Door Tomas Hochstenbach

Redacteur

Intel Alder Lake Preview

'Doorbraak van het decennium in x86'

Alder Lake-soc: LGA1700, PCIe 5.0 en DDR5

De Alder Lake-generatie bestaat uit drie series: Alder Lake-S, -P en -M. Alder Lake-S vormt de basis van de line-up zoals we die op de desktop mogen verwelkomen, terwijl Alder Lake-P voor laptop-cpu's met tdp's tussen de 15 en 45W zal worden gebruikt. Alder Lake-M ten slotte is de zuinigste serie, bijvoorbeeld voor tablets en moderne formfactors zoals dualscreens.

Alder Lake van 9 tot 125W

Voor alle drie de varianten gebruikt Intel dezelfde bouwblokken: een wisselende combinatie van snelle Golden Cove-cores (jargon: P-cores) en zuinige Gracemont-cores (E-cores), accelerators voor bijvoorbeeld AI, een igpu, L3-cache, geheugencontrollers en i/o. Het zal je dan ook niet verbazen dat Alder Lake-M fysiek de kleinste chip is, met afmetingen van 28,5x19x1,1mm, terwijl Alder Lake-P met 50x25x1,3mm al een stuk forser is.

Alder Lake-S voor de desktop komt beschikbaar in de gloednieuwe socket 1700. Waar Intels mainstream-cpu's al sinds socket 775 vaste afmetingen van 37,5x37,5mm hadden, is socket 1700 weliswaar nog altijd even breed, maar een stuk langer: 45mm. De processor is dus niet langer vierkant, maar rechthoekig. Daarmee veranderen ook de locaties voor de koelermontage, waardoor je nieuwe mountinghardware nodig hebt om een bestaande cpu-koeler te kunnen installeren.

Het topmodel van de Alder Lake-S-generatie - laten we er maar even van uitgaan dat dat de Core i9 12900K wordt - zal beschikken over acht P- en acht E-cores, voor een totaal van zestien cores. De processor telt 24 threads; alleen de P-cores ondersteunen hyperthreading. De tdp zou ongewijzigd blijven op 125W. In totaal heeft de cpu 30MB gedeelde L3-cache.

Dezelfde igpu

Over de igpu valt niet bijster veel te melden. Dat is dezelfde Xe-videochip met 32 eu's als in de Core i9 11900K, maar dan geoptimaliseerd voor het Intel 7-procedé. Daarvan mogen we eigenlijk alleen een iets hogere klokfrequentie verwachten, want architecturele verbeteringen zijn er niet.

PCI-Express 5.0

Wel volledig vernieuwd zijn de controllers voor het geheugen en de PCI-Express-lanes. Om met die laatste te beginnen; Alder Lake biedt als eerste processor ondersteuning voor PCIe 5.0. Bij Alder Lake-S zijn zestien PCIe 5.0-lanes beschikbaar; de vier lanes die doorgaans voor een ssd worden ingezet, werken nog op PCIe 4.0-snelheid. PCIe 5.0 biedt zoals gebruikelijk een verdubbelde bandbreedte ten opzichte van zijn voorganger, resulterend in een doorvoersnelheid van bijna 4GB/s per lane. Voor zestien lanes komt de totale bandbreedte dus neer op 63GB/s. De mobiele varianten beschikken overigens niet over PCIe 5.0, maar moeten het doen met twaalf PCIe 4.0-lanes aangevuld met PCIe 3.0-lanes.

Opvallend is dat de ondersteuning voor PCIe 5.0 wel heel snel lijkt te komen, terwijl Intel pas sinds de in het voorjaar geïntroduceerde Rocket Lake-processors ondersteuning voor PCIe 4.0 biedt. Een deel van de reden is natuurlijk dat Intel daarmee gewoon erg laat was; AMD bood al vanaf zijn Ryzen 3000-processors uit 2019 support voor PCIe 4.0. Intel geeft aan inderdaad wat op de markt vooruit te lopen.

Bovendien vroegen we Intel of het niet logischer was geweest om juist de ssd-lanes van PCIe 5.0-ondersteuning te voorzien. Zelfs een RTX 3090 profiteert immers nog amper van de extra bandbreedte van PCIe 4.0 ten opzichte van PCIe 3.0, terwijl de snelste NVMe-ssd's alweer richting de x4-limiet van PCIe 4.0 (8GB/s) gaan. Hoewel hij dat niet kon ontkennen, benadrukte Ran Berenson, general manager van de Core and Client Development Group, dat je de PCIe 5.0-lanes in theorie voor elk doeleinde kunt gebruiken. Hoe dat in de praktijk werkt, zal afhangen van hoe moederbordfabrikanten de lanes verdelen over de diverse PCIe- en M.2-slots.

DDR5

Zoals we al schreven, heeft ook de geheugencontroller een belangrijke upgrade gekregen: ondersteuning voor DDR5. De standaard ondersteunde snelheid is DDR5-4800, wat de instapsnelheid is voor DDR5. Officiële DDR5-specs tot 6400MT/s zijn gepland, maar vanzelfsprekend zal het mogelijk zijn om het geheugen te overklokken. Zeker de meer op overklokgeheugen gerichte fabrikanten zullen dus ongetwijfeld snellere kits dan DDR5-4800 op de markt gaan brengen.

Alder Lake zal naast DDR5 ook nog DDR4 ondersteunen, net zoals de zesde generatie Core-processors zowel DDR3- als DDR4-support had. In de praktijk werd DDR4 toen al snel de standaard, met hooguit wat excentrieke moederbordvarianten die nog DDR3-slots hadden. Dat zou nu ook weer voor de hand liggen, al zal de prijsstelling van de eerste DDR5-modules daarin ook mede bepalend zijn. Hetzelfde geldt overigens voor laptops; Lpddr5 wordt ondersteund, maar Lpddr4x is ook nog een optie.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Lees meer


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone SE (2022) LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S22 Garmin fēnix 7 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2022 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee