ESA toont 'gedetailleerdste foto van hart van Melkweg'

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft naar eigen zeggen de grootste en gedetailleerdste foto van het hart van de Melkweg gedeeld. Onderzoekers kunnen nu kijken of er tussen de 60 miljoen sterren ook planeten zitten.

De foto is gemaakt met Euclid, een satelliet die eigenlijk is gelanceerd om donkere materie en donkere energie te onderzoeken. ESA wilde hem vorig jaar op verzoek van sterrenkundigen voor één dag ook voor iets veel lichters gebruiken: het midden van de Melkweg.

Hoewel, eigenlijk had Euclid twee uur langer nodig. De satelliet heeft 'in ongeveer' 26 uur negen pointings gemaakt. Die heeft ESA als een mozaïek samengevoegd om tot deze afbeelding te komen.

Euclid ESA hart van Melkweg mozaiek

600 megapixels en een groothoeklens

Euclid gebruikte hiervoor zijn 600-megapixelsensor met groothoeklens. Die camera is net zo gevoelig en scherp als die van de Hubble-ruimtetelescoop, maar Euclids beeldhoek is veel groter. Zo kan de satelliet per pointing een gebied fotograferen dat 270 keer groter is dan de Hubble kan. Het Keck-observatorium in de VS zou voor de Euclid-foto van het hart van de Melkweg ongeveer 2000 uur nodig hebben.

Wetenschappers hopen met de afbeelding planeten te vinden binnen het hart van de Melkweg. Het idee is dat een volgende telescoop, Roman, straks meer foto's gaat maken van het centrum van de Melkweg. Onderzoekers kunnen dan die nieuwe foto's vergelijken met de afbeelding die ESA nu publiceert. Aan de hand van vervormingen rondom sterren kunnen wetenschappers planeten vinden. Deze techniek heet microlensing.

Naast de wetenschap is de afbeelding ook 'gewoon' mooi om te zien. ESA deelt er drie versies van: een hires jpeg van 10,22MB, een lowres tif van 42,19MB en een tif in hoge kwaliteit van 927MB. De afbeelding hieronder is een gecomprimeerde versie.

Euclid afbeelding hart van Melkweg

Door Hayte Hugo

Redacteur

25-06-2026 • 11:19

50

Reacties (50)

Sorteer op:

Weergave:

Hier kunnen de hoge resolutiebeelden bekeken worden: ESASky 7.9.0
Thanks voor het delen, er zit ook een ingebouwde screenshot mode in die website waardoor je zelf een leuke unieke wallpaper kan maken.
prachtige tool zo, dank voor de link.

ik weet weinig van (ruimte)fotografie, maar dan vind ik het een knap staaltje techniek dat de sterren die duidelijk veel dichterbij staan geen 'overbright' (bij gebrek aan jargon?) veroorzaken voor het totale plaatje (al zie je natuurlijk wel wat flares hier en daar)
Bedoel je qua halo's rondom de sterren?
ja ik denk dat halo de juiste term is. maar ik zou zelf verwachten dat die 'halo gevende sterren' na 26uur de boel volledig wit op de sensor krijgen; er lijkt dus correctie plaats te vinden en dat vind ik dan (zonder het te snappen) prachtig :D
Halo's ontstaan inderdaad door fellere sterren. Heb een tijd geleden een magnitude 11 nevel geschoten met een magnitude 2.1 ster ernaast. Een 5 minuten exposure geeft al halo's. Deze kan je post wel iets indimmen, maar ze blijven er toch. Per filter verschilt het ook aanzienlijk. Zou je zonder filter schieten? Dan heb je met IR licht op een 585 sensor een flinke halo. Een UV IR cut filter dempt dat alweer. Bij monochrome camera's schijnt het bij OIII filters ook een ding te zijn en bij andere filters weer minder.
tl;dr: In dit geval is het duidelijk tho, magnitude 2 is super duper fel, makkelijk met het blote oog te zien. En magnitude 11 is veel minder fel. En that's all you need to know really.

----------------------------

voor context: lagere magnitude is hogere helderheid, al vergelijk je hier een ster die een puntbron is met een nevel waar sprake is van een oppervlaktehelderheid, en dan spreek je meestal van magnitudes per sterradiaal. (sterradiaal is de eenheid voor 'hoekoppervlak' zoals je ook afstand en oppervlak hebt.)

Het enige wat mij nooit duidelijk is hoe je punthelderheid en oppervlaktehelderheid kunt vergelijken. Op welk moment is een ster niet meer te onderscheiden van de achtergrond? Kan iemand me daar een handige vuistregel voor geven?
Ik denk dat je simpel gezegd wel kan uitgaan van visual limiting magnitudes.

Sommige nachten zie ik in bortle 5 tot magnitude 4.7 bijvoorbeeld en andere nachten tot 4.3 bijv. Ik denk dat transparantie flink meespeelt. Is dit wat je bedoeld?
ik bedoel dat toen ik op de uva werkte, ons weerstation aangaf dat de hemel een 'oppervlaktemagnitude' had van 17 ongeveer, en dat op het dak van de uva bij praktika de visual limiting magnitude 5 is, maar dat als je een bepaalde telescoop gebruikt, je ook zwakkere sterren kan waarnemen. Ik houd van vuistregels en zou graag willen weten of er een eenvoudig verband is tussen:
  • spiegeldiameter (of spiegeloppervlakte).
  • oppervlaktehelderheid van de hemel in magnitudes.
  • helderheid van het object dat je wilt waarnemen in magnitudes.
Heb ik deze al mijn jaren op de uva gemist of is het gewoon net iets te ingewikkeld daarvoor?


Misschien handig om ogen er even buiten te houden, aangezien daar veel variatie in zit en de werking minder goed begrepen is dan die van telescopen.
Een hemel van ~17 mag/arcsec² past inderdaad bij een limiting magnitude rond 5. Voor nevels en galaxies is de surface brightness van de hemel veel belangrijker dan de totale magnitude van het object. Als voorbeeld M31 met een magnitude van 4.4. Je zult deze met het blote oog niet zo gauw zien t.o.v. een puntbron zoals een ster met magnitude 4.5.

Spiegeldiameter zal er ongetwijfeld wel in helpen. Je ogen zijn niet zo super groot natuurlijk, maar een spiegel wel. Zou je een 200mm 8 inch spiegel hebben, dan heb je een lichtopvangst van 8500x je oog. Hierdoor kan ik bijv Triton rondom Neptunus waarnemen als puntbron, waar ik dit met het blote oog niet kan.

De limiting magnitude is dan rond de 13 tot 14.


Toevoeging:
De surface brightness van M31 is zo rond de 20.5 mag/arcsec2 voor de core. Je hebt daarmee wel donkere luchten nodig wil je deze kunnen zien. een SQM van 20.6 om mee te beginnen.

[Reactie gewijzigd door JPL_Dev op 30 juni 2026 14:46]

Ligt ook aan het type camera. Het is een totaal plaatje. Sommige kijkers staan er ook om bekend om halo's te genereren zodra deze fotografisch gebruikt wordt.

Al moet ik zeggen met mijn ASI533 pro en esprit 120 met L-extreme filter heb ik vrij weinig last van Halo's. Ook bij heldere objecten heb ik er niet zo'n last van.

Zoals je zelf zegt kun je in de post processing al veel weg nemen.
Zeker! Heb recent de planetaire ASI585MC omgerolen voor een ATR533 mono. Ben benieuwd hoe dit gaat qua halo's in LRGB SHO en NIR.
Overexposure?
Ik denk dat er iets van HDR/exposure bracketing/stacking gebruikt wordt om het benodigde dynamisch bereik te krijgen.
Thx, ik ben weer een uur volledig geboeid hiermee. Het blijft ongelofelijk wanneer je deze beelden bekijkt. Ze laten je denken over wat zich daar allemaal is en afspeelt. Voor mij is dit een van de meest fascinerende onderwerpen door de indrukwekkende afbeeldingen en in kaart gebrachte zoals ze zijn.
Mijn werk NUC kan dit niet aan hahaha
In het centrum zit toch een zwart gat? Is dat een beetje goed te zien. Want de laatste foto was te blurry.
Klopt, in het centrum van de Melkweg heb je een gigantisch zwart gat: Sagittarius A*

Die is in 1974 ontdekt, en in 2022 zijn de eerste plaatjes ervan gepubliceerd door het team van Event Horizon Telescope

Het plaatje kan je zien op deze lokatie.

Dat een foto van een zwart gat een beetje blurry is, is een beetje inherent aan het concept van een zwart gat. Die kracht is zo sterk dat zelfs licht erdoor wordt beinvloed. Met alle gevolgen voor foto's etc vandien.
Interessante feit! Decennia lang is er gedacht dat Sgr A* een zwart gat was. De laatste jaren met betere instrumenten trekken een aantal astronomen die stelling nu in twijfel. Er zijn nu wat nieuwe prominente theorieën dat het een dichte kern (dense core?) van donkere materie is.

Het interessante hiervan is dat de waarnemingen die zijn verricht rondom zwarte gaten volgens nieuwe modellen ook van toepassing zijn voor een dichte kern van donkere materie. Dit is spannend, want met astronomen worstelen al jaren met ons huidig model van het universum: waar is alle donkere materie is gebleven? Wat we momenteel denken, is dat donkere materie prominent aanwezig zou moeten zijn in het universum, zo'n 85% van alle materie.

[Reactie gewijzigd door snoopdoge90 op 25 juni 2026 13:14]

De nieuwe prominente theorieen zijn puur wiskundige experimenten welke hetzelfde gedrag zouden verklaren, maar zijn absoluut niet geverifieerd. De algehele consensus is dat het een zwart gat is en al het experimentele bewijs ondersteunt dit vooralsnog.
Nou, dat is nog maar de vraag of Sagittarius A een zwart gat is. Potentieel is het geconcentreerde donkere materie.

YouTube: Sagittarius A* Might Not Be a Black Hole
Dat is slechts een semantisch verschil.

Of het nu een concentratie is van 'normale' materie of van 'donkere' materie, het effect is exact hetzelfde: Een concentratie van materie op één punt, waarvan de zwaartekracht zo intens is dat zelfs licht er niet uit kan ontsnappen -> een zwart gat.
De zwaartekrachtwerking is nu net één van de weinige elementen waarop normale en donkere materie niet van elkaar verschillen.
Een zwart gat is een singularity en een flats geconcentreerde donkere materie mogelijk niet. Wat toch fundamenteel de wetenschap kan veranderen.

Het is onbekend of zwaartekracht anders werkt, we weten alleen dat het beinvloed wordt door zwaartekracht net als zichtbare materie. Want niemand weet hoeveel donkere materie gelijk staat aan welke hoeveelheid zwaartekracht.
'meest gedetailleerde' ;)
resolutie 1024 sterren x 1024 sterren per mm2...
Fantastisch toch hoe deze kleine onbedoelde experimentjes met ruimtetuig vaak de mooiste beelden opleveren. Denk ook aan hubble deep fields bv. Iemand die denkt "he, laten we eens...", en hup, een nieuwe kijk op het universum gaat open. Serendipity?
Hubble deep field was inderdaad een "laten we eens". En niemand wist of het wat nuttigs zou opleveren.

Als je de link naar Esa bekijkt dan is daar hier geen sprake van. Dit was een "he, die satteliet van jullie zou heel handig zijn voor ons onderzoek. Mogen we 'm ook een dagje gebruiken?"
Zie ik daar nu Erra op de foto staan, uit het derde dal universum?
Had Imro dan toch gelijk?
Gelukkig hebben we de beelden, hopelijk vele generaties na ons in de toekomst die misschien ooit de mogelijkheid hebben om daadwerkelijk dit fysiek te ontdekken en verkennen. Nu nog niet voor te stellen, maar wat zou dat een mooie ervaring zijn om dat allemaal te verkennen hoe die werelden er uit zien. Er is nog zoveel te ontdekken. Stap voor stap.
Ja, zo jammer dat we nog niet zo ver zijn, voor zover publiekelijk bekend is :P
Ik kom pas uit bed gerold als ze dwars door het hart van de Melkweg kunnen kijken wat daar te zien valt of buitenaardse wezens zie terugzwaaien naar ons.

Dat gaat ook niet met de Roman lukken, al is het natuurlijk altijd gaaf om te proberen nog verder en dieper te kijken.

Verder ben ik groot fan van kijktijd voor amateurs reserveren.
Waarom zou dit de waarheid niet zijn? Het gaat om de waarneming door een satelliet. Die verzint geen dingen ofzo, die legt gewoon vast wat zijn sensors vastleggen. Niet meer, niet minder.

Verder wel prachtige plaatjes hoor. Erg mooi om te zien wat men tegenwoordig kan vastleggen, en hoe de melkweg eruit ziet.

Mooi plaatje ook voor een nieuwe wallpaper op het scherm :)
MrDanlee is een troll of een flat-earther/space denier. Gewoon geen aandacht aan besteden
Kijk, dit soort reacties zijn van hen die de moeite van het onderzoeken niet willen nemen en de aannames die we allemaal hebben geleerd blijven vasthouden. Heel erg jammer deze reacties. Ga het eens onderzoeken hoe het echt zit. Maar ga me niet afschilderen als troll.
Heel veel ruimtefoto's zijn een impressie, tenminste de kleuren. Vaak staan de kleuren voor een element en dat zijn niet atlijd de daadwerkelijke kleuren.

Lijkt me niet, mogelijk dat hij daar op doelt.

Maar deze satelliet doet vooral kiekjes schieten in het zichtbare spectrum.
Waarom zouden ze dit via CGI doen? Het is een zoom van een beeld dat je elke avond ook zelf op de foto kan zetten.
Elke avond? Moet je denk ik wel even afreizen naar Zuid-Afrika of zo.
Elke avond? Moet je denk ik wel even afreizen naar Zuid-Afrika of zo.
Niet te letterlijk nemen ;) . In principe kun je ook de (gedeelten) van de Melkweg in Nederland zien elke avond. Alleen wel minder duidelijk... Je zou wel gedeelten van de foto kunnen factchecken lijkt me?
Lauwersmeer is een aanrader mocht je wat meer willen zien dan een handje vol lichte stipjes.
Waarom zou dit niet de waarheid wezen? Dit zijn ontzettend interessante foto's en ben blij dat deze genomen konden worden en hoop hiermee dat er meer ontdekt kan worden.
Omdat @MrDanlee hier nou niet echt bekend staat als een troll, toch even een poging tot een serieus antwoord.

Eerdere indrukwekkende beelden van James Web Space Telescope waren computerbewerkingen op basis van voor de mens onzichtbare infrarood-straling. De kleuren zijn achteraf toegevoegd om het voor ons amateurs begrijpen te maken, terwijl wetenschappers zich voor hun onderzoek kunnen baseren op de brondata. In die zin waren die plaatjes inderdaad ‘CGI, maar niet de waarheid’.

Euclid is fundamenteel anders: die beschikt alleen over 2 sensoren in het zichtbare spectrum. Daar is dus vast een hoop gewerkt met sluitertijd en filters, maar fundamenteel niet anders dan je bij een DSLR camera doet. Bovenstaande beeld is dus géén CGI maar echt wat wij als mensen ook zouden zien, als wij vanaf de plek van Euclid met een reusachtige telescoop zouden inzoomen.

[Reactie gewijzigd door ZwolschBalletje op 25 juni 2026 15:27]

CGI staat voor 'Computer Generated Imagery'. Generated staat daar voor vezonnen.

In de beelden van de JWST wordt niets verzonnen. Er wordt aan een gemeten golflengte een kleur in het door ons waarneembare kleurspectrum toegewezen. Soms wordt daarbij enkel de dopplershift gecompenseerd, zodat naar het infrarood verschoven golflengtes worden gecorrigeerd tot de kleur die je zou zien wanneer de ster/ nevel/ etc. niet zou bewegen t.o.v. van ons.

Wanneer je er een term aan wilt hangen zou dat CEI (Computer Enhanced Imagery) kunnen zijn. Het gebruiken van CGI speelt alleen de komplotdenkers maar in de kaart die beweren dat het allemaal fake is.
Verklaar u nader? Religieuze insteek? Flat earth principes? Het is mij nogal onduidelijk wat je betwist.

Kloppen de kleuren niet? Dat is gewoon een tone mapping profiel toepassen om de gemeten frequenties 1:1 op te schuiven naar een spectrum waar wij als mens wel wat mee kunnen. Die rekenregels kun je vaak ook gewoon terugvinden of zelf afleiden.

Ergo: geen poot om op te staan.
We hebben er weer 1 hoor....
Ga het eens onderzoeken en zeg niet zomaar dat het niet zo is. Neem de moeite eens.
Wat is dan wel de waarheid?
Onderzoek dat eens, wist je bijvoorbeeld dat de NASA (documenten staan op de website) bij lanceringen uit gaat van de platte aarde? Waarom zouden ze dat doen als de aarde rond zo ze zeggen? De aarde is plat, en de elite weet het. Kijk maar eens naar de logo's van hen. Allemaal van de platte aarde.

Ik kan heel veel noemen, maar onderzoek het voor jezelf. Kijk eens naar de rivier de Nijl. 900 km lang met een verloop van nog geen meter. Dat zou onmogelijk zijn op de bolle aarde.
De waarheid ligt in het midden

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn