Door Joris Jansen

Redacteur

Minder nieuw glas in de grond

Waarom de glasvezelaanleg is gestokt

Glasvezel in Nederland

'Geweldig', was de reactie van analist Robin Bienenstock op een mededeling van KPN-ceo Eelco Blok in het interview dat ze in januari 2014 met hem had. Blok zei dat KPN de investeringen in ftth zou terugschroeven en door verbeteringen in kopertechnologie, zoals pair bonding en vectoring, tegelijkertijd in staat was om de 'service' te verbeteren. Blok bevestigde dat KPN de investeringen in ftth verder zou verminderen op het moment dat de overname van Reggefiber een feit was.

De aanzienlijke terugloop in het aantal nieuwe glasvezelaansluitingen in Nederland kwam in 2014 dus niet uit de lucht vallen. Eigenlijk was deze daling tot op zekere hoogte al vanaf 2011 te voorzien. Sinds dat jaar hanteert KPN namelijk een zogeheten hybride uitrolstrategie. Dat houdt simpelweg een upgrade van koper in, terwijl daarnaast ook glasvezel wordt uitgerold. Dat betekent in de praktijk dat per gebied een afweging wordt gemaakt: er wordt glasvezel aangelegd of het kopernetwerk wordt geüpgraded.

Dat dit beleid van KPN mede tot een daling van het aantal nieuwe glasvezelaansluitingen heeft geleid, blijkt duidelijk uit de cijfers. Sinds 2011 is het aantal nieuwe aansluitingen elk halfjaar gegroeid. In het eerste halfjaar van 2011 ging het nog om 85.000, terwijl dit het volgende halfjaar al steeg naar 169.000. Begin 2013 vlakte de stijging wat af om in de tweede helft van 2013 weer fors te stijgen naar het recordaantal van 283.000 nieuwe aansluitingen. De trend was een onmiskenbaar stijgende lijn, maar vanaf 2014 is dit volledig omgedraaid; elk volgend halfjaar daalde het aantal nieuwe aansluitingen. Volgens de laatste cijfers is er nog geen einde gekomen aan deze daling; in de eerste helft van 2017 werden er 48.000 nieuwe aansluitingen voltooid, het laagste aantal in acht jaar.

Kortom, alleen als het echt moet, verbindt KPN huizen met nieuwe glasvezelkabels. Dit beleid uitte zich bijvoorbeeld begin dit jaar, toen het bedrijf besloot dat bij grote glasvezelprojecten in Eindhoven en Hengelo de combinatie van glasvezel tot de wijkcentrale en koper voor het laatste stuk voldeed. In Hengelo is een aantal wijken op glasvezel aangesloten, maar voor het merendeel geldt dat niet. Aldus is Hengelo in deze regio in het oosten van het Nederland de enige gemeente die niet geheel of in grote mate de beschikking heeft over een glasvezelnetwerk.

Buitengebieden

Wat in de overzichtskaart opvalt, is dat Flevoland en delen van Gelderland, Overijssel en Noord-Brabant een hoge glasvezelpenetratie hebben. Het omgekeerde is het geval voor grote delen van de Randstad; Utrecht zit op 21 procent, Amsterdam op 17 procent, Den Haag op 9 procent en in Rotterdam is maar 3 procent van de woningen aangesloten op glasvezel.

Dat de aanleg van glasvezel in bijvoorbeeld Drenthe een vlucht neemt en het in de grote steden niet zo wil vlotten, heeft een aantal redenen. Allereerst zijn gemeentes in Drenthe sterk voorstander van de aanleg, onder meer om het vertrek van jongeren en de daardoor toenemende vergrijzing tegen te gaan. Ze steken dan ook graag subsidie in glasvezelprojecten. Daarnaast wordt in bepaalde buitengebieden soms niet eens 4Mbit/s gehaald; dan is de animo onder bewoners om in te tekenen voor een glasvezelproject al snel een stuk groter dan bijvoorbeeld in Amsterdam, waar ook via de kabel al snel internet is te krijgen. Het openhalen van de straten is in een grote stad als Amsterdam vanuit praktisch en politiek oogpunt ook niet zo eenvoudig als op het platteland. En de dominantie van KPN en VodafoneZiggo is in de buitengebieden vaak niet zo groot.

De opmars van glasvezel buiten de Randstad is vooral toe te schrijven aan kleinere partijen, zoals het CIF, dat onder meer actief is om buitengebieden in het oosten van Nederland van glasvezel te voorzien. Een andere partij, Tweak, is bijvoorbeeld betrokken bij het bewonersinitiatief Glasvezel De Wolden. Bewoners kunnen daar gebruikmaken van glasvezel met een snelheid van 1Gbit/s, maar via eigen apparatuur van Tweak kunnen klanten tegen extra vergoedingen ook gebruikmaken van een 10Gbit/s-lijn.

Dit project heeft eind 2016 een Europese prijs gewonnen: de European Broadband Award. Glasvezel De Wolden staat nu model voor hoe een relatief klein bottom-upproject in staat is om via provinciale, gemeentelijke en private investeerders en energiebedrijven een hoogwaardig en betaalbaar glasvezelnetwerk uit te rollen, zonder dat er bijvoorbeeld EU-subsidies voor nodig zijn. De gemeente De Wolden in Drenthe heeft zo'n tienduizend woningen in een gebied van 227km². Grotere commerciële partijen vonden de aanleg van glasvezel in een dergelijk relatief dunbevolkt gebied onrendabel.

Meestal geldt bij de aanleg van glasvezel in de buitengebieden een toeslag. Dat kan per huishouden oplopen tot eenmalig een bedrag 1600 euro of 12,50 euro per maand boven op de abonnementsprijs. Bij De Wolden is er geen sprake van een toeslag; daar betaal je gewoon 40 euro per maand, ook al woon je twintig kilometer verderop. De reden dat dit hier zo relatief goedkoop kan, heeft naast de investering van gemeente en provincie, te maken met energiemaatschappij Rendo. Die zit in de gaswinning en -exploitatie, maar ziet een toekomst waarin steeds minder gas wordt gebruikt. Het leek Rendo daarom verstandig te investeren in glasvezel. Het cruciale verschil zit hem in de periode van afschrijving. Rendo bouwt het netwerk en schrijft het af in dertig jaar, terwijl elders de afschrijving in vijftien of twintig jaar plaatvindt. Bij die korte afschrijvingsperiode moet je dus meer inkomsten hebben. Rendo is bereid om pas over een langere termijn winst te maken en dat drukt de prijs die klanten ervoor moeten betalen.

Lees meer

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee