NASA lanceert Roman-telescoop voor onderzoek naar planeten en donkere materie

NASA heeft zondag de Nancy Grace Roman Telescope gelanceerd. De telescoop gaat met een infraroodsensor grote afbeeldingen maken van het heelal om onderzoek te doen naar bijvoorbeeld nieuwe planeten en donkere materie.

De telescoop is zondag om 13.26 uur Nederlandse tijd volgens planning gelanceerd vanaf NASA's Kennedy Space Center in Florida met een Falcon Heavy-raket van SpaceX. De bestemming van de telescoop is het tweede lagrangepunt, op zo'n 1,6 miljoen kilometer afstand van de aarde, richting de zon. Ook de James Webb-telescoop bevindt zich hier.

Nancy Grace Roman-telescoop

Infraroodcamera en coronagraaf

De Roman-telescoop heeft twee instrumenten, waarvan de infraroodcamera van 300 megapixel de belangrijkste is. Deze heeft een beeldhoek die minstens 100 keer groter is dan die van de Hubble-ruimtetelescoop. Daardoor kan Roman met één opname fors grotere afbeeldingen maken dan Hubble.

Het tweede instrument is een coronagraaf die de schittering van sterren kan blokkeren. Zo kunnen planeten die relatief dichtbij sterren zitten, gedetecteerd en onderzocht worden.

Op zoek naar planeten waar mensen kunnen overleven

Met de telescoop wil NASA bijvoorbeeld onderzoek doen naar sterrenstelsels uit het begin van het heelal en zoeken naar planeten waar mensen mogelijk kunnen overleven. Met de telescoop hoopt NASA ook antwoord te kunnen geven op vragen over donkere materie en donkere energie.

Doordat de infraroodcamera een veel grotere beeldhoek heeft, kan de Roman-telescoop efficiënter onderzoek doen dan andere ruimtetelescopen. Onderzoekers krijgen immers grotere beelden van het heelal voor hun onderzoek.

Het beeldveld van Roman versus dat van Hubble
Het beeldveld van Roman versus dat van Hubble

Daar staat tegenover dat Hubble en James Webb meer data opleveren over kleinere delen van het heelal die zij in beeld brengen. Het idee is dat Roman de grotere scans maakt, waarna onderzoekers met Hubble en James Webb van specifiekere zones gedetailleerdere opnames kunnen maken.

Eerste scans komen begin volgend jaar

NASA verwacht begin 2027 de eerste scans van Roman te kunnen delen. De telescoop heeft een missieduur van vijf jaar, die eventueel met nog eens vijf jaar verlengd kan worden. De telescoop verbruikt brandstof om zijn positie aan te passen en zo specifieke scans te kunnen maken. Waarschijnlijk zal een gebrek aan brandstof het uiteindelijke einde van Roman betekenen.

Europa draagt ook bij aan de missie. Zo komen de batterijen, sterrentrackers en bepaalde detectoren voor de coronagraaf van Europese bedrijven. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA biedt ook een nieuwe antenne van 35 meter hoog in Australië aan om data te downloaden.

De telescoop is vernoemd naar Nancy Grace Roman, de astronoom die in 1961 als chef astronomie de eerste vrouwelijke leidinggevende bij NASA werd. Ze is vooral bekend door haar bijdrage aan de Hubble-telescoop en wordt door NASA aangeduid als de 'moeder van de Hubble-telescoop'.

Door Hayte Hugo

Redacteur

30-08-2026 • 13:28

15

Submitter: Xtuv

Reacties (15)

Sorteer op:

Weergave:

De ruimte in enkel ons zonnestelsel is al enorm, ongelooflijk, niet begrijpbaar groot.
Hoewel de Lagrange points een absoluut punt is zitten de satellieten er niet direct op.
De afstand tussen James Webb en Aarde L2 is tussen de 250.000 en 830.000 kilometer.
Er is dus meer dan genoeg ruimte dat ze elkaar niet in de weg zitten.

Trouwens het artikel zegt dat Aarde L2 richting de zon is, maar dat is incorrect, het is juist weg van de zon ten opzichte van de aarde.

Bron:
https://science.nasa.gov/asset/webb/webbs-orbit-at-sun-earth-lagrange-point-2-l2/
En wat doen ze er dan mee na die max 10 jaar (of als de brandstof op is?) .. want zo'n lagrangepunt is natuurlijk eigenlijk letterlijk dat .. een punt .. je kan er een beetje "om heen zwabberen" .. maar je wil het daar natuurlijk niet te druk hebben. Dan gaan dingen elkaar in de weg zitten waarschijnlijk.

En er eventjes een brandstof tank langs sturen om bij te vullen is natuurlijk ook niet echt handig (als het überhaupt gemaakt was om bij te vullen).
Er zijn (recent?) missies die een sateliet 'koppelen' aan een bestaande, zodat de nieuwe kan dienen als extra brandstof/sturing. Natuurlijk niet rechtstreeks dat er brandstof overgepompt wordt, maar als ze vastgekoppeld zijn kan de tweede dus voor de eerste 'sturen'.

Als dat niet gaat gebeuren, kan men er ook nog voor kiezen om deze aan het einde van zijn (haar) brandstof 'weg' te sturen, zodat de 'ruimte' weer vrij komt voor een nieuwe.

Moet wel eerlijk toegeven dat 5 jaar wel relatief kort is, voor zo'n investering.
Wat ik begrepen heb is dat het gaat om een orbit om L2 (Wikipedia: Halo orbit). Als de brandstof bijna op is zou ik verwachten dat ze hem in een orbit om de zon sturen.
Die baan is volgens mij instabiel, de brandstof is daarom ook nodig om af en toe te corrigeren. Dus ik vermoed dat de telescoop als deze niet meer kan corrigeren de baan om L2 zal verlaten en in een baan om de zon of aarde zal eindigen.
Hij is opnieuw bij te vullen en dat is getest, maar er is nog geen tanker die bestaat die je langs kan sturen.
Die telescopen hebben een instabiele baan rond L2, op een afstand tot L2 die ruimer is dan de afstand tussen de aarde en de maan. Dus je onderschat denk ik hoeveel ruimte daar nog is.
Het L2 punt is (net als L1) instabiel: als je nét niet op het goede punt zit, dan raak je steeds verder van het goede punt vandaan. Dat is deels waarom het een geschikt punt is: het "verzamelt" geen kometen (wat L4 en L5 wel doen; in elk van de L4 en L5 punten van Jupiter en de Zon bevinden zich grote aantallen asteroïden).

Je kunt L1 en L2 zien als de toppen van een berg: als je daar een bal op legt rolt ie vroeg of laat een keer naar beneden. L4 en L5 zijn dalen: als je net naast het laagste punt van het dal een bal neerlegt, dan rolt ie langzaam naar het laagste punt.
Gaaf dat dit soort dingen zelfs in deze politiek instabiele tijd nog kunnen.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 30 augustus 2026 13:57]

Vind ik ook.

En alle verzamelde data per direct publiek beschikbaar.

Als we nu geen buitenaards leven ontdekken dan weet ik het ook niet meer. 😅
Onder budget en binnen de gestelde geplande tijd. voor nasa (en tevens overheids gegrippen) echt een voorbeeld.

Mooie techniek weer in de ruimte
Voor zij die zich afvragen waarom deze vorm (pacman ghost :)) vd camerasensoren is gekozen, als ik het goed heb begrepen, vullen de sensorvlakken een middenstuk van een pizzapunt van de gebruikte spiegel. Dat zou de scherpte ten goede moeten komen.

YouTube: Everything You Need To Know About NASA's Roman Space Telescope
De telescoop is vernoemd naar Nancy Grace Roman, de astronoom die in 1961 als chef astronomie de eerste vrouwelijke leidinggevende bij NASA werd. Ze is vooral bekend door haar bijdrage aan de Hubble-telescoop en wordt door NASA aangeduid als de 'moeder van de Hubble-telescoop'.
Dan wordt het tijd voor een update van een LEGO set van een paar jaar geleden. Ook al is ze nog steeds "Moeder van HST", nu er een telescoop naar haarzelf is vernoemd, is het niet meer dan logisch dat ze tussen beide telescopen mag staan. (In die tijd waren minifigs van echte personen net zo zeldzaam als ruimtetelescopen. Iedereen moet zelf maar kiezen wat ie een grotere eer vindt. :+ )
Ik gun Nasa heel het militair budget. We hebben meer aan dit soort onderzoek dan aan soldaatje spelen. Helaas moet dan ook iedereen meedoen.
maar niemand kan die telescoop op de maan richten en de vlag op de maan laten zien

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn