van het bedrijf stoppen. Daarnaast wil het dat Intermix de inkomsten openbaar maakt en de verdiensten, met daarbovenop een boete, afstaat. De aanklacht is gebaseerd op de General Business Law van New York waarin een verbod op misleidende advertenties en bedrijfsactiviteiten is vastgelegd. De acties van New York moeten een voorbeeld zijn voor andere staten.

Zoals we eerder al schreven, vond aan het begin van deze week in Seattle de Windows Hardware Engineering Conference 2005, kortweg WinHEC, plaats. Deze conferentie is bedoeld voor ontwikkelaars om hen vertrouwd te maken met nieuwe Microsoft-technologieën en -producten, zodat - wanneer deze op de markt komen - er al enige ondersteuning voor zal bestaan en gebruikers deze ook direct kunnen gebruiken. Een van de onderwerpen die tijdens WinHEC 2005 is langsgekomen, is Windows Longhorn, waarvan eerder deze week al screenshots en andere informatie is gepubliceerd. Hoewel dit nieuwe besturingssysteem pas gepland staat voor het einde van 2006, vragen onder meer OEM's zich nu al hardop af wat voor hardware nodig zal zijn om het OS te kunnen draaien. Vanzelfsprekend waren enkele Microsoft-medewerkers bereid een antwoord te geven.

Uit eerdere onbevestigde berichten was gebleken dat een 5GHz-cpu, 2GB RAM, meerdere GB's aan schijfruimte en een breedbeeldmonitor nodig zouden zijn om Longhorn ten volle te kunnen benutten. Deze systeemeisen waren gebaseerd op wat volgens analisten tegen die tijd mainstream zou zijn. Dàt punt is blijven staan, maar de precieze systeemeisen zijn aanzienlijk lager dan de geruchten, aldus Microsoft. Vast staat dat minstens 512MB aan RAM noodzakelijk zal zijn, verder zal een moderne 32- of 64-bit cpu aanwezig moeten zijn en zal de gpu het 'Longhorn display driver model' (LDDM) moeten ondersteunen. Dit zullen de aanbevolen systeemeisen zijn, meer is natuurlijk beter. Ter vergelijking, door Microsoft wordt voor Windows XP een 300MHz-cpu en 128MB RAM aanbevolen.

Systemen met hardware die niet voldoen aan de gestelde eisen, zullen Windows Longhorn wel kunnen draaien, echter zullen dan niet alle features ingeschakeld worden. De bedoeling is dat de beschikbare features, en dus de performance, meeschalen met de hardware. Het OS zal daardoor zowel kunnen draaien op moderne computers die ruim voldoen aan de eisen, maar ook op kleinere en zuinigere systemen zoals de Ultra Mobile 2007. Overigens wil ondersteuning voor LDDM niet per definitie zeggen dat de nieuwe user interface Aero ingeschakeld zal kunnen worden. Als een pc Aero wel ondersteunt, zullen onder meer dot-per-inch-'scaling', 3d-vensters en het nieuwe Glass-thema beschikbaar komen. Systemen die Aero niet aankunnen, zullen een eenvoudigere GUI krijgen, ook zal gekozen kunnen worden voor de klassieke Windows-look.

Omdat het de bedoeling is dat Windows Longhorn niet alleen gebruikt gaat worden voor computers en laptops, maar ook voor bijvoorbeeld Tablet PC's, mobiele telefoons en andere apparatuur, is door Microsoft geen precieze lijst van hardware afgegeven. Wel zijn de hiervoor al genoemde suggesties gegeven. Daarnaast heeft het softwarebedrijf OEM's opgeroepen de volgende hardwareonderdelen ook aan systemen toe te voegen: een 802.XX-netwerkkaart, een GPRS-kaart, ondersteuning voor Bluetooth, support voor verschillende invoerapparatuur (via stem of 'digitale inkt'), de ClearType-technologie en de nieuwe Secure Startup-technologie. Om aan klanten duidelijk te maken of de hardware in nieuw te kopen computersystemen voldoende zal zijn voor Windows Longhorn, zal een logoprogramma met twee categorieën, premium en standard, ingevoerd worden.

Door seizoensinvloeden is de verkoop van mobiele telefoons in het eerste kwartaal van 2005 licht gedaald ten opzichte van het laatste kwartaal van 2004. In de eerste drie maanden van 2005 zijn 174,3 miljoen telefoons verkocht, terwijl in de driemaandelijkse periode ervoor nog 12,6 procent minder verkocht werd. In vergelijking met een jaar geleden zijn in het eerste kwartaal van 2005 9,2 procent meer mobieltjes over de toonbank gegaan. Evenals in voorgaande periodes was Nokia ook in de eerste maanden van 2005 marktleider met een marktaandeel van 30,9 procent. Het Finse bedrijf heeft echter wel 18,6 procent minder verkocht dan in het vorige kwartaal. Motorola had een tweede plaats, voornamelijk doordat telefoons meer verkocht werden in Europa en de Amerika's, in totaal heeft Motorola echter 9,1 procent minder verkocht. Het bedrijf had in Q1 2005 een marktaandeel van 16,5 procent.

Op de derde plaats stond Samsung. Dit bedrijf bezat in het afgelopen kwartaal een marktaandeel van 14,1 procent en was het enige bedrijf dat meer, namelijk 16,1 procent, verkocht heeft in het afgelopen kwartaal ten opzichte van de driemaandelijkse periode ervoor, dan de andere grote producenten van mobiele telefoons. Dit heeft ervoor gezorgd dat het verschil in marktaandeel tussen Samsung en Motorola sterk verkleind is. LG Electronics heeft zijn vierde plaats versterkt en het bedrijf heeft nu 6,4 procent van de markt in handen. Sony Ericsson heeft de vijfde plaats weer van Siemens overgenomen. De joint-venture had in het afgelopen kwartaal een marktaandeel van 5,4 procent.

	#		Fabrikant		Q1 '05 - verkochte telefoons		Q1 '05 - marktaandeel
	1		Nokia		53.800.000		30,9%
	2		Motorola		28.700.000		16,5%
	3		Samsung		24.500.000		14,1%
	4		LG Electronics		11.100.000		6,4%
	5		Sony Ericsson		9.400.000		5,4%
			Overige		46.800.000		26,9%
			Totaal		174.300.000		100,0%

Sun Microsystems heeft de roadmap voor de UltraSparc-familie aangepast. De Niagara processor krijgt hierbij meer prioriteit boven de UltraSparc IIIi+. Eerstgenoemde zal worden verwerkt in een nieuw model server die dus eerder op de markt zal verschijnen. Analist Nathan Brookwood van Insight64 verwacht dat dit plan een flinke duw in de rug van Sun kan betekenen, ook al zal de release maar een paar maanden vervroegd worden. De eerste systemen met Niagara-processors worden begin 2006 verwacht, de UltraSparc IIIi+ was oorspronkelijk gepland voor 2005. De releasedatum voor deze processor is nog niet bekend.

De Niagara is een krachtige processor met een lager stroomverbruik, zo luiden de specificaties. Zo heeft de Niagara genoeg aan 56 Watt, een Opteron verbruikt gemiddeld 95 Watt terwijl een Xeon tussen de 90 en 130 Watt nodig heeft. De CPU bevat acht core's per processor die ieder simultaan vier treads kunnen uitvoeren. Volgens Sun kan een machine met één Niagara CPU meerdere systemen vervangen. Ter vergelijking: de UltraSparc IIIi+ bevat één core per CPU en deze kan maar één thread tegelijk verwerken. Als de Niagara deze beloftes waar kan maken zal dit meer klanten overhalen om voor de Sparc-familie te kiezen.

Microsoft meldde het afgelopen kwartaal een omzet van 9,62 miljard dollar te hebben behaald, vijf procent meer dan dezelfde periode een jaar eerder. De nettowinst steeg harder en verdubbelde bijna van 1,32 miljard een jaar geleden naar 2,53 miljard in het voorbije kwartaal. Men wijst onder meer op de goede resultaten van de afdeling serverproducten (SQL Server en Exchange Server), die een groei van twaalf procent liet zien, en de goede verkopen rond de Xbox gameconsole. Vorig jaar werden grote kostenreducties aangekondigd, die inmiddels vruchten hebben afgeworpen. Microsoft ziet de toekomst zonnig in en verwacht het komende kwartaal een omzet van ruim tien miljard dollar te gaan behalen en het huidige fiscale jaar uit te komen op een jaaromzet van ergens tussen de 43,3 tot 44,1 miljard dollar.

Producent van navigatiesystemen TomTom maakte vanmorgen tijdens de presentatie van de jaarcijfers over 2004 bekend een beursgang naar Euronext Amsterdam te overwegen. Mede dankzij de succesvolle TomTom GO - die 60 procent van TomToms omzet genereerde - groeide de jaaromzet van 39,1 miljoen euro over 2003 naar 192,4 miljoen euro over het afgelopen jaar. Bedroeg de winst over 2003 nog 6,2 miljoen euro, in het voorbije jaar steeg deze naar 27,7 miljoen euro. Voor 2005 verwacht de directie wederom een sterke groei te zien.

TomTom heeft zakenbanken Goldman Sachs en Lehman Brothers in de arm genomen als adviseurs om te kijken of de weg naar beursnotering voor het bedrijf gevonden kan worden. Volgens ruwe schattingen is het bedrijf 500 miljoen euro waard. Van TomToms plannen een beursgang te willen maken werd eind vorig jaar ook al gewag gemaakt door bronnen rond het bedrijf. Routebeschrijvingen naar de Amsterdamse beurs kunnen ook hier gevonden worden.