ChatGPT 5.6 is uit. OpenAI heeft het nieuwe taalmodel later dan gepland uitgebracht en komt verder met ChatGPT Work. Dat is een AI-agent waarbij gebruikers data uit verschillende apps kunnen verzamelen en complete eindproducten zoals documenten of presentaties kan maken.

ChatGPT Work werkt op basis van GPT-5.6, het geavanceerdste model van OpenAI tot nu toe – aldus Sam Altman. GPT-5.6 bestaat uit drie modellen: Sol, Terra en Luna. Die modellen verschillen in hoeveel tokens ze verbruiken en voor welke taken ze daarmee geschikt zijn. OpenAI beschrijft op een aparte pagina hoe GPT-5.6 zich verhoudt tot andere AI-modellen.

Maar waar GPT-5.6 vooral in uitblinkt, zegt OpenAI, is de mogelijkheid om context uit verschillende diensten, documenten en 'workflows' te halen. Dat komt tot uiting in ChatGPT Work, een nieuwe modus voor de desktop- en web-app.

Documenten samenvoegen

ChatGPT Work is, kort gezegd, een modus waarin gebruikers documenten bij elkaar kunnen zetten en via plug-ins koppelingen met andere diensten kunnen maken. De modus kan vervolgens in die externe documenten zoeken, context eruit halen en informatie achterhalen. Daarnaast stelt de tool bij complexe vragen ook vervolgvragen en stelt stappenplannen op voordat het iets uitvoert.

Gebruikers kunnen op basis daarvan antwoorden krijgen, maar ook documenten maken. OpenAI noemt spreadsheets en presentaties als voorbeeld.

Beschikbaarheid

ChatGPT 5.6 en ChatGPT Work zijn inmiddels breed beschikbaar voor alle gebruikers van de Windows- en macOS-apps. Dat geldt ook voor gratis gebruikers. In de web-app en op mobiele apparaten zijn de diensten alleen beschikbaar voor betalende gebruikers met een Pro-, Enterprise- of Edu-abonnement. Plus- en Business-abonnees krijgen later toegang.

Paardenforum Bokt, een van de oudste nog actieve internetcommunity's van Nederland en België, heeft juridische problemen en zoekt hulp. Een stichting stelt dat moderators van Bokt hadden moeten ingrijpen bij negatieve berichten. Bokt moet daarom een advocaat inschakelen, maar mist hiervoor de financiële middelen.

Dat schrijft Bokt.nl-oprichter Bart van Bragt in een post op de site. De problemen draaien om een dagvaarding van de Stichting Paard Zoekt Baas. Die stichting eist dat Bokt, een site met alleen vrijwillige moderators, bepaalde negatieve berichten over de stichting verwijdert. Ook klaagt de stichting dat Bokt dat eerder had moeten doen.

De zaak speelt al een tijd. Bokt stapte al naar de kantonrechter, maar het conflict blijft voorslepen. De klagende stichting eist meer dan 25.000 euro schadevergoeding en daarom kan de zaak niet bij de kantonrechter worden gevoerd. De zaak komt nu bij het Team Handelszaken terecht.

Bij dergelijke grote conflicten is het verplicht een advocaat in te schakelen. Dat kan de site niet. "Bokt.nl heeft niet de financiële middelen om een gespecialiseerde advocaat in te huren tegen een regulier marktconform tarief. Dat budget is er simpelweg niet", schrijft Van Bragt.

Bokt is daarom een crowdfunding begonnen en vraagt gebruikers om juridische hulp. In de kern draait de zaak volgens Bokt om 'een bredere vraag die voor ieder forum en online platform belangrijk is'. "In hoeverre is een platform verantwoordelijk voor wat gebruikers plaatsen, en hoeveel ruimte blijft er over voor gebruikers om met elkaar in gesprek te gaan over onderwerpen die maatschappelijk relevant zijn?"

De Nederlandse Belastingdienst stopt de uitrol van Microsoft 365 voorlopig. De fiscus moet eerst onderzoeken of hij M365 niet zelf kan hosten en daarna of er niet alsnog andere opties voor het officepakket bestaan. Dat besluit de staatssecretaris na een vernietigend rapport van een onderzoekscommissie.

Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Fiscaliteit schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de Belastingdienst de uitrol van M365 'pauzeert'. Dat gebeurt ook bij de Douane en de Dienst Toeslagen.

De Belastingdienst maakte vorig jaar bekend dat hij overstapte naar Microsoft 365 als kantooromgeving. Het gaat dan dus om diensten als documentenbeheer, maar ook e-mail. Saillant detail was toen dat de fiscus onderzoek had gedaan naar een Nederlands of Europees alternatief, maar dat kon hij niet vinden.

Dat leidde aanvankelijk tot veel ophef bij experts en critici. Zij zijn bang dat er gevoelige data op Amerikaanse servers terechtkomt, of dat de regering in de VS toegang tot die data kan blokkeren. De uitrol ging alsnog door. Inmiddels werken 5000 van de 47.500 werknemers met Microsoft, grotendeels in een pilot.

Eerst on-prem uitzoeken

Nu bepaalt staatssecretaris Eerenberg dat de Belastingdienst geen nieuwe werknemers meer overzet naar M365. De Belastingdienst moet eerst een 'on-premises-scenario' uitwerken, zegt Eerenberg. On-prem betekent dat de Belastingdienst wel Microsoft 365-software gebruikt, maar dat hij die in eigen beheer heeft.

"Ik vind het belangrijk dat we in dit licht geen nieuwe stappen zetten. Daarom wordt het programma voor M365 bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen voor nu gepauzeerd. Eerst wil ik dat de Belastingdienst nogmaals het zogenaamde on-premises scenario gaat uitlopen", aldus Eerenberg.

Werknemers die al over zijn, blijven voorlopig werken met Microsoft 365. Ook stapt de fiscus voorlopig niet over naar andere software. Alleen het beheer wordt anders.

Vernietigend rapport

Eerenberg neemt het besluit vanwege een hard rapport van het Adviescollege ICT-toetsing. Dat deed specifiek onderzoek naar de uitrol van Microsoft-software.

Het rapport is hard. "Wij vinden de nieuwe werkomgeving niet geschikt voor de Belastingdienst", schrijft het Adviescollege. "De keuze voor de huidige inrichting van M365 in de publieke cloud is niet geschikt voor de Belastingdienst; deze schiet tekort op informatiebeveiliging, informatieverwerking en toekomstvastheid."

Het Adviescollege noemt meerdere risico's. E-mailverkeer wordt bijvoorbeeld veel minder vertrouwelijk behandeld omdat het altijd via internet gaat in plaats van over overheidsnetwerken. Gevoelige gegevens kunnen op Amerikaanse servers terechtkomen, ze worden niet versleuteld, er zijn 'aggregatierisico's' met metadata en de back-ups 'schieten ernstig tekort'.

Waslijst aan onacceptabele risico's

Verder noemt het Adviescollege een waslijst aan andere gevaren die leiden tot 'onacceptabele informatiebeveiligingsrisico's'. Het college adviseert de uitrol verder te stoppen en deze ook terug te draaien voor de 5000 werknemers die nu over zijn. Dat laatste advies neemt de staatssecretaris niet over.

In het rapport raadt het Adviescollege ook aan 'niet uit te gaan van een totaaloplossing'. De Belastingdienst zou per functieonderdeel, zoals e-mail, documentbeheer of samenwerking, een andere dienst moeten kiezen.

Back-ups

Tegelijkertijd heeft ook de Auditdienst Rijk specifiek onderzoek gedaan naar de back-upmogelijkheden van Microsoft 365. Ook dat rapport is kritisch.

Zo heeft de Belastingdienst een exitplan gemaakt voor als de Amerikanen Microsoft 365 onbereikbaar maken. In dat plan gaat de fiscus echter uit van back-ups van M365 die on-prem worden gehost.

Black box

"De beheerders van de Belastingdienst hebben geen inzicht in de interne werking van de oplossing en deze functioneert daarmee als een 'black box'", schrijft de Auditdienst. "Herstel van data is alleen mogelijk via de standaardinterfaces van de oplossing. Als deze interfaces uitvallen, is de Belastingdienst afhankelijk van de ondersteuning door externe leveranciers. In een exitscenario is het echter onzeker of deze ondersteuning beschikbaar blijft, waardoor herstel van data mogelijk niet kan plaatsvinden."

De Auditdienst Rijk doet voornamelijk aanbevelingen over de manier waarop de Belastingdienst nu back-ups gebruikt en test. De instantie schrijft niet dat de Belastingdienst M365 helemaal niet zou moeten gebruiken.

Hackers hebben gegevens van Nederlandse en Belgische klanten van de webshop van Lidl gestolen, meldt de winkelketen. Het gaat om voor- en achternaam, telefoonnummer, e-mailadres, geboortedatum en klantnummer. De aanvallers hebben geen wachtwoorden, adressen of bankgegevens buitgemaakt.

Lidl zegt op zijn Nederlandse en Belgische website dat het datalek optrad bij een van zijn IT-dienstverleners. Daardoor kregen hackers kort toegang tot 'een apart opgeslagen bestand met klantgegevens'. Lidl weet niet van hoeveel klanten de aanvallers precies data hebben gestolen.

De dienstverlener heeft volgens Lidl stappen ondernomen om de beveiliging van de getroffen systemen te herstellen. Ook heeft het IT-bedrijf aangifte gedaan. Lidl heeft de Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens en de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit geïnformeerd. Het is niet duidelijk of de hackers ook data van klanten uit andere landen hebben gestolen.

De supermarktketen waarschuwt dat oplichters de gegevens kunnen gebruiken voor phishingpogingen of identiteitsfraude. Lidl roept mensen daarom op om alert te zijn op onverwachte berichten en de echtheid van de afzender te controleren.

Update, 16.27 uur – In het artikel stond aanvankelijk dat het datalek alleen Nederlandse klanten treft, maar dat klopt niet. Het artikel is daarop aangepast.

Randal Peelen is vertrokken bij Freedom Internet, bevestigt hij aan Tweakers. De voormalige directeur heeft zijn LinkedIn-profiel ook daarop aangepast. Ook operationeel en commercieel manager Twan Welboren heeft het bedrijf verlaten.

Op het LinkedIn-profiel van Peelen staat dat hij tot juli 2026 directeur was bij Freedom. Hij staat ook niet meer op de teampagina van de provider. De voormalige directeur bevestigt aan Tweakers dat hij vertrokken is. Peelen wil verder niet uitweiden over de reden van zijn vertrek: "Ik denk dat het aan mijn opvolger is om dat verhaal te vertellen. Ik vind Freedom een heel mooi merk en ik wens het bedrijf het allerbeste."

Freedom stelde Peelen op 1 april 2025 aan als algemeen directeur na het vertrek van Anco Scholte ter Horst. Hij vervulde die functie al sinds oktober 2024 op interim-basis.

Ook Welboren heeft Freedom verlaten. Hij werkte sinds januari 2020 bij het bedrijf en was sinds december 2021 operationeel en commercieel manager. "Freedom voelt voor mij als een kindje dat ik heb zien opgroeien. Het moeten loslaten doet pijn, maar ik hoop dat de mensen die het stokje overnemen er net zo zuinig op zullen zijn als ik altijd ben geweest", schrijft hij op LinkedIn.

Freedom Internet bevestigt aan Tweakers dat Peelen is vertrokken. Het bedrijf maakt nu het papierwerk voor een opvolger in orde en wil die binnenkort officieel benoemen. De dienstverlening komt niet in gevaar, zegt de provider.

Update, 17.18 uur – Reactie van Freedom Internet toegevoegd.

OpenAI stopt op 9 augustus met ChatGPT Atlas. Het bedrijf kondigde de browser vorig jaar oktober aan. De maker van ChatGPT wil de functies ervan integreren in andere producten, waaronder de browser in de nieuwe ChatGPT-desktopapp.

James Sun van het productteam van OpenAI kondigt de uitfasering van Atlas aan op X. De komende dagen deelt het bedrijf meer informatie in de app en via e-mail. De browser in de nieuwe desktopapp van OpenAI ondersteunt onder meer tabbladen, downloads, printen en authenticatie via passkeys. Ook zitten er een wachtwoordmanager en autofill in.

Daarnaast brengt OpenAI een zijpaneel uit voor Chrome en een cloudbrowser voor agents. "Al deze mogelijkheden zijn gebouwd op wat we hebben geleerd van Atlas-gebruikers die een sprong in het diepe waagden met een nieuwe browser." In maart schreef The Wall Street Journal al dat OpenAI verschillende programma's, waaronder Atlas, wilde samenvoegen in een desktopapp.

Chrome-paneel met toegang tot bestandssysteem

Het zijpaneel in Chrome brengt volgens Sun de functies van ChatGPT en de programmeertool Codex samen. De extensie kan de volledige context van de browser inzien en heeft toegang tot het lokale bestandssysteem en de geïnstalleerde plug-ins.

De cloudbrowser draait op de servers van OpenAI en stelt agents in staat om taken op afstand uit te voeren.

Meta overtreedt de DSA-regels met het verslavende ontwerp van Instagram en Facebook, zegt de Europese Commissie. De inrichting van de apps kan volgens de Commissie een risico vormen voor het fysieke en mentale welzijn van de gebruikers.

Functies als eindeloos scrollen, video's automatisch afspelen en sterk gepersonaliseerde content zorgen er volgens de Europese Commissie voor dat het brein overschakelt op de 'automatische piloot'. De Commissie stelt ook dat Meta informatie negeerde over de tijd die minderjarigen 's nachts op de apps doorbrengen en over hoe de optimalisatie van reels en story's kan leiden tot 'overmatig of dwangmatig gebruik'.

Het socialemediabedrijf nam eerder maatregelen om de risico's van het ontwerp van de apps te beperken, maar die zijn onvoldoende gebleken. Gebruikers kunnen onder meer tijdlimieten instellen, maar de meldingen hierover zijn makkelijk te negeren en zouden niet leiden tot minder gebruik van de dienst. De functies voor ouderlijk toezicht zijn bovendien voor veel mensen te ingewikkeld, vindt de EC.

Schermtijdpauzes en ander algoritme

De Commissie vindt dat Meta zijn apps moet aanpassen, bijvoorbeeld door video's niet standaard automatisch af te spelen en oneindig scrollen standaard uit te schakelen. Ook stelt zij ingebouwde schermtijdpauzes voor en moet het algoritme zich minder richten op het maximaliseren van interactie.

Meta kan de bevindingen van de Commissie inzien en daarop reageren. Als het bedrijf er niet in slaagt om deze te weerleggen, riskeert het een miljardenboete van maximaal 6 procent van de jaaromzet. Meta draaide vorig jaar omgerekend zo'n 175,8 miljard euro omzet. Daardoor kan de boete oplopen tot ongeveer 10,5 miljard euro.

Microsoft gaat per Windows-beveiligingsrelease meer patches uitbrengen, omdat het bedrijf meer kwetsbaarheden vindt met AI. Volgens de softwaremaker kunnen engineers hierdoor sneller beveiligingsproblemen oplossen.

Microsoft schrijft dat het met AI kwetsbaarheden sneller kan ontdekken en analyseren. De softwaremaker gebruikt Microsoft Security's multi-model agentic scanning harness (Mdash). Dat systeem scant kritieke Windows-bestanden op potentiële kwetsbaarheden en laat modellen van meerdere bedrijven de gaten verifiëren.

Mdash stuurt de geverifieerde lekken naar een aparte, Windows-specifieke pipeline, die de resterende valspositieve resultaten moet filteren. Daarna geeft het systeem de kwetsbaarheden door aan het engineeringteam.

Volgens Microsoft zorgt de automatisering ervoor dat het bedrijf meer potentiële kwetsbaarheden sneller kan beoordelen en verhelpen. Daardoor wordt de aanvalsperiode voor zerodayexploits korter. Microsoft bracht in juni al zijn grootste maandelijkse beveiligingsupdate ooit uit. Het bedrijf patchte vorige maand liefst 219 kwetsbaarheden.

Sony heeft de RX10 V-bridgecamera onthuld. De camera gebruikt dezelfde Zeiss-lens als de RX10 IV uit 2017. Deze heeft 25x optische zoom, een variabel diafragma van f/2,4-4,0 en optische beeldstabilisatie. De RX10 V kan onder meer 4k-video met 120 frames per seconde opnemen. Hij is voor te bestellen vanaf 2500 euro.

De Sony RX10 V gebruikt ook dezelfde gestapelde 1"-type cmos-sensor als zijn voorganger. Deze heeft een resolutie van 20,1 megapixels en een lensoppervlak van 116mm². Bij een gestapelde sensor liggen verschillende lagen van de sensorarchitectuur op elkaar, waardoor ze sneller data kunnen uitwisselen. Daardoor hebben deze sensoren minder last van vervorming bij snel bewegende onderwerpen en kunnen ze veel foto's achter elkaar maken.

De RX10 V gebruikt Sony's eigen Bionz XR-processor. Deze heeft een geïntegreerde AI-verwerkingseenheid, die moet zorgen voor betere onderwerpherkenning. De camera herkent en volgt onder meer mensen, dieren en voertuigen, zoals treinen en vliegtuigen. De RX10 V kan 30 foto's per seconde schieten, terwijl de RX10 IV er maximaal 24 kon maken.

De elektronische zoeker (evf) is 0,5" groot en heeft een resolutie van 3,69 miljoen dots, waar de RX10 IV een 0,39"-evf met 2,36 miljoen dots had. Ook heeft Sony de vergroting geüpgraded van 0,7x naar 0,78x, waardoor het beeld groter in de evf verschijnt. Het 3,0"-beeldscherm heeft 1,62 miljoen dots en kan naar boven en beneden kantelen.

4k-video

De RX10 V ondersteunt het opnemen van 4k-120fps-video met een 10bit-kleurdiepte en 4:2:2-kleurcompressie. De fabrikant waarschuwt wel dat de beeldhoek bij deze opnames smaller is dan bij 4k60fps. 1080p-video kan de camera schieten met 240fps. Het apparaat kan 4k-video's tot 5x vertragen in de S&Q-modus. De camera ondersteunt de S-Cinetone- en S-Log3-kleurprofielen en tot zestien eigen 17-punts- of 33-punts-lut-profielen.

Sony heeft de NP-FW50-accu vervangen door de modernere NP-FZ100, waardoor de camera tot 50 procent langer moet meegaan op een volle accu. Gebruikers kunnen de camera met hun computer verbinden via Wi-Fi 5 of een USB Type-C-aansluiting met een maximale snelheid van 10Gbit/s. Sony specificeert niet wanneer het begint met het leveren van de RX10 V.

Palworld is uit early access. Ontwikkelaar Pocketpair heeft vrijdag de 1.0-update uitgebracht, tweeënhalf jaar nadat de game in early access uitkwam. De update voegt onder meer nieuwe spelgebieden, Pals en missies toe. De game is te spelen op Xbox Series S/X, PlayStation 5 en pc.

De update introduceert Sunreach en The World Tree als nieuwe gebieden. Sunreach is een groep eilanden die boven Palpagos zweeft en herbergt een omgeving 'die totaal anders is dan die aan de oppervlakte'. Het gebied bevat nieuwe Pals, torenbazen en ertsen.

The World Tree lijkt een gebied waar spelers het eindverhaal van het spel kunnen beleven. Volgens Pocketpair onthult het gebied het mysterie van de Palpagos-eilanden en krijgen spelers daar de 'grootste uitdaging' die het spel te bieden heeft. De 1.0-update voegt ook content toe aan bestaande spelgebieden, zoals wachttorens, kleine eilanden en nederzettingen.

Pocketpair heeft ook het maximale spelerslevel van 65 naar 80 verhoogd en de hoofdmissie en het verhaalverloop veranderd. Door de veranderingen aan het verhaal moeten het verkennen van Palpagos, het verslaan van torenbazen en het pad naar de World Tree beter op elkaar aansluiten.

Nieuwe Pals

Verder voegt de update 72 nieuwe Pals toe, waarvan 47 compleet nieuwe en 25 varianten op bestaande monsters. In totaal telt het spel daarmee 287 Pals.

Spelers kunnen de Pals ook sterker maken met twee nieuwe spelmechanismen. Door stralende edelstenen op Pals te gebruiken, kunnen spelers hun 'ware kracht' ontketenen. Wat dat precies inhoudt, is niet duidelijk. Mutatie zorgt ervoor dat een gefokte Pal mogelijk sterker uit het ei komt dan normaal. Gemuteerde Pals hebben betere stats en een unieke passieve vaardigheid.

Pocketpair kondigde vorig jaar al aan dat het in 2026 de 1.0-versie van Palworld zou uitbrengen. Het bedrijf werkt ook aan de spin-off Palfarm, een boerderijsimulator die volledig speelbaar is voor meerdere spelers.

Apple voert gesprekken met PrismML over het gebruik van de technologie van de start-up, meldt The Information. PrismML claimt dat het Qwen 3.6, een zeer groot opensource-AI-model van Alibaba, draaiend heeft gekregen op een iPhone 17 Pro.

The Information schrijft niet hoe vergevorderd de gesprekken tussen Apple en PrismML precies zijn. Het medium schreef eerder dat de iPhone-fabrikant overnamekandidaten onderzoekt die kunnen helpen om AI-modellen te verkleinen. Op die manier kunnen de modellen op apparaten draaien in plaats van in de cloud.

PrismML verkleint taalmodellen door de gewichten terug te brengen tot 1bit of 1,58bit. Het bedrijf claimt op die manier Qwen 3.6, een model met 27 miljard actieve parameters, zo te hebben verkleind dat het op een iPhone 17 Pro kan draaien. Apples AFM 3 Core Advanced-model heeft 20 miljard parameters, maar gebruikt een 'sparse' architectuur. Daardoor zijn slechts 1 tot 4 miljard parameters tegelijk actief.

PrismML introduceerde eind maart de Bonsai-modellen. Dat zijn native 1bit-modellen die vanaf het begin zijn getraind met 1bit-gewichten, in plaats van 16bit- of 32bit-modellen die later zijn gecomprimeerd. Het Bonsai-model met 8 miljard parameters past in 1,15GB geheugen.