Jaaroverzicht: Auteursrecht en de handhaving ervan

In Europa is het aanmerkelijk lastiger om op te treden tegen filesharers. De hoge forfaitaire schadevergoedingen uit de VS zijn hier onbekend en bovendien is het niet makkelijk om van internetproviders naam en adres van de gebruiker van een bepaald ip-adres los te krijgen. In januari werd door het Europese Hof van Justitie nog eens bevestigd dat het providers volgens de Europese wetgeving niet kunnen worden gedwongen de identiteit van abonnees te onthullen aan private opsporingsinstanties.

De auteursrechthebbenden zijn in Europa dan ook een lobby begonnen voor een andere manier om filesharing te bestrijden: het afsluiten van internet voor schenders van auteursrechten. De Britse regering bleek hier wel toe genegen en kwam aan het begin van het jaar met een wetsvoorstel in die richting. Provider Virgin voelde er wel wat voor, maar begon ook met een Usenet-dienst, die een anoniem alternatief voor filesharing bood. Talk Talk, een van de grootste providers, liet weten er beslist niet aan te willen meewerken. In Nederland drong de stichting Brein ook aan op een dergelijke regeling; provider Xs4all liet weten hier niets voor te voelen.

Nadat ook in Frankrijk stemmen waren opgegaan om mensen die bij herhaling auteursrechten schenden af te sluiten van internet sprak het Europese Parlement zich in hier in april expliciet tegen uit. De Franse regering trok zich hier niet veel van aan en kwam in juni met een plan om niet alleen in Frankrijk, maar in de hele EU providers te verplichten om klanten die auteursrechten schenden af te sluiten. De Europese Commissie leek het hier wel mee eens te zijn, want het amendement waarin het Europese Parlement zich uitsprak tegen afsluiting van filesharers was zonder commentaar verdwenen uit het voorstel voor een nieuwe Europese telecomrichtlijn.

In Frankrijk werd de wet voor het afsluiten van filesharers in november met grote meerderheid aangenomen door de Senaat. Als ook de Nationale Assemblee ermee akkoord gaat, zal de wet in dat land van kracht worden. De Europese ministers van Cultuur verklaarden hierop in bedekte termen dat zij het geen goede zaak vonden om dit op Europees niveau in te voeren. De Europese ministers voor Telecommunicatie wilden dat juist weer wel. Ongetwijfeld zullen we in 2009 meer over deze zaak horen.

De platenmaatschappijen hebben nog meer zorgen dan alleen filesharing: het auteursrecht op veel populaire hits uit de jaren vijftig dreigt binnenkort te verlopen. Het auteursrecht van de componist duurt tot 70 jaar na zijn dood, maar de platenmaatschappijen hebben meestal alleen de uitvoeringsrechten in handen, die tot 50 jaar na het uitbrengen van kracht zijn. Ze zijn dan ook een lobby begonnen om deze termijn te verlengen.

Al in 2007 besloot de Britse regering echter om ondanks deze druk het auteursrecht niet te verlengen. Als argument voor de verlenging werd aangedragen dat vele kleine muzikanten hun pensioen kwijt dreigden te raken, maar een in september gepubliceerd rapport van de Open Rights Group haalde dit argument volledig onderuit: de meeropbrengsten zouden voor 90 procent naar de platenmaatschappijen gaan en voor 9 procent naar goedverdienende artiesten. Slechts 1 procent zou naar de weinig verdienende muzikanten gaan. De groep raadde verlenging van het auteursrecht dan ook sterk af. Vreemd genoeg veranderde de Britse regering in december van dit jaar ineens van mening en steunt nu een verlenging van het uitvoeringsrecht met 20 jaar.



Ook op Europees niveau wordt gewerkt aan een verlenging van het uitvoeringsrecht. In februari kwam eurocommissaris McGreevy met het plan om het recht met maar liefst 45 jaar te verlengen, zodat het pas na 95 jaar zou verlopen. In juli nam de Europese Commissie dit voorstel over. De Europese raad en het Europese Parlement zullen er echter nog mee akkoord moeten gaan eer het van kracht kan worden.