Tientallen satellieten moeten Belgische Defensie minder afhankelijk maken

Het Belgische ministerie van Defensie gaat tientallen satellieten lanceren. Zo wil het land niet meer afhankelijk zijn van andere landen voor satellietbeelden. Hiervoor investeert België ruim 200 miljoen euro. Nederland heeft hiervoor sinds vorig jaar eigen satellieten.

De Belgische Defensie gebruikt nu Franse satellieten voor beelden, waar de Belgen 'een aantal minuten per dag' bij kunnen, zegt minister van Defensie Theo Francken tegen De Tijd. Defensie wil meer tijd en gaat daarom zelf satellieten lanceren.

Defensie wil zo betere beelden krijgen tijdens bijvoorbeeld militaire operaties, om eigen troepen te lokaliseren en crisisgebieden te observeren. Hierbij wordt Centraal-Afrika als voorbeeld genoemd. Francken zegt dat hij de beelden gaat delen met andere NAVO-landen en de EU.

Francken wil dat het systeem tegen 2030 volledig operationeel is. Belgische bedrijven 'komen in aanmerking' voor de aanschaf van de satellieten, zoals de Waalse satellietenmaker Aerospacelab. Een buitenlands bedrijf 'zoals SpaceX' gaat de satellieten lanceren.

Nederland heeft ze al, maar minder

Hoewel het niet duidelijk is hoeveel satellieten België exact wil lanceren, zal dit netwerk wat aantallen betreft wel uitgebreider zijn dan wat Nederland heeft. Francken heeft het over tientallen satellieten, maar Nederland krijgt 'slechts' vier satellieten voor Defensie.

Deze vier satellieten zijn SAR-satellieten, kort voor Synthetic Aperture Radar. Deze gebruiken radar om 'gedetailleerde beelden' van het aardoppervlak te maken, ook met wolken en in het donker. Ook Nederland wilde met de SAR-satellieten minder afhankelijk worden van andere landen. De eerste satelliet is ruim een jaar geleden gelanceerd. Eind dit jaar moeten ze alle vier operationeel zijn.

raketlanceringen (beeld: SpaceX)
Een SpaceX-raketlancering, ter illustratie

Door Hayte Hugo

Redacteur

16-07-2026 • 18:38

54

Submitter: rkynj756

Reacties (54)

Sorteer op:

Weergave:

Misschien heeft Mark Rutte gelijk. Alle volwassen Nederlanders moeten weer de dienstplicht vervullen om de toegenomen dreiging vanuit België het hoofd te kunnen bieden.
Ik ben iemand van de laatste lichting dienstplichtigen in Belgie. Heb mijn dienstplicht gedaan in 1990. Ik beschouw dit nog altijd als een leuke tijd hoewel ik van nature heel a-sociaal / introvert ben. Het heeft vooral toegevoegde waarde gehad om discipline aan te leren, op tijd op staan alles opegruimt houden enz . In dat opzicht zou dit wel goed zijn voor de huidige jeugd. Ik zeg niet dat die geen discipline hebben maar anderzijds heel veel ikke ikke ikke, het hele sociale media gebeuren zou dan ook een stuk onderbroken worden enz... De jeugd tegenwoordig zegt, je denkt toch niet dat ik een jaar daar "gratis" ga onnozel doen of dat ik ooit een wapen ga opnemen moest er hier oorlog zijn... Voor mijn generatie was dat gewoon normaal dat je die dienstplicht deed, daar werd zelfs niet over gediscuteerd. Ik begrijp dat maar vrede krijg je ook niet gratis en dat weet deze jonge generatie niet. Anderzijds het is een jaar waar je geen inkomsten hebt, sterker in Belgie heeft met zelfs overwogen om dit niet mee te laten tellen als "gewerkte" jaren voor je pensioen wat er echt helemaal over was.
Ik heb Theo Francken altijd graag bezig gehoord en hij slaagt soms nagels met koppen maar heb toch het idee dat dat hele investerings gebeuren in het leger naar zijn hoofd gestegen is. De arrogantie waar hij nu mee rond loopt...
Ik ben van mening dat we meer europa moeten hebben in het leger, een eigen starfighter (die net afgesprongen is omdat 2 bedrijven niet deftig met elkaar willen samen wwerken...).
Als morgen Rusland zou doorduwen in andere landen zijn we zonder de VS en ja zelfs china niets... het wordt hoog tijd dat we hier onze eigen industrie gaan uitwerken zodat we wel terug iets betekenen, ondanks al die jaren oorlog in oekraine blijven we daar blind voor.. Dus ben eigenlijk geen fan van die "tientallen" sattelieten, beter dat we dat geld samen leggen met andere europese landen "verhoudingsgewijs" en er een soort van groepsaankoop van maken zodat we er meer krijgen voor hetzelfde geld...
Als je echter zoals nu alles met 27 eensgezind moet beslissen gaan we nooit ergens geraken.. Dat is waarom China, de VS en binnenkort ook India ons voorbijsteken...
Ik denk toch echt dat je onderschat hoe weinig mensen er maar besef hebben wat er nodig is voor vrede. Overigens, dienstplicht hoort daar niet bij en was hier de laatste jaren compleet zinloos.

Als 5% van de bevolking beseft wat er nodig is om vrede te hebben schat ik het hoog in. Dat zie je aan alles om je heen.

Dat 'ikke, ikke, ikke' heeft niets te maken met al dan niet dienstplicht. Dat is de hele verrotte maatschappij van de Westerse wereld.
Dat is de hele verrotte maatschappij van de Westerse wereld.
Het lijkt niet heel veel beter in de rest van de wereld
Ik snap niet goed waarom we niet één Europees satellietennetwerk oprichten als alternatief voor de militaire inlichtingen vanuit de VS. Gaat elk Europees land nu zijn eigen satellieten in de ruimte brengen? Zowel qua kosten als mbt de exponentiële groei van objecten in de ruimte is dit toch allesbehalve een slim plan...
Als Europa het moet doen is er eerst jarenlang gesteggel over het budget en wie welk onderdeel mag maken. Zie het Frans-Duitse gevechtsvliegtuig bijvoorbeeld.
De EU is niet bevoegd voor defensie.
Nee, dat klopt en ik denk inderdaad ook niet dat we snel zullen evolueren naar een Europees leger of iets dergelijk. Maar als we onafhankelijk willen worden van de VS, gaan we bepaalde grotere zaken toch best samen doen denk ik.

We gaan de beelden wel delen met Europese partners zeggen ze dan , maar we willen wel allemaal ons eigen satellietennetwerk. Klinkt weinig logisch.
Is dat zo gek? Betekent een enkel satellietnetwerk niet dat als er een probleem optreedt (door een fout of vijand, en afhankelijk van de ernst) het hele netwerk daarvan problemen kan ondervinden? Zijn gescheiden netwerken waarvan de data, indien nodig, uitgewisseld kan worden met bevriende entiteiten in het algemeen niet veiliger/een mogelijke backup?

Natuurlijk wil je dezelfde munitie en reserveonderdelen als de "partners" (een probleem dat al eens optreedt/optrad in het verleden. Maar bij dit onderwerp zie ik niet direct een probleem.

(Bovenstaande kan in België ook al eens ingekort worden naar "Natuurlijk wil je munitie" als ik verschillende van onze militairen zo hoor. Maar goed, dat is een ander probleem.)

Bedenk ook dat er in de EU al behoorlijk samengewerkt wordt op vlak van defensie. Bij de Belgische marine weet ik bijvoorbeeld dat opleidingen deels plaatsvinden in het Nederlandse Den Helder. Of dat omgekeerd ook is kan ik niet zeggen. Trainingen vinden vaak plaats met Nederland en Frankrijk.

In België is overigens eerdee de interne samenwerking al het probleem. Naar ik hoor verloopt de samenwerking tussen Franstalige en Nederlandstalige militairen/afdelingen niet zo goed. Vaak conflicten tussen beiden. Dat zit ook wel een beetje in onze "cultuur", en is iets dat al dateert van uit mijn opa zijn tijd bij het leger (die is zo een 40j geleden op pensioen gegaan), en speelt vandaag de dag nog als ik de jongere generaties hoor.

En dan heb je natuurlijk nog de minister van Defensie, Theo Francken, die niet echt op de hoogte is van de units in het Belgische leger (en ook nog deel uitmaakt van een partij die meer autonomie wilt tussen de Vlaamse en Waalse gewesten). Tijdens de drone-hysterie van een half jaar geleden (met als hoogtepunt "is het een vogel? Is het een vliegtuig? Nee het is een politiehelikopter die Francken als een drone aanziet") kwam er niemand op het idee om de anti-drone unit van Defensie om hulp te vragen. In de plaats daarvan had Francken het direct over massale aankoop van anti-drone materiaal.

In mijn aanvoelen is Francken nogal een "ik spring op hype" persoon. Ik weet dus ook niet echt of ik hem vertrouw/geloof met dit topic. Het idee is op zich goed.

Zo, ben ik even afgeweken van het topic...

[Reactie gewijzigd door jerisson op 16 juli 2026 23:24]

Je zou als Europa 100 satellieten de lucht in kunnen schieten, maar als alle landen tegelijkertijd op verschillende plekken op missie zijn (en niet elke satelliet altijd op de juiste locatie is) kom je dan denk ik alweer snel capaciteit te kort? Als elk land zelf genoeg heeft voor de missies die het verwacht uit te voeren en landen daar bovenop af en toe op elkaar kunnen rekenen voor extra beelden is dat misschien wel beter?
Dit zijn geen geostationaire satellieten dus het is gewoon wachten tot ze wel op de juiste locatie zijn… en hoe meer je er hebt hoe sneller dit is. Een Europees project zou dus zeker zinvol zijn maar Europa heeft het te druk met dingen als Chat Control door onze … te rammen.
Dan nog moet je de camera's richten. Gaat je LEO-reconnaissance satelliet met 8 km per seconde over een of andere brandhaard heen op 500 km hoogte, dan kan je vanaf daar een cirkel zien van ongeveer 5.000 km doorsnede. Daar passen hele landen in. Heb je maar één camera op de satelliet kan je dus (maximaal) 10 minuten een doelwit of je eigen troepen volgen. Daarna is het doelwit voor de komende 80 tot 110 minuten uit beeld. Wil je dus voor langere duur kijken, moet de volgende satelliet in min of meer dezelfde baan er na 5 minuten achteraan komen. Voor 24/7 observaties heb je op die manier 16 tot 24 satellieten nodig.

Heeft je satelliet meerdere camera's dan kan je al meer tegelijkertijd doen, maar als je als België je eigen troepen in de Centraal Afrikaanse Republiek wilt ondersteunen met beelden kan je niet hebben dat de camera opeens overgenomen wordt door een ander EU-land dat binnen diezelfde cirkel van 5.000 km óók even iets wil checken.
Ik schat voorzichtig in dat redundantie een doel is en door hogere kwantiteit en verschillende functies dat dit kan concurreren met bestaande systemen... ongehinderd door kennis en vertrouwen in EU leiders roep ik dit 😅
De verschillende functies zijn niet direct concurrerend maar eerder aanvullend. Dat kan zowel in het type beelden dat ze maken als ook in de resolutie en locatie.

En gezien het hier ook om Belgische leveranciers gaat, is het bevorderen van de nationale bedrijven natuurlijk ook een hoger doel.
We zijn nog lang niet 1 Europa, en juist op militair vlak merk je dat. Budgetten zijn nationaal, en als er samengewerkt wordt dan kan dat onder druk toch nog afbreken (Srebrenica springs to mind, waar de internationale samenwerking totaal onvoldoende werkte).

Je kunt altijd beloven te delen, maar zo lang er niet iemand van jou aan de knoppen zit is het een gok. De info van die satellieten is goud waard, omdat ze regelmatig overvliegen (om patronen te spotten) en slecht te blokkeren zijn. Dat wil je dus in eigen hand hebben. Dan maar een paar tanks minder, is vermoedelijk de afweging geweest.
De reden waarom dat niet lukt is dezelfde als waarom er nog steeds niet een homogeen spoornet ligt.
omdat je in europa niks beslist krijgt buiten dopjes die niet van fles kunnen. europees leger heeft ooit op de agenda gestaan. is niet gestemt geraakt.

[Reactie gewijzigd door Craysv2 op 17 juli 2026 06:57]

Ik snap niet goed waarom we niet één Europees satellietennetwerk oprichten als alternatief voor de militaire inlichtingen vanuit de VS. Gaat elk Europees land nu zijn eigen satellieten in de ruimte brengen? Zowel qua kosten als mbt de exponentiële groei van objecten in de ruimte is dit toch allesbehalve een slim plan...
Los van het feit dat de EU geen mandaat heeft voor defensie, en geen defensie doet om die reden (vooralsnog, dat kan veranderen) ben je dan ook afhankelijk als land van Brussel. Bepaalde dingen wil je toch echt kunnen doen zonder bemoeienis van wie dan ook. Zelfs je eigen politiek is vaak genoeg gevaarlijk, omdat daar ook nog wel eens lui/groepen tussenzitten die door buitenlandse mogendheden gesponsord worden.

Ik zie het al voor me, dat een figuur als Orban dan op EU niveau dingen kan blokkeren die cruciaal zijn voor de defensie van 1 of meerdere lidstaten.

Nee, we kunnen op heel veel vlakken samenwerken (doen wij ook met de britten, duitsers, belgen en denen), maar sommige dingen wil je echt in eigen hand hebben.
Inderdaad, nu is er veel verspilling van middelen door overlapping, gebrek aan uniformiteit en eenheid.
Daarom kunnen anderen met minder middelen, meer bereiken.
Ook weer een onderdeeltje waarin we volgens mij gewoon minder afhankelijk willen worden van de VS. Het netwerk van de VS is gewoon veel groter volgens mij, en bedekt de hele wereld. Satellietdekking (voor inlichtingen) buiten Europa heeft de EU nauwelijks.

Dus hoe eerder hoe beter. Jammer dat we alleen ook zo achterlopen qua rakettechnologie en alles of heel duur met de Ariane mee moet of wéér via de Amerikanen ;).
Tot anderhalf jaar geleden konden gewoon normaal samenwerken met de Amerikanen. Als je daarvoor had gezegd dat we veel moesten investeren om onafhankelijk te worden had iedereen je weggehoond. En nu doen we allemaal alsof je al decennia dom bezig waren.
Spionage sattelieten gebruiken geen geostationaire banen. Dan zit je namelijk veel te ver weg. Dit soort sattelieten die gedetallieerde opnames maken zitten in lage banen. En dat betekent automatisch dat ze buiten Europa komen, namelijk rondom de aarde.
Ik denk dat ik hierin een vooruitziende blik zie t.o.v. het gehele dominerende gedrag vanuit de vooral Rusland & de USA.

Kan het geen enkel normaal denkend land kwalijk nemen om onafhankelijk maatregelen te nemen om maar bijvoorbeel de Amerikaane F35 te benoemen en de dreiging door de USA om "slechtere software" te gaan gaan voorzien.

Dit omdat dan de EU vooral denemarken met groenland (naar mijn voorgevoel) dan niks terug kan doen als de USA besluit om de EU militair bekeken probeert aan te vallen.
Fijn zo'n samenwerkend Europa. /s
Er wordt toch samengewerkt? De beelden worden uitgewisseld. Maar als je andermans satellieten gebruikt, ook al ben je mede-eigenaar, dan ben jij niet degene die beslist hoe ze ingezet moet worden. Als je dat wil, omdat jouw prioriteiten soms anders zijn dan die van de bondgenoten, dan moet je zelf satellieten lanceren.
Inderdaad, een samenwerkend Europa:
Aan boord waren 67 satellieten van verschillende partijen, waaronder dus de Nederlandse SAR-satelliet van de Finse fabrikant ICEYE.
Daarmee worden nog niet de onderdelen benoemd, maar ga er maar vanuit dat die qua kennis, tech en productie niet allemaal uit Nederland komen ;)

Stond achter de link uit het artikel.
Wat werken ze toch lekker samen he
Dat wisten we al sinds 2001, met de introductie van de euro. Oost Europa is een hele andere wereld, en Zuid Europa houdt er ook hele andere gedachten op na. En dan hebben we not wat rotte peren landen daartussen.

De vroegere EEG had eigenlijk veel meer toekomst dan de EU.
Dat laatste dus niet. Dat was alleen maar voor de interne handel en al het andere was dan door kleine ieniemienie landjes gedaan. En in de huidige geopolitiek is ook Duitsland klein. We kunnen alleen overleven als we 1 sterk blok vormen op alle gebieden.
Belgie mag je gerust als een van die rotte appelen zeggen wij noemen hoor. We krijgen de begroting niet op orde, er is niemand die echt deftig durft uitleggen waar al dat geld naartoe gaat tenzij het afbreken gaat van heilige huisjes van hun politieke tegenstanders. De huidige ploeg heeft 8j geleden een taxshift georganiseerd zonder echt een dekking te voorzien, de vorige ploeg heeft tijdens covid 100 miljard uitgedeeld dat er niet was, en de huidige die dus die taxshift 8j geleden georganiseerd heeft leg alle schuld bij de vorige ploeg dat er moet gesanneerd worden. We zitten met een ambtenarenleger dat gigantisch is, maar niemand durft doorduwen om dat efficienter te maken, digitale projecten falen een voor een... Het enige wat de huidige ploeg kent is sociale zekerheid afbreken. Alhoewel we wat lonen betreft geen verschil hebben tov de grenslanden moet de index afgebroken worden, zondagrust is volledig weg (alle supermarkten mogen zondag open blijven), ziekte wordt aangepakt... Er wordt voornamelijk daar gesneden waar het kiesvee van de huidige partijen niet zitten ...Bedrijven roepen en tieren maar krijgen massa's subsidies, net nog 1 miljard energiesusbsidie gehad maar als het voor de burger was waren de lobbygroepen al aan het roepen dat er geen geld was, iets wat ik begrijp maar dan had er ook geen miljard voor de bedrijven op tafel gelegd mogen zijn voor.. Maar miljarden voor de miltiaire industrie weg gooien ipv verstadig te investeren en visie te organiseren met omringende landen...
En satelietten met spiegels. Niemand kan straks nog genieten van een mooie sterrenhemel. Voor zover je het nu nog kan.
Van begin november t/m eind maart ben ik weer in Nieuw Zeeland. Daar hebben we 's nachts (bij helder weer) nog onbelemmerd uitzicht op de sterrenhemel. De hele melkweg is dan mooi zichtbaar. Dat is nu een uitzicht waar ik niet op uitgekeken raak. Heerlijk ontspannen in de jacuzzi kijken naar de sterren is een mooie afsluiting van de dag.
Ja, dat is geen enkel probleem. Soms pak ik er een gewone verrekijker bij, maar om gewoon lekker sterren te kijken is dat niet noodzakelijk.

Er is daar gewoon geen licht vervuiling. De buren (400 m verderop) hebben een buitenlamp die niet al te veel licht geeft en het dorpje (10 km, 500 inw.) heeft wel geteld twee straatlantarens. De dichtstbijzijnde stad (8000 inw) is 15 km verderop en daar is men ook zuinig met licht. De grote stad is 90 km verderop. Die kan je met helder weer vaag zien, maar de lichtvervuiling (vooral van de haven) is beperkt. In de andere richtingen is er alleen natuurgebied of oceaan. Het enige licht wat daar vandaan komt is van glimwormen en vuurvliegjes.
Bedankt, toch de moeite om eens naar toe te gaan .Vanaf volgend jaar heb ik tijd zat. maar mag niet te lang wachten.
Niet daar geweest, maar in de VS in middle of nowhere: Ja. Eerste (en enige) keer dat ik de Melkweg heb gezien, maar daar was echt geen app oid voor nodig om te weten waar die was, je zag hem gewoon direct vanuit de auto.

Ik snap ook best wel wat die satellieten soms vervelend zijn voor andere beroepen (astronomen enzo). Maar binnen Nederland staan satellieten nog niet in de top 100 van redenen waarom je slechts beperkt van de sterrenhemel hier kan genieten.
In veel delen van Frankrijk kan je hem ook zien op goede dagen. Dus al te ver hoef je niet te gaan.
Drooggevallen op het Wad -op veel plekken- kun je de sterrenhemel prima bekijken. Denk dat Oost-Groningen ook wel plekken heeft op land, is er dun bevolkt genoeg voor.
Op Texel kun je die ook gewoon zien (buiten de dorpen). Niet altijd natuurlijk. Op de andere eilanden zal dat hetzelfde zijn. Ik vind het jammer hoe weinig je in de lucht ziet sinds ik daar niet meer woon. Maar in dat opzicht verbaast het me wel dat iemand zegt de Melkweg voor het eerst te hebben gezien in de VS en niet in de Ardennen / Eifel / Wadden o.i.d. :)
Ik heb familie op het Franse platteland, dus ben daar vaak genoeg geweest. Maar nooit daar ook de melkweg gezien. Alsnog veel meer sterren dan in Nederland hoor, maar niet de melkweg. (Of iig, het is me nooit opgevallen, en in Amerika was er nul vraag over of je de melkweg zag, je zag hem).
Het een brede baan van licht wanneer die ook maar halvelings zichtbaar is. Niet te missen. :D

Maar zodra er ook maar een paar wolkjes aan de lucht zijn wordt het licht van de grond weerkaatst, dus dan zie je al snel veel minder van de Melkweg. Daar heb je op het Wad zelf natuurlijk minder last van dan op de eilanden.

Daarnaast moet ik erbij zeggen dat het iets is wat je vooral begin jaren '90 nog kon zien en nu opnieuw sinds de jaren '10 (meer aandacht voor lichtvervuiling, dan wel de kosten van de verlichting). In de jaren 2000 zag je 'm zelden.

[Reactie gewijzigd door Frenziefrenz op 17 juli 2026 14:51]

Dat bedoel ik ook, in Amerika was hij niet te missen. En als er net wel net niet teveel licht / lucht vervuiling is, dan kan hij natuurlijk wel gaan van niet te missen naar: "Hey dat zou weleens de melkweg kunnen zijn".
Wad kan inderdaad. Maar ik ben van België dus Frankrijk is dichter bij.

https://www.lightpollutionmap.info
Bijzonder dat Frankrijk er zo uitspringt tov de rest van Europa. Waarom is er daar zoveel minder lichtvervuiling?

De enige keer dat ik de melkweg met eigen ogen heb gezien was ook juist in Frankrijk in Normandië.
Drenthe hier - ook een enorme verbetering t.o.v. de Randstad waar ik oorspronkelijk vandaan kom. Op een heldere nacht, achter in het weiland zodat ook het beetje licht van de buren niet stoort is het schitterend. In mijn oude woonplaats zag je nauwelijks nog iets.
Door omstandigheden 's nachts door een groot deel van Death Valley gereden, met een cabrio. What a view!
neem aan dat je niet met je telescoop in de jacuzzi zit te kijken
Het is vooral lichtvervuiling die maakt dat je nauwelijks sterren ziet in B of NL. Ik heb de melkweg in volle glorie ook met het blote oog gezien vanop een berg in Sicilië, om er te geraken moest je 30km rijden zonder iemand tegen te komen, niks lichtvervuiling, prachtig!
Jazeker. Echt een prachtig zicht dat we in de Benelux al lang vergeten zijn.
Ach op Schiermonnikoog geniet ik er nog maandelijks van. Maar ja daar heb je een donkerbeleid voor de natuur :).
Elk land heeft zo zijn specifieke satelieten nodig en samen binnen de EU hebben we dan een krachtig geheel :), prima plan.
Vliegen twee Belgische satellieten door de ruimte, zegt de een tegen de ander: mag ik nu in het midden vliegen?
Kan voor problemen zorgen als één satelliet Franstalig is 8)7.
De ICEYE SAR satellieten die Nederland heeft kosten bij elkaar al bijna 200 miljoen euro en dat is voor 4 stuks. Dus of dat bedrag klopt totaal niet of het gaat om een totaal ander type satelliet.
Ik snap de beweegredenen, maar ergens maak ik me ook wel zorgen over de grote hoeveelheid satellieten en daarmee ruimtepuin die we rond onze aardkloot de lucht in gooien. Enkele vernietigde satellieten zorgen voor een gigantische hoeveelheid ruimtepuin waar vele andere satellieten last van hebben of zelfs ook kapot door gaan. Vroeg of laat gaat dat voor gigantische problemen zorgen en ik zie ene Poetin er wel voor aan om die chaos een handje te helpen.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn