Tip de redactie

Thuiskopieheffing voor e-readers stijgt met 7 euro, tarief smartphones daalt

Door Kevin Krikhaar, 28 oktober 2026 14:27 • 35 reacties

De thuiskopieheffing in Nederland wordt vanaf 2027 op een andere manier berekend. Daardoor stijgen sommige tarieven, zoals die voor e-readers, terwijl andere dalen. Ook zijn sommige apparaten, zoals externe ssd's, nu vrijgesteld van de heffing, terwijl voor nassen nu wel een vergoeding geldt.

Bij de nieuwe tariefbepaling wordt volgens de SONT meer rekening gehouden met 'de economische waarde van de daadwerkelijke consumptie', terwijl er voorheen vooral werd gekeken naar het totale aantal kopieën dat ermee werd gemaakt. Als er met een bepaald apparaat relatief veel kopieën worden gemaakt, maar die relatief weinig worden beluisterd, bekeken of gelezen, kan het tarief dus lager uitvallen. Omgekeerd geldt hetzelfde: als er relatief weinig kopieën met een apparaat worden gemaakt, maar die wel relatief veel worden geconsumeerd, kan het bedrag dus stijgen.

Daardoor is het tarief voor een draagbare audio-/videospeler bijvoorbeeld flink gestegen, hoewel zo'n apparaat nog maar weinig wordt verkocht. Het tarief van een smartphone is juist verlaagd van 5,70 euro naar 3,80 euro.

De vergoeding voor e-readers is in tweeën gesplitst: voor apparaten met een geheugencapaciteit van maximaal 16GB geldt een tarief van 3,90 euro, terwijl dat voor e-readers met meer geheugen 7,80 euro is. De SONT doet dat naar eigen zeggen 'om te voorkomen dat de vergoeding dermate hoog zou worden ten opzichte van de aanschafprijs dat dit zou kunnen leiden tot marktverstoring of ontduiking'. Voorheen gold voor alle e-readers een tarief van 0,80 euro.

Voor een aantal apparaten wordt vanaf 2027 geen thuiskopieheffing meer gerekend. Het gaat om mediacenters en externe ssd's. Voor een nas geldt nu echter wél een vergoeding. Daarnaast wordt nu geen onderscheid meer gemaakt tussen USB-sticks met meer of minder dan 256GB. Voor alle sticks geldt nu een tarief van 0,80 euro.

Hero - Thuiskopieheffing

Wat is de thuiskopieheffing?

De thuiskopieheffing is een wettelijk verplichte vergoeding die fabrikanten en importeurs moeten betalen aan de SONT. Het bedrag is een compensatie voor de inkomsten die artiesten en auteurs mislopen als consumenten auteursrechtelijk beschermd materiaal voor eigen gebruik kopiëren. Fabrikanten en importeurs van 'opslagproducten' zoals e-readers, smartphones, pc's en videospelers mogen dit tarief aan de consument doorberekenen. Tweakers sprak met Stichting Thuiskopie een jaar geleden over dit omstreden systeem.

Apparaat Nieuw tarief (2027) Voormalig tarief (2025-2026)
Pc / laptop / server 4 euro 2,80 euro
Nas 4 euro -
Tablet 2,50 euro 2,80 euro
Smartphone 3,80 euro 5,70 euro
Draagbare audio-/videospeler 6 euro 1,80 euro
E-reader <= 16GB 3,90 euro 0,80 euro
E-reader > 16GB 7,80 euro 0,80 euro
Externe hdd 2,10 euro 0,90 euro
USB-stick 0,80 euro 0,40 euro (< 256GB)
0,80 euro (>= 256GB)
Smartwatch 0,40 euro 0,40 euro

Reacties (35)


Na ruim negen jaar krijgt Odido met Tisha van Lammeren nieuwe ceo

Door Kevin Krikhaar, 28 oktober 2026 13:31 • 37 reacties, submitter: tabletmen

Odido krijgt per direct een nieuwe ceo, Tisha van Lammeren. Ze volgt Søren Abildgaard op, die meer dan negen jaar directeur was bij de Nederlandse provider.

De Deen Søren Abildgaard begon in februari 2017 als ceo van T-Mobile Nederland. Hij stond aan het roer toen de provider in 2023 verderging als Odido. Het afgelopen jaar stond voor de provider vooral in het teken van het grootschalige datalek in februari.

Apax en Warburg Pincus, de twee investeringsbedrijven die het toenmalige T-Mobile in 2022 overnamen, wilden het bedrijf naar de beurs brengen. Door 'negatieve signalen' werden die plannen vlak voor de hack afgeblazen. Eerder deze maand kocht Apax Warburg Pincus uit, waarmee het de volledige eigenaar van Odido werd.

Het is niet duidelijk waarom Abildgaard nu terugtreedt en wat hij nu gaat doen. Zijn opvolger, Tisha van Lammeren, is al sinds 2005 werkzaam bij de provider. Sinds 2018 is ze chief commercial officer. Ze zegt in het persbericht dat ze de 'huidige koers' van Odido wil voortzetten 'met de ambitie om dé klantkampioen van Nederland te worden'.

Tisha van Lammeren Odido
Tisha van Lammeren. Bron: Odido

Reacties (37)


SK hynix waarschuwt dat geheugentekort tot 2030 duurt, haalt recordwinst

Door Yannick Spinner, 28 oktober 2026 11:58 • 133 reacties, submitter: wildhagen

Geheugenfabrikant SK hynix voorspelt dat de huidige geheugentekorten nog tot 2030 duren. Tot dusver was de verwachting dat de problemen uiterlijk in 2028 wel zouden zijn afgenomen. Vanwege de aanhoudende tekorten verwacht het Zuid-Koreaanse bedrijf voorlopig zeer stabiele winsten. Afgelopen kwartaal boekte het bedrijf al een recordwinst.

SK hynix Platinum P41In een toelichting van de kwartaalcijfers van Q3 2026 zegt SK hynix dat de huidige populariteit van AI-diensten zal aanhouden. Hoewel enkele grote AI-bedrijven nu vrijwel alle productiecapaciteit opeisen, verwacht het bedrijf dat de komende jaren meer niet-gespecialiseerde bedrijven en overheden klant zullen worden.

Die grote vraag naar geheugen voor AI-datacenters zorgt nu al voor extreem hoge prijzen en dat zal voorlopig zo blijven. "Vanwege de technische uitdagingen van het geavanceerde productieproces en omdat het lang duurt om nieuwe faciliteiten te bouwen, blijft de vraag naar geheugen naar verwachting tot en met 2030 groter dan het aanbod."

Recordwinsten

Dankzij deze extreme situatie op de geheugenmarkt behaalde SK hynix in Q3 een omzet van 104,6 biljoen Koreaanse won, omgerekend bijna 70,3 miljard euro. Dat is een stijging van 328 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar.

De operationele winst steeg nog harder, naar een recordhoogte van bijna 56 miljard euro, een stijging van 632 procent. De nettowinst was uiteindelijk ruim 26,7 miljard euro, een stijging van 216 procent ten opzichte van vorig jaar.

Reacties (133)


Kritiek lek in UEFI-serverfirmware maakt codeuitvoering mogelijk bij netwerkboot

Door Jasper Bakker, 28 oktober 2026 11:53 • 11 reacties, submitter: perry

Door een kritieke kwetsbaarheid in de UEFI-firmware EDK II kunnen kwaadwillenden eigen code uitvoeren op systemen die vanaf het netwerk opstarten. Aanvallers kunnen zonder authenticatie code uitvoeren voordat de beveiligingsfunctie Secure Boot en het OS zelf starten.

De kwetsbaarheid (CVE-2026-97631) in de opensourcefirmware krijgt het cijfer 9.5 op de tienpuntsschaal van het Common Vulnerability Scoring System (CVSS). De EFI Development Kit II (EDK II) wordt gebruikt op het gros van de servers wereldwijd, schrijft Ars Technica. De kwetsbaarheid raakt dus veel computers in datacenters, waaronder ook opslagsystemen. Onder meer Linux-leveranciers Red Hat en Debian waarschuwen voor deze kritieke kwetsbaarheid.

Fix in aantocht

Een patch is nog niet beschikbaar, maar er is al wel een fix ontwikkeld die nog moet worden doorgevoerd in de code van EDK II. De kwetsbaarheid is vorige week al onthuld door TianoCore. Die ontwikkelgemeenschap ondersteunt de open source implementatie van de Unified Extensible Firmware Interface (UEFI) EDK II. Op GitHub legt TianoCore uit hoe de kwetsbaarheid in elkaar steekt.

Een aanvaller moet op een netwerk ICMP-foutberichten (Internet Control Message Protocol) kunnen sturen. Via multicast zijn daarmee meerdere servers op dat netwerk te bereiken. Systemen die via het netwerk opstarten zijn dan vatbaar voor misbruik van de kwetsbaarheid.

Een driver in de opensourcefirmware kopieert de via IPv4 en IPv6 binnenkomende ICMP-foutmeldingen, maar begrenst de opslag van die berichten niet. Dit kan tot een geheugenoverflow leiden. Een aanvaller kan daarna eigen code draaien in het geheugen van kwetsbare servers of een denial-of-serviceaanval uitvoeren.

Uitschakeling van pxe-boot of segmentering van netwerken kan misbruik van de kwetsbaarheid voorkomen. Deze maatregelen kunnen echter impact hebben op het functioneren van servers, datacenters en daar draaiende diensten.

Wachten op serverfabrikanten

Onderzoekers van Anthropic en Google hebben de kritieke kwetsbaarheid in de serverfirmware gevonden. Zij hebben TianoCore ook een aanbevolen fix aangereikt. Moederbordproducenten en serverfabrikanten moeten die oplossing in hun firmware verwerken en de bijgewerkte versie dan uitbrengen voor gebruikers. Het is niet bekend op welke termijn dit gebeurt.

Cloud/servers. Bron: Jason Marz/Moment/Getty Images
Servers in een datacenter. Bron: Jason Marz/Moment/Getty Images

Reacties (11)


KPN heeft 6 miljoen glasvezelaansluitingen

Door Yannick Spinner, 28 oktober 2026 10:57 • 63 reacties, submitter: Chocoball

KPN heeft inmiddels zes miljoen glasvezelaansluitingen bij gebouwen liggen. In het afgelopen kwartaal hadden daadwerkelijk 2,9 miljoen huishoudens een glasvezelabonnement. Dat zijn er 185.000 meer dan vorig jaar en 26.000 meer dan vorig kwartaal.

De mijlpaal van zes miljoen glasvezelaansluitingen beschrijft de zogenoemde 'homes passed'. Dat is het aantal huizen en bedrijfspanden waarlangs het glasvezelnetwerk loopt. Dat geldt voor KPN- en Glaspoort-locaties. Er zijn 4,8 miljoen daadwerkelijke glasvezelaansluitingen van de provider, waarvan er 2,9 miljoen ook echt geactiveerd zijn.

Dit past in de trend van de afgelopen jaren, waarbij steeds meer mensen op glasvezel overstappen. KPN verloor in het afgelopen kwartaal zevenduizend breedbandabonnees. Daar kwamen 26.000 glasvezelabonnees voor terug, waarvan 18.000 consumenten. De overige nieuwe abonnees zijn bedrijven.

KPN 5G-modem
5G-modem van KPN voor Internet Thuis.

KPN verdient meer

Uit de recentste kwartaalcijfers van KPN blijkt dat de groei van het aantal glasvezelabonnees bijdraagt aan een kleine stijging van de nettowinst. De consumentenomzet steeg namelijk met bijna 6,5 procent. De provider verdiende ook ruim 5 procent meer aan mobiele abonnementen.

KPN verdiende in totaal bijna 1,5 miljard euro in het derde kwartaal van 2026. Daarvan bleef een winst van bijna 250 miljoen euro over, 5,4 procent meer dan vorig jaar.

Dat doet KPN ondanks hogere kosten. Vooral de kosten voor 'goederen en diensten' stegen in het betreffende kwartaal aanzienlijk, namelijk met 10 procent. Volgens de provider komt dit deels door hogere kosten van smartphones en andere hardware.

Reacties (63)


DeepMind geeft generator 3d-'spelwerelden' met Genie 4 dynamische audio

Door Yannick Spinner, 28 oktober 2026 09:37 • 25 reacties, submitter: perry

Google DeepMind brengt de nieuwste versie van de generator van interactieve 3d-werelden genaamd Genie 4 onder een beperkt aantal testers. Het nieuwe model kan onder meer audio genereren bij de 'spelwerelden'. Later moet het model beschikbaar komen voor Google AI Ultra-abonnees.

DeepMind Genie 4Gebruikers kunnen met het Genie 4-project interactieve werelden genereren en ermee interacteren. Voor het eerst gebeurt dat met dynamische audio. Volgens DeepMind genereert het model omgevingsgeluid en menselijke spraak. Een gebruiker kan citaten in de prompt zetten, waarna het model zowel het beeld als de audio hierbij moet genereren.

Verder claimen de onderzoekers dat de wereldgeneratie en bijbehorende physics beter werken dan voorheen. Waaruit die verbetering precies bestaat, is niet duidelijk. De organisatie verduidelijkt wel dat Genie 4 verschillende modellen gebruikt voor het eindresultaat.

Zo is het taalmodel Gemini 3.8 Flash een soort manager, een 'guiding agent', van het generatieproces. Het taalmodel controleert de beelden die Genie 4 genereert. Per stap gaat Gemini na of die logisch voortbouwen op de vorige stap. Bij voorgaande versies van Genie vermeldde DeepMind ook nadrukkelijk dat de videotool Nano Banana aan de beeldgeneratie bijdraagt, maar daar staat nu niets over in de blogpost.

Genie voor gaming?

Vooralsnog was het onduidelijk wat precies de toepassing van het Genie-project was. DeepMind liet veel gameachtige toepassingen zien. Nu verduidelijkt het AI-onderzoeksteam van Alphabet dat dit inderdaad een van de toepassingen is. Ook zouden filmmakers de tool voor previsualisatie kunnen gebruiken en historici zouden er historische reconstructies mee kunnen maken. Daarnaast zou de tool trainingsomgevingen voor robots moeten simuleren.

DeepMind Genie 4 demo
Klik voor een .gif. Afbeelding: Google DeepMind

Reacties (25)


NS toont lijnnummers van treinen vanaf 13 december op stationsschermen

Door Jasper Bakker, 28 oktober 2026 09:14 • 62 reacties, submitter: KipKroket

De NS gaat lijnnummers van treinen vanaf 13 december tonen onder meer op de informatieschermen op treinstations. Dit moet reizigers 'extra houvast bieden, vooral bij verstoringen, spoorwijzigingen en overstappen', legt de treinvervoerder uit.

Treinreiziger krijgen vanaf 13 december meer te maken met de in juni ingevoerde lijnnummers. De NS doet dit na onderzoek naar hoe reizigers die informatie waarderen. Dat onderzoek 'bestond uit een serie interviews op station Amersfoort en een online vervolgonderzoek', meldt de NS in een nieuwsbericht. "In beide onderzoeken werd gevraagd naar begrip, de ervaring van onze reisinformatie en de gewenste toepassing van lijnnummers."

'Reizigers reageren positief'

"Bij de eerste kennismaking, zonder toelichting, was bijna de helft van de reizigers positief over lijnnummers." Deze groep groeide volgens de NS aanzienlijk na het zien van voorbeelden waarbij de lijnnummers worden gebruikt voor verschillende onderdelen van een treinreis. Dat gebeurt dan bijvoorbeeld in de NS-app, op perronborden en op informatieschermen in de trein. Het is niet bekend hoeveel respondenten het NS-onderzoek had.

Gebruik van het uniforme nummer op meerdere plekken zorgt er volgens de NS voor dat de lijn tijdens een reis makkelijker is te volgen. De lijnnummers voor treinen zijn vergelijkbaar met de nummers die al dienstdoen bij bus-, tram- en metrovervoer.

Storingen

De NS verwacht dat de grootste meerwaarde van lijnnummergebruik ligt bij onverwachte storingen. "Een groot deel van de reizigers denkt dat lijnnummers dan helpen om sneller te herkennen welke trein wordt geraakt en welke alternatieven beschikbaar zijn." Daarvoor moet een storing dan wel beperkt blijven tot de treinen en mag die niet het reisinformatiesysteem treffen, dat afgelopen zomer lege informatieborden toonde.

Informatiebord op station toont lijnnummer van trein. Beeld: NS
Informatiebord op station toont lijnnummer van trein. Beeld: NS

Reacties (62)


'Patches voor Linux-kernel Raspberry Pi suggereren komst van goedkope modellen'

Door Jasper Bakker, 28 oktober 2026 08:38 • 19 reacties, submitter: Jerie

Nieuwe toevoegingen aan de Linux-kernel voor Raspberry Pi-microcomputers lijken erop te wijzen dat er twee nieuwe modellen aankomen. Het gaat om de kleine Raspberry Pi Zero 3 W en de goedkope Raspberry Pi 4 Model A. Dit meldt Phoronix op basis van kernelpatches voor nieuwe apparaten.

De twee nieuwe modellen van de Raspberry Pi zouden uitkomen in moeilijke tijden voor de pc-markt, schrijft Phoronix. Componenten zijn duur en slecht verkrijgbaar. De Raspberry Pi heeft net als veel andere computers last van de stijgende prijzen voor onder meer geheugenchips. Voor goedkopere computers zoals de Pi zijn prijsstijgingen relatief groot.Raspberry Pi logo (Über)

De Model A is traditioneel de goedkopere, lichter uitgevoerde variant die minder i/o-aansluitingen heeft. Hoewel de Raspberry Pi 5 de nieuwste generatie is, zou er nu een A-uitvoering van de voorgaande generatie komen: de Raspberry Pi 4. Daarnaast zou een nieuwe generatie van de kleine Pi Zero op stapel staan.

Dezelfde Broadcom-chip

Volgens de toevoegingen aan de devicetree in de Linux-kernel krijgen de Pi 4 Model A en de Zero 3 W een Broadcom BCM2711-chip. Dat is dezelfde quadcore Cortex-A72 als die in de Raspberry Pi 4. De Zero 2 W kwam in oktober 2021 uit en heeft een RP3A0 met vier Cortex-A53-cores met een kloksnelheid van 1GHz. Mogelijk dat de kloksnelheden van de nieuwe Model A en de Zero 3 W lager zijn ingesteld dan voor dezelfde chip in de reguliere Raspberry Pi 4.

Reacties (19)


Elke openbare Discord-server krijgt webpagina tenzij admin die uitzet

Door Yannick Spinner, 28 oktober 2026 08:15 • 21 reacties, submitter: perry

Discord geeft openbare servers, zogeheten Discoverable Servers, vanaf 16 november een webpagina. Op die manier moeten potentiële leden die servers makkelijker kunnen vinden via zoekmachines. De functie werkt niet met terugwerkende kracht voor de berichten op bestaande openbare servers.

Alle Discoverable Servers – waar Discord-gebruikers zonder uitnodiging of link lid van kunnen worden – krijgen vanaf 16 november standaard een webpagina. Vanaf halverwege december kunnen ook berichten uit die servers op de webpagina getoond worden. Volgens Discord worden gebruikersnamen en avatars niet bij de bijbehorende berichten getoond. Het zou om ruim 60.000 servers gaan.

Op de webpagina's staat informatie over het openbare kanaal. Daarnaast toont Discord samenvattingen van gesprekken die in het kanaal plaatsvonden. Ook deze informatie is alleen gebaseerd op openbare inhoud, zo verzekert de chatdienst gebruikers. In de EU is deze functie opt-in, dus gebruikers moeten dit handmatig inschakelen. Tieneraccounts hebben geen toegang tot deze functie.

De Server Web Page-functie wordt standaard door Discord ingeschakeld, maar beheerders van de betreffende servers kunnen vanaf vandaag per kanaal kiezen om dit uit te schakelen. Die Discoverable Server of een kanaal krijgt dan geen webpagina.

Discord webpagina

Reacties (21)


Gerucht: nieuwe, goedkope iPhone 18e krijgt 60Hz-scherm, net als de iPad mini

Door Jasper Bakker, 28 oktober 2026 07:42 • 99 reacties

Apple zou de iPhone 18-lijn begin volgend jaar uitbreiden met onder meer een goedkoper model, dat dan een 60Hz-scherm krijgt en een A20-chip. De sensor voor de frontcamera krijgt mogelijk een upgrade naar 24MP. Dit meldt de Chinese leaker Digital Chat Station op Weibo.

De iPhone 18e die in aantocht zou zijn, lijkt daarmee sterk op de iPhone 17e, schrijft 9to5Mac. De specificaties verschillen namelijk maar op twee punten. Dat zijn de krachtigere A20-chip, die nu alleen in Pro-toestellen van Apple zit, en de eventuele upgrade voor de frontcamera.

Prijspressie?

Het e-model van de iPhone is een goedkoper toestel dan reguliere modellen. De prijsstijgingen voor geheugenchips kunnen het Apple moeilijk maken om de prijs te drukken. Mogelijk kiest het bedrijf daarom voor een scherm met een relatief lage verversingsfrequentie van 60Hz. De nieuwe iPad mini die Apple begin deze week onthulde, zou ook een 60Hz-scherm hebben en kost minstens 759 euro.

De iPhone 18e krijgt volgens leaker Digital Chat Station wel een oledscherm. Het scherm heeft een diagonaal van 6,12inch. Het toestel zou een enkele achtercamera hebben met een 48MP-sensor. Naast de 18e zou Apple begin volgend jaar ook een iPhone 18 en een iPhone Air 2 onthullen. Het is niet bekend wanneer Apple de nieuwe iPhone 18-modellen precies aankondigt en wanneer die beschikbaar zijn in Nederland en België.

Apple mini store - zonder mensjes (groot)
Een miniwinkel van Apple. Bron: Apple

Reacties (99)