Gemeente Groningen onderzoekt overstap van Windows naar Linux

De gemeente Groningen onderzoekt of ze de werkplekken kan overzetten van Windows naar Linux. Het is onbekend welk Linux-besturingssysteem de gemeente gaat gebruiken. Dit maakt deel uit van maatregelen om minder afhankelijk te worden van big tech.

De gemeente gaat dit met de Vereniging Nederlandse Gemeenten onderzoeken, meldt OogTV. "Voor de goede orde is het belangrijk om aan te geven dat het gaat om een grote inspanning in tijd, in middelen en over vele jaren. Maar we hebben dus al belangrijke stappen gezet en we gaan daarmee door, want de digitale soevereiniteit is iets dat wij absoluut willen", zegt ict-wethouder Philip Broeksma.

Behalve het vervangen van Windows zoekt Groningen dit jaar al naar een opensourcevervanger voor Microsoft Office, maar het is onduidelijk welke alternatieven daarvoor op de lijst staan. Groningen stelt de cloud van Microsoft relatief weinig te gebruiken.

Veel overheden en bedrijven bouwen nu de afhankelijkheid van grote techbedrijven af. Dat is vaak lastig, omdat er geen kant-en-klare Europese alternatieven zijn voor dienstenpakketten als Microsoft 365 of Google Workspace.

Linux. Bron: SOPA Images/LightRocket/Getty Images

Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

15-06-2026 • 10:15

289

Submitter: MrTeamMate

Reacties (289)

289
288
139
6
1
135

Sorteer op:

Weergave:

Wij zijn er op het werk ook mee bezig. Ik werk er zelf ook aan mee.

Helaas is het wel nog maar erg lossig allemaal. Het voelt alsof ze een pannetje op het vuur zetten voor het geval dat, maar echte commitment zie ik niet. Zo klinkt dit Groningen verhaal ook wel een beetje, 'we gaan er naar kijken'.

Het grote voordeel ervan is dat onze developers uiteindelijk wel een echt gesupporte Linux gaan krijgen in plaats van dat ze zelf maar een beetje aanklooien. Dat wordt ook steeds lastiger door zwaardere security bij ons.

Ik zie ook dat een groot breekpunt ligt bij third party software. Zoals security software, VPN client dat soort dingen. Als het al Linux ondersteunt dan is het meestal alleen RedHat en Ubuntu (dus dan zit je alsnog weer aan Amerika vast) en loopt het vaak maanden achter en missen er belangrijke functies. Ook zitten er veel meer bugs in de software dan op windows. En de beheerlaag is zwaar ondermaats zelfs bij Ubuntu (landscape bijvoorbeeld is extreem beperkt vergeleken met iets als Intune+windows).

Dus voorlopig zie ik het bij ons nog niet komen als echte werkplek. De kritieke massa is er nog niet. Maar Trump heeft wel de deur open gezet voor de vraag ernaar, waardoor dingen wel gebouwd zullen gaan worden, zoals betere enterprise software en beheertools. Dat kost investeringen en tijd. Ik denk dat het een jaar of 5 gaat duren.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 10:49]

Tsja. Ik had bij een gemeente 100% Linux desktop draaien. En dat was in 2010.

Kernapplicaties Centric draaien prima (Java), dus daar heb je 90% van de usercases. De overige 10% zijn webapps. Communicatie met burgers mag alleen met open standaarden, dus Libre Office. Fire sharing (SMB), Kerberos auth, mail en wat al niet was ook geen probleem.

Het is nu 15 jaar later en nog steeds dat gezeur of het in gemeenteland past. Het is nu nog veel makkelijker dan destijds.
Welke gemeente zou dat kunnen zijn? Amsterdam?
Gemeente Amsterdam is ruim begrip. In 2010 was er nog geen centrale ICT afdelingen voor heel veel onderdelen (zoals stadsdelen en diensten). De gehele gemeente Amsterdam was het zeker niet. Ik werkte in 2010 bij een stadsdeel en bij ons draaide enkel de Oracle databases op Redhat linux servers.
Ik snap ook eigenlijk nooit zo goed waarom het allemaal zo moeilijk en groot moet. Vroeger hadden de meeste bedrijven of afdelingen binnen een gemeente ofzo toch ook gewoon een eigen server ruimte in het pand zelf. Als je gewoon netjes open standaarden gebruikt moet dat toch wel met elkaar kunnen praten zou ik denken. Hoe moeilijk is het nou echt om zelf een email server, een cloud voor opslag van bestanden en vdi omgeving te draaien? Ik kan er echt niet bij waarom iedereen doet alsof dat totaal onmogelijk is zonder Microsoft cloud te gebruiken.
Nee, een gemeente in Friesland. Binnen een paar dagen had ik wat 90% van de Windows desktops doet, over op een Linux omgeving. Ter demo. Echt niet zo moeilijk. Maar ja, politiek.
De praktische oplossing is vaak SuSE gebruiken. Naar mijn ervaring is SuSE compatibeler met Red Hat dan Red Hat zelf, in de zin dat op een SuSE-systeem pakketten voor RHEL 7/8/9/10 te installeren zijn, terwijl bij Red Hat zelf exact de juiste versie nodig is. Als voor een commercieel pakket rpm's voor Red Hat worden aangeboden, installeren die altijd zonder enig probleem op een SuSE-systeem.
Dat kan maar daar hebben we niet zoveel aan. Zonder officiele support komt het er gewoon niet in, helaas. Niemand in de top die daar zijn handtekening onder zet.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 12:40]

Ook bij de top is het een kwestie van vertrouwen kweken. Zodra de top overtuigd raakt van de kwaliteiten, komen die handtekeningen ook wel.
Dat zie ik niet gebeuren. Als het niet gesupport is, zullen ze altijd bang wezen dat er in eens wat stuk gaat en de hele business plat ligt.

Vergeet niet dat 'support' vaak gewoon een manier is om verantwoordelijkheid af te hevelen. In de praktijk heb je er helemaal niet zoveel aan. Ik heb zoveel gewerkt met 'premium' support van diverse big tech bedrijven, meestal zijn ze dubbel geoutsourced zonder binding met R&D en weten ze ook weinig meer dan wat er in de documentatie staat. Tickets staan dan maanden open enzo. Maar je hebt dan iemand om met het vingertje naar te wijzen. Ticket aangemaakt dus somebody else's problem.

Daarom lopen er ook zoveel consultants rond op de grote bedrijven. Als er wat mis gaat dan geef je die de schuld en je kan zeggen dat je er alles aan gedaan hebt "want je had experts rondlopen".

We hebben wel eens wat van zulke projecten gehad hoor, zoals met wat workarounds om ouwe shit software met ActiveX controls toen de IE8 uit support viel toch nog uit te kunnen rollen. Maar het is altijd maar voor beperkte tijd, als het echt niet anders kan, en met heel veel randvoorwaarden. Echt in produktie gebeurt gewoon niet.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 12:50]

Tijd om de hele top eruit te schoppen. Zoals gewoonlijk in bedrijven zit daar het echte probleem. Niet alleen op dit vlak, op de meeste vlakken.
Tuurlijk. Als de top niet overwil naar jouw voorkeur ict omgeving schoo je ze er uit. Hebben wel het bedrijf groot gemaakt en verstand van zaken. Maar ja jij wil graag linux dus eruit met al die gasten. 8)7
Nee, de top maakt het bedrijf niet groot, dat is de eerste denkfout. Daarnaast, top die vastgeroest zit in hun eigen gedachte en niet wil luisteren naar de mensen binnen het bedrijf die aangenomen zijn om functies naar beste kunnen uit te voeren hebben daar niets te zoeken. Dat is iets wat eindelijke eens door moet gaan dringen bij mensen. Managers maken niet het bedrijf.
Ik weet niet of je met 'officiele support' de support van de Linux boer of van de adoptant (bijv. gemeente Groningen bedoelt). In ieder geval had ik in een vorige baan te maken met het feit dat in Europa, en met name Duitsland, SuSE veel meer geaccepteerd werd dan RedHet. Niet heel gek, want SuSE was van origine Duits, tegenwoordig kennelijk Zweeds (van een investeringsmaatschappij).

In de tijd dat ik ermee werkte was een support contract voor SuSE SLES goedkoper dan RedHat EL en zeker niet slechter. Maar dat was in mijn rol als developer. Voor bedrijven die geen downtime kunnen veroorloven heb je daar waarschijnlijk te weinig aan, als je geen eigen IT afdeling hebt. Dat kan een punt van aandacht zijn voor kleinere gemeentes. Ik neem aan dat Groningen wel een eigen IT heeft (of een samenwerkingsclub voor meerdere gemeentes die de IT doet). Die moet dan wel 'Linux-willen'. En veel Windows beheerders zijn niet zo happig op niet-Windows. De overstap op Linux is ook een (grote) organisatorische wijziging. Wat de boer niet kent, eet t'ie vaak niet.
Ik heb het over support van de software die wij er op draaien. Niet over het OS zelf.

Dingen als anti-malware, firewall en VPN. De helft daarvan ondersteunt geen SUSE. En we zijn geen klein bedrijfje maar een hele grote.

Onze ontwikkelaars (waar we mee beginnen qua Linux desktop) willen ook geen SUSE. En onafhankelijkheid van VS is bij ons ook geen prioriteit omdat we zelf als bedrijf een grote afhankelijkheid hebben daarvan.
Je bedoelt dat je huidige VPN, firewall en anti-malware geen SUSE ondersteunt?

De overstap naar een OS is ook geen kleintje, meestal veranderd dan je hele infrastructuur mee. Dus voor die VPN, anti-malware (is dat nog nodig onder linux?) en firewall zul je op dat moment ook over moeten naar wat anders. Net als voor Office, mogelijke remote meeting software, etc.

Wat dat betreft is het OS gelijk houden en een ander pakket voor een functionaliteit zoeken een stuk handiger. Maar overgang naar Linux is gewoon hetzelfde als een overgang naar MacOS. Alles er om heen zul je moeten evalueren en mogelijk vervangen door iets wat werkt op het andere OS.

En dan heb je onder linux ook nog eens dat software niet altijd alle mogelijke distri's en branches ondersteunt en een major version ook zomaar ineens geblokkeerd kan worden door de software die je er op draait.
Ja ik weet het maar dat gaat gewoon niet gebeuren. Linux blijft voor ons een zijdelings geval tenzij er geopolitiek nog veel grotere veranderingen komen. Dus het moet gewoon met de bestaande spullenboel werken, want een hele aparte infra opzetten gaan we er ook niet voor.

Het viel me trouwens wel tegen hoe slecht de support is, want het zijn geen kleine namen die we gebruiken (details kan ik niet melden overigens).

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 16:11]

Tja, als je applicatie software hebt, die Linux niet support, dan mag management kiezen. Het is het een of het ander. En grote reus kan tegen klein duimpje (bijv de vpn leverancier) zeggen dat Linux support vanaf nu een requirement is. Maar eigenlijk wil je ook niet dat jij de enige Linux gebruiker bent van (een 3rd party) software pakket X. Kiezen of delen.

Ik heb jaren op RedHat en SuSE ontwikkeld. Beide met LDAP integraties met de Windows wereld (voor authenticatie en rechten). Werkte zeer gelijkwaardig. Moet ik er wel bij zeggen dat het backend software betrof met een database (Oracle, EDB of SQL Server). De laatste is geen grapje.

[Reactie gewijzigd door kdekker op 15 juni 2026 16:17]

Oh ja LDAP doen we gelukkig niet. We hebben helaas nog wel legacy AD op windows maar op andere platformen kunnen we inmiddels wel zonder. Op Windows word thet vooral nog gebruikt voor Group Policies omdat intune op dat gebied nog lang niet equivalent is. SMB shares enzo doen we allang niet meer.
We hadden geen keuze. De hoofdmoot is en was Windows. Centraal user management met NIS was een doodlopende route. En lokale users niet te managen (in een bedrijf met vele duizenden werknemers, maar ook niet met een lokale dev club van enkele 10-tallen personen). Dus - ook makkelijker als iemand in of uit dienst treedt - centraal user management.

Ik weet niet hoe bij jou de wereld eruitziet, maar Windows zonder AD lijkt me best bijzonder in een Windows wereld met grote(re) aantallen werknemers.

[Reactie gewijzigd door kdekker op 15 juni 2026 19:48]

Nouja al die legacy van AD is niet echt meer nodig. Tegenwoordig zit hetzelfde in Azure AD (of Entra ID zoals ze dat nu noemen). Dat hebben we natuurlijk wel. Het wordt alleen tijd dat Microsoft eens de missende functies overport naar AAD zodat we niet alles dubbel hoeven te doen.
SuSE (dus niet OpenSuSE) heeft SLA's btw. Ik heb nog niet echt uit kunnen zoeken hoe het zit aan de endpoint kant, maar servers en K8s clusters kun je gewoon voorzien van een SuSE supported/licensed distributie.
Moet eerlijk zeggen, de laatste keer dat ik SuSe gebruikte is jaaaren geleden. Daar zo'n slechte smaak van gekregen, dat ik er nog steeds met een wijde boog omheen loop.

Met name yast was een drama: veel configuraties konden enkel en alleen via yast gebeuren. Sommige dingen konden daar niet in (bepaalde firewall rules) dus die deed je dan buiten yast om. Maar zodra je yast gebruikte, was je configuratie weer weg, want yast kende het niet, dus was het er niet.

Inmiddels wat jaartjes gewerkt met RedHat; zonder perse redhat te moeten gebruiken, denk ik dat het prima haalbaar moet zijn om een goed beheerbare linux omgeving neer te zetten met OpenIPA als "AD", Ansible (of als je liever Puppet hebt, pak je die) voor configuratie management...
Dat klinkt een beetje als de tijd van /etc/rc.config van waaruit door SuSEConfig dan allerlei andere configuratiebestanden werden gegenereerd. Dat zijn héél lang vervlogen tijden, maar ook toen al kon je al sturen welke bestanden je automatisch wilde genereren en welke je met de hand wilde doen.
Yast bestaat niet meer.

Dus die hobbel is in ieder geval weg.

Linux blijft zich doorontwikkelen, waardoor een ervaring van jaren geleden niet meer relevant is.
Daarnaast heb je met openSUSE LEAP (community support) een SLES binary compliant server (enterprise support) die volledig gratis kunt gebruiken, wanneer je subscription key invoert dan wordt deze omgezet naar SLES en als je de key eruit haalt kun je weer naar LEAP. Dit geeft veel vrijheid in hoe en waar je je services draait en veranderende situatie waarin je meer of minder ondersteuning/zekerheid vereist.

[Reactie gewijzigd door sebati op 15 juni 2026 12:51]

Als het al Linux ondersteunt dan is het meestal alleen RedHat en Ubuntu (dus dan zit je alsnog weer aan Amerika vast) en loopt het vaak maanden achter en missen er belangrijke functies.
Canonical (Ubuntu) heeft weliswaar ook kantoren in de USA, maar is een Britse Ltd.
Ik weet het maar ze zijn niet bepaald onafhankelijk van de VS. Hebben allerlei partnerships met Microsoft en mensen in hoge functies bij andere Amerikaanse bedrijven (Jane Silber bijvoorbeeld).

Ik zie het niet echt als een partij die onafhankelijk van de VS kan werken als dat nodig is.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 11:17]

Wellicht. Maar waar houdt het dan uiteindelijk op? Het hele concept Linux kan waarschijnlijk ook niet (blijven) bestaan zonder sponsoring en development vanuit de USA.
Linux wordt onderhouden door bedrijven en personen die over deze hele wereld verspreid zitten. Iedereen heeft een belang om de ontwikkeling in stand te houden, in niches zullen er altijd forks zijn.
Wellicht. Maar waar houdt het dan uiteindelijk op?
Bij bedrijven die zelf en hun moederbedrijven geen vestigingen hebben in de VS.
Het hele concept Linux kan waarschijnlijk ook niet (blijven) bestaan zonder sponsoring en development vanuit de USA.
Ergens FLOSS aan bijdragen zorgt niet voor een onlosmakelijke juridische relatie. Een kantoor in de VS hebben wel. Denk aan de Cloud Act.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 15 juni 2026 13:23]

Als je blijft wachten op de perfecte partij die niets met andere landen / continenten te maken heeft, gaat het nooit gebeuren. 100% onafhankelijk gaat het nooit worden, zelfs al zou je zelf een eigen Linux beginnen, al was het maar dat allerlei onderdelen van de hardware, het netwerk, software van derden toch weer 'banden' met het buitenland hebben, daar ontworpen zijn, dan wel daar gebouwd zijn.

Je kunt ook niet verwachten dat een partij als Ubuntu exclusief met de EU zaken gaat doen en alle banden met de rest van de wereld verbreekt. Dan zijn ze meteen zo klein dat 'we' ze weer niet meer interessant vinden. Zo creëer je je eigen kip/ei-probleem.

Juist als je (bijvoorbeeld) Ubuntu helpt veel omzet te halen uit de EU, kan zo'n partij het zich veroorloven kritischer te zijn, hogere eisen te stellen aan partners.
Het is toch wel het onderzoeken waard. Ik heb me recent geabonneerd op de nieuwsbrief van Follow the Money, die samen met De Correspondent actief aan het ontkoppelen zijn van Amerikaanse dienstverlening. Een van de eerste stappen die recent is voltooid is het vinden van een bruikbaar alternatief (en van Europese origine) voor Cloudflare.
Natuurlijk is het het waard. Ik wil alleen zeggen, dat je niet onafhankelijker gaat worden door af te wachten tot de ideale situatie zich een keer voordoet. Daar komen we alleen als de betrokkenen daar moeite voor doen: overheden, bedrijfsleven en consumenten.
Het probleem wat iedereen met de VS nu heeft is dat de Amerikaanse overheid opdracht kan geven aan Amerikaanse bedrijven om inzicht te geven in hun data. Ubuntu is simpelweg niet Amerikaans. Dus nee, de Amerikaanse overheid kan geen inzicht krijgen in de ICT in Groningen.
[...]

Canonical (Ubuntu) heeft weliswaar ook kantoren in de USA, maar is een Britse Ltd.
Vergeet SUSE niet.
Die hebben zelfs prominent logo's van Azure, Google Cloud en AWS op de homepagina staan.
Dus als Ubuntu niet kwalificeert dan valt SUSE waarschijnlijk ook af.
edit:
Ik ga af op wat hierboven als argumenten tégen Ubuntu worden gebruikt hè? Zelf zie ik die problemen niet.

[Reactie gewijzigd door Tralapo op 15 juni 2026 17:15]

Iedere open soure oplossing kan op Azure, Google Cloud, AWS en andere cloud infra worden gebruikt AWS en Google zijn vrijwel gehemaal op basis van Linux en andere open source componenten gebouwd.

Zowel Canonical als SUSE zijn Euopese bedrijven, wanneer je dat niet vertrouwd omdat ze hub diensten ook op andere platformen aanbieden dan blijft nog enkel over een volledig nieuwe distributie te maken, met alle consequenties van dien. IMO moet je pagmatisch zijn, idealistisch en pragmatisch gaan hand in hand, en dus een distro kiezen die de meeste vakjes afvinkt van je eisenlijst. Je kunt immers altijd nog overstappen naar een andere distro als dat echt moet. Daar zit ook de stop achter de deur voor SUSE/Cononical of een andere open source leverancier, iemand kan altijd een fork maken van je oplossing en wel de dienstverlening op het nivo leveren dat gebruikers wensen.
Ze werken samen met deze labels. Dat wil niet zeggen dat ze er van afhankelijk zijn.

Suse is een Duits bedrijf. Maar uiteraard hebben ze ook een Amerikaanse afdeling. Lang geleden was Suse overgenomen door Novell maar ze zijn al weer jaren een zelfstandig bedrijf.

Dat het Duits is is ook de reden dat Suse met name in Duitsland veel wordt gebruikt. Het is ook de reden dat de eerste Mainframe versie van Linux Suse was, om dat de port is gemaakt bij IBM Boeblingen. Die zijn uiteraard begonnen met een Duitse Linux versie, kort na verschijnen heeft ook RedHat een S390 port uitgegeven.
Een logo op de website wil nog niet zeggen dat ze Amerikaans zijn. Sterker nog zoals meerdere mensen hier al zeggen is dit een Europees bedrijf wat ook echt Enterprise support kan leveren. Ze zitten ook aan tafel bij de EC/EU om te praten over sovereignty.
Je kan van alle drie de varianten lokaal ook versies draaien zoals Azure Local.
[...]

Canonical (Ubuntu) heeft weliswaar ook kantoren in de USA, maar is een Britse Ltd.
dat maakt het niet beter imho. de britten zijn het schoothondje van de amerikanen.
Wij zijn er op het werk ook mee bezig. Ik werk er zelf ook aan mee.

Helaas is het wel nog maar erg lossig allemaal. Het voelt alsof ze een pannetje op het vuur zetten voor het geval dat, maar echte commitment zie ik niet. Zo klinkt dit Groningen verhaal ook wel een beetje, 'we gaan er naar kijken'.
Misschien je hier iets mee, zij zijn al langer bezig om verlost te worden van Bigtech; https://ibestuur.nl/overheid-in-transitie/inkoop-en-aanbesteding/een-stapsgewijze-transformatie-naar-open-source-software
Ik werk niet bij een overheid maar bij een multinational dus zo'n partij is niet iets waar ze voor zullen kiezen.

Het zijn altijd weer dezelfde pakken van de grote namen die ze nemen, Deloitte, Accenture dat soort figuren. Niet bepaald de partijen waar echt open inzicht zit vind ik, meestal hebben zij ook sterke banden met big tech en adviseren altijd weer Microsoft ("Wij van WC eend..."). Maar de hele lobby tussen grote bedrijven is enorm sterk. "Out of the box" denken is er niet bij.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 11:19]

Maar de hele lobby tussen grote bedrijven is enorm sterk. "Out of the box" denken is er niet bij.
Is het niet gewoon dat je als IT leverancier gewoon een smaak kiest, daar in investeert en daar op bouwt, en dat dan aanbiedt?

Het is niet alsof ze nou ff in een middag van technology kunnen wisselen.
Die bedrijven zijn groot genoeg om meerdere dingen tegelijk te kunnen. Accenture bijvoorbeeld heeft 780.000 werknemers wereldwijd!

Maar er zijn gewoon allemaal deals en partnerships. Zo doet Accenture bijvoorbeeld ook outsourcing support voor Microsoft diensten. Als ze opeens iets anders gaan aanraden brengen ze dat soort deals in gevaar.
Eind 2025 waren het er reeds 812.000 mensen.
ze denken vaak helaas "out of the wallet"
Niet in relatie tot een OS, maar ik weet dat bij andere software (en soms ook hardware) er lucratieve/leuke verbondenheid gecreeerd wordt..bijvoorbeeld bij afname "all-inclusive" (inclusief reis er naartoe) trainingsdagen op schitterende locaties met allerlei zijdelings activiteiten...zegmaar voor de 'team/family' spirit.
@Llopigat Weet niet wat je bedoelt met "zo'n partij" Suse heeft volgens genoeg multinationals als klant, nee het is geen RedHat maar het heeft wel een sterke band met Europa mocht dat een criterium zijn.

[Reactie gewijzigd door NIK0 op 15 juni 2026 12:54]

Met zo'n partij bedoelde ik zo'n klein consultancy bedrijfje van een paar mensen.

En SUSE heeft het probleem dat heel veel enterprise software het niet officieel ondersteunt. Van de 6 dingen die echt per se op onze machines geinstalleerd moeten worden (security policy enzo) zijn er maar 3 die SUSE ondersteunen, dus daar houdt het voor ons al op. Het zal ongetwijfeld wel gewoon werken maar daar hebben we niets aan. In grote organisaties is alles erg bureaucratisch.

Natuurlijk kan je dan wel kijken naar het kiezen van andere software, maar dan zit je al een heel stuk verder in het traject. Vooralsnog hebben we 98% windows dus de vereisten daarvan zijn leidend.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 13:00]

check, bedankt voor de verduidelijking @Llopigat !
Dus voorlopig zie ik het bij ons nog niet komen als echte werkplek.

Zeker wel bij ons. Veel Linux distributies kun je gewoon enrollen in Intune. Nextcloud kun je in zowel Windows 365 als veel Linux desktops draaien. Het is dat er nog geen Windows App voor Linux is, maar ook dat zal niet lang meer duren.
Ja je kan enrollen in intune maar verder kan je daar weinig mee. Je kan scripts pushen en daar houdt het wel mee op.

Je WiFi certificaten moet je allemaal zelf scripten (voor andere OS'en heb je gewoon SCEP profielen enz), de meeste instellingen en policy beperkingen ook.

De windows app heb je niet nodig trouwens, die kan je gewoon via de browser doen: https://client.wvd.microsoft.com/arm/webclient/index.html
Mee eens, het is nog lang niet op het niveau van bijv. macOS. Maar dat zal ongetwijfeld heel hard gaan.

WiFi maakt voor ons niet zo veel uit, alle users verbinden toch met een guest network. We willen dat endpoints secure zijn primair boven netwerken. Probleem waar wij tegenaan lopen is dat de hele passkey en FDE experience op veel Linux distributies gewoon nog niet zo ver is als resp. WHfB en Bitlocker.

[Reactie gewijzigd door ibmpc op 15 juni 2026 17:37]

Mee eens, het is nog lang niet op het niveau van bijv. macOS. Maar dat zal ongetwijfeld heel hard gaan.
Dat denk ik eigenlijk niet. Microsoft heeft weinig drijfveer om dit mogelijk te maken. Mensen die overstappen naar Linux verliezen ze uit hun controle, hun marketing (copilot copilot copilot), en ook licenties voor office. Anders dan op mac waar ze wel meer ecosysteem hebben.

Voor mac heeft het ook heel lang geduurd voor ze een acceptabel functioneel niveau hadden in intune. En Linux heeft al sinds het begin een beetje aan gekwakkeld.

Bovendien zijn het lastige problemen. Installatie van software betekent een ander proces op elke ondersteunde distro. Want eigenlijk is elke distro eigenlijk zijn eigen OS. Zelfde met WiFi sleutels. Ik verwacht eigenlijk niet dat hier veel verbetering in komt.

En ja wij willen ook wel dat endpoints secure zijn maar het netwerk moet dat ook zijn. Swiss cheese model. En ja de FDE is niet geweldig idd, maar de nieuwste ubuntu ondersteunt nu TPM FDE.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 17:49]

Volgens mij heb je in Linux juist lagere licentiekosten voor Microsoft 365, juist door het ontbreken van legacy apps. Microsoft Business Basic plus EMS E3 of E5 voldoet vaak al. Alleen bij het gebruik van Windows 365 heb je alsnog het hogere plan nodig.

Het kwakkelt aan alle kanten, maar dat maakt het voor mij juist extra leuk om ermee te experimenteren. Het staat al op mijn wishlist om persoonlijk op Ubuntu over te stappen met Microsoft 365 als backend. Waar ik bij klanten tegenaanloop is dat Nextcloud gewoon te duur is. En als je op de backend volledig Microsoft kan blijven en op de frontend Ubuntu, daar komen in de toekomst heel veel use-cases voor.
Maar nextcloud kan je gewoon gratis draaien :?

Ik wil juist van de Microsoft cloud boel af. Op het werk moet ik daar al genoeg mee werken. Ik heb het een tijdje gehad omdat het ook wel handig was om een compleet eigen omgeving te hebben met alle rechten, op het werk heb ik die niet. Maar ik ben er wel klaar mee.
Nextcloud is vanaf 104,99 euro per jaar per gebruiker, minimale afname 100 licenties. Het is gewoon nog te duur om te kunnen concurreren met Microsoft.
En naast dat, heb ik 4 jaar als Tech support gewerkt, 1ste, 2de en 3de lijns (we hadden meerdere soorten klanten stuk of 35 in totaal), en als je ziet waarvoor je gebeld wordt door de gemiddelde gebruiker...dan lees ik hier overstappen naar Linux, iets waar ik zelf al moet stoeien om zowat iets werkend op te krijgen, is het niet de hardware die geen support heeft, is het wel weer een package die je mist en weet ik het allemaal. Gezien het budget van de meeste organisaties wat naar IT mag, denk ik dat dit een erg slecht idee is. Het zou zeker kunnen werken als er meerdere mensen zijn met verstand van IT, om dit te laten werken en blijvend werkend te houden.
Ja die mensen heb je zeker nodig maar vergeet niet, in een zakelijke omgeving is het (meestal) niet de bedoeling dat mensen zelf shit gaan lopen te installeren. Dat mag bij ons op windows ook niet, alles is dichtgetimmerd.

Dus de omgeving zal nogal homogeen zijn. Iedereen dezelfde packages, ongeveer dezelfde hardware enz. En daardoor zullen de optredende problemen snel herkend worden omdat meerdere mensen er last van hebben. Als we hier serieus mee doorgaan wil ik ook zeker een repository gaan beheren in plaats van die vanuit de distro te trekken zodat we ze eerst even kunnen testen voor we het live gooien.

Alleen de developers lopen wel flink te klooien maargoed die zijn dan weer erg technisch.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 17:15]

Wij zijn er actief mee bezig. We onderzoeken of we iedere gebruiker een Windows 365 sessie kunnen geven met Ubuntu op hun desktop. Ubuntu is nog heel beperkt in Intune, maar dat is over enkele jaren mogelijk anders.
Voorlopig, voorlopig, 5 jaar er rustig de tijd voor nemen.. Dan is de urgentie nog niet goed doorgedrongen, Je bent te laat wanneer de Amerikaanse overheid het uitzet, dan is het gehuil niet van de lucht. Maar dan eigen schuld, hoeveel waarschuwingen moet je nog meer hebben dat iedereen nu tempo moet maken.

SUSE is ook een grote Enterprise partij binnen de EU, Frankrijk kiest voor NixOS. Er is genoeg keuze.

Het is natuulijk ook koud water vrees en de kat uit de boom mentaliteit. Bijna is opgevoed met Microsoft en Apple en opeens zijn die niet meer betrouwbaar door de veranderende US politiek. Wie gaat er het eerst over in plaats van het er alleen over hebben.

[Reactie gewijzigd door Corrigan op 15 juni 2026 12:07]

Dat is het verschil tussen theorie en zakelijke werkelijkheid. We willen veel meer dan er mogelijk gemaakt wordt, en uiteindelijk is en blijft IT een ondersteunende bezigheid. Je kunt niet van het bedrijf (of overheid) verwachten dat ze nu alle lopende zaken een halfjaar pauzeren omdat we stante pede van Microsoft af moeten. Daarnaast zie ik liever een goede voorbereiding (met rustige transitie in stukken) dan weer een haastproject dat faalt omdat zowel draagvlak als kennis ontbreekt.

En last but not least: ook verminderde afhankelijkheid is al vooruitgang, het hoeft niet in 1x perfect te zijn. Zorgen dat business critical services ergens in een Europese cloud draaien helpt, en eens al je afhankelijkheden in kaart brengen kan ook veel helderheid geven (niet alleen om van de USA af te komen, maar ook om te weten welke andere partijen er beter niet failliet kunnen gaan).
Voorlopig, voorlopig, 5 jaar er rustig de tijd voor nemen.. Dan is de urgentie nog niet goed doorgedrongen, Je bent te laat wanneer de Amerikaanse overheid het uitzet, dan is het gehuil niet van de lucht. Maar dan eigen schuld, hoeveel waarschuwingen moet je nog meer hebben dat iedereen nu tempo moet maken.
Nouja vergeet niet dat bijna elke multinational een behoorlijk aandeel van hun omzet in de VS haalt. Als er een blokkade komt van de VS dan zijn ze sowieso fucked. In 1 klap ben je dan 30% omzet kwijt. En waarschijnlijk een hoop toeleveranciers die stoppen waardoor je de overige 70% ook niet kan realiseren. Dat is een stuk groter probleem dan de IT omzetten naar iets anders, hoe groot die operatie ook is. En IT budgetten staan al enorm onder druk omdat alle geld naar "AI" moet want iedereen wil meedoen met de hype.

Ik ben zelf absoluut niet pro-Microsoft en Apple (integendeel, ik zou heel graag veel meer FOSS zien en EU gebaseerde cloud enzo) maar ik zie dit niet sneller gaan dan een jaar of 5. De investeringzin is er nog niet eens en alles moet nog gebouwd worden.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 13:04]

Als je niet sneller wilt gaan dan pas over 5 jaar heb je het over redelijk normaal beleid. Niet over crisis maatregelen en besef hebben over de hoge urgentie. Het risico dat opeens alles op zwart kan gaan als iemand aan de overkant zijn macht gaat doordrukken als die niet zijn zin krijgt. Dan heb je nog grotere problemen dan alleen ICT en ben je een puppet geworden. We hebben veel meer van die 'Elon Musk-mentaliteit' in de EU nodig en niet van dat voorzichtige en afwachtende en alleen maar plannen maken.

Een grote EU partij als SUSE zal ongetwijfeld vlot alternatieven kunnen ontwikkelen op vragen van de Enterprise markt. Eventueel in huis met virtualisatie. Het is niet zo statisch. Als er maar om gevraagd wordt en investeringen worden gedaan. Als ik op de SUSE site kijk zitten er veel grote klanten tussen, waaronder de Nederlandse overheid.

https://www.suse.com/success/
Je bent te laat wanneer de Amerikaanse overheid het uitzet
Dan kraken we het toch gewoon? Zelfs in Iran weten ze Windows te gebruiken.
Blokkeer eens alle telemetrie van Windows op je firewall en zie of Windows nog steeds werkt oals je gewend bent en/of alles nog functioneert zoals je het in processen gebruikt.

Dat is namelijk het eerste signaal dat je/je IT afdeling wakker moet schudden.

En kraken, daarmee haal je legale problemen op de hals. Kan Microsoft legaal en financieel verhaal op jou/je IT afdeling verhaal komen halen. Zit je met de legaal gebakken peren en ben je ook een hele hoop geld kwijt. Waarschijnlijk net zoveel als dat je had besteed aan je migratie-traject van Windows naar Linux.
Sorry. Maar als MS op zwart gaat zijn ze zelf degene die contract breuk plegen. Ik denk dat je op dat ogenblik als Europa alles wat MS is moet nationaliseren. Inclusief alle datacenters en kantoren en tegoeden. Zitten vast een hoop telemetrie en licentie servers tussen die we prima kunnen laten draaien. Maar dan afgesloten van de US.
ZorinOS is een hele mooie end user desktop distro van een Iers bedrijf met Oekraïense roots. Ik hoor veel positieve reacties van mensen bij wie ik het heb geïnstalleerd. Gebaseerd op het Britse Ubuntu, welke weer gebaseerd is op Debian testing. De meeste Debian devs wonen in Duitsland.

Zelf gebruik ik het Oostenrijkse Proxmox op de server en het Franse Linux Mint op de desktop.
Het werkt lekker, heerlijk zelfs, je krijgt er zelfs zin van. Echt. Heb het op de laptop van mijn geliefde geïnstalleerd. En ik merk dat ik het soms open om te voelen hoe smooth de ervaring is en dan doe ik de updates wel even voor haar ;-)

Maar stabiliteit en ondersteuning? Ik heb toch al issues gehad ermee. En onafhankelijkheid van de VS is ook niet gegarandeerd. Het veel saaiere openSUSE zal het dan waarschijnlijk wel worden ( ff bij Gemini gecheckt ).
Prive is het me gelukt om vrijwel volledig weg te komen bij US Bigtech. Het heeft me heel veel tijd en frustraties gekost en gek genoeg ook zeer intensief gebruik van Google Gemini om voorkomende problemen op te lossen, want gemakkelijk was het niet. Heb nu een telefoon die op Graphene OS werkt, een laptop met Zorin Linux, een Nextcloud managed account via Klikonline voor opslag, office pakket van LibreOffice onder Linux en Collabora Office onder Graphene, mail via een eigen domein van mijzelf via Proton mail, agenda, VPN en password manager via Proton. Alle Google bestanden van de afgelopen 15 jaar via Google Takeout op interne èn externe harddisk opgeslagen. Bij alle belangrijke organisaties en websites mailadres en password gewijzigd. Heb alleen nog 1 Google account aangehouden met fake persoonlijke data, want Google Gemini zou ik (nog) niet willen missen. Stap voor stap en niet alles tegelijk maakte dit mogelijk. Nu het betalingsverkeer nog...

[Reactie gewijzigd door Leo. P. Klepper op 15 juni 2026 15:18]

Alles in de browser dan maar? Dan maakt het niet echt meer uit welk OS
Liever niet. Dat is zo verkwistend. Ik erger me ook mateloos aan al die electron software tegenwoordig. Zelfs Microsoft kan niet meer gewoon windows software bouwen.
Tja, electron is wel de gateway naar cross-platform software, en er zit heel veel R&D op webbased apps.
Dus voorlopig zie ik het bij ons nog niet komen als echte werkplek. De kritieke massa is er nog niet. Maar Trump heeft wel de deur open gezet voor de vraag ernaar, waardoor dingen wel gebouwd zullen gaan worden, zoals betere enterprise software en beheertools. Dat kost investeringen en tijd. Ik denk dat het een jaar of 5 gaat duren.
Ik kan alleen maar zeggen dat jouw werkplek niet de enige is die er zo over denkt. Maar als iedereen denkt dat "de kritieke massa er nu nog niet is" en het "over een jaar of vijf" het wel goed komt, dan komen we er echt nooit. Ik hoor dit namelijk in een of andere variant al twintig jaar. Het zijn telkens verschuivende doelpalen (bewust ook vanuit bijvoorbeeld Microsoft, die willen niet dat je vertrekt). Zelden is er daadwerkelijk een commitment.

Ik weet niet hoe groot de organisatie is waar je werkt, maar ik kan alleen maar adviseren om een proef uit te rollen met een deel van de populatie op de werkvloer. Begin met een handjevol werkplekken, breid dat stapsgewijs uit naar 1%, 5%, 10% en los de problemen op die je onderweg tegenkomt. Daarna pas rol je het uit naar de volledige populatie.

Het klinkt logisch, maar ik zie het echt zelden op deze manier gebeuren. Wat ik meestal zie gebeuren, is dat men wacht totdat een product niet meer wordt ondersteunt, er dan overhaast een uitrol plaatsvind, en de problemen in productie worden opgelost, wat best maanden kan duren. Niemand wordt daar blij van.

Verder eens dat je hiervoor een partij wil hebben die een fatsoenlijke SLA kan bieden.
Ja zo'n proef doen we nu dus. Met de ontwikkelaars. We zijn een grote multinational trouwens.

Maar bij ons is er geen push voor onafhankelijkheid van de VS. Integendeel. Het bedrijf is er zelf veel te afhankelijk van. De reden dat we het doen ligt meer in de security hoek. Veel devs hebben gewoon Linux nodig en momenteel is dat allemaal shadow IT. Buiten dat dat ongewenst is, komen er ook steeds meer problemen met dingen waar ze niet bij kunnen.
Ubuntu is niet van Amerika, en zal zeker perfect draaien zonder.
Ik dacht dat intune ook linux support heeft. Heb je daar ervaring mee?
Ja het heeft het wel maar het is heel erg beperkt.

Je kan wat scriptjes pushen en wat compliance dingetjes checken en daar heb je het wel mee gehad ongeveer. En het vervelende is dat in onze ervaring de gebruikers echt de portal moeten openen voor er daadwerkelijk dingen gepusht worden. Dat is erg vervelend. Ze worden ook steeds om hun wachtwoord gevraagd als het wat wil uitvoeren en als ze dat wegklikken gebeurt het gewoon niet.

Met scripts kan je op zich wel alles bouwen maar eigenlijk ben je dan een hele eigen beheertool aan het maken als je alles daar zelf in moet bouwen. Dan zie ik de meerwaarde van een intune niet zo.

Dus ik ben er niet echt tevreden mee, nee. Maar we hebben niks anders dus voorlopig gaan we er wel mee door. Als we echt serieuzer met Linux gaan doen dan denk ik dat het beter is om iets gespecialiseerds te zoeken.
Thanks, dat klinkt niet best.
Nouja het werkt wel maar het voelt een beetje houtje touwtje aan. Vooral doordat het dus niet op de achtergrond dingen uitvoert. We hebben dat nu opgelost door het in een startup script automatisch te starten. Maar gebruikers kunnen het nog steeds oplossen.

Het heeft gewoon een hoop liefde en aandacht nodig maar het probleem is dat er voor Microsoft gewoon geen voordeel in zit om dat te doen. Elke PC die naar Linux over gaat is er eentje die minder van ze afneemt (want de desktop office applicaties kan je dan bijvoorbeeld ook vergeten dus dan ga je natuurlijk naar een goedkoper abonnement)

Toen we de Mac met intune begonnen te doen was het ook een beetje zo trouwens, er kon maar weinig en wat er was werkte vaak niet goed. Maar de laatste jaren is dat wel opgelost. Hopelijk met Linux ook dus.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 21:02]

Als het al Linux ondersteunt dan is het meestal alleen RedHat en Ubuntu (dus dan zit je alsnog weer aan Amerika vast)
Ubuntu is toch niet Amerikaans? Canonical zit in de UK, en Mark Shuttleworth komt uit South Africa (thans London based).
Enerzijds: ik ben meer dan tien jaar volledig Windows-vrij. Ondanks dat Microsoft de laatste jaren zich anders gedraagt w.b.t. FOSS zit mijn wantrouwen nog diep en verwacht ik niets anders van ze dan embrace, extend en extinguish.

Anderzijds: vind ik het toch moeilijk hoge verwachtingen van zulke initiatieven te hebben. Microsoft zit té diepgeworteld in alles. Er zijn ongetwijfeld morrende gebruikers, morrende systeembeheerders, morrende leveranciers, kunstmatige problemen met interoperabiliteit, enzovoorts.
Ik heb helaas nog steeds een hybride omgeving (ik heb Windows draaien in een VM onder Debian) omdat ik Visual Studio (full version) nodig heb. Heb winboat geprobeerd, werkt deels, maar helaas nog niet volledig. Visual Studio is breeder dan alleen de IDE zelf. Je kunt helaas bijvoorbeeld niet msbuild aanroepen vanuit Linux, omdat er geen pad is naar de Windows VM welke Winboat op de achtergrond gebruikt. Maar winboat werkt wel hoed met MSOffice. Had ook nog JetBrains Rider geprobeerd, maar na meer dan 15 jaar hebben ze nog steeds geen fatsoenlijke multi-monitor support.

Onder Nadella heeft Microsoft duidelijk een andere koers ingezet mbt open source. Windows OS is ook minder belangrijk geworden omdat Azure en andere cloud diensten voor Microsoft belangrijker is geworden.

Wat ik in deze discussies maar niet begrijp is waarom de volledige gemeente moet overstappen naar een ander OS. Ik zou zeggen begin met een enkele afdeling welke minder afhankelijkheden heeft naar Windows-only software. Veel van onze klanten draaien 60% Linux desktops en 40% Windows desktops. Nextcloud met OnlyOffice (euro-office fork nog niet getest) in Electron wrappers is hetgeen wat wij hebben gebruikt om extenties van de desktop te koppelen aan NextCloud. Mensen willen kunnen dubbelklikken op een Word of Excel bestand, of het kunnen openen vanuit een mail (attachment). Dat was de meest gehoorde klacht bij onze klanten.
Uit interesse, waarom heb je Visual Studio nodig en niet elke willekeurige andere IDE?

Je noemt Jetbrains Rider dus ik denk dat je C# ontwikkeld, waarom zou dat niet kunnen in gewoon VSCode?
Ik ben het volledig met je eens, het is wishful thinking. Ik kan me deze nog wel herinneren:

https://www.computable.nl/2017/11/14/munchen-laat-linux-vallen-en-keert-terug-naar-windows/
Dat was grotendeels vanwege politieke redenen (Microsoft verplaatste haar hoofdkantoor naar Munich).

https://www.zdnet.com/article/linux-not-windows-why-munich-is-shifting-back-from-microsoft-to-open-source-again/
nieuws: Duitse deelstaat vervangt Microsoft-diensten door opensourcesoftware is een beter voorbeeld. Sleewijk-Holstein is wel succesvol overgestapt op Linux diensten.
De meeste gebruiker gebruiken maar een heel klein deel van de office pakketten. Het lastigste lijken me misschien nog wel de excel macro's. Daarnaast is 'wat vindt de gebruiker ervan' ook nauwelijks een argument als er bijvoorbeeld van ERP systeem gewisseld wordt; waarom bij een office pakket dan wel?

Ik denk eigenlijk juist dat de office pakketten kansrijk zijn om te vervangen. Juist omdat er 'voor een briefje typen' niet zo heel veel nodig is.
Ze zouden ook gewoon even naar rechts kunnen kijken hoe ze het in Duitsland doen. Dan hoeft het wiel niet opnieuw uitgevonden te worden.
Als je dat wat jaren geleden had gezegd, waren ze na een paar jaar weer terug gegaan naar Windows...

Maar het is juist goed dat men opnieuw kijkt ipv. blind te kopiëren. Er zijn nu nieuwe opties beschikbaar, andere opties zijn nu wellicht volwassener, etc.

Maar ik vind het nu al gaan kijken naar een vervanger van Windows de kar voor het paard spannen. Zorg eerst dat je je applicaties die je gebruikt kan overzetten naar iets dan onder Linux draait, zij dat met een lokale applicatie of een web applicatie. Als men nog geen vervanger heeft gevonden voor MS Office, waarom ga je nu dan al kijken naar Linux?

Daarnaast als men M365/O365 gebruikt is het wellicht ook handig om eerst je mailservers te migreren naar een Linux based on-prem omgeving evenals je filestorage vanuit OneDrive/Sharepoint Online. Een vervanger uitzoeken/bouwen voor AD/EntraID, basic security features bouwen zoals MFA, etc.

Imho zijn dit weer populaire onderwerpen onder de mensen die er maar weinig verstand van hebben, waardoor ze kennelijk het nodig vinden om er wat over te zeggen en er 'naar laten kijken'.

Euro-Office mag dan z'n eerste public release hebben sinds nog geen week, maar ik vraag me heel sterk af dat wat normaal redelijk zou moeten werken, dat het nu ook doet buiten een klein homelab (denk aan duizenden/tienduizenden medewerkers).

Daarnaast zit ik me af te vragen waarom de Nederlandse overheid dit nu eens niet centraal regelt ipv. van iedereen het wiel opnieuw te laten uitvinden. Helemaal nu het lijkt dat ze in Groningen het vierkante wiel gaan uitvinden... ;)
Daarnaast als men M365/O365 gebruikt is het wellicht ook handig om eerst je mailservers te migreren naar een Linux based on-prem omgeving evenals je filestorage vanuit OneDrive/Sharepoint Online. Een vervanger uitzoeken/bouwen voor AD/EntraID, basic security features bouwen zoals MFA, etc
Voelt wel als 10 jaar terug in de tijd, de reden dat we m365 zijn gaan gebruiken was juist om van al die onprem bak aan 3rd party af te komen en 1 single pane of glass SAAS te creeren.
Ja, die tijd is voorbij nu. Het nieuwe normaal verpest alles, ook dit.

De meeste grotere organisaties waren net begonnen om hun echte core processen naar de cloud te brengen zelfs. Ze waren inderdaad bijna allemaal klaar met office en andere supporting tooling (zoals ticketsystemen, accounting, etc.) en dan moet het allemaal weer opnieuw terug. Voor veel organisaties is dit niet eens iets dat speelt, het gaat natuurlijk vooral om overheid, semi-overheid en kritische sectoren. De bakker mag natuurlijk gewoon lekker zijn voorraad blijven managen met zijn 'geweldige' excel of sheet document in de cloud.
Yep, we wilden simpler en kosten effectiever, want dat is altijd de hoofd moot geweest bij commerciële bedrijven, waarbij er slechts een handje vol uitzonderingen waren.

En eigenlijk zal dit het gros van zelfs de grote Nederlandse bedrijven niet motiveren om weg te gaan van M365, tenzij het absoluut noodzakelijk is en dat is het gewoon nog niet. Wel zijn we nu meer aan het kijken naar alternatieven de we in kunnen zetten als het wel absoluut noodzakelijk wordt, maar ik zie dat meer als een uitwijk scenario dan een migratie scenario.
Maar ik vind het nu al gaan kijken naar een vervanger van Windows de kar voor het paard spannen. Zorg eerst dat je je applicaties die je gebruikt kan overzetten naar iets dan onder Linux draait, zij dat met een lokale applicatie of een web applicatie. Als men nog geen vervanger heeft gevonden voor MS Office, waarom ga je nu dan al kijken naar Linux?
Ben het met je eens dat dit een goede aanpak is in plaats van de zogenaamde Big Bang migraties waarbij op een bepaald moment in een keer de knop wordt overgezet.
Als je kijkt naar de succesvolle projecten, dan is daar lang de tijd voor genomen. De Franse gendarmerie is zo'n beetje 20 jaar geleden begonnen. Eerst met Firefox, Thunderbird, dan LibreOffice en Linux uiteindelijk het sluitstuk. Op die manier kan je leveranciers van specialistische software langzaam bewegen de Microsoft-afhankelijkheid te beëindigen, is de verandering voor eindgebruikers te behappen en heb je de tijd om alle kleine, maar belangrijke details op te lossen zodat mensen hen werk kunnen doen.

Ook in Sleeswijk-Holstein, waarover veel in de pers bericht is, gaat het vooralsnog enkel om LibreOffice en een combinatie van OpenXchange en Thunderbird. Er is de ambitie om op Linux over te stappen, maar zover is men nog niet.
Een Big Bang migratie op die schaal, das insanity! Maar ik zit meer basic te denken, als je al niet weet welk MS Office alternatief je neemt, hoe kan je dan fatsoenlijk requirements opstellen voor je Linux distributie (packaging)?
De linuxdistro maakt geen fluit uit (zowat). Wat ga je er mee doen. Hoe ga je je files gebruiken. Ga je nog files gebruiken?
Ik zou kijken naar OpenDesk van ZenDiS. Het ziet er niet uit, maar werkt wel.
Het wiel opnieuw uitvinden is onderdeel van de Nederlandse kantoor cultuur. Voor alles moet een aangepaste oplossing gemaakt worden, en een oplossing gebruiken die iemand anders al heeft bewezen is een teken van zwakte :Y)

...echt in hoeveel overleggen ik wel niet heb gezeten waarin we 3 uur lopen te bakkelijen over de grootst mogelijke onzin, en ik letterlijk in de groep gooi "hoe doen ze dat bij andere bedrijven als ons dan?"

Nou joh, als blikken konden doden. Het idee alleen al is gewoon vloeken in de kerk. Echt mega irritant.
Precies. Wanneer de standaard oplossing niet werkt? Dan moet je ook even nagaan waarom in jouw organisatie er zo gewerkt wordt dat het niet past zoals de applicatie standaard werkt.

Hoe erg is het dat we morgen anders gaan werken?

Nee, er wordt een lijst gemaakt met eisen op basis van werkwijzen die nu eenmaal na 20 jaar zo gegroeid zijn, en daar blijven we aan vasthouden in het nieuwe pakket.
Het eeuwige – echte – probleem: Mensen houden graag vast aan hun routines. Dat is precies waarom Adobe, Windows, Office etc niet weg te branden zijn. De mensen met 20 jaar werkervaring, zijn daar 20 jaar lang mentaal in vastgeroest. Ze zien het als 'hun' software. Ze willen vooral niet te veel veranderen.

Kijk maar eens naar de ophef die ontstaat als er in Windows een start-button verplaatst wordt of een ander zichtbaar detail: Gelijk hele discussies daarover online. Of als bij macOS de afgeronde hoeken van de Finder-vensters een paar pixels groter zijn gemaakt bij een update. Heiligschennis! Steve had het nooit zo gewild! etc.

Elke halfbakken tekstverwerken kan meer dan wat 95% van de mensen ooit met Word doet, dus daar ligt het niet aan.
Nee, dat is niet het echte probleem.

Ten eerste niet omdat die mensen die daar al 20 jaar vastgeroest zitten geen zeggenschap hebben over welke software er gekocht word.

Ten tweede omdat als dat ECHT het probleem was, je ook niet naar een nieuwe versie van software kan overstappen. MS Office nu, lijkt in de verste verte niet op MS Office 15 jaar geleden. Een overstap van MS Office op Libre Office is net zo groot als een upgrade van MS Office versie x naar versie y.

Het echte probleem is dat er voor veel specialistische software geen acceptabele alternatieven, of er zelfs helemaal geen alternatieven zijn.
En 70% overzetten op Linux en dan 30% op windows houden omdat ze anders hun werk niet meer kunnen doen is vragen om problemen en bovendien duurder in de praktijk.
Als je 10 mensen laat kiezen welke software ze willen gebruiken, gaan ze nooit alle 10 hetzelfde kiezen, dus dat zeggenschap-probleem hou je toch.

Wat betreft MS Office; ik kan het me ook niet voorstellen, maar werknemers worden door de baas al 30 jaar op cursus gestuurd om Office te leren. De LOI heeft nog steeds een cursus van 5 maanden à 5 x € 95 en 5 x € 29 examengeld hiervoor.

De specialistische software is het eerst het probleem, maar anderzijds: Die is ook het duurst. Die moet ook het vaakst op de schop. Juist bij grote bedrijven is het vaak wél haalbaar om zo'n pakket naar Linux te brengen, als pakweg een credit card maatschappij in honderden tot duizenden terminals voor x jaar investeert. Dat is in het verleden ook gebeurd.
Dat vind ik dan weer het grappige van de transitie naar o365. De stap van Office 2016 naar O365 is veel groter dan van Teams/O365 naar Nextcloud met Colabra.

Ze graven hun eigen graf naar mijn idee.

Niet voor vastgeroeste ambtenaren maar wel voor een hippe startup
Ik werkte ooit bij een klein IT bedrijf die wilde over naar een nieuw kantoorpakket/ticket systeem. Het moest allemaal goedkoop en dus kwam de eigenaar uit bij Zoho. Miste natuurlijk 1001 zaken die wel echt nodig waren, en het hele facturatie pakket sloot totaal niet aan op de Nederlandse wetgeving. In plaats van gewoon een software pakket af te nemen wat deed wat het moest doen heb ik maanden met Zoho in de mail gehangen om allemaal custom features en scripts te laten toevoegen, en uiteraard hing het daarna nog steeds met touw en ducttape aan elkaar.

Uiteindelijk was hij denk ik meer kwijt aan de uren die ik erin stak dan wanneer hij gewoon een degelijke software had uitgezocht. Kansloos verhaal.
Zoho Workplace (uit India, met NL vertaling) komt qua gebruiksgemak en integraliteit (is dat een bestaand woord?) m.i. tegenwoordig wel heel dicht in de buurt van Google Workplace. Heb er toch vanaf gezien als daily driver omdat ik te vaak een beroep op de helpdesk moest doen en de taal drempel te hinderlijk bleek.

[Reactie gewijzigd door Leo. P. Klepper op 15 juni 2026 21:40]

Het kan word, excel en powerpoint prima vervangen. Probleem was dat het bij ons dus ook het ticket systeem en de facturatie moest vervangen. Daar ging het flink mis, niet in de laatste plaats door die taal barrière.
Het "Mijn Bureau" initief is gebaseerd op het Duitse OpenDesk initiatief en Franse La Suite. Er wordt wel degelijk goed bekeken hoe we daarvan dat in Nederland kunnen gebruiken en wat voor ons de beste oplossing is. Daaruit kun je (IMO) vooral leren dat OpenDesk vooral gebruik maakt van oplossingen die al wat langer bestaan (Nextcloud, LibreOffice, XWiki, Matrix, etc) en La Suite geheel nieuw is gebouwd. Frankrijk maakt naast La Suite ook gebruik van Matrix (Tchap).

Mijn Bureau wordt op dit moment bij een aantal gemeenten getest.
En daar zie je precies het probleem wat de meeste sovereine vervangers nog niet opgelost hebben,
Security en complaince integratie. (En dat is juist HET lastigste component iets wat MS ook niet in een paar jaar gebouwed heeft.)
Uit het artikel "Bezoekers van het iBestuur-congres Soevereiniteit en Overheid kregen alvast een voorproefje. De technische basis staat, bleek daar, maar om de werkomgeving breed toe te passen, moet worden voldaan aan allerlei strikte eisen op het gebied van privacy, security en compliance en is integratie met bestaande ict-systemen nodig. Ook organisatorisch is de impact van een andere digitale werkplek groot."

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 15 juni 2026 12:01]

Dat is wat "testen" inhoud:)

Andere kant is: wanneer je nooit begint zal er nooit verandering komen, als je nooit wat test dan zul je nooit weten waar de hyaten zitten. Wanneer je uit bestaande ecosystemen (gebouwd rond Microsoft, Google, etc) wilt treden dan kun je ook niet verwachten dat alles vanaf dag 1 aansluit. Daarom zijn standaarden ook van groot belang. Wanneer je afwacht tot 100% van de functionaliteit beschikbaar is kun je wachten tot je een ons weegt want er is altijd wel een reden waarom het nog even niet kan. We moeten denk ik vooral kijken naar wat er wel (al) kan en hoe we zaken op een andere wijze invulling kunnen geven zodat het beter aansluit bij het nieuwe ecosysteem. Ik volg de OpenDesk migratie van de Duitse deelstaat Schleswig-Holstein al geruime tijd en hun verhaal, dat al in 2016 begon, legt duidelijk de pijnpunten bloot maar weerhoud hen niet van het doel dat zij voor ogen hebben. Inmiddels hebben alle Duitse deelstaten, met uitzondering van Byeren (daar heeft Microsoft in Munchen een "lange arm"), aangegeven de komende jaren over te willen stappen. Het is uiteindelijk ook een kwestie van een plan maken en volhouden.
Vaak nog beter als ipv 1 oplossing er 4-5 komen waar we dan custom interfaces en APIs tussen gaan bouwen.
Altijd zo'n mooi Nederlands idee dat vooral niet gewoonlijk na 4 jaar een enorme ramp aan onderhoud veroorzaakt ;D
Mega irritant maar ook het fundament van de nederlandse economie. Waar zouden we zijn zonder deze bullshit jobs, dan ligt opeens de helft van nederland aan de uitkering
Dan was er niet een tekort aan personeel 😜
Het wiel opnieuw uitvinden is onderdeel van de Nederlandse kantoor cultuur. Voor alles moet een aangepaste oplossing gemaakt worden, en een oplossing gebruiken die iemand anders al heeft bewezen is een teken van zwakte
waarom gebruikt dan zowat iedereen windows? :)
Denk dat een deel van het probleem zit in de methodiek.

Eerst offline exact definieren waar het allemaal aan moet voldoen. Dan in de echte wereld zoeken welke oplossing dat invult. Erachter komen dat bestaande oplossing geen exacte invulling bieden en dan een maatwerk oplossing laten bouwen die niet future proof blijken en onderweg nog wat aanvullende specificaties op de kar gooien om het ontwikkelproces nog extra te vertragen en frustreren.
En tegelijkertijd is risico nemen een doodzonde dus als je iets wilt uitproberen mag dat met €0 en in je eigen tijd. Waarom vertrekt alle innovatie toch uit Nederland? :/

Gelukkig ben ik een dev en krijgen we op verzoek volledige ownership van onze devices (in de zin van verantwoordelijkheid en controle), dus draai ik mijn eigen Linux + secure boot + luks + de standaard hardening praktijken (SElinux, geen sudo, firewall aan, rootless docker, etc) en kan ik nieuwe dingen uitproberen en met collega's delen. Maar de arme jongens buiten R&D zitten vast aan Windows met endpoint protection die zelfs python scripts blokkeert dus even wat in elkaar draaien om hun eigen werk makkelijker te maken kunnen ze vergeten. Er zijn er genoeg die dat absoluut kunnen, als je ziet wat ze allemaal in excel bouwen. Maar goed, soms red zelfs excel of powerBI het niet. Dan maar een verzoek indienen en meer dan een jaar wachten tot management een beslissing heeft genomen, en de nieuwe software is aangeschaft gebouwd. En tegen de tijd dat dit eindelijk gedaan is heeft iedereen al workarounds of is het niet meer relevant - soms meer dan een jaar later.

Dus ja, dan roest je organisatie vast, mensen met goede ideeën geven het op en gaan het minimum doen, en het bedrijf stagneert op een subtiele manier. Het blijft gewoon door draaien en winst maken, maar de groei is er uit en die komt ook niet meer terug. Ook nieuwe medewerkers leren snel dat zelf nadenken alleen maar problemen geeft. Ik heb dit bij de afgelopen 4 werkgevers persoonlijk ondervonden... 50 medewerkers of > 1000, het maakt eigenlijk niet uit. Het lijkt een Nederlands cultureel dingetje. Maar wat doe je er aan hé?

/rant O-)
Wat te kort door de bocht - de oosterburen kennen een ander eisen- en wensenpakket toe.
De VNG lijkt me de prima context om dit te organiseren.
Ik neem aan dat Nederlandse en Duitse overheden veelal andere software gebruiken en andere protocollen hebben. Wil je voorbeelden van Windows > Linux migraties dan zijn die vast ook wel in Nederland te vinden.

Het lijkt me dat de grootste obstakels te maken gaan hebben met oude software dat niet webbased is. Misschien hebben ze bijvoorbeeld een oud kadaster of belasting tooltje. Verder zit je met allerlei randapperatuur dat in de loop van vele jaren, zo niet decennia, in de verschillende kantoren is beland. Dat zal echt organisatie of zelfs afdeling specifiek zijn en maatwerk nodig hebben.
Of de oude zooi er uit gooien. Dat verdient zich meestal heel snel terug. Maar het gaat er vooral om dat ze in Duitsland (en Frankrijk, maar daar wonen we niet) veel meer ervaring hebben.

Ga eens kijken waar zij tegenaan liepen en neem het mee. Vraag een senior ITer uit Bremen eens mee te kijken naar de plannen. Even bedenken dat we soort van 1 EU zijn.
De problemen waren daar niet mals. Politie was zelfs een periode slecht bereikbaar. Mensen begonnen WhatApps groepen om te controleren of email wel aangekomen was omdat men er regelmatig problemen mee had tijdens de transitie. Verder hebben ze grote problemen in de communicatie met andere instanties die nog altijd Microsoft gebruiken. De document transformaties zorgen voor veel problemen.

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2601288-kunnen-we-zonder-microsoft-in-duitsland-proberen-ze-het

Ja het kan, echter het is echt een zeer uitdagend project dat veel begeleiding en nazorg vereist. En een hoop kosten aan extra ondersteuning tijdens de transitie.
Voor die oude legacy tooltjes: Eerst evalueren of je die absoluut nog nodig hebt, is het gemak of essentieel? Kan het draaien onder een compatibility layer zoals Crossover? Zo niet, wie gebruikt het, bouw een RDP server en ontsluit de legacy apps als remote applicatie. Sure, je gebruikt dan nog steeds Windows licenties, maar je kunt dat sterk beperken totdat die legacy apps daadwerkelijk zijn uitgefaseerd. Daarnaast kan je die RDP servers van de rest van het Internet afsluiten en communicatie met externe servers uitsluiten (zodat de VS die RDP servers niet kan bricken als iemand on de teentjes is getrapt)... Dat gaat wat lastig met Windows laptops die de gebruikers mee naar huis nemen voor thuis werk of werken op een andere locatie (voor werk).
Goeie samenvatting van wat het onderzoek kan zijn: op bezoek gaan in Duitsland, begrijpen wat ze daar gedaan hebben, wat ging er goed, wat kan beter? Kan het überhaupt?

Daarna bij BZ kijken hoe dat Nextcloud is, wat dat kan, wat je dan wel en niet hebt, wat je dan eventueel mist en op basis daarvan beslissen of je bij je huidige oplossing blijft, of dat je delen dan wel alles kan verplaatsen.
Een Nederlandse gemeente heeft volgens mij andere wettelijke taken dan een Duitse gemeente. Andere eisen voor software. En dus een andere oplossing. Ook binnen een land hebben gemeentes andere procedures, andere eisen en dus andere software oplossingen. De gemeente Amsterdam zal, vanwege de grootte, wat vaker met aanbestedingen te maken hebben dan de gemeente Bergen (NH).

Het zal je misschien verbazen, maar one-size does not fit all. Ze zullen dus allemaal voor een belangrijk deel het wiel opnieuw uit moeten vinden.
En daarom hebben ze ZenDiS uitgevonden. Alsof ze in Duitsland geen grote en kleine steden hebben. Zelfs de verschillende Bundesländer is een puinzooi. NRW met net zo veel inwoners als Nederland, en ook grofweg net zo groot. Of stadstaat Bremen met net nog geen 700.000 inwoners.

Je bedenkt het niet, maar zelfs "Ausschreibungen und öffentliche Aufträge" hebben ze in Duitsland.

Ze hoeven het niet 1 op 1 te kopieren, maar ze kunnen wel leren van de ervaringen die er al zijn. Ze lopen namelijk al 5 jaar voor. Neemt niet weg dat ze ook makkelijk weer in te halen zijn.
Maar een aanbesteding is een aanbesteding. Dus het proces is in principe hetzelfde.
Nee, de grenzen voor onderhands, nationaal openbaar en Europees liggen vast. Dus waar Amsterdam Europees moet aanbesteden kan dat in een klein gehucht gewoon onderhands.
Je hebt dus onderhandse aanbestedingen, nationaal open en Europees. Drie processen die hetzelfde zijn voor alle gemeentes. De regels voor grote en kleine gemeentes zijn hetzelfde. Alleen zal een Europese aanbesteding bij een kleine gemeente minder vaak voorkomen.
Dat is een prima punt. Er is echter iets dat men in deze discussie wel eens wil overslaan, snap dat j hier op een andere gebruiker reageerde, maar ik moet dit even ergens kwijt. Bij deze: generieke office processen zijn geen een-op-een implementatie van enig werkbaar process van een gemeente. Dat er dus een imperfecte 'fit'' is in de implementatie van een office project is niets anders dan een gegeven. Dus in die zin is dit ook niet zo schokkend probleem. Belangrijkste is dit te onderkennen en de core-processen goed in kaart te hebben in een dergelijk project zodat men deze kan garanderen. Dat kan met de hand desnoods, maar men moet wel van te voren weten wat er gebeurd in een groot project als dit. Een perfecte score hoeft niet, maar er hoeven ook geen onverwachte 'lijken' uit de kasten te vallen.
Het blijft grappig om te lezen. Al die anecdotes over hoe mensen thuis "linux" hebben weten te installeren of eens aan een alternatief "office" pakketje hebben gesnuffeld en denken dat die ervaringen schaalbaar zijn naar elke willekeurige organisatie van elke willekeurige grootte. Alle organisaties, zeker (semi)overheid hebben te maken met iets complexere IT vraagstukken dan alleen het installeren van een Linux distrootje, ergens (waarbij het precieze smaakje nog het minst interessant is). Even een halve middag whiteboarden met wat daadwerkelijke stakeholders en financieel controllers en je komt al vrij vlot tot de conclusie dat het gemiddeld gezien waarschijnlijk een kansloze exercitie is maar zeker een zeer dure. Dan komt al snel de vraag naar boven wat deze leuke hobby eigenlijk mag kosten. Zowel in geld, als verloren productiviteit. Ook vooral een leuke vraag bij bijvoorbeeld raadsvergaderingen of verkiezingen: wat is de burger bereid te betalen voor die imaginaire "soevereiniteit". Beantwoord die vraag ook eens voor jezelf: hoe veel mag je jaarlijkse belastingdruk toenemen om deze transitie te bekostigen?
Kost geld, ja? Echter, wat denk je dat het alternatief kost? Windows en vaal dan ook icm de gehele Microsoft stack. Ik werk bij een enterprise die zijn overgestapt naar Azure cloud en inmiddels valt het vies tegen. De schaalbaarheid is leuk, maar beperkt inzetbaar. Kosten vliegen de pan uit. Ome Microsoft weet heel goed hoe ze je haal moeten plukken.

Het blijft vaak giswerk, maar stoppen met Windows kan ook kostenverlagend werken op additionele (bestaande) hoge kosten.
"Grappig dat je anecdotes als denigrerend framing gebruikt, terwijl je zelf geen enkel concreet getal noemt. Schleswig-Holstein, de Gendarmerie Nationale (90.000 seats LibreOffice), de Europese Commissie — geen hobbyprojectjes.

De 'dure transitie' redenering is status-quo-bias: je telt migratiekosten maar niet de eeuwige licentiekosten en de vendor lock-in premie. Microsoft verhoogde enterprise pricing de afgelopen drie jaar met tientallen procenten. Dat betaalt de burger ook.

'Imaginaire soevereiniteit' is een retorische goocheltruc. Vervang het door 'geen single point of failure bij een Amerikaans bedrijf onder de CLOUD Act' en je vraag klinkt ineens een stuk minder slim."
Het blijft ook grappig om te lezen dat mensen collectief blind lijken te zijn voor de som geld die de Nederlandse overheid jaarlijks aan Microsoft overhevelt aan licenses -- en nu komt het: via resellers, wat bij aanbestedingen eerder regel dan uitzondering is.

Het blijft ook grappig om te lezen dat problemen met Microsoft links en rechts worden geaccepteerd -- tegen het kostenplaatje hierboven, geen centje pijn. Denk bijvoorbeeld aan DCOM-componenten die in elkaar storten na een update. Denk aan bugs in Excel, waar Microsoft niets aan doet, ondanks dat het panklaar en reproduceerbaar aangeleverd wordt.

Daar komt bij dat het in kaart brengen, behapbaar maken, en een zacht migratietraject starten domweg "werk" is dat planmatig en gestructureerd kan en moet gebeuren. En eindgebruikers? Ach, die hebben altijd wel problemen met vanalles. Ik weet niet hoeveel gebruikersacceptatietests jij hebt meegemaakt, maar het is om te janken. Zeker als je beseft dat het vaak SMEs zijn die dit uitvoeren.
Veel overheden en bedrijven bouwen nu de afhankelijkheid van grote techbedrijven af. Dat is vaak lastig, omdat er geen kant-en-klare Europese alternatieven zijn voor dienstenpakketten als Microsoft 365 of Google Workspace.
Microsoft 365 en Google Workspace kunnen rekenen op een waanzinnig breed ecosysteem. Wat uw bedrijfsproces ook is, er is altijd wel een partij die specifieke software verkoopt. Het werkt goed op Android, Windows, Mac, Iphone etc.

Proton, Tuta en Nextcloud werken wel aan Euro Office. https://github.com/Euro-Office

Zover ik weet moet je wel steeds samenwerken met een hosting partner. En dat maakt het natuurlijk minder aantrekkelijk en het ziet er alles behalve sexy uit. Op één of andere mannier maken europese IT bedrijven en afdelingen lelijk interfaces. Je ziet dat ook terug in auto's. Amerikaanse en Chinese bedrijven maken veel mooieren interfaces.

Maar veel bedrijven en overheden hebben natuurlijk bang dat de Trumpadministratie de cloudmacht gaat misbruiken en bepaalde bedrijven 'straffen'. Een voorproefje kregen we al toen Microsoft op last van de Amerikaanse overheid de e-mail blokkeerde van arim Khan van het Internationaal Strafhof.

https://ibestuur.nl/digitale-weerbaarheid/inkoop-en-aanbesteding/rol-microsoft-bij-amerikaanse-sancties-icc-ernstige

En dan heb je nog dat versnipperde landschap van Linux distributies. Als Linux echt een alternatief wil zijn moet de opensource community echt eens samenzitten hoe ze Linux willen schalen. Van look & feel, Package managers tot distrubutie op laptops, tablets, smartphones etc. Het zal echt niet vanzelf komen en vaak heb je maar een paar kansen om uw blazoen op te poetsen.

[Reactie gewijzigd door Coolstart op 15 juni 2026 10:46]

Zover ik weet moet je wel steeds samenwerken met een hosting partner. En dat maakt het natuurlijk minder aantrekkelijk.
Voor MKB misschien wel maar enterprise en overheid hebben toch altijd hele legers consultants rondlopen. Die van bijvoorbeeld Avanade en WaveStone, Accenture enzovoorts. Die overhead betalen ze dus toch wel, al zullen dan deze partijen wel de deur uit gaan in plaats voor experts in de nieuwe oplossing (want ze zijn allemaal nogal aan Microsoft gebonden).

En de overheid heeft ook geen zin om zelf hoster te spelen.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 10:32]

Let op! Office.eu en euro office zijn heel verschillende dingen! De eerste is van een Nederlandse ondernemer die Nextcloud verkoopt onder een eigen naam met wat eigen branding en hij heeft die naam slim gekozen. Euro Office is iets heel anders en kun je meer over vinden op wikipedia of hier: https://github.com/Euro-Office

Dus misschien even je linkje fixen @Coolstart 😉


Overigens correct dat Euro office niet offline draait, het is gericht op de zakelijke markt als integratie met andere pakketten (zoals Nextcloud, Tuta etc)
Link gefixt! https://office.eu/ is idd dus niet Euro-Office maar ze hosten dat vermoed ik. Hopelijk gaan we nu wel geen wildgroei aan benamingen krijgen voor het zelfde product met iets andere service.
Zo lang het geen onderdeel is van Nextcloud zou ik daar niet vanuit gaan, want office.eu is daar gewoon een reseller van
Overigens correct dat Euro office niet offline draait, het is gericht op de zakelijke markt als integratie met andere pakketten (zoals Nextcloud, Tuta etc)
Begrijpelijk (op deze manier proberen ze er dus geld uit terug te halen denk ik) maar dat maakt je disaster recovery wel enorm lastig.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 15 juni 2026 10:51]

Euro office draait nóg niet offline bij livegang. Er komen in ieder geval desktopapplicaties aan. Als alternatief voor M365 verwacht je ook dat je je data in de cloud plaatst. Ik weet niet of je Euro office uitdelijk ook on premise kunt draaien, zoals bijvoorbeeld met Nextcloud kan.
Je kunt Euro-Office zeker on-prem draaien! Ik vermoed dat het onderdeel van Nextcloud wordt in de toekomst en dan kun je het als onderdeel daarvan on-prem draaien, maar naar mijn weten zou je het nu al on-prem kunnen draaien als je wilt. (Heb het zelf nog niet uitgeprobeerd, maar lijkt me prima mogelijk.)
Uit de website lijkt het erop dat ze kant-en-klare hostingoplossingen gaan aanbieden in Europa. O.a. Hetzner doet dit al voor Nextcloud, er zullen er vast meer zijn en volgen.
Op één of andere mannier maken europese IT bedrijven en afdelingen lelijk interfaces
100% eens. Echt een "features checklist" mentaliteit.
Mooi dat deze gemeente het spits afbijt! Er gaat niets boven Groningen.
3 dagen geleden: nieuws: Nederlandse overheid onderzoekt Nextcloud als alternatief voor Micros...

Ik kan dit alleen maar toejuichen, we roepen met zn allen al jaren dat EU op haar eigen benen moet kunnen staan. Lijkt erop dat de tweede ambtstermijn van een bepaalde kleuter toch zaken in een stroomversnelling heeft gebracht.
Voorlopig is dit alleen maar een onderzoek.

Er zullen vast programma’s zijn die niet beschikbaar zijn onder Linux, of Excel zaken die niet draaien in Libre Office. En afhankelijk hoe je dat weegt kan je alle kanten op.
Inderdaad. Je ziet veel bedrijven die complete applicaties in Excel hebben gebouwd. Dat soort schaduw-IT zie je ook binnen het bedrijf waar ik werk. Deze excelsheets zul je toch weer op de een of andere manier opnieuw op moeten bouwen in een andere oplossing.
Zelfs VBA draait vrijwel ongewijzigd in LibreOffice Calc. Maar de debugger voor VBA was in het verleden een crime. Ik weet niet hoe het nu is vergeleken met Excel.
Het zou verstandig zijn als we zoveel mogelijk stoppen met gebruik van Excel. Het staat vaak aan de basic van grote fouten die veel geld kosten.
Een balans op papier bijhouden is juist een veel groter recept voor fouten.

Excel (of spreadsheets in het algemeen) verbieden is een beetje alsof een timmerman geen hamers meer mag gebruiken omdat hij wel eens op zijn duim slaat.
Een bedrijf van een beetje formaat houdt de balans (of andere financiële cijfers) bij in een boekhoudpakket.

Ik zie het bij ons ook keer op keer. Er wordt iets geknutseld in Excel en het gaat zijn eigen leven leiden binnen een organisatie. Vervolgens komt de vraag bij IT of output van de Excel teruggeschoten kan worden in het systeem. Dat terwijl alles binnen het systeem gerealiseerd kan worden, maar men begint simpelweg altijd eerst zelf te prutsen. Vanuit de gebruikers snap ik het ook wel, want je flanst zo iets in elkaar in Excel. Al helemaal met AI tegenwoordig.
Dat beginnen in een rekenblad is perfect te begrijpen.
Als werknemer krijg je taken, en je wil die wat efficiënt uitvoeren, dus knutsel je wat in elkaar dat goed werkt.
Als je dat van in het begin aan IT zou vragen, kom je terecht in een moeras van burocratie, formulieren en allerlei goedkeuringsprocedures en scepticisme, en mag je al blij zijn als je ding al in aanmerking genomen wordt, en dan is het nog een jaar of zo wachten tot het operationeel is.

Als je daarentegen eerst zelf iets in elkaar knutselt, dat zijn dienst goed bewezen heeft, is het veel makkelijker om dat door die administratieve acceptatie molen te krijgen, want het is iets concreets dat bewijst dat het efficiënt is en een hoop tijd bespaart.
Zo zijn er ook voorbeelden te vinden dat Excel wél goed gebruikt wordt. In ieder geval wel in de organisatie waar ik werk/heb gewerkt. Voor adhoc analyses is Excel een prima tool. Je kan data uit bron systemen halen en dan analyseren. Er wordt altijd gezegd dat maar 5% van de functionaliteit gebruikt wordt, ik zie in de praktijk toch echt anders.
Vervolgens komt de vraag bij IT of output van de Excel teruggeschoten kan worden in het systeem.
Wees blij dat ze het nog vragen.
Heb intussen al de nodige DB drama's voorbij zien komen van eindgebruikers die met behulp van AI, zelf hun Excel knutseltjes naar een DB schieten.

1 gooide meer dan een miljoen klantrecords om, en de AI vond het ook wel handig om oude records te verwijderen en nadien meteen alle transaction en undo logs te purgen, zonder te vragen, want was goed voor performance.

Bijzonder was dat de bedrijfsapplicatie deze functionaliteit helemaal niet bied, en dat de AI eigenhandig rechtstreeks met de SQL heeft staan praten met de credentials die het uit de applicatie heeft gehaald. (en die bleek dus veel te veel rechten gehad te hebben)
Die hebben nu wat lesjes te leren :+
Zij als in de gebruikers? of de beheerders? :)

Zichtbare SQL credentials in je applicatie... Zucht.
De gebruikers inderdaad.
Credentials zaten ergens in dat pakket, en de Ai heeft daar 'slim' gebruik van gemaakt |:(
Helaas wordt Excel te pas en te onpas gebruikt als database door mensen die denken dat een rij een record is. Zoveel voorbeelden van rampen gezien over de jaren. Uitgeschoten met de muis en opeens lijkt er iets mis te zijn met de kolom Postcode of mobiel nummer. "Snap niet wat ik gedaan heb. Weet je wat, zoeken we morgen wel uit. Opslaan, PC afsluiten."
Ik denk niet dat een Excel sheet de migratie gaat tegenhouden.
Probleem zit eerder in de niche software die vaak gebruikt wordt die alleen beschikbaar is op Windows. En dan ook niet te emuleren is met Wine door nog een of andere hardware dongel of andere obsolete technology maar waar je wel vast zit aan een leverancier die niets anders ondersteund.
Dan is daar prima een vm met rdp voor te voorzien, of zelfs gewoon een enkeling met Windows toestel. Als het voor die usecase niet anders kan, hoeft het niet al de andere tegen te houden.
Dit dus.

Ik denk dat onderschat wordt hoeveel koppelingen er nog in de backend lopen van bijvoorbeeld excel97 macro's die dingen doen zodra er iets wordt ingevoerd ergens anders. Zelf nog recent gezien dat er een verzoek kwam om zo'n dergelijke koppeling in leven te houden tijdens een migratie naar office365.
Nouja Schiermonnikoog ligt er nog boven :+
En vergeet Vaalsen niet, dat ligt zeker een stuk hoger dan Groningen
Lol, ik snap 'em :*) (en dat gebeurt niet vaak)
Als we de kachel nog even wat hoger zetten, ligt straks heel Nederland nog boven Groningen... ;) (Too soon?)
Jawel: gemeente het hogeland :+
Enkele mensen zullen zeer blij zijn met de hype om alles van Big Tech, US, Trump... tegen te gaan en hier een projectje op poten hebben gezet om veel geld en subsidies binnen te trekken. Om de X aantal maand zal blijken dat het moeilijk en lastig is: extra geld nodig
En na 5 jaar: we stoppen er mee. Genoeg voorbeelden uit het buitenland te vinden toch?
Juist niet, waar jij het over hebt was München vijf jaar geleden, en zij overwegen nu toch weer om Linux een kans te geven, omdat het steeds gebruiksvriendelijker wordt. Steeds meer overheidsinstellingen in Frankrijk, België en Duitsland zetten stappen om over te gaan naar Linux.
En Munchen was dan nog een gevalletje van zwaar Microsoft lobbywerk, die beloofden om daar een Microsoft kantoor neer te zetten als ze terug met MS zouden gaan werken. dacht ik.
Ze moeten eens bij onze buren in Duitsland gaan kijken, daar zijn ze zelfs al overgestapt. Een beter inzicht en hands-on kan je m.i. niet krijgen.

Overigens is het idee om over te stappen van Microsoft/Windows naar iets anders m.i. een prima zaak. MS is gegrepen door het grote-geld virus en zo'n infectie is bijna altijd permanent. Als je ziet welke vreemde en slingerende beslissingen MS neemt v.w.b. Windows 11, dan lijkt me dat niet erg stabiel.

[Reactie gewijzigd door PsiTweaker op 15 juni 2026 10:51]

MS is gegrepen door het grote-geld virus
Is dit ooit anders geweest? Microsoft is sinds de oprichting al een commercieel bedrijf, werd al redelijk snel een beursgenoteerd bedrijf met aandeelhouders die winst willen zien.

Ik als persoon die ook diensten niet gratis voor mijn werkgever, en tot op zekere hoogte ben ik echt wel loyaal. Maar mocht ik elders echt een aanzienlijk hoger bod krijgen, dan stap ik hoogstwaarschijnlijk ook over als mijn huidige werkgever niet wil matchen...
Ben ik dan ook gegrepen door het grote geld virus?

Begrijp me niet verkeerd, ik vind Microsoft echt wel een geldwolf. Maar als commercieel bedrijf kan ik ze het moeilijk kwalijk nemen.
Natuurlijk is Microsoft altijd al een commercieel bedrijf geweest, maar dát is de laatste jaar pas op de voorgrond komen te staan.

M.i. heeft MS vanaf het begin van Windows & Office jarenlang een prima producten geleverd, waarin het beslist oog voor de bedrijven/gebruikers had en zo o.a. met Windows/Office gebruikers hielp en ondersteunde met hun bedrijf/werk.

Pas de laatste 10 ( ? ) jaar is het grote-geld virus echt toegeslagen. Terwijl het steeds meer geld voor haar diensten vraagt, slingert MS met de producten van links naar rechts en is m.i. niet een echt stabiel en te vertrouwen bedrijf meer.

De echte ontwikkeling van Windows en Office staat ondertussen stil, m.i. vooral omdat deze producten wel uitontwikkeld zijn. Nu zoekt MS naar aanpassingen om maar nieuwe versies uit te kunnen brengen, om zo steeds meer geld te blijven verdienen aan deze producten. Echter vele nieuwe/veranderde opties zijn m.i. geen verbetering, maar alleen bedacht om een reden te hebben om een nieuwe versie uit te kunnen brengen ( = voor het geld, niet voor de innovatie ).

[Reactie gewijzigd door PsiTweaker op 15 juni 2026 12:20]

Ik hoop dat dit een stapje is richting minder afhankelijkheid, mijn grootste zorg blijf toch echt het infra structuur er hoeft maar iets te gebeuren ergens in USA op dns/internet niveau of wat dan ook (zoals niet lang geleden) en half internet ligt plat.

Maar stap voor stap en we komen er uiteindelijk wel
Is trump toch nog ergens goed voor
Op zich zie je deze ontwikkeling regelmatig terugkeren, de wens is er al langer om het zo maar te zeggen. In den beginne was de software er nog niet klaar voor, later waren het vooral de boomers die in de weg zaten. Nu hebben we voornamelijk millennials en software die redelijk volwassen is, ik zie kans van slagen.
Goed dat er inbrekers zijn, dan doe iedereen zijn deur op slot. 8)7
Of in ieder geval wordt er beter nagedacht over veiligheidsbeslag en wat al dan niet meer. De opmerking is dus niet zo vergezocht. Trump doet zelden iets op de normale manier, al die schokken en overrompeling zorgen wel voor paniek, bewustwording en versnelde zoektocht naar alternatieven. Als het gematigd zou zijn geweest zou dat minder het geval zijn, dat lijkt tenminste de overtuiging van velen (incluis moi).

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn