De Verenigde Staten
Ook in 2008 joeg de Riaa weer met volle kracht op filesharers, maar het liep niet altijd even soepel. In 2005 had de organisatie Tanya Andersen aangeklaagd wegens filesharing, maar ze werd vrijgesproken omdat er onvoldoende bewijs was. De rechter stond haar toe om haar advocaatskosten op de Riaa te verhalen, en een beroep tegen deze uitspraak werd begin dit jaar afgewezen.
Andersen diende een rekening in van bijna 300.000 dollar, een bedrag dat de Riaa veel te hoog vond. Volgens de muziekorganisatie was een tiende deel van dat bedrag wel genoeg. De rechter stelde de kosten vervolgens vast op ruim 100.000 dollar. De Riaa ging hier tegen in beroep, maar verloor. Uiteindelijk koos de organisatie eieren voor zijn geld en betaalde Andersen.
De ontwikkelingen in de zaak tegen Jammie Thomas waren evenmin erg gunstig voor de Riaa. In 2007 was zij de eerste persoon die ooit door een jury werd veroordeeld omdat zij aan filesharing had gedaan. De jury had weinig moeite om haar te veroordelen omdat de rechter de instructie had gegeven dat het beschikbaar stellen van muziek moest worden beschouwd als het verspreiden ervan, wat verboden is volgens de copyrightwet.
De instructie van de rechter aan de jury kwam al snel bloot te staan aan stevige kritiek. De rechter zelf begon er ook aan te twijfelen en vroeg advies aan deskundigen. Negen professoren op het gebied van auteursrecht oordeelden dat het beschikbaar stellen van muziek beslist niet hetzelfde was als het verspreiden ervan. De meningen van de Motion Picture Association of America en de Electronic Frontier Foundation waren niet erg verrassend. De Mpaa vond dat beschikbaar stellen wel moest worden opgevat als verspreiden, de EFF juist niet.
Rechter Michael Davis begon er toen serieus over te denken om Thomas een nieuw proces te geven en hield in augustus een hoorzitting over de zaak. Niet verwonderlijk wilde de Riaa beslist geen nieuw proces en de advocaat van Thomas juist wel. In september oordeelde de rechter dat zijn instructie aan de jury inderdaad verkeerd was geweest en hij besloot dat Thomas een nieuw proces moet krijgen. Dit moet nog plaatsvinden, maar de overwinning van de Riaa is hiermee voorlopig ongedaan gemaakt.
Overigens zijn er ook rechters die van mening zijn dat aanbieden van muziek wel degelijk moet worden beschouwd als verspreiden. Rechter Kenneth Karas oordeelde in de filesharingzaak tegen Denise Barker dat zij schuldig was aan auteursrechtschending, ondanks dat er alleen maar was bewezen dat zij muziek had aangeboden. Rechter Xavier Rodriguez was in de zaak tegen Whitney Harper dezelfde mening toegedaan. Het lijkt erop dat de knoop uiteindelijk zal moeten worden doorgehakt door het Hooggerechtshof.
Natuurlijk kon de Riaa ook wel eens flink incasseren. De wegens filesharing aangeklaagde Jeffrey Howell, die van de rechter de opdracht had gekregen om zijn harde schijf over te dragen aan deskundigen van de Riaa, had deze eerst grondig schoongepoetst met allerlei uitwisprogramma's. De rechter concludeerde hieruit dat hij kennelijk iets te verbergen had en veroordeelde hem tot het betalen van 40.000 dollar aan de Riaa.
In maart werden James Lewis en Abner Anderson beiden veroordeeld wegens filesharing. Lewis was niet komen opdagen en werd bij verstek veroordeeld tot het betalen van 3000 dollar schadevergoeding en 420 dollar aan gerechtelijke kosten. Andersen verweerde zich wel, maar werd eveneens schuldig bevonden. Hij moest 23.250 dollar schadevergoeding en 420 dollar aan onkosten betalen.
Onlangs heeft de Riaa overigens aangekondigd te zullen stoppen met rechtszaken tegen filesharers. In plaats daarvan zal de organisatie proberen er via de providers een eind aan te maken. Waarschijnlijk hebben het moeizame verloop van vele zaken, de hoge kosten en de negatieve reactie van het publiek hierbij een rol gespeeld.
De Europese Unie
In Europa is het aanmerkelijk lastiger om op te treden tegen filesharers. De hoge forfaitaire schadevergoedingen uit de VS zijn hier onbekend en bovendien is het niet makkelijk om van internetproviders naam en adres van de gebruiker van een bepaald ip-adres los te krijgen. In januari werd door het Europese Hof van Justitie nog eens bevestigd dat het providers volgens de Europese wetgeving niet kunnen worden gedwongen de identiteit van abonnees te onthullen aan private opsporingsinstanties.
De auteursrechthebbenden zijn in Europa dan ook een lobby begonnen voor een andere manier om filesharing te bestrijden: het afsluiten van internet voor schenders van auteursrechten. De Britse regering bleek hier wel toe genegen en kwam aan het begin van het jaar met een wetsvoorstel in die richting. Provider Virgin voelde er wel wat voor, maar begon ook met een Usenet-dienst, die een anoniem alternatief voor filesharing bood. Talk Talk, een van de grootste providers, liet weten er beslist niet aan te willen meewerken. In Nederland drong de stichting Brein ook aan op een dergelijke regeling; provider Xs4all liet weten hier niets voor te voelen.
Nadat ook in Frankrijk stemmen waren opgegaan om mensen die bij herhaling auteursrechten schenden af te sluiten van internet sprak het Europese Parlement zich in hier in april expliciet tegen uit. De Franse regering trok zich hier niet veel van aan en kwam in juni met een plan om niet alleen in Frankrijk, maar in de hele EU providers te verplichten om klanten die auteursrechten schenden af te sluiten. De Europese Commissie leek het hier wel mee eens te zijn, want het amendement waarin het Europese Parlement zich uitsprak tegen afsluiting van filesharers was zonder commentaar verdwenen uit het voorstel voor een nieuwe Europese telecomrichtlijn.
In Frankrijk werd de wet voor het afsluiten van filesharers in november met grote meerderheid aangenomen door de Senaat. Als ook de Nationale Assemblee ermee akkoord gaat, zal de wet in dat land van kracht worden. De Europese ministers van Cultuur verklaarden hierop in bedekte termen dat zij het geen goede zaak vonden om dit op Europees niveau in te voeren. De Europese ministers voor Telecommunicatie wilden dat juist weer wel. Ongetwijfeld zullen we in 2009 meer over deze zaak horen.
De platenmaatschappijen hebben nog meer zorgen dan alleen filesharing: het auteursrecht op veel populaire hits uit de jaren vijftig dreigt binnenkort te verlopen. Het auteursrecht van de componist duurt tot 70 jaar na zijn dood, maar de platenmaatschappijen hebben meestal alleen de uitvoeringsrechten in handen, die tot 50 jaar na het uitbrengen van kracht zijn. Ze zijn dan ook een lobby begonnen om deze termijn te verlengen.
Al in 2007 besloot de Britse regering echter om ondanks deze druk het auteursrecht niet te verlengen. Als argument voor de verlenging werd aangedragen dat vele kleine muzikanten hun pensioen kwijt dreigden te raken, maar een in september gepubliceerd rapport van de Open Rights Group haalde dit argument volledig onderuit: de meeropbrengsten zouden voor 90 procent naar de platenmaatschappijen gaan en voor 9 procent naar goedverdienende artiesten. Slechts 1 procent zou naar de weinig verdienende muzikanten gaan. De groep raadde verlenging van het auteursrecht dan ook sterk af. Vreemd genoeg veranderde de Britse regering in december van dit jaar ineens van mening en steunt nu een verlenging van het uitvoeringsrecht met 20 jaar.

Ook op Europees niveau wordt gewerkt aan een verlenging van het uitvoeringsrecht. In februari kwam eurocommissaris McGreevy met het plan om het recht met maar liefst 45 jaar te verlengen, zodat het pas na 95 jaar zou verlopen. In juli nam de Europese Commissie dit voorstel over. De Europese raad en het Europese Parlement zullen er echter nog mee akkoord moeten gaan eer het van kracht kan worden.
Nederland
Ook in Nederland was er weer heel wat te doen op het gebied van auteursrecht. De stichting Norma, die de belangen van artiesten behartigt, was het niet eens met de beslissing van de Minister van Justitie om geen thuiskopieheffing te leggen op harddiskrecorders en mp3-spelers. De stichting spande een kort geding aan om deze heffing toch van de grond te krijgen, maar in januari wees de rechter de vordering af. Norma begon in juni een bodemprocedure over de zaak, die nog loopt. De regering heeft al laten weten ook voor 2009 een dergelijke heffing niet te willen invoeren.

De auteursrechtenwaakhond Brein was in 2008 weer druk bezig om allerlei rechtenschendende internetsites uit de lucht te halen. In januari bepaalde de kort-gedingrechter in Amsterdam dat de ed2k-linksite Shareconnector illegaal was, omdat de aangeboden links grotendeels verwezen naar illegale content. Ook de comedysite family-guy.nl moest eraan geloven. Alhoewel de site slechts doorlinkte naar afleveringen van de serie slaagde Brein er in april in om de provider te bewegen de stekker eruit te trekken. In dezelfde maand verloor ook de linksite Sceneaccess.org zijn hosting na druk van Brein. Onder dreiging van een kort geding verstrekte de provider zelfs de persoonsgegevens van de houder van de site aan de auteursrechtenorganisatie.
Thuiskopieën zijn in Nederland altijd toegestaan geweest, maar in juni sprak de rechtbank in Den Haag uit dat het maken van kopieën, en dus ook downloaden, van illegaal materiaal ook als illegaal moet worden beschouwd. Vooralsnog heeft de uitspraak niet veel gevolgen voor downloaders, want hij is alleen nog maar gedaan in eerste aanleg en bovendien kondigde Brein aan om geen jacht te zullen gaan maken op downloaders.
Brein kreeg een aanzienlijke opsteker toen het gerechtshof in Amsterdam in hoger beroep bepaalde dat de rechtbank terecht aan provider Leaseweb had verplicht om de torrentsite Everlasting uit de lucht te halen en de persoonsgegevens van de eigenaar aan Brein over te dragen. Met dit vonnis in de hand was het voor Brein niet moeilijk om in december Leaseweb ertoe te bewegen de hosting van de torrentsite Rarbg te staken. Kort daarna slaagde de auteursrechtenwaakhond er zelfs in om in één klap 75 torrentsites uit de lucht te halen. Ze hadden allen verschillende beheerders, maar waren in wezen 'filialen' van één beheerder, die een kant-en-klaar torrentsitepakket aanbood.
Alle juridische acties tegen torrentsites over de hele wereld hebben er overigens toe geleid dat in de Tribler-torrentclient een zoekfunctie is opgenomen die niet meer van servers gebruik maakt. Ook al gezien het feit dat neergehaalde torrentsites vaak binnen een week al weer online zijn vanuit een ander land, lijkt het onwaarschijnlijk dat juridische acties het gebruik van Bittorrent kunnen stoppen.