Nederlandse gemeenten betaalden in 2025 185 miljoen euro voor Microsoft-diensten

Nederlandse gemeenten betaalden vorig jaar ongeveer 185 miljoen euro voor producten en diensten van Microsoft. Dat blijkt uit een onderzoek van Binnenlands Bestuur en het AD. Het gaat daarbij uitsluitend om uitgaven van gemeenten en niet van andere overheidsorganisaties, zoals provincies en waterschappen.

Dit nieuws in het kort

• Gemeenten betaalden in totaal 185 miljoen euro voor diensten van Microsoft in 2025.
• De gemeente Amsterdam betaalde het grootste bedrag: 20 miljoen euro.
• Een aantal gemeenten moest de kosten schatten, omdat zij de diensten van Microsoft via een derde partij afnemen.

Amsterdam kreeg de hoogste rekening van Microsoft: de gemeente betaalde in 2025 20 miljoen euro aan de softwaregigant, schrijven het AD en Binnenlands Bestuur. Den Haag en Rotterdam betaalden respectievelijk 9,4 en 8,5 miljoen euro. De gemeente Utrecht kreeg een rekening van afgerond 7,3 miljoen euro.

De media melden ook dat de berekening maandenlang duurde, omdat veel gemeenten niet helder hebben hoeveel zij precies per jaar besteden aan Microsoft-diensten. Dat komt doordat gemeenten Microsoft-licenties vaak via derde partijen afnemen. Daardoor kon onder meer de gemeente Rozendaal alleen een schatting maken van de kosten.

Uiteindelijk gaven 334 van de 342 gemeenten inzage in de kosten voor het gebruik van diensten van Microsoft in 2025. De meeste gemeenten gaven het totaalbedrag op. Sommige konden alleen een schatting maken. Om hoeveel gemeenten het precies gaat, is niet bekend.

Acht kleinere gemeenten deelden geen cijfers. Voor hen maakten de media een schatting op basis van de gemiddelde kosten van andere kleine gemeenten. "Het eindbedrag van zo'n 185 miljoen euro kan door deze schattingen dan ook iets afwijken van het werkelijke kostenplaatje", waarschuwt het AD.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten geeft toe dat Nederlandse gemeenten digitaal 'sterk afhankelijk' van een paar grote, niet-Europese leveranciers. Deze afhankelijkheid zouden zij wel afbouwen, maar de gemeenten willen niet dat de dienstverlening in gevaar komt, aldus de belangenorganisatie. Microsoft zegt de ambitie om digitaal soeverein te worden te steunen. Dat zou gebeuren op basis van 'openheid, samenwerking, eerlijke concurrentie en keuzevrijheid'.

Gemeenten betaalden vorig jaar ongeveer 185 miljoen euro voor producten en diensten van Microsoft. Bron: Igor Golovniov/SOPA Images/LightRocket via Getty Images (afbeelding ter illustratie)

Reacties (173)

[tw_gotcha]

Jongens denk een na. Het gaat helemaal niet om linux versus windows, dat gaat echt wel lukken. De meeste mensen weten helemaal niet hoe windows werkt.

het gaat om Office en alle onderdelen daarvan, en daar is geen sluitend alternatief voor in Linux, wel een verzameling losse onderdelen die allemaal documenten in andere formaten producrene dan opffice. En iets als Teams waar je dan de integratie in onedrive/sharepoint van mist.

edit:
Zoals hieronder terecht wordt opgemerkt, er is ook nog heel veel software op maat voor gemeentes die dan ook op linux moet werken. belatsingen, persoonsgegevens etc etc

[Reactie gewijzigd door tw_gotcha op 29 september 2026 19:06]

[dmantione]

Je moet gewoon stap-voor-stap alle touwtjes naar Microsoft doorknippen. Sleeswijk-Holstein stapte vorig jaar over naar LibreOffice + Thunderbird met de ambitie naar Linux over te stappen. Over dat laatste was geen concrete beslissing genomen, dus hoe serieus dat was? Wanneer? Nou, inmiddels wordt daar meer duidelijk over: De eerste 200 man zijn over naar Linux.

Zo doe je dat: Je begint eerst met het laaghangende fruit en stap voor stap snijd je Microsoft overal weg. Linux is niet de eerste stap, het is de laatste stap nadat je alle touwtjes hebt doorgeknipt en als je gebruikers onder Linux dezelfde software kunt bieden als onder Windows, lukt die laatste stap ook wel.

[Scriptkid]

Kun jij aangeven hoe ze daar in linux de WHO , Nis2 , GDPR en Data security implementeren en compliant uitvoeren.

[dmantione]

Waar zie je de problemen? Waarom zou een besturingssyteem dat inherent ontworpen is voor privacy, bijvoorbeeld problemen hebben met een privacywet zoals GDPR?

[Scriptkid]

welke office like pakket bied je al die integratie op linux eco systeem, dat is wat ik bedoel, Aantonen dat files door niemand aangepast zijn, opleveren van data tijdens WHO met audit trails, Inzicht geven in Right to be forgotten, voldoen aan visuele indicatie van sensitiviteit voor data in het office pakket,

Je lacht er misschien om maar er zijn al diverse rechtzaken gewonnen door exwerknemers omdat deze zaken niet waren geregeld en de werkgever dus de aanklacht niet hard kon maken.

[CapnCrinkle]

Voor het eerste is LibreOffice in principe al prima. Ondersteunt digitale ondertekening, waarmee cryptografisch vastgesteld kan worden of een document achteraf gewijzigd is.

Maar volgens mij haal je hier verschillende lagen door elkaar. Een Office-pakket, OS, audit logging, identity management, DLP/data-classificatie en documentbeheer zijn afzonderlijke zaken. Microsoft integreert die binnen Office/365/SharePoint/Purview, maar dat maakt ze nog geen inherente Office- of OS-functionaliteit.

Een Word-document heeft trouwens ook geen betrouwbare audit trail. Zonder cryptografische ondertekening of gecontroleerd versiebeheer kan een .docx gewijzigd worden zonder dat Word bewijs levert dat dit gebeurd is. Wil je integriteit aantonen, dan gebruik je signatures/hashes/timestamps; wil je aantonen wie wat wanneer deed, dan gebruik je audit logging en versiebeheer.

Hetzelfde geldt voor "right to be forgotten" en sensitivity labels... Dat zijn data-governance/DLP-vraagstukken, niet iets wat een tekstverwerker of OS zelfstandig oplost.

Je vergelijkt hier dus feitelijk één Linux Office-pakket met de complete Microsoft-cloudstack. De relevante vraag is: welke concrete compliance-eis kan uitsluitend met Microsoft worden gerealiseerd en niet met een Linux/open-source stack?

Dat Microsoft alles geïntegreerd aanbiedt is zeker handig. Dat het daarom onmogelijk zou zijn om Microsoft te vervangen door Linux plus daarvoor geschikte software? Dat is nogal ver gegrepen... Al helemaal als je bedenkt dat MS heel veel van deze garanties moet geven omdat ze een loopje nemen met jouw data.

[Scriptkid]

Je vergelijkt hier dus feitelijk één Linux Office-pakket met de complete Microsoft-cloudstack

Maar dat is precies de vraag die we stellen, Welke full stack kan die wetgeving vervullen, anders heb ik geen alternatief maar een taartpunt opgelost van de architectuur.

[dmantione]

Neuh, dat is de vraag die jij stelt, niet de vraag die speelt. De ingrediënten de architectuur zijn beschikbaar, om daar een taart van te bakken is enkel een vakman nodig. Voordeel is dat die taart dan voor de overheid gemaakt is, want Microsoft heeft dan wel een full-stack, je moet de taart dan eten zoals Microsoft hem heeft gebakken en dat is een serieus nadeel.

[Bor]

Wat is precies het nadeel? Die taart is namelijk een geintegreerd platform dat aan heel erg veel eisen kan voldoen en je bovendien naar je eigen hand kan zetten wat betreft inrichting, de features die je gebruikt, de policies die je toepast etc. Het is niet voor niets dat die "microsoft taart" zo populair is. De meeste bedrijven zien juist de full stack oplossing als voordeel in plaats van serieus nadeel.

[dmantione]

Er zit veel software in de Microsoft-taart, maar ook niet. Stel, ik wil een grafisch pakket als Inkscape of in commerciële variant Adobe Illustrator geïntegreerd hebben, komt van een andere leverancier en dus niet aanwezig in 365, geen integratie. Met een Linuxdesktop heb je veel meer mogelijkheden om van applicaties van verschillende bron een geïntegreerd geheel te maken.

In Duistland zal de kwestie bestandsformaten een zeer cruciale kwestie worden, met de invoering van de Deutschland-stack ODF wordt in 2028 de wettelijke eis. Als een Duitse gemeente was zou ik niet ontevreden zijn met de ondersteuning van ODF in de Microsoft-taart, het blijft zijn eigen bestandsformaten pushen.

[Bor]

Er zit veel software in de Microsoft-taart, maar ook niet. Stel, ik wil een grafisch pakket als Inkscape of in commerciële variant Adobe Illustrator geïntegreerd hebben, komt van een andere leverancier en dus niet aanwezig in 365, geen integratie.

Dat klopt en dat punt speelt bij Linux en bv Apple net zo goed. Wat standaard geen integratie biedt zal je dus op een andere manier moeten integreren. De basis is echter behoorlijk compleet in tegenstelling tot de alternatieven waarbij je zelf verschillende deel oplossingen (van veelal verschillende ontwikkelaars / leveranciers) aan elkaar moet knopen. Open source en Linux hebben zeker voordelen maar dat heeft een geïntegreerde stack zoals Microsoft dat biedt zeker ook.

Dat je met een Linux desktop veel meer mogelijkheden hebt om van applicaties van verschillende bron een geïntegreerd geheel te maken onderschrijf ik niet. Dat is volgens mij behoorlijk subjectief.

[911GT2]

Dat is wellicht zo. De vraag is alleen hoe bewust hebben die organisaties andere keuzes overwogen? Er is een keuze gemaakt, veelal ver in het verleden en deze legacy houdt stand.

Ik zie het in onze eigen organisatie niemand weet waarom we een MS stack hebben behalve dan dat het uit het verleden zo gegroeid is. Ik verwacht dat het gros van de organisaties zo aan hun stack gekomen zijn.

[Klauwhamer]

Ik denk dat het ICC je wel het één en ander kan vertellen van geheel afhankelijk zijn van MIcrosoft en de mogelijke consequenties daar van. Het is geen flauw antwoord; ik begrijp heus de aantrekkingskracht van (Amerikaanse) big tech op bedrijven en overheden, maar zo zoetjes aan wordt wel duidelijker dat het een juridisch onbetrouwbare partner is (want wie zegt niet dat bedrijf X om reden Y ineens sancties tegen zich krijgt?) die evengoed flinke steken laat vallen in de stack op technisch vlak.

Het is dat overheden nog steeds te vaak en te makkelijk denken risico's af te kunnen kopen bij bijvoorbeeld Microsoft. Dat is nooit zo geweest, en dat is vandaag de dag nog véél minder het geval. Gelukkig wordt dat wel merkbaar minder in aanbestedingsland, waarbij aandacht is voor EU-based producten en diensten.

[segil]

Het is wel een goede vraag die maar niet wordt beantwoord... welke stack in Linux kan dit aanbieden? Hoe makkelijk/moeilijk is dat te beheren? Hoeveel tijd gaat dat kosten en geeft het hetzelfde resultaat als wat Microsoft aanbiedt? Hoeveel duurder wordt het?

Allemaal wel degelijk belangrijke vragen die vragen gaan dan: Libreoffice kan alles wat MS Office kan.

Daarnaast, Scriptkid heeft ook een punt dat MS Office op meerdere vlakken een integratie heeft met Purview en Defender. Wat voor ondersteuning biedt LO daarin?

Ik hoor allemaal dat onder Linux dit ook opgelost kan worden. Vast wel. Alleen hoe dan? En hoe complex en hoe duur en hoeveel software leveranciers zijn daarvoor nodig.

[dmantione]

Je kunt bijvoorbeeld het Linux Audit System gebruiken. Geen speciaal Officepakket nodig, werkt met alle software die je op de computer gebruikt, ook non-Office.

Alternatieve aanpak: LoggedFS, een bestandssysteem dat alle toegang logt en registreert. Werkt wederom met alle software, niet alleen Office.

[Scriptkid]

zorgd dat er ook voor dat alle versies behouden blijven en je dus naar elke voorgaande versie van het document terug kunt .

Om maar 1 van de dingen te noemen. en wordt dat dan centraal opgeslagen of moeten we dat met weer een andere 3rd party tool bij elkaar halen.

Begrijp me niet verkeerd ik vind linux ook gaaf, maar voor enterprise desktop ga je vaak decenia terug naar bijelkaar raap van 3rd party ieder met zijn eigen support contracten en challanges als het tussen 2 partijen mis gaat.

[dmantione]

Dan neem ik even wat vrijheid: Ik maak dagelijks een snapshot van het bestandssysteem, zodat ik naar iedere dag terug kan. Dat is standaardfunctionaliteit in Linuxbestandssystemen als BTRFS en ZFS en kan dus eenvoudig geactiveerd worden. Als letterlijk iedere versie bewaard moet blijven, dan wordt dat lastig op bestandssysteemniveau (kan Windows ook niet), dan stel ik voor om de bestanden in een versiebeheersysteem te bewaren zoals Subversion/Git met eventueel een GUI daar bovenop.

Het kan allemaal prima op Linux, je moet het wel even in elkaar willen timmeren.

[Scriptkid]

je moet het wel even in elkaar willen timmeren.

En daar zit je probleem zelfbouw zit geen enterprise support op.

je doet dat ook niet direct op het OS maar op de ODB/SP storage van M365, Dit zul je dus in je linux eco systeem met iets moeten vervangen waarbij de eindgebruiker in de client vorm van inzicht en controle krijgt.

Users horen lokaal niks op te slaan.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 29 september 2026 22:01]

[dmantione]

Nee nee, dan neem je de oplossing af bij een partij die Linux-enterprisesupport levert. De overheid moet dat evenwel niet willen, die moet die kennis binnenshuis opbouwen.

Waar heb ik overigens gezegd dat bestanden lokaal opgeslagen worden? Linux kán je dit soort mogelijkheden bieden bij lokaal opslaan, en dat is nu precies waar Microsoft te kort schiet door dat het alleen maar binnen hun eigen Sharepoint mogelijk is, maar kan ook prima als de data centraal staat.

[Bor]

Nee nee, dan neem je de oplossing af bij een partij die Linux-enterprisesupport levert.

Waar je vervolgens weer behoorlijk voor moet betalen (en welke minder makkelijk te vinden zijn dan partijen die support onder Windows leveren etc). Je raakt een behoorlijk voordeel in kostenreductie kwijt op die manier.

en dat is nu precies waar Microsoft te kort schiet door dat het alleen maar binnen hun eigen Sharepoint mogelijk is,

Windows support ook gewoon previous versions buiten sharepoint hoor. In Windows zit er zelfs een specifiek "previous versions" tabblad voor.

[Teun!]

Het is niet zo zeer de kosten die een rol spelen maar de afhankelijkheid, toch? Zo'n transitie kost wel iets zeker als je een goed alternatief wil bouwen. Maar als je dit met open code doet waar iedereen van kan profiteren, zie ik daar wel heil in.

185 miljoen is een hoop geld, daar kan je flink wat voor hosten en ontwikkelen. Als bonus kan je met het overgebleven geld de jaren erna de open source projecten financieel stimuleren om eraan door te ontwikkelen.

[Guru Evi]

Alles is mogelijk, het gemak van Microsoft cloud is dat je een knopje duwt en het wordt allemaal compliant gedaan.

Eén vraagstuk uit letterlijk honderden heb je veel mensen voor nodig die zowel de technologie als de wetgeving verstaan. Dit gooi je niet even samen, vooral niet als je dan een audit door moet. Die audit moet je zelf betalen, dus moet je een specialist vinden in de “oplossing” die je maakt.

[sympa]

Je kan dat formuleren als: Microsoft levert dit als een product. Terwijl je bij Linux kijkt naar een stel onderdelen die je zelf moet integreren.

Nou heb ik het idee dat het bij Microsoft ook pas een product is geworden toen het een centrale cloudoplossing werd. Als je de cloud niet neemt moet je alsnog veel zelf doen. Maar het is wel makkelijker, je hoeft geen onderdelen uit te kiezen en geen vendorselectie meer te doen.

Nadeel is dat het zonder keus ook een gigantische lock-in is.

[Scriptkid]

Wat ik vaak hoor is , ik heb als bedrijf nu 50 vendors met overal een dik support contract,

Ik wil terug naar +-5 vendors zodat integratie kosten lager zijn en support kosten lager zijn, en de vendor niet over de schutting support kan spelen.

Als ik dan naar Linux kijk denk ik , ipv 50 ga je naar 80 vendors. of totaal geen support, als ik naar libre office kijk staat letterlijk NO support , email some maintainers, daar word ik niet vrolijk van als bedrijf.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 30 september 2026 10:33]

[sympa]

Daarvoor kan je dan naar 1 vendor die (omdat het open source is) support kan geven op de complete oplossing.

Je hoeft LibreOffice niet zelf gratis te downloaden - zonder support inderdaad. Want gratis.

[Scriptkid]

Nee juist niet want libre word alleen door die vrijwilligers gesupport, je central storage weer door een andere app, en je data security suite weer door een andere partij

En je hebt alle 3 die partijen in 1 call nodig als je data security product de sensitivity van de files op de storage niet meer weergeeft in je libre client.

Daar is waar de sok kneld.

[LinuxMan]

sorry, maar leg jij dan even uit hoe je dat onder windows goed regelt? als ik kijk hoeveel restrisico's er op windows allemaal geaccepteerd moeten worden omdat er geen passende maatregel mogelijk is dan kan het alleen maar makkelijker worden.

[Bor]

Hoewel een begin is het gebruik van Linux maar zeer mondjesmaat. Ter illustratie: Sleeswijk-Holstein heeft ongeveer 30.000 werkplekken verdeeld over de ministeries en overheidsdiensten. Het is nog veel te vroeg om van een (groot) succes te spreken. Hoewel kans op uiteindelijk succes kennen de meeste van ons denk ik ook wel het geflotpte LiMux-project van de stad München.Vanaf 2020 werd er zo'n 50 miljoen euro uitgetrokken om alle systemen weer te migreren naar Windows 10 en Microsoft Office.

[Scriptkid]

Idd,

Schleswig-Holstein Linux switch follows Microsoft 365 exit | Cybernews


Schleswig-Holstein Linux Plan Targets 750 PCs, Not 30,000

Deze week in het nieuws dat ze nu pas eerste 200 users over hebben, en die gebruiken ook nog eens 20 windows pc`s voor backwards compatibility.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 29 september 2026 22:06]

[iAR]

Als ik dat dan bij ons bekijk: Azure, Windows, Office, Power Platform. Vuistdiep in Microsoft en de hopeloze licentiestructuren. Office is dan echt een easy peasy. Maar de rest…?

[Scribe]

NextCloud Office is nog redelijk nieuw maar biedt vrijwel een 1 op 1 vervanging, albeit met wat plugins ofzo om bepaalde benodigde functionaliteit te verkrijgen

[sus]

Kan ik daarmee 1-op-1 deelnemen aan een Teams meeting? Dus met dezelfde opties en mogelijkheden. En wat kost een zakelijke licentie?

Geheimpje:
Nee, dat kan niet. Nextcloud Talk is een alternatief, dan moet de andere kant dat ook gaan doen. Gaat hem niet worden.

En de kosten van een zakelijke Nextcloud? +/- 70,- per gebruiker per jaar. En dan heb ik alsnog ook Microsoft licenties nodig voor Teams. Dan kan je net zo goed alles bij Microsoft afnemen zonder gezeik te hebben met je interne en externe partners.

[Reactie gewijzigd door sus op 29 september 2026 18:40]

[willieverhoef]

Een teams uitnodiging werkt ook gewoon via het web. En die van nextcloud ook. Werk iets minder, maar werkt prima.

[Psycho_Mantis]

Maakt toch niet uit? Mijn bedrijf gebruikt teams, maar vaak genoeg kom ik in contact met een ander bedrijf die Google Meet gebruikt. Dan hebben we een meeting met Google Meet.
En zo kan het alles zijn.

[Houtenklaas]

Tja, uitleggen waarom iets niet kan heeft de mensheid nooit vooruit geholpen. Maak maar eens een bold move. Strand je op de helft, dan is het alsnog vooruitgang. Zet in je ambtenarenapparaat maar eens iets als Nextcloud Talk centraal. Dan werkt iedereen er mee en is "Teams" geen alternatief meer. Zoals @willieverhoef al meldt, het werkt ook via een gewone browser, dus geen argument meer. Als je als gemeente klant bent van externe partners, passen die zich maar aan of vertrekken. Prima.

Stukje bij beetje Microsoft in de steek laten is prima, ik hoop van harte dat het besef doordringt als mensen op het werk Ux gebruiken, ervan overtuigd kunnen worden dat het thuis ook een prima vervanger is.

[T.E.C.H.N.O]

Wij hebben met onze vereniging nextcloud talk gebruikt om ledenvergaderingen te doen met 200+ leden. Zelfs met een enorme hoeveelheid hardware eronder was het simpelweg niet stabiel genoeg.

We hebben ook Jitsi, bigbluebutton en nog een aantal anderen geprobeerd maar geen van alle kwam in de buurt van Google, zoom of Microsoft.

We zijn nu aan het kijken naar betaalde europese oplossingen. Maar ook daar lopen we vaak tegen limieten aan.
De enige die echt interessant was was pexip, vanwege het feit dat we daar connectors voor zoom en teams etc konden toevoegen waardoor mensen gewoon hun vertrouwde app konden blijven gebruiken. Maar daar stond wel weer een prijskaartje tegenover.

Ik moet daarbij wel zeggen dat de tests met open souce software ook al weer een jaar of 2 oud zijn, mogelijk is dit in de tussentijd wel verbeterd.

[kdekker]

Voordat Teams er was, waren er al andere (betaalde) alternatieven. Zolang bestaat Teams nog niet. Ook Microsoft had andere producten (Skype, Skype For Business, Teams oud, Teams nieuw, de ene nog logger en trager dan de andere).

Ik denk dat de pijn niet zozeer zit in een online meeting tool, maar wel de integraties (Exchange/Azure/Agenda icm Teams etc etc). En voor bedrijven: het als je hele backoffice in de cloud zit, zit daar ook een enorme hoeveelheid administratie (privileges/rechten etc).

Ook voor het cloudtijdperk, toen on-premise nog gangbaar was, had je een stevige verbondenheid met DNS/LDAP/Directory service/Exchange/accounts etc. Maar goed, dat kan op Linux ook. En tegenwoordig ook voor de click-n-gui Windows admin (al ben ik te lang uit die wereld weg, om te weten hoeveel beter dit de afgelopen 10 jaar is geworden). Voor het cloudtijdperk was een join van een UNIX/Linux bak aan een Windows domein nog best modern ;-).

[oliveroms]

Maar als we heel eerlijk moeten zijn,is Microsoft ook een klucht van bijelkaar geraapte dingen. Ja ja, het werkt wel en het is vanuit beheer vast prima. Maar zoveel inconcistency, zeker met oog op teams en de rest. Hoezo de agenda in teams is dezelfde als die van outlook? Zeker in de web variant niet. Het had gewoon dezelfde code kunnen zijn, maar nee, alles weer net irritant inconsistent anders. Instellingen hier gedaan? Dat zijn daar toch echt andere of niet bestaande instellingen.

Maar goed, flagship product dan kijken. Outlook (web) en copilot integratie. 'Kun je de email copy pasten, ik heb geen toegang'. Hoezo, ik heb hem hier open, ik klik in outlook het ai icoontje er zijn nub3 frames open, hoezo kan je het niet zien?!

En laat staan de ellende dat powerpoint (web) is. Net paar kleine dingen irritant anders dan desktop, net paar dingen missende. En dan nog niet sprekende over die ellendige ribbon, die inmiddels ook overvol en dramatisch in gebruik is.

En laat staan bestand opslag, cruciale functie zou je zeggen, maar file sync is niet iets dat Microsoft snapt. Hoezo 2 useres werken aan hetzelfde document? Allebei in de web versie gaat best okee, maar zodra 1 of erger nog, beide de desktop versie gebruiken, is het vrij normaal datvje wijzigen kwijnt raakt, want ja, die andere persoon had ook auto-save aan staan of drukte net op het verkeerde moment op Dave.

Dus ja, werkt oker, en is ENORM ingeburgerd, maar om te zeggen dat het zaligmakende geweldige goed geïntegreerde producten zijn? Nee, absoluut niet. En dat was niet eens erg geweest, als je even vergeet de monopolistische (openxml b v ) praktijken FF verbetert of de miljoenen die er al aan ontwikkeld is de afgelopen 30? Jaar. Al je zoveel geld en moeite in b.v. libreoffice of eurooffice had gestopt had je denk ik een veel beter werkende oplossing gehad.

[kdekker]

Eens. Maar het gebruikers perspectief kan best anders zijn dan het beheerdersperspectief.

[willieverhoef]

Juist azure wordt vaak met commandline tools beheerd. Waarom, omdat het hip is, en omdat je soms een lijstje hebt. Maar Powershell is heel populair voor het beheer in de cloud.

[hfolkers]

Geheimpje, niemand vind het erg als Teams niet meer werkt...
Gisteren nog, Teams meeting, even audio testen, met geen mogelijkheid aan te krijgen (onder win11)... Fedora gestart, teams in webapp, audio werkt als een zonnetje.

Mensen vergeten op alle manieren dat een simpel mailtje met 5 zinnen en een plaatje vele malen effcienter is dan een meeting van een half uur waar het merendeel van de tijd het gaat over het aan de praat krijgen van de apparatuur of het 'hoe deel ik ook al weer een document'

[sympa]

Teams is heel, heel erg matig als meeting-app. Van simpele dingen het gebruik van de schermruimte tot zien wie er spreekt, een overzicht over de deelnemers, weergave van namen. Het houdt niet op kortom. Doe eens "focus on content" ik weet zeker dat de product owner nog steeds lacht om waar die mee is weggekomen.

Maar de mensen denken "als ik geen Team heb dan moet ik weer naar kantoor rijden, Ik moet en zal Teams hebben". Geen idee hoe ze dat voor elkaar hebben gekregen, want Zoom en (zakelijk) WebEx waren de grote spelers.

Oh ja, bundeling, dat was het.

[GeroldM]

Vanwaar die obsessie met Microsoft Teams? Want zo geweldig is die software nu ook weer niet. En de reden waarom het "populair" is geworden, is omdat het was inbegrepen bij een Microsoft 365 abonnement. Waar Microsoft voor op de vingers is getikt en nu dus wel geld moet vragen voor die service.

Ooit eens met 'Element Synapse' gespeeld? Niet moeilijker om op te zetten. Niet moeilijker in gebruik bij de eindgebruiker. Spraak- en beeld gingen ook goed in mijn (beperkte) tests. Delen van bestanden ging ook goed nadat ik het aan mijn Linux file server (met uitgebreid toegangsbeheer) had gekoppeld. Zoeken naar voorgaande berichten/posts ging mijns inziens beter dan in Teams.

Toegegeven, met externe gebruikers heb ik nog niet getest, dus kan er weinig over zeggen. Maar gezien de vorige use-case testresultaten verwacht ik daar geen problemen mee omdat deze software juist voor federatie is ontworpen.

Waarbij ik alleen aan wil geven dat Teams geen hoogstaand product is op zichzelf of in het Microsoft 365 aanbod. Communicatie tussen teamleden, bedrijfsonderdelen en externe clienten is belangrijk, maar MS Teams is echt niet de enige speler of de enige goede speler op dit gebied.

De inhoud van jouw post gaf mij de indruk dat je nog nooit verder hebt gekeken en dat eigenlijk ook niet aan wil beginnen. En dat is OK, whatever floats your boat. Het is echter niet meer dan een mening. Een mening die je tracht te "verkopen" als feit.

[Carrieretijger]

Met de beste bedoelingen in een wereld waar de grootste het meest ingeburgerd is, is dit Microsoft. Technisch gezien is het overstappen voor een particulier aantrekkelijker geworden, maar behalve afhankelijk ervan zijn zit het probleem diep geworteld. Scripts, infrastructuur en het bekende zijn punten die hierin doorslaggevend zijn. Ook de support is beter.

Zelf gebruik ik Linux al een tijdje en het is een prachtige oplossing voor thuis en misschien het MKD, maar een architectuur die al lang en diepgeworteld zit draai je niet zomaar even bij.

Ik denk dat Linux nog een weg te gaan heeft, en ja, het is technisch (vind ik) beter dan Windows. En dan is het niet even een kwestie van even met z'n alle gaan overstappen. Als het erop aankomt moeten systeembeheerders wel leren scripten in Linux en de initiële kosten daaromtrent zijn niet laag.

[Scriptkid]

Zijn linux machines inmiddels goed beheerbaar via remote beheer en volledig dicht te timmeren zodat eindgebruikers alleen dat kunnen wat ze moeten kunnen doen, inc anti virus en data security, want dat was altijd een van de grote struikel blokken. Ik zie dat Endpoint management op linux nog steeds een uitdaging is mede ook apple , zie de release problemen rond golden gate.

[oliveroms]

Prima, maar anders. Geen gpo voor alles. Veel script werk Enzo, dat wel. Denk meer IaaS dan image + policies. Maar de makkelijkste query is denk ik Ubuntu + landscape? Dat is beetje de enterprse oplossing.

[Scriptkid]

Ik kijk even snel op de site van Ubuntu en Enterprise support bieden ze aan voor 150$ per Workstation per jaar,

Dat is dus ook al 1,5 miljoen per jaar per 10K werknemers dus dat begint ook aardig op te lopen,

Daarnaast zie ik dat de provision tool voor ubuntu beheer ook 100K kost,

Even wat aannames want ik ben geen guru op linux nog in gemeente land.

Met 340 gemeentes x 100K = alleen al 34 miljoen

Als elke gemeente dan 100 medewerkers heeft

340.000 * 150 = 5 miljoen, dan zit je totaal al op 40 miljoen en heb je alleen een kale linux.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 29 september 2026 22:05]

[dmantione]

Dat is geen hele productieve vergelijking: Dan neem je aan dat Ubuntu dezelfde support biedt als Microsoft. Je zult naar de inhoud van de support moeten kijken om een prijsvergelijking te kunnen maken. Verder heb je nog de complicatie dat niet alleen Cannonical enterprisesupport kan bieden op Ubuntu, het is immers open-source, dus allerlei partijen kunnen support leveren, in alle kleuren en smaken.

[Bor]

Dat geldt in zekere zin ook bij Microsoft. De partijen gaan dan tussen jou als klant en Microsoft in zitten (en dat heb je dan naast de MS support zelf). Zie het als een soort 2e lijns support. Meestal leveren die bedrijven ook expertise. Het is weinig anders dan bij Linux. Ja daar kunnen support bedrijven ivm het open source karakter zelf de software aanpassen maar dat gebeurt weinig; in feite ga je dan weer over naar maatwerk met alle nadelen van dien.

[Carrieretijger]

Hoe het exact zit met remote moet ik je verschuldigd blijven. De kracht van Linux is dat dit vrij vlot te implanteren is omdat het open source is. Dat dicht timmeren is geen probleem. Ten eerste kun je zonder rootwachtwoord niet veel kwaad aanrichten en ten tweede zijn de quota en rechten nog veel beter af te stellen dan in Windows.

[Scriptkid]

getting close als ik zo zie maar we zijn er nog niet ,

Managing Linux Devices with Microsoft Intune | jorgep.com

en

New features in Microsoft Defender for Endpoint - Microsoft Defender for Endpoint | Microsoft Learn

Heel veel is nog preview wat mainstream is op windows

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 29 september 2026 21:41]

[logix147]

Je kan prima zonder office 365 alleen moet men wel willen. Financieel lijkt het in elk geval verstandig om met Linux door te gaan. Privacy technisch ook. Veiligheid begint nu ook in te zien dat het niet handig is dat ze vanuit de VS alles zouden kunnen in theorie.

Begint langzaam wel te komen dat men losweekt van Microsoft. Kantoor applicaties volgen dan vanzelf wel.

[SPee]

edit:
Zoals hieronder terecht wordt opgemerkt, er is ook nog heel veel software op maat voor gemeentes die dan ook op linux moet werken. belatsingen, persoonsgegevens etc etc

De meeste software kan via een webinterface worden gebruikt. Dus dan is het os onafhankelijk.

[Bor]

Het probleem is vaak niet "de meeste software" maar juist die specifieke dingen (soms maatwerk) die dat niet kunnen (en dat is meer dan je denkt) maar die wel cruciaal zijn voor de bedrijfsprocessen.

[Dan the Man]

Inderdaad. Honderd jaar geleden werd gezegd dat maar drie mensen op de aarde Einsteins relativiteitstheorie hadden begrepen, terwijl dat er inmiddels duizenden zijn. Vermoedelijk zijn er nu drie mensen die weten hoe Windows werkt.

[gooos]

Precies - zie maar eens een volwaardige open source vervanger van Excel te vinden waarbij je niet aan functionaliteit moet inboeten of waarbij je veel formules moet herschrijven.

[kabelmannetje]

Pardon? Natuurlijk kunnen eenvoudige briefjes prima in LO getypt worden. En als rtf/pdf gecommuniceerd worden.

Verder dienen allerlei moderne workflow/templates middels web-interfaces gegenereerd worden. Via een zaaksysteem als ontsluiter.

Dat MSO is echt niet nodig.

[Scribe]

Daar schrik je toch echt wel van, hoop dat de overheid en gemeented snel overstappen naar Linux en dat hun nieuwe NixOS versie een groot succes is. Kan belachelijk veel geld hier bespaard worden, zelfs met hosting, support en ontwikkelkosten meegerekend

[Bor]

Dat zou je denken maar klopt dat wel? Ook Linux is in de praktijk niet gratis. Denk aan onderhoud, inhuur, eventuele support contracten, migraties etc. Ik vraag mij serieus af of met hosting, support en ontwikkelkosten de business case wel zo makkelijk rond komt, zeker voor de eerste jaren.

[CapnCrinkle]

Mwah ik weet niet hoor, maar naar mijn ervaring als software developer, is een complete linux distro van A tot Z bijhouden al aanzienlijk makkelijker dan alleen al de software onderhouden met de zwerm van windows updates.
Zo'n linux distro is dan ook wel een stuk gespecialiseerder en specifieker dan wat MS levert. Wat MS levert is 'voor iedereen' en een zo groot mogelijke doelgroep, waarin werkelijk alle functionaliteiten die bestaan bij elkaar moeten komen.

Het is een totaal onvergelijkbare schaal, en linux is bewezen aanzienlijk stabieler en betrouwbaarder dan Windows, dus je hebt er überhaupt minder onderhoud aan.

Van wat ik gezien heb in de meeste grote organisaties is een Linux switch vooral in het begin vaak wel wat van een gedoe, maar de zeer regelmatige problematiek welke MS met zich meebrengt kost op termijn véél meer dan Linux.

[Blokker_1999]

Er is 1 Windows update per maand, deze wordt elke tweede dinsdag van de maand door Microsoft vrijgegeven en kan vanaf dan vrij in elke onderneming verdeeld worden. Alle andere software? Dat is geen Windows update.

En je complete Linux distro is eenvoudig bij te houden, zolang alles uit de repositories komt en er voor je distributie ook gewoon een repository voor die versie van je OS beschikbaar is. Allemaal niet altijd vanzelfsprekend. Ga je zelf software beginnen downloaden en handmatig installeren is het bijhouden van updates ineens een grotere uitdaging. En dan hebben we het nog niet gehad over software die staat te roepen dat je versies achterloopt maar waarbij je net uit de repo van je distro hebt geinstalleerd, en die hebben niets nieuwer.

De meeste Linux distributies zijn helemaal niet een stuk gespecialiseerder en specifieker. Ik zou zelfs durven zeggen dat ze net het omgekeerde zijn met een veelvoud aan mogelijkheden. Wil je systemd of syv-v-init? Wil je xfree of toch Wayland? KDE/Gnome/Xfce/... . Heb je liever .deb, rpm of toch maar iets waar je alles van source gaat installeren en compileren?

En sinds wanneer is Windows niet stabiel of betrouwbaar? Kunnen we aub de reputatie van decennia terug achterwege laten? Ik zie vandaag ook Windows systemen met uptime van meer dan een jaar. Niet gezond, maar ze staan gelukkig goed geisoleerd.

Minder onderhoud? Ook niet echt. Ook je Linux moet je bijgewerkt houden. En daar zij net elke dag met updates kunnen komen heb je er net meer werk aan. Want zelfs als je je hele systeem niet moet herstarten moet je in de basis wel alles herstarten wat is bijgewerkt of ermee in aanraking komt.

En ik ken niet veel grote organisaties die de switch naar Linux maken voor endpoints, net omdat het een stuk moeilijker centraal te beheren is. Als ik naar MDM tools kijk dan is er veel mogelijk voor Windows, ook voor macOS maar Linux? Das nog altijd een ondergeschoven kindje in de meeste MDM oplossingen.

[CapnCrinkle]

1 cumulatieve windows update per maand* Wat ze gedaan hebben (het bundelen van updates), precies omdat het er zoveel zijn.
Dat vind ik wel een nogal belangrijk onderscheid.

Betreft die repositories, packages en distributie hebben we het hier natuurlijk wel over specifiek NixOS en die is daar juist op gemaakt. Dat is het hele idee achter NixOS geweest.
Wat je zegt is niet helemaal onwaar, maar laten we wel focussen op de gegeven context van OP wat NixOS was en niet willekeurige Linux distros die toevallig zuigen.

En sinds wanneer is Windows niet stabiel of betrouwbaar? Kunnen we aub de reputatie van decennia terug achterwege laten?

Waar heb je mij horen praten over 'decennia terug'?
Hier even een lijstje van niet alle, maar willekeurig gekozen problemen sinds oktober 2025, als direct gevolg van windows updates (en dus niet software packages), en dit is dus, nogmaals, niet eens de hele lijst:

• KB5066835 - Muis en toetsenborden werkten niet meer in recovery
• KB5066835 - Problemen met identificatie via smartcards
• KB5065789 - IIS begon random verbindingen te weigeren waardoor serverapplicaties niet konden werken; Problemen met DRM wat opname en afspeelproblemen gaf, freezes en zwart beeld specifiek rondom DRM gerelateerde zaken zoals DVD, streams en dat soort zaken.
• KB5067036 - Taakbeheer kon niet worden afgesloten als proces
• KB5074109 - Iedere willekeurige app liep vast als ze contact probeerden te maken met 'de cloud' (Outlook, onedrive, dropbox, etc)
• KB5074109 - Random authenticatie issues via azure, office 365 en alle gerelateerde MS services
• KB5079473 - Authenticatie problemen met Microsoft accounts (bij alle MS services)
• KB5121003 - Het niet meer kunnen starten van Outlook of Teams op bepaalde systemen
• KB5120998 - Explorer crashes, black screens, desktops werden niet meer geladen
• KB5124008 - Remote desktop gesloopt, vastlopende explorer, windows update, etc
• KB5124008 - Hyper-V/WSL verdwenen of ontoegankelijk
• KB5124008 - Bepaalde audio devices stopten met werken
• KB5124008 - Verlies van toegang tot active directories
• Meerdere updates: - bitlocker gesloopt waardoor je alles kwijt was wegens een bitlocker lock-screen die je (na sommige updates) niet meer kon recoveren
• KB5065426 - bitlocker recovery loop, evenals KB5083769

Om er maar een paar te benoemen in recente tijden, hé.
Windows is zeer zeker stabieler geworden met de jaren (ik kan mij de 'windows server 2000 R2' of whatever tijden ook nog wel herinneren hoor. Dat is inderdaad niet meer zo gelukkig. Maar 'stabiel', met dit concrete lijstje van enkel de afgelopen 10 maanden ish?

Betreft het linux bijgewerkt houden; Wederom wordt er volgens mij bij specifiek NixOS juist gefocust op LTE packages...? En to be fair; Een linux systeem herstarten duurt meestal ~5 seconden. Een windows systeem herstarten duurt gauw 10 minuten en dan moet hij nog steeds van alles inladen :P

Maar ja, niet veel grote organisaties stappen over, en daar zijn natuurlijk redenen voor. Maar gezien het niveau waar linux zat en nu naartoe gaat is daar nogal wat verandering in. Het is maar net vanuit welk perspectief je het bekijkt, maar de groei van Linux is, vanuit het perspectief van Linux, natuurlijk een absolute aardverschuiving. Dit brengt op zijn beurt weer veel meer interesse, meer active development en meer standaardisering met zich mee. Sowieso is het linux van nu ook al bijna niet meer te vergelijken met nog maar 10 jaar geleden.

Waar jij zegt "Kunnen we aub de reputatie van decennia terug achterwege laten?" kan de linux kant dit net zo goed tegen jou zeggen, vind je ook niet?

[Bor]

Een Windows systeem herstarten duurt op een normaal modern systeem echt geen 10 minuten. Het gemiddelde Linux systeem is hier niet in 5 seconden klaar. Je overdrijft en trekt de zaken uit verband.

Aan de ene kant probeer je de discussie op Linux als distributie te houden (en zelfs dat beperk je dan weer het liefst tot NixOS) om aan de andere kant steeds de doelpalen te verschuiven naar bv Azure, client applicaties als Teams, (server) functionaliteit als IIS etc.

Beide OSsen hebben hun voor- en nadelen maar laten we de discussie wel gelijk houden svp.

[CapnCrinkle]

Ik hou de discussie op exact de benoemde onderdelen. Ik heb al eerder gevraagd hoe ik precies afweek van de gegeven contexten waar wij op reageren en daar gaf je geen antwoord op, maar hier haal je het wel weer opnieuw aan.

De comment van de OP waaronder wij nu spreken ging expliciet over NixOS en de afhankelijkheid van MS. Het artikel gaat over MS diensten, niet enkel het OS.

Dus het gaat hier over een eventuele overstap en dat is dus de hele MS servicelijst van onze gemeenten en de eventuele voordelen en nadelen van zo'n overstap.

Hoe is dat volgens jou 'uit verband'?

Als je argumenten geeft zoals dat de complete suite moeilijk te vervangen is met non-MS diensten, is dat iets wat prima in deze discussie zou passen en waar het ook over gaat, toch? Als je de complete MS suite opeens plat wil slaan naar een linux vs windows discussie, ben je zelf juist het onderwerp aan het minimaliseren. Daarom vind ik jouw claim dat ik alles 'uit verband trek' oneerlijk en onterecht.

[CrazyBernie]

De meeste van deze KB's hebben geen brede impact gehad op alle ongeveer 1.4 miljard gebruikers en devices die windows iedere dag draaien. De praktijk is gewoon dat een windows machine die goed beheerd en onderhouden wordt vrijwel dezelfde stabiliteit heeft als andere gelijksoortige machines of gezien de hoeveelheid krap die windows users inherent mogen doen ze het vaak beter zelfs beter doen dan linux of osx waar de gebruiker gewoon minder kan, minder vaak wordt aangevallen etc.

[segil]

En wat was de impact van al die patches? Miljoenen systemen wereldwijd? Enkele duizenden? Ik weet niet waar je je informatie vandaan haalt. Als het alleen Tweakers is, dan is dat nogal een vertekenend beeld. Ze posten voornamelijk Windows nieuws, nauwelijks Linux nieuws. Gevolg is dat het lijkt alsof het allemaal drama is. Terwijl andere OS-en tuurlijk net zo goed issues kunnen hebben met patches.

Over patches gesproken, ik draai thuis Zorin OS en Fedora. Zorin OS moet ik gemiddeld 2-3x week updaten en als ik pech heb, ook 2-3x per week rebooten. Fedora heeft 1 grote update, die wordt geïnstalleerd na een reboot, wat enige tijd kost. In beide gevallen durf ik te stellen dat het update proces onder deze 2 Linux smaken minstens even tijd kost als mijn Windows systeem, dan slechts 1x per maand moet worden herstart.
Tot zover de illusie van Linux gebruikers dat Linux nooit herstart hoeven te worden bij het patchen.

[Reactie gewijzigd door segil op 30 september 2026 07:42]

[Bor]

Mwah ik weet niet hoor, maar naar mijn ervaring als software developer, is een complete linux distro van A tot Z bijhouden al aanzienlijk makkelijker dan alleen al de software onderhouden met de zwerm van windows updates.

Een doorsnede Linux distributie kent doorgaans een minstens evengrote aantal patches. Daar zit echt weinig verschil.

Het is een totaal onvergelijkbare schaal, en linux is bewezen aanzienlijk stabieler en betrouwbaarder dan Windows, dus je hebt er überhaupt minder onderhoud aan.

Is dit niet behoorlijk achterhaald? Afgaande op dagelijks gebruik van zowel Windows als Linux (met een grote populatie) onderschrijf ik dit in 2026 echt niet meer.

Van wat ik gezien heb in de meeste grote organisaties is een Linux switch vooral in het begin vaak wel wat van een gedoe, maar de zeer regelmatige problematiek welke MS met zich meebrengt kost op termijn véél meer dan Linux.

Die problematiek verschuift vervolgens naar een ander platform. Linux (en dat zeg ik al Linux user) is ook niet zonder problemen. Nog los van de switch wat inderdaad (meer dan) een wel wat gedoe zal zijn loop je daarna ook nog veelal tegen issues aan. Denk bv aan het lastiger krijgen van support (ook vanuit 3e partijen), het veelal gebrek aan integratie bij oplossingen, het soms "net even ander werken" dan Microsoft software (neem alleen Office maar als voorbeeld), afhankelijkheden van software dat al in gebruik is etc etc.

[Reactie gewijzigd door Bor op 29 september 2026 18:01]

[Zerokuni]

Ik wil aan dit draadje nog even toevoegen dat ALS gemeenten en andere overheidsinstanties overgaan op Linux, ik hoop dat het Rijk een distro kiest die alle gemeenten dan moeten gebruiken. Anders krijg je 15 verschillende distros in overheidsland.

Het voordeel van 1 distro ligt in het kort in efficiëntie, kennisdeling, arbeidsmarkt, eenduidige security en compliance, maar ook makkelijker voor leveranciers.

Nederland kennende laten we dit over aan “de markt” en krijgen we wel 15 verschillende distros. Tenzij wat overheidsinstanties hierin op eigen initiatief samen gaan optrekken. Van de VNG verwacht ik hierin niets. Klinkt pessimistisch, is het wellicht ook, maar ik ga al langer mee in gemeenteland.

[HanBeert]

Laat ze beginnen met 1 standaard website ipv elke gemeente op zijn eigen manier. Kunnen ze daarna naar de werkplekken kijken

[tweakuwe]

Waarom verplichten? Je kan prima aanbod gestuurd de meeste gemeenten wel op één lijn krijgen. Maar als een gemeente om wat voor reden dan ook een andere distro nodig heeft voor iets, waarom dat verbieden met je distro gebod?

Nog los van dat dat helemaal geen bevoegdheid van de rijksoverheid is.

[CapnCrinkle]

Een doorsnede Linux distributie kent doorgaans een minstens evengrote aantal patches. Daar zit echt weinig verschil.

Windows 10 + 11 + office 365 + Azure.

En is NixOS een 'doorsnee' linux distro? Het is geen Ubuntu. Je hebt mogelijk een punt als je alle afzonderlijke package updates bij elkaar optelt, maar bij een gecentraliseerde overheids OS wil je natuurlijk juist zo min mogelijk packages. NixOS is letterlijk speciaal gemaakt om ongebruikte packages niet meer te hoeven managen.
Tevens brengen ze bij Linux distros over het algemeen iedere patch direct uit. Microsoft doet juist "cumulatieve updates" omdat je anders 10 updates per dag hebt. Die mag je als één update tellen, maar het zijn er feitelijk een stuk meer natuurlijk. En windows updates zijn over het algemeen aanzienlijk groter, systeem-omgooiender, etc. Daarnaast hoef je de linux package updates zelden direct uit te voeren.
Helaas zijn dit heel erg moeilijk te vergelijken dingen zonder er enorm diep in te duiken, maar het lijkt erop dat NixOS zo'n 150-300 security-related CVE's heeft gehad met de laatste release, tegenover 600-900 van Microsoft voor Windows 11 25H2, om toch een idee te geven.

NixOS heeft ook grote voordelen zoals systeemgeneraties en declaratieve configuratie. Dat is iets wat nogal ontbreekt bij MS. Windows is echt wel verbeterd, maar hele serieuze problemen zoals dat je opeens al je files kwijt bent na een windows update of opeens locked out bent met een encrypted disk waarvan iemand de access is kwijtgeraakt zijn zaken die écht niet snel gebeuren bij linux distros.

En betreft support enzo, lijkt het mij dat je voor 185 miljoen per jaar, best wel wat support kunt funden, jou niet? Support welke na een korte periode waarschijnlijk juist minder nodig is, overigens. Die supportkosten zijn voor MS natuurlijk juist hét verdienmodel. Neem dat weg en de kosten liggen extreem veel lager.

En betreft het vervangen van MS in de workflows? Mwah.
Het gaat dan meestal om zaken als word, outlook en soms excel. Die zijn allemaal behoorlijk makkelijk te vervangen. Sterker nog, mijn software doet dit ook in het bedrijfsleven en mijn klanten stappen steeds meer van Microsoft af omdat ze het simpelweg niet meer nodig hebben... Dat gaat bijna autonoom. Het enige waar we dan vaak écht tegenaan lopen, is de sharepoint. Dat is gewoon iets wat heel groot en complex is en met MS vaak makkelijk geregeld is, vooral met azure nu... Maar daar zijn natuurlijk ongelofelijk veel alternatieven voor. Ik zou wel stellen dat dit het grootste struikelpunt is, maar sharepoint wordt ook zo ongeveer het meest misbruikt, dus wat dat betreft is vaak een softwarepakket welke expliciet zaken afhandelt die het moet afhandelen, ook veel sterker en vooral als je het hebt over vertrouwelijke informatie, AVG, etc.

[Bor]

Windows 10 + 11 + office 365 + Azure.

Hier verbreed je de discussie behoorlijk door o.a de Office omgeving (met M365 volledig automatisch gepatched doorgaans) en zelfs Azure (waar je complete virtuele datacentra kan opbouwen, zelf incl Linux oplossingen) er bij te betrekken om vervolgens de vergelijking te maken NixOS wat in feite niet meer is dan een Linux distributie. Om je punt kracht bij te zetten neem je ook nog even Windows 10 mee; Standard support for Windows 10 ended on October 14, 2025.

Dit is toch een compleet scheve vergelijking zo?

[Reactie gewijzigd door Bor op 29 september 2026 18:32]

[CapnCrinkle]

Vind je?

Dit verhaal ging toch om de afhankelijkheid en kosten die gemaakt worden aan MS? Al deze zaken vallen daar toch eigenlijk onder?

En wat je zegt over Azure klopt, maar Azure is tegenwoordig toch de onderliggende architectuur voor heel veel Microsoft producten, waaronder 365 en sharepoint en wat vroeger access ofzoiets was, dus al die zaken vallen toch onder Azure omdat ze daarop draaien? Of heb ik dat verkeerd?
Mij lijkt het dat al deze zaken relevant zijn bij de infrastructuur bij het gebruik van Microsoft diensten. En dat zal ook inclusief consultants zijn die overal rondrennen voor 280 euro per uur...

[segil]

ik krijg het idee dat je niet een idee hebt van wat Microsoft 365 en Azure is. Is niet erg, maar je roept nu wel dingen die niet echt kloppen. Azure heeft vrij weinig van doen met de client OS stack.

En ik wou dat ik 280 euro per uur zou verdienen. Helaas is dat een STUK lager.

[CapnCrinkle]

Dit soort reacties vind ik nou altijd zo jammer... je roept wel dat wat ik zeg "niet klopt" maar niet wat/waarom het niet zou kloppen?

Ik heb al een tijd niet meer met MS gewerkt, dus zei wat uit geheugen maar nu heb ik het opgezocht.

Azure is Microsofts cloud platform en office 365, sharepoint, en andere softwarepakketten die voorheen hun compleet eigen architectuur en infrastructuur hadden, draaien nu allemaal op azure en hebben er ook afhankelijkheden in voor alles cloud. Staat op de website van MS zelf. Als er problemen zijn met Azure, werken jouw sharepoint, outlook etc allemaal niet meer.

Ik ben dus benieuwd wat je dan bedoelt met dat wat ik zeg niet klopt, want azure kapoet = jouw softwarepakketten kapoet

[segil]

We hadden het toch over het patchen van een client OS? Daar heeft Azure niets mee van doen. En ook al schaar je cloud diensten tot software dat op een client gebruikt wordt, dan heb je het patchen daarvan niet zelf in de hand, want dat doet de cloud provider. Dus dat hoef je zelf als beheerder niet bij te houden. Maar dat is alleen maar als je cloud software ook rekent tot de client os. En dat geldt onder Linux net zo goed, als je gebruik maakt van bijvoorbeeld dropbox of spotify of github.com of weet ik veel welke cloud dienst.

[CapnCrinkle]

Ik begrijp niet waarom iedereen steeds weer terugkomt op het zo klein mogelijk maken in de vorm van de client OS terwijl we hier in de context zitten van de complete MS workflow vervangen, niet enkel de OS zelf. Ik vind het hier dubbel kwalijk gezien je het net zelf nog over 365 hebt in je eerdere comment en nu dus opeens doet alsof het enkel over de OS gaat.
Windows of Linux 1 op 1 vergelijken heeft toch totaal geen meerwaarde? Het gaat juist om de software die nodig is voor gemeenten etc. Alsof het daarin een worst uitmaakt welke OS ze gebruiken om die progamma's op te starten?

En je vergelijking met 'bijvoorbeeld' dropbox, spotify etc vind ik niet erg sterk eerlijk gezegd.
Spotify is niet relevant voor de workflow. Als Spotify eruit ligt kan een gemeente niet opeens z'n werk niet meer doen.
Dropbox is een redelijke vergelijking wat dat betreft, maar zelfs dan heb je met Dropbox dus éen service en werkt op dat moment b.v. de rest wel. MS heeft wat dat betreft een enorme single point of failure die, zoals ik in mijn eerdere comment al aanhaalde, bij meerdere windows updates gebroken is geweest.
Als Azure problemen heeft, kun je in sommige situaties niet eens meer inloggen op je werkpc, laat staan werk uitvoeren...
Wat GitHub hiermee te maken heeft weet ik al helemaal niet.

[segil]

waar heb je het nou allemaal over? De oorspronkelijke discussie tussen jou en Bor ging toch over client OS patchen? Jij hebt het over NixOS en je brengt zelf Windows 10 + 11 + office 365 + Azure erbij in een eerdere post, waarbij je wat dingen zegt over Azure waarop ik reageerde. Vervolgens gaat je aan dat als een Azure / M365 product niet werkt, dat invloed heeft op de software. Waarop ik vraag wat dat de maken heeft met het patchen van de client. En geef ik als voorbeelden dat er ook andere cloud diensten zijn die offline kunnen gaan.

[CapnCrinkle]

Nee, de discussie tussen mij en Bor ging over een reactie om van de MS services naar NixOS te switchen en of dat wel/niet kostenbesparend ging zijn. Dat ging om "afstappen van MS" en niet "afstappen van windows" specifiek. Het ging om alles MS related.

En ik vind het ook wat vals als je gaat lopen stellen dat azure en 365 niet meetellen in een geheel waar één issue in één van deze pakketten, het complete geheel dus plat kan leggen. Als dit losse leveranciers zijn kan dat per onderdeel misschien nog gebeuren maar niet globaal.

Er zijn hier meerdere onderwerpen door elkaar geraakt omdat meerdere mensen verschillende onderwerpen aansneden, maar Bor is in principe degene die nu al 2 keer heeft gesteld dat het om "linux als OS vs Windows als OS" ging en ik was het daar fundamenteel al niet mee eens, vanaf mijn allereerste reactie. Hij wilde dit er van maken, maar dat is nooit een afgesproken context geweest. Ik heb ook op ieder van deze reacties gereageerd met waar deze vandaan haalde dat de context linux als OS vs Windows als OS zou zijn, en daar heb ik dan ook 0 reactie op ontvangen, terwijl ik dat op andere dingen weer wél heb gehad.

Dat is het lastige dan ook van online platformdiscussies waarbij iedereen kan inspringen. Iedereen heeft net een andere angle en dan blijft het maar verschuiven. Maar het ging hier volgens mij vanaf het artikel tot de comment waar wij beiden op reageerden toch echt over het vervangen van MS in Nederlandse gemeenten/regering, niet om Windows an sich.

[segil]

helder! Bedankt voor de toelichting

Dan praten we inderdaad een beetje langs elkaar heen.

in een andere reactie (onder 1 van jouw comments) kaartte ik aan dat ik me aanvraag hoe en op welke manier de volledige MS stack vervangen zou kunnen worden. Dan heb ik het niet alleen over het OS, maar zaken als M365, security, identity governance, data governance, cloud computing, etc. Ik ben benieuwd hoeveel verschillende tooling en levanciers er nodig is om dat te bewerkstelligen.

segil in 'Nederlandse gemeenten betaalden in 2025 185 miljoen euro voor Microsoft-diensten'

[Reactie gewijzigd door segil op 30 september 2026 17:13]

[Sandor_Clegane]

Alleen al de kwaliteit van Windows updates de laatste tijd spreekt dit tegen.

Gewoon al het niet naar de pijpen te hoeven dansen van een multinational die je voor elke cent wil uitknijpen is het het geld al waard. Neem ik nog niet eens alle andere voordelen mee.

Net als met thuiswerken, het kon allang.

[GeroldM]

Gebruik je Linux met of zonder GUI? De distro's met GUI die moet je inderdaad vaker herstarten, vergelijkbaar met Windows...waarvoor nooit 'out-of-band'-updates worden uitgebracht na een problematische maandelijkse patch-ronde.

Ik gebruik voornamelijk Linux distro's die standaard zonder GUI worden geleverd. En deze hoeven bijna nooit te herstarten na het updaten (behalve bij een kernel-update). En met AI is het belangrijker om beheersconcepten goed door te hebben en hoe deze het best passen in jouw (bedrijfs)omgeving. Met AI is het onderliggende besturingssysteem veel minder van belang geworden. Zelfs het belang van een GUI is gereduceerd, als je je beheersactie goed kunt verwoorden voor de "prompters" onder ons of een taak duidelijk en bondig kan omschrijven (en verifieren met happy-flow en sad-flows testen) voor de "agenteers" onder ons.

Kortom, als er een goed moment is om jezelf los te weken van Microsoft, dan lijkt me dat nu te zijn. Laat AI maar uitleggen hoe beheersconcepten van Windows net zo goed of beter kunnen worden toegepast in het Linux eco-systeem. Schiet je als persoon ook nog wat mee op.

[willieverhoef]

Iedere thuis PC krijgt iedere maand patches, en wel zonder systeem beheerder. Het zijn de beheerders die het lastig maken, uitstellen en het willen managen.

[Blokker_1999]

We managen wel met reden. Als je heel de firma op patch tuesday gaat updaten en er zit dan een fout in de patch die ervoor zorgt dat niemand nog kan werken, dan ga je het mogen uitleggen bij de directie. Daarom dat je een gefaseerde uitrol doet.

[CasGas]

Ons doel is dan ook om het mensen zo lastig mogelijk te maken, niet werkbaar of veilig uiteraard

[Honytawk]

De expertise nodig om dat allemaal te configureren zal al dicht in de buurt komen van die 185 miljoen.

Hoeveel kost een Linux expert? Makkelijk 6000€ per maand.
Daarmee kunnen we er 2600 inhuren.Gaat dit wel genoeg zijn voor het aantal gemeenten die er zijn?

[tw_gotcha]

sorry, maar dit is toch echt een typische IT reactie.
Het gaat helemaal niet om windows, en een overstap naar linux zal prima gaan. Het gaat om office en alle onderdelen daarvan die iedereen gebruikt. En iedereen moet dan leren nieuwe systemen te gebruiken, wat vele maanden en frustratie gaat kosten met veel ellende voor de inwoners van een gemeente waar nu ineens niks meer werkt.
Die linux experts van jou kunnen helemaal niet aan de gemiddelde ambtenaar uitleggen hoe ze hun werk moeten ombouwen naar alternatieven voor office en welke knoppen ze binnen dat alternatief moeten gebruiken om toch een docx of xlsx te produceren (als dat al kan).

[tedvg]

Ik wordt als ambtenaar een beetje moe van die typische "de gemiddelde ambtenaar zit met zijn/haar handen in het haar" reactie.
Ik weet nog dat office die ribbon-interface kreeg. Dat was écht een heel ander concept dan de ouderwetse menuutjes. Die stond er van de één op de andere dag op je werkplek en heel office werkte anders. Ik heb nog nooit zóveel gescheld gehoord. "Ik kan niks meer vinden", "Dit is helemaal niks", "Kan dit uit?".

Niemand kreeg cursus, zoek het maar uit. Na twee weken verstomde het gescheld en na een maand wist niemand beter. En nee, dat was echt niet omdat ribbon zo goed in elkaar zat. Het was gewoon gewenning.

Overgaan op een ander officesysteem gaat hetzelfde. En natuurlijk zijn er mensen die achterblijven en die moeten meegenomen worden. Maar om steeds dat beeld te schetsen dat ambtenaren domme mensen zijn die nergens aan kunnen wennen en dat alles stilvalt is simpelweg niet waar.

Ik ben blij met alle onderzoeken naar een soevereine werkplek en het budget dat nu naar Microsoft gaat zou ik liever hierin steken.

[REDSD]

helemaal mee eens, het is een veronderstelling die vaak leeft bij de inkopende partij van de software en gevoed wordt door de verkopende partij.

Maar als die zelfde partij zoals MS of SAP de boel helemaal om gooit is het opeens een veel minder groot problemen, ook al kan dat ook voor problemen zorgen in de keten.

Gemak wordt verkozen boven zelfstandigheid en autonomie en dat is een keuze die ons in de toekomst waarschijnlijk veel gaat kosten.

[Cergorach]

Niemand kreeg cursus, zoek het maar uit. Na twee weken verstomde het gescheld en na een maand wist niemand beter. En nee, dat was echt niet omdat ribbon zo goed in elkaar zat. Het was gewoon gewenning.

Je vergeet een overspannen servicedesk afdeling!

Ja de Ribbon is een goed voorbeeld, maar dat heeft echt wel een langer staartje gehad dan twee weken, hoogstens dat men na twee weken uitgeraasd was. Maar de productiviteit heeft daar veel langer onder geleden, maar je had geen andere keuze behalve uitstel van executie.

Maar dat was enkel de Ribbon in Office, stel je nu voor dat dit gebeurt op elk vlak. En vergeet niet dat de Ribbon niets deed met de functionaliteit van Office, de GUI elementen staan op een andere plek. Met een ander office pakket is het niet alleen zoeken naar de GUI elementen, maar ook naar de functionaliteit en wennen/accepteren van andere workflows. Dit is niet alleen een issue met een migratie naar een ander Office pakket, maar ook bv. met een migratie naar Office 365, One Drive, SharePoint, etc. Dat douw je een gebruiker ook niet in 1x door z'n strot, als je dat wel probeert ga je heel veel problemen ondervinden, worst case je hele migratie mislukt en je kan een andere job gaan zoeken.

En niet elke gemeente medewerker is hetzelfde, net zoals elke organisatie. Maar ik heb veel horror verhalen gehoord over gemeentelijke IT afdelingen over de laatste 30 jaar, in allerlei plaatsen. Vergeet niet dat het niet alleen de gemeentelijke kantoormedewerker over moet, maar ook de IT medewerkers. Een bedrijfs specifieke applicatie heeft MS SQL nodig, tegenwoordig kan MS SQL op Linux draaien, maar ik hoor menig Linux beheerder zeggen "Liever niet!". Terwijl ze geen issues hebben met MySQL, PostgreSQL, etc. En er zijn zeker Windows beheerders die thuis zijn in Linux, maar verre van allemaal.

De realisatie moet er zijn dat een soevereine werkplek geld kost, veel geld, meer dan wat je MS betaald, veel meer. Als je like for like gaat uitrollen...

[Bor]

Het gaat helemaal niet om windows, en een overstap naar linux zal prima gaan. Het gaat om office en alle onderdelen daarvan die iedereen gebruikt.

Het gaat ook om Windows gezien dat de basis laag is waarop o.a. proprietary software draait dat veelal niet makkelijk te porten is naar bv Linux. Naast Office gebruikt men bij de gemeenten meer software. Je zal een oplossing moeten bieden voor het gehele pakket wanneer je de onderlaag (het OS) vervangt.

[tw_gotcha]

daar heb je helemaal gelijk in. Heel veel tweakers hier hebben de reactie, gewoon even overstappen op linux. Alsof je er met een kale ubuntu installatie bent. Tenslotte wil je ook dat je persoonsgegevens blijven kloppen op het moment dat je een neiuw paspoort aanvraagt en dat er niet wat fout gaat in de bestanduitwisseling of zo.

[Bor]

Het OS zelf zal denk ik zelfs het grote issue niet zijn; het zijn veelal de applicaties die een uitdaging zijn; denk bv aan maatwerk, macro's en andere zaken die veelal ontworpen zijn om op Windows te draaien.

[EnigmA-X]

Echt geleuter. De gemiddelde gemeente heeft veel verschillende software in gebruik naast office. Bijvoorbeeld uit de koker van Centric. Dat is grotendeels gebaseerd op Windows/Citrix combinatie. Daarnaast is het niet alleen software voor kantoormedewerkers. Iedere gemeente heeft een veelheid aan functies en dus ook behoefte. En nee, het is niet allemaal webbased.

De gedachte: dat porten we wel ff… is imho naief en waarschijnlijk nog veel kostbaarder dan doormodderen. Iets met politiek, termijnen, verkiezingen en verschillende inzichten.

[Znorkus]

Maar hoeveel van die Amsterdamse ambtenaren gebruiken de lokale desktopversies van word en excel? Ik gok dat een heel fors deel alles via de browser doet.

[scholtnp]

2600 experts verdelen over 334 gemeenten betekend dus 7.8 expert per gemeente. Daar kun je best wel veel mee doen.

Maar het grootste gedeelte van het werk is toch eerst de transitie begeleiden. Daarna wordt het eenvoudiger.

[wiseger]

Eh nee, je moet de boel ook hosten en onderhouden. Er zijn 200.000 gemeente ambtenaren die Office 365 gebruiken. Wat denk je dat 200.000 desktop versies van een vervanger kost aan hosting en onderhoud?

[rcdbee89]

Ja en verder draaien de diensten dan op lucht, of zullen er toch een paar servertjes online moeten zijn ?

[Cergorach]

En als je dat nu allemaal redundant moet gaan aanschaffen gaat daar ook een stevig prijskaartje aan hangen in het huidige hardware landschap.

Ik gok dat je dan ook direct af wil van VMware en over wil stappen naar iets als Proxmox voor je virtualisatie, etc., etc.

[Coffee]

Alsof die 185 miljoen alleen over kennis gaat? Die 2600 experts leveren niet automatisch redundante en veilige infrastructuur. Met die 2600 experts heb je alleen nog experts, en geen hardware, processen, servers, shares, software licenties voor wat opensource onvoorkomelijk niet kan oplossen, etc. Dat komt er nog bij? Reken maar met gemak het dubbele tot vier dubbele.

[hamsteg]

Is helemaal niet relevant. Er zijn genoeg onderzoeken die aantonen dat kosten ongeveer gelijk zijn, iets voordeliger in het voordeel van Linux door het langer kunnen gebruiken van hardware.

Het grootste voordeel ligt keihard en overduidelijk in de autonomie. Volgens mij is dit het belangrijkste argument en is het onderliggende OS & applicaties eigenlijk veel minder relevant.

[Reactie gewijzigd door hamsteg op 29 september 2026 20:03]

[PolarBear]

Stel je gaat Office 365 vervangen. Je kan het over de kwaliteit hebben tov open source. Maar bij Microsoft het je 24/7 monitoring, patching, security teams die de infra in de gaten houden, redundancy. En bij elk van die zaken kan je kanttekeningen maken, maar dat vervang je niet met enkel een Linux exper.

[EnigmA-X]

Waar denk je er precies 2600 te gaan vinden? Dat lijkt me de eerste uitdaging.

[cdwave]

Dat onderhoud en support zul je ook voor Microsoft producten nodig hebben. Wat je niet meer hebt is de best wel flinke licentiekosten per gebruiker. En aangezien veel grote organisaties volledig op Linux draaien, en Linux admins van huis uit extreem lui zijn en alles automatiseren, zou dat minstens zo makkelijk weer in het voordeel van Linux kunnen uitvallen.

Onderzoeken naar dit soort "business cases" worden doorgaans door de eigen, bestaande IT afdeling gedaan, die niets anders kennen dan wat ze al gebruiken, en die komen dus ook tot de voor de hand liggende conclusies.

[Bor]

En aangezien veel grote organisaties volledig op Linux draaien, en Linux admins van huis uit extreem lui zijn en alles automatiseren, zou dat minstens zo makkelijk weer in het voordeel van Linux kunnen uitvallen.

Ik lees veel aannames en onderbuikgevoelens. Ook vele Windows beheerders automatiseren natuurlijk in grote mate. Microsoft heeft er hele script talen als Powershell voor ontwikkeld bijvoorbeeld.

Onderzoeken naar dit soort "business cases" worden doorgaans door de eigen, bestaande IT afdeling gedaan, die niets anders kennen dan wat ze al gebruiken, en die komen dus ook tot de voor de hand liggende conclusies.

Doorgaan niet hoor. Welke gemeentelijke ambtenaar zal dit moeten doen? Onderzoeken naar dit soort business cases worden doorgaans uitbesteed aan gespecialiseerde adviesbureau's.

[cdwave]

[...]Ik lees veel aannames en onderbuikgevoelens. Ook vele Windows beheerders automatiseren natuurlijk in grote mate. Microsoft heeft er hele script talen als Powershell voor ontwikkeld bijvoorbeeld.

Mja, Posix systemen hadden al vanaf hun wieg de shell. Die van MS is altijd ver achtergebleven qua scripting, dus ze moesten wel iets.

[...] Doorgaan niet hoor. Welke gemeentelijke ambtenaar zal dit moeten doen? Onderzoeken naar dit soort business cases worden doorgaans uitbesteed aan gespecialiseerde adviesbureau's.

Ik kan me nou niets voorstellen bij een "adviesbureau" in deze context. 't Is allemaal koffiedik kijken, want als de gemeente niet eens weet wat ze nou aan licenties betalen, kun je ook niet verwachten dat ze met een zinnige lijst met requirements ofzo op de proppen gaan komen.

Wat we nodig hebben is een gemeente met ballen, waar de raad gewoon zegt: "We gaan om". Gewoon doorbijten, en dan na een jaar of vier eens de balans opmaken. Erover discussiëren op een website zet geen zoden aan de dijk.

[Cergorach]

Ik kan me nou niets voorstellen bij een "adviesbureau" in deze context. 't Is allemaal koffiedik kijken, want als de gemeente niet eens weet wat ze nou aan licenties betalen, kun je ook niet verwachten dat ze met een zinnige lijst met requirements ofzo op de proppen gaan komen.

Als een leverancier het goed aanpakt dan gaan deze aan de slag met de bestaande documentatie van de omgeving en als die er niet is of incompleet is maken ze die.

Het issue met interne IT is dat men geen duidelijk beeld heb van wat alles kost en dan doel ik voornamelijk op de kosten van het personeel. Men kijkt meestal alleen puur naar licentie kosten en hardware kosten en men doet te makkelijk over hoeveel een systeem daadwerkelijk kost aan FTE.

Ik heb heel wat jaartjes Office/Micorosft 365 uitgerold en gemigreerd en daarbij de kosten berekeningen gemaakt, deze waren over het algemeen (99%+) goedkoper dan alles zelf hosten. Natuurlijk gaan mensen dan roepen, maar jij zit in de Windows tak en jij verdient aan MS. Ja dat klopt, maar niet omdat ik het nu zo leuk vind, dat is pure pragmatisme. Ik zou namelijk veel meer verdienen als ik MS er geheel uit zou snijden en alleen Linux zou 'verkopen'... Ben al ~25 jaar bezig met Linux, maar zelfs nu is het imho geen goede kosten/baten verhouding. En de enige reden dat de overheid hiermee bezig is is omdat ze geen andere keuze meer hebben. Er is licht op de Linux/open-source horizon, maar we zijn er nog lang niet! Ga maar eens een compleet like-for-like omgeving opzetten met alleen maar open-source software en eentje die daadwerkelijk schaalt naar 1000+ gebruikers (en niet in theorie, maar daadwerkelijk in de praktijk).

[cdwave]

[...]

..., deze waren over het algemeen (99%+) goedkoper dan alles zelf hosten....

Dat heeft toch niks met Linux of Microsoft te maken? Uitbesteden van hosting staat bij mijn weten helemaal los van welk OS je draait. Daarmee trek je de hele business case krom, want je gaat appels met peren vergelijken.

[Cergorach]

Is er een leverancier (hosted door leverancier) die het open-source/linux equivalent levert van Microsoft 365 (hosted door MS)? Nee, vandaar dat het zelf hosten kost veel meer wel belangrijk is in de discussie, dit is immers waarom het gros is overgestapt naar een MS M365 oplossing.

[cdwave]

Daar zit nou net het probleem. In plaats van te zoeken naar wat de gemeente (of het bedrijf) echt nodig heeft, wordt er gezocht naar een 1-op-1 vervanging van de MS producten. Doorgaans wordt dan maar een fractie van de features echt gebruikt, en ontbreekt er van alles waardoor men alsnog maar wat aan moet klooien of op zoek moet naar programmeurs.

Voor een groot archiefsysteem bijvoorbeeld kwam een klant ook bij ons. Zijn insteek was: "Ik kan ruim een ton betalen voor een softwarepakket die ongeveer doet wat ik wil, en daarna nog een flink jaarlijks bedrag voor support. Ik kan ook een jaar een mannetje inhuren die precies maakt wat ik hebben wil."

Dat is denken vanuit "wat wil ik nu echt", in plaats van "welke standaardoplossing komt het dichtst in de buurt".

En voor 180 miljoen kun je best een aardige IT afdeling overeind houden.

[Mellow Jack]

Qua automatiseren zit er al jaren weinig verschil meer tussen Windows en Linux. Wat iedereen hier ook zit te verzinnen is de realiteit vrij simpel. In de huidige markt heb je gewoon meer mensen nodig om dezelfde vloot aan devices te beheren. Google heeft daar als enige wel een vrij goede propositie voor. Maar ja, is Google zoveel beter? en qua functionaliteit lopen ze nu nog wel achter.

In alle andere situaties is het altijd een balans tussen licenties kopen vs. aantal beheerders. Weet niet hoe het bij alle overheden gaat maar mijn ervaring is dat personeel, licenties en projecten allemaal uit een ander potje komen. Ik kan relatief makkelijk 2 miljoen budget krijgen om de werkplek te verbouwen naar Linux. Maar die 2 extra beheerders en 2 extra security engineers die nodig zijn krijg ik er niet zo makkelijk doorheen.

In elke organisatie waar ik mee in aanraking kom zijn er wel een aantal Linux enthousiastelingen bezig met een soevereine werkplek en ja, een desktop aanbieden inclusief officie is peanuts. Maar bij elke moeilijke vragen blijft het antwoord: of we moeten meer personeel inhuren of we moeten een extern bedrijf inhuren.

Dus ik zie eigenlijk maar 2 realistische oplossingen:

1. We zorgen voor voldoende personeel. Kiezen een route en volgen die met ze alle
2. We investeren in Europese big Tech

Wij nerds kiezen graag voor optie 1. Bestuurders zullen een voorkeur hebben voor optie 2. Uiteindelijk ligt de keuze bij de overheid. De overheid wordt bestuurd door een groep mensen waarbij maar 1 (volgens mij) een klein beetje verstand heeft van ICT. Deze keuze wordt al jaren uitgesteld en zie ik de komende 3 jaar niet vooruit gaan.

[Gwaihir]

Met die eerste jaren, sla je de spijker op z'n kop. Als de overheid zich hier voor zichzelf achter gooit en vervolgens ook nog eens Europees de samenwerking opzoekt, zal er langjarig echt wel serieus veel te besparen zijn. Microsoft maakt immers enorme winsten.

Tegelijkertijd is dat gestoeld op schaalvoordeel en een over veel jaren opgebouwd (eco)systeem. Als Microsoft gemakkelijk te verslaan was, waren er uiteraard ook al wel andere concurrenten opgedoken. De benodigde investeringen zullen op tal van vlak echt nog héél fors blijken én het potentieel om het uit de hand te laten lopen is dat ook. Juist omdat er in deze géén machtige partij zoals Microsoft is, die standaardisatie kan afdwingen over al die overheidsorganisaties heen.

[RielN]

Een groot verschil is dat je dan dat geld besteed in Nederland dan wel Europa. Dit gaat om grote bedragen.

[Sissors]

Zelfs degene die aan NixOS voor de overheid werken denken niet dat goedkoper een resultaat gaat zijn: review: Nederland maakt soeverein alternatief voor Windows en Office op basis van Linux. Je bent meer kwijt aan mensen om zaken te ontwikkelen bijvoorbeeld.

[digibaro]

Een voordeel kan zijn dat het geld wat je er in pompt in NL/EU zorgt voor extra werkgelegenheid en innovatie. Nu verdwijnt dat geld over de grote plas en in de zakken van MS lobbyisten.

[tweakerpip]

Extra werkgelegenheid? Dat zal wel kunnen, maar dat zal in Nederland niet snel leiden tot extra werkenden. Het zal vooral leiden tot extra vacatures.

[Reactie gewijzigd door tweakerpip op 29 september 2026 18:59]

[nervwrecker]

Wat dacht je van alle(niet cloud) software compatibel krijgen onder Linux, als dat al überhaupt lukt.

[Houtenklaas]

Er zijn 342 gemeenten in NL. Dat betekent iets van 500K gemiddeld per gemeente. Zeg even dat de top 10 bij elkaar 100Mio betaalt, dan zakt het voor de rest naar 250K. Vind ik aan de lage kant zelfs. Hier zit waarschijnlijk geen "Cloud Usage" bij schat ik in.

Overstappen naar Ux kost ook geld aan onderhoud en personeel en leercurve van je personeel. Veel geld om nog maar te zwijgen over software die nu leunt op Microsoft. En tuurlijk, die kosten zal je ooit moeten maken als je over wil, maar dat Ux veel goedkoper uitpakt betwijfel ik ten zeerste. Ik ben zelf groot voorstander van met name Debian, maar ben reëel genoeg om te beseffen dat er forse hobbels te nemen zijn.

[tweakerpip]

Ze vermelden dat het alle Microsoft kosten betreft. Dus niet alleen windows en office licenties. Maar alles dat in die microsoft contracten zit. Dat is inclusief veel clouddiensten zoals endpoint protection, endpoint detection and response, data warehousing en reporting. Hele infrastructuur zoals networking, servers, firewalls, etc. etc.

[Reactie gewijzigd door tweakerpip op 29 september 2026 19:05]

[Paul]

Ok, je bespaart op je OS en tekstverwerker, maar je mag AL je personeel omscholen, je mag voor AL je applicaties op zoek naar iets nieuws, honderden projecten starten voor pakketselectie, aanschaf, implementatie, migratie, training, mensen inhuren om dat allemaal te doen terwijl je je huidige personeel keihard nodig hebt voor operationele zaken... Dat gaat 10 jaar duren, en al die tijd heb je nog Windows nodig.

Ja, er zijn gemeentes waar het kan, gemeentes waar ze mogelijk al jaren bezig zijn applicaties te vervangen door web-apps, etc., maar als je dit gaat afdwingen dan gaat de helft van de gemeentes failliet voordat de migratie klaar is.

In een grote omgeving stap je niet eens zomaar even over op een nieuwe versie van Windows, laat staan dat je het OS vervangt door iets compleet anders...

[Nutral]

als je gaat kijken naar de kosten per persoon die bij de overheid werkt en daarbij dus ook alle edge cases die voorkomen kan het best aantikken!

Maar des te beter het alternatief met linux zal lopen en zeker als andere overheden ook investeren in opensource, dan zal het in de toekomst goedkoper kunnen worden.

[tw_gotcha]

belachelijk veel geld? Dit is toch helemaal niks, de omzet van alle gemeenten is 79 miljard, stijgen naar boven de miljaard maar het gaat wel beter. Dit is echt peanuts. Het omzetten naar iets anders gaat veel en veel meer kosten, want je moet alle ambtenaren gaan trainen om alternatieven voor office te gebruiken. En dat is een kleine ramp.

[Reactie gewijzigd door tw_gotcha op 29 september 2026 18:09]

[DUX]

Waarom schrik je hiervan? Om je post wat meer inhoud te geven dan enkel een emotionele reactie:

• Vind je het gewoon veel geld?
• Vind je het veel geld voor dit aantal werkplekken?
• Vind je het veel geld voor specifiek Microsoft-producten en hebben andere gebruikers van Microsoft een betere deal op afname van hetzelfde portfolio op vergelijkbaar aantal gebruikers?
• (Zoals anderen stellen) denk je werkelijk dat je in de komende 5 jaar "belachelijk veel geld" kunt besparen met het overstappen naar een ander platform? Hoeveel gaat dat concreet schelen dan op zoveel users in een zakelijke omgeving met 24/7 supportcontracten en zeer breed behoorlijk goed samenwerkend portfolio van OS-mogelijkheden, collaboration software, marktspecifieke producten, en opleidingen?
• Of zit het misschien elders, zoals (ik chargeer) dat de mensen bij de overheid misschien om wat voor reden dan ook volgens jou niet in staat zijn degelijke keuzes te maken op dit vlak?

Probeer wat inhoudelijke meerwaarde te creëren: simpelweg roepen dat je ergens van schrikt is zo verschrikkelijk Amerikaans en wordt veelal overdreven, en afgeven op Microsoft of de overheid is van zo'n bedenkelijk niveau. Je slaapt er waarschijnlijk geen nacht minder om, denk ik?

[Reactie gewijzigd door DUX op 29 september 2026 18:18]

[Gazuhl]

Valt vies tegen. Het gaat hier om alle MS diensten. De meeste gemeenten zijn als een idioot aan de "alles in de cloud" gegaan. Dus de offoce en windows licenties zijn vermoedelijk maar een fractie van de kosten hier. Zal em eerder zitten in alle paas/saas diensten. En wacht maar tot het kostenplaatje komt voor de egressvan data. Gemeenten hebben hier zeer waarschijnlijk geen aparte afspraken over gemaakt. Vrijwel niemand denkt aan de exit clausules en die transitie wordt pas echt duur.

[Cergorach]

Waarom schrik je hiervan? DIt is 342 gemeenten en eind vorig jaar was dat dus 207.900 mensen, dat is nog geen €75/user/maand. Dat zijn niet alleen de office 365 licenties, maar ook dingen als Azure servers, on-prem windows/sql licenties, etc. Zonder duidelijke context (specifieke licenties/diensten) zegt dit niet zo heel veel.

[Bor]

Kan belachelijk veel geld hier bespaard worden, zelfs met hosting, support en ontwikkelkosten meegerekend

Hoeveel geld zou hier dan bespaard kunnen worden en waar baseer je de "belachelijk veel geld" op? De business cases die ik kan vinden lijken niet 1 op 1 makkelijk vertaalbaar naar de Nederlandse Gemeenten en ik zou toch wel graag enige onderbouwing zien bij sterke uitspraken als "belachelijk veel geld".

[Ethnic]

Wat een bedragen zeg...

Zijn ze al massaal begonnen met het overstappen naar een EU alternatief of dat nog niet?

[latka]

Gezien de melding: "'sterk afhankelijk' van een paar grote, niet-Europese leveranciers. Deze afhankelijkheid zouden zij wel afbouwen, maar de gemeenten willen niet dat de dienstverlening in gevaar komt, aldus de belangenorganisatie." krijg ik niet de indruk dat met hier heel erg warm voor aan het lopen is. Het enthousiasme druipt eraf.

Wat extra zuur is omdat MS/USA tegenwoordig eerder een risico dan een asset is voor de continuiteit van je bedrijfsvoering... of lezen ze de krant niet in het gemeentehuis.

[Reactie gewijzigd door latka op 29 september 2026 17:50]

[sympa]

De "nobody ever got fired for buying IBM" is hier best van toepassing denk ik. Als je met de grote moot meegaat dan kan je niet worden aangesproken als het fout gaat. "We deden het allemaal".

[PolarBear]

Nou ja je hebt het over tienduizenden ambtenaren, en zonder te weten wat er allemaal wordt afgenomen kan je ook niet zeggen of het duur is ja of nee.

[michelr]

Valt wel mee. Ga even na wat er allemaal afgenomen (wordt niet vermeld) wordt tov als je dat zelf moet huisvesten/organiseren/in de lucht houden, danwel bij een (vaak duurdere) EU partner parkeert. Dus zonder details is dit voer voor ragebait van de idealistisch ingestelde medemens.

[Reactie gewijzigd door michelr op 29 september 2026 21:14]

[sus]

Niet heel gek, vind het zelfs nog meevallen. De markt draait nu eenmaal om Microsoft Office, Teams en al hun broertjes en zusjes. Kan je mogelijk een klein beetje besparen door de mail onder te brengen in een IMAP omgeving die je zelf host (al dan niet op een landelijk platform), maar daar zitten toch ook weer kosten aan.

Die gebruiker heeft dan alsnog een licentie nodig voor Office en om te kunnen Teams'en met interne en externe partners. Dat kan een collega op een andere afdeling zijn die je een berichtje doet, of een chat met iemand die bij leverancier X zit voor een project waar aan gewerkt wordt.

Software kost geld, of je dat nu via Microsoft doet of via een Europees alternatief (wat geen of slechte aansluiting heeft bij de markt), betalen zullen ze toch. En hoe groter een gemeente, hoe complexer de licenties mogelijk worden. Vergeet ook de kosten niet om personeel te trainen in nieuwe software en methodes. Maatwerk wat aangepast moet worden naar de nieuwe situatie.

Linux en LibreOffice; het is al diverse keren geprobeerd in binnen en buitenland en elke keer faalt het weer. En ja, ik zou het zeer aanmoedigen, ik werk er zelf al jaren mee. Maar ook ik loop er in mijn bedrijf tegenaan dat ik niet zonder Office en Teams kan.

[RielN]

En toch leverden wij al 15 jaar succesvol Google Workspace, al die bedrijven kunnen makkelijk zonder office of teams. En dan kan het net zo goed met een Europees alternatief.

[Uchy]

En toch zijn er inmiddels ook genoeg voorbeelden waar het wel lukt. Dus 'elke keer faalt het weer' is een onjuistheid.

[SinergyX]

Dit valt me eigenlijk best mee. Als ik kijk wat er gemiddeld 'aan de strijkstok' blijft hangen bij een paar gemeentes (efficiency, ongebruikte diensten, dubbele bezetting etc).

Als ik cijfers mag geloven, zouden er 200.000 mensen werken bij de gemeente, praat je over 925 euro per persoon. Snap dat veel zeggen 'Linux, Opensource', maar 'alles' voor 925 euro? Dat is toch netjes.

[Nieuwevolger]

Ik vind het ook wel meevallen, volgens mij is het vrij normaal dat een instantie of bedrijf zich lek betaald aan IT diensten.

[CPM]

Hoe kan je als gemeente niet weten hoeveel je betaald aan Microsoft? Dan heb je je licentie management niet op orde en zit er een inkoper te slapen.

[nrdev88]

Die kosten zijn toch heel lastig om voor een bepaalde periode te bepalen. Het verbruik schommelt, indirecte kosten, er is groei/krimp, gezamenlijke inkoop en nog veel meer factoren. Er is geen leverancier in de wereld die voor een vast bedrag ongelimiteerd levert wat Microsoft levert. Laat staan onder contract.

[CPM]

Dat snap ik allemaal wel, en ik begrijp dat niet alles tot op de euro kunt geven maar je kunt wel aangeven wat de daadwerkelijke uitgaven waren in het verleden en welk budget je hebt voor de toekomst. Je kunt ook rapportages maken over het actueel gebruik en historie en zelfs trend analyses. Ongeacht waar de licenties of resources vandaan komen. Ook bij SaaS/Paas/DaaS/IaaS/XaaS moet je weten wat je afneemt, wellicht niet exact qua resources maar op licentie gebied wel. De kans is namelijk groot dat je dubbel betaald en als je dingen slim aanpakt je enorm kunt besparen. Het is wat werk om alles administratief op orde te krijgen wat daarna kwestie van bijhouden. Genoeg partijen die je daarbij kunnen ondersteunen met kennis en diensten.

[Reactie gewijzigd door CPM op 30 september 2026 07:39]

[Leo. P. Klepper]

Ben wel benieuwd hoeveel procent hiervan aan licenties, diensten (en welke) en inhuur is besteed.

[Davey400]

Het totale budget van alle gemeenten samen was in 2025 €80 miljard volgens het CBS.

Daarvan gaat dus bijna 0,25% naar Microsoft toe, al is een honderdste % meer of minder nog steeds een flinke smak geld.

[T-Forever]

En dit is dan enkel Microsoft, als we alle kosten van deze ICT meenemen, is zelf hosten via een overheidsinstelling dan niet vele malen goedkoper?

[beknoptebijzin]

Ik zit zelf midden in de gemeentelijke IT-industrie; maar ik druk het nog even zacht uit als ik zeg dat initiatieven die op overheidsniveau worden gecoördineerd tbv gemeentes niet lekker gaan. Een voorbeeld is de Common-Ground beweging waarbij alles naar api's moet, die nu al afkoerst op een grote mislukking.

[magnifor]

Ondanks dat ik zwaar voorstander ben voor europese diensten laat dit ook weer zien waarom zelfs Trump nooit een heel continent zal uitsluiten van amerikaanse diensten. Het gaat simpelweg om te grote bedragen om het te negeren. Stel je voor wat voor een impact het zou hebben als Trump zegt de EU krijgt geen Microsoft diensten meer, als een klein land als NL blijkbaar 185miljoen betaald, wat is dat op heel EU niveau? Moet om miljarden gaan en die gaat ome trump in het kapitalistische amerika niet zomaar opgeven. De bigtech bro's gaan zelf naar het wittenhuis om trump van zijn troon te stoten als straks een significant deel van de omzet wegvalt.

[hans-martijn]

Ja en nee. Als Europa van Microsoft af wil vanwege de enge banden met trump en de Amerikaanse regelgeving waar ze onder vallen, en als Europa echt zoveel geld in het laatje brengt, wat weerhoudt ze er dan van om hun HQ naar een minder spannend land te verhuizen? Dan zijn ze in één keer van het gezeur af en komen ze mogelijk minder onbetrouwbaar over?