Spelcomputers waren vaak de goedkoopste manier om moderne games te spelen. Terwijl je voor een game-pc al snel een fors bedrag neertelde, kon je een PlayStation of XBOX voor een paar honderd euro in huis halen. Fabrikanten verkochten hun consoles vaak zelfs met verlies, in de hoop dat geld terug te verdienen met de verkoop van games.
Met de volgende generatie lijkt die tijd voorbij. De volgende PlayStation en XBOX laten niet alleen langer dan normaal op zich wachten, ze worden naar verwachting ook nog eens peperduur. Dat roept de vraag op: als consoles straks niet meer betaalbaar zijn, waarom zou je ze dan nog kopen?
Vertraagde release
Normaal krijgen we iedere zes tot zeven jaar een nieuwe consolegeneratie, maar dat zal deze keer waarschijnlijk niet gebeuren. De PlayStation 5 en XBOX Series X verschenen beide eind 2020, bijna zes jaar geleden.
Eigenlijk zijn ze dus bijna toe aan een opvolger, maar de PS6 en de aanstaande XBOX Helix lijken ver weg. Microsoft stuurt pas ergens in 2027 devkits voor de XBOX Helix naar gameontwikkelaars. Het is daardoor onwaarschijnlijk dat de Helix volgend jaar verschijnt.
Ook Sony kijkt de kat uit de boom: het bedrijf weet nog niet wanneer de PS6 uitkomt of wat hij gaat kosten. Geruchten plaatsen de release pas in 2028 of zelfs 2029. Het lijkt er dus op dat de huidige generatie acht of misschien zelfs negen jaar mee moet.
Torenhoge prijzen door de AI-hype
De grote schuldige: de hardwareprijzen. Componenten zoals werkgeheugen en ssd's zijn het afgelopen jaar veel duurder geworden. Analisten verwachten niet dat die prijzen snel weer gaan dalen, eerder het tegenovergestelde.
Onlangs bleek dat de componenten van de PlayStation 6 al 1000 dollar zouden kosten. Sony verkoopt zijn spelcomputers vaak met verlies. Maar met zulke hoge materiaalkosten zal de verkoopprijs niet in de buurt komen van de 500 euro die Sony in het begin rekende voor de PlayStation 5.
Sony zette de eerste stap al met de release van de PlayStation 5 Pro. Het bedrijf kondigde dat apparaat in 2024 aan met een adviesprijs van 800 euro. Dat was toen ongehoord voor een spelcomputer.
Inmiddels heeft Sony die prijs met nog eens met 100 euro verhoogd. Zelfs de gewone PlayStation 5 is duurder geworden, terwijl consoles normaal gesproken juist steeds goedkoper worden naarmate ze ouder worden.
Ook XBOX-eigenaar Microsoft worstelt duidelijk met de hardwareprijzen door de AI-gekte (waaraan het zelf flink bijdraagt). De XBOX Series X kostte bij de release in 2020 nog 500 euro. Tegenwoordig kost hij 200 euro meer.
De XBOX Helix zal die prijsverhoging waarschijnlijk doorzetten. Hoewel Microsoft nog geen prijzen deelt, zei XBOX-baas Asha Sharma eerder dat de volgende console een 'zeer premium' apparaat wordt.
Alles wijst erop dat de volgende consolegeneratie de duurste ooit wordt. Als zelfs de huidige consoles met jarenoude hardware in prijs moeten stijgen, lijkt het onwaarschijnlijk dat spelcomputers met nieuwere hardware en meer geheugen voor minder over de toonbank gaan.
Overstap naar digitale games en vragen over achterwaartse compatibiliteit
Daar komt ook bij dat de PS6 en XBOX Helix waarschijnlijk geen schijflezer hebben, waardoor fysieke games lijken te verdwijnen.
Van PlayStation weten we dat zo goed als zeker: nieuwe PlayStation-games verschijnen vanaf 1 januari 2028 alleen nog digitaal. We besteedden al veel aandacht aan de verdwijning van PlayStation-schijfjes en de relatief hoge prijzen van digitale games.
Dat roept meteen vragen op over de achterwaartse compatibiliteit van de volgende consolegeneratie. Op de PS5 kun je ook PS4-games spelen, wat zeker aan het begin een groot pluspunt was: er waren toen nog weinig PS5-exclusives.
Hoewel Sony erop hint dat de PS6 ook weer achterwaarts compatibel wordt, is het de vraag hoe dat gaat werken. Als schijfjes verdwijnen, is het onwaarschijnlijk dat de PS6 een schijflezer krijgt. Of gamers straks hun fysieke PS4- en PS5-collectie kunnen gebruiken op de PS6, is nog niet duidelijk.
XBOX stapt waarschijnlijk ook af van schijfjes, hoewel dat bedrijf lijkt te werken aan een oplossing. Volgens geruchten werkt XBOX aan een manier om schijfjes te digitaliseren. Gamers stoppen dan een schijfje in hun huidige console en krijgen een licentie om het spel digitaal te spelen.
Komt er een PlayStation-handheld?
Niet alle koerswijzigingen zijn trouwens negatief. De kans is bijvoorbeeld groot dat Sony straks meer dan alleen een PlayStation 6 uitbrengt. Er gaan geruchten rond dat de Japanse gigant met een handheld komt.
Het bedrijf kwam eerder al met de PlayStation Portal, een soort handheld om PlayStation-games naartoe te streamen vanaf een PS5. Volgens geruchten zou het bedrijf later een volwaardige handheld uitbrengen.
Uitspraken van PlayStation-baas Hideaki Nishino wakkerden die geruchten verder aan. Nishino zei laatst tegen investeerders dat PlayStation zich moet aanpassen aan de veranderende behoeften van spelers en toegankelijker moet worden voor een groter publiek. Daaraan voegde hij later toe dat het bedrijf moet breken met de gedachte dat PlayStations alleen voor in de woonkamer zijn.
Zo lijkt het bedrijf te zinspelen op een PlayStation-handheld. Sommigen speculeren dat de PS6 een Switch-achtige handheld wordt, die je aan je tv kunt docken of onderweg kunt gebruiken. Maar het kan natuurlijk net zo goed een losstaand apparaat worden.
De volgende XBOX wordt eigenlijk een pc
Sony zou hiermee meegaan in een trend, want handhelds worden steeds populairder. Ook XBOX heeft al een handheld, in de vorm van de ASUS ROG XBOX Ally X. Hoewel dat vooral een Windows-handheld is met een grafische schil erop, lijkt het een voorproefje van de volgende XBOX. Waarschijnlijk wordt de Helix namelijk een soort pc.
Microsoft heeft al bevestigd dat die spelcomputer ook pc-games draait. Volgens geruchten draait de Helix gewoon op Windows met daaroverheen een XBOX-interface, eigenlijk precies zoals de ROG XBOX Ally. Je kunt dan je games spelen via Game Pass of kopen in de XBOX Store, maar ook platforms als Steam installeren.
Dat betekent meteen dat de lijn tussen een XBOX en een pc nóg verder vervaagt. Microsoft brengt zijn firstpartygames al jaren naar zowel zijn XBOX-consoles als de pc. Straks zijn die twee soorten apparaten in feite hetzelfde. Met de XBOX-modus voor Windows kun je straks mogelijk zelfs dezelfde ervaring krijgen op je eigen pc.
Exclusives als grootste verkoopargument
Kortom: de volgende consolegeneratie belooft peperduur en compleet anders te worden. Om spelers straks toch naar een spelcomputer te lokken, gebruiken Sony en Microsoft waarschijnlijk een klassiek trucje: exclusieve games. De laatste jaren verdwenen die steeds meer op de achtergrond, maar ze lijken een comeback te maken.
PlayStation bracht zijn exclusives de laatste jaren vaak uit voor de pc, al was dat vaak een paar jaar na de PS5-release. Daaraan lijkt (deels) een einde te komen. Volgens de bekende gamejournalist Jason Schreier verschijnen PlayStations singleplayergames straks niet meer voor de pc, hoewel multiplayertitels waarschijnlijk wél multiplatform blijven.
Ook XBOX verandert de koers. Het bedrijf blijft zijn games voor de pc uitbrengen, maar bracht zijn firstpartytitels ook steeds vaker naar de PlayStation. Daarmee wilde het bedrijf meer omzet uit gameverkopen halen, maar ook daarop komt XBOX nu terug.
Asha Sharma maakte al bekend dat XBOX weer console-exclusives gaat uitbrengen. Het bedrijf zou de PS5-versie van Gears of War: E-Day bijvoorbeeld schrappen, ook al was die zo goed als klaar.
In een interview met GamesRadar benadrukt het bedrijf dat het voortaan vaker kiest voor exclusiviteit. Hoewel bepaalde XBOX-games met een aangekondigde PS5-versie gewoon uitkomen, zoals Fable en Forza Horizon 6, zal dat in de toekomst minder vaak gebeuren.
Een van de grootste voordelen vervalt
De console dankte zijn bestaansrecht decennialang aan een simpele belofte: veel gameplezier voor relatief weinig geld en zonder gedoe. Maar nu de hardwareprijzen de pan uit rijzen en de nieuwe consoles de duurste ooit dreigen te worden, valt dat prijsvoordeel weg.
Wat overblijft is het argument dat de consolewereld al sinds haar beginjaren kent: games die je nergens anders kunt spelen. Nu de prijs geen doorslaggevend argument meer is, moeten Sony en Microsoft het opnieuw hebben van hun exclusives.
Of gamers straks bereid zijn om honderden euro's extra neer te tellen voor een handvol exclusieve titels, moet de komende jaren blijken. Eén ding is zeker: de tijd dat een console vanzelfsprekend de voordeligste keuze was, ligt achter ons.
Redactie: Daan van Monsjou • Eindredactie: Marger Verschuur
:strip_exif()/i/2008182494.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2007842984.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2008212466.jpeg?f=imagenormal)
/u/381607/have%2520a%2520nice%2520day%2520-%2520small.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/498936/crop5b62bb30b720d_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/103363/gizmo.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/294814/crop5dfccf4b6dfb6_cropped.jpeg?f=community)
/u/152942/crop687206d7bca78.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/99162/crop5fbeb65712858_cropped.jpeg?f=community)
/u/109674/crop626e7b86c2ecd.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/386993/crop642464ad24c70_cropped.jpg?f=community)
/u/408258/crop682f7e14b01a9_cropped.png?f=community)
/u/88833/crop6a577304dac40.png?f=community)
:strip_exif()/u/120394/talic.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/2520004/crop6a4a6fb9d7c64_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/78279/crop5a9fe3f83191c.jpeg?f=community)
/u/357567/crop5dfcfaa04d0e8_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/609320/crop5b6ae539e2dcd_cropped.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/39485/crop5b6d63a9ef6f9.jpeg?f=community)
:strip_exif()/u/200203/crop57825483a6a29.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/623534/crop68d7bf47903e1_cropped.jpg?f=community)
/u/2173836/crop670edc9ca7631.png?f=community)
:strip_exif()/u/25150/Gizzbril.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/476420/crop5623d9ad036cf_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/109036/crop580efea56f6f9_cropped.jpeg?f=community)
/u/94596/crop643fb12fd4e6d.png?f=community)
/u/259066/crop5e4e77170f2ca_cropped.png?f=community)
/u/45865/crop62338715be02f.png?f=community)
/u/295372/piq_51496_60x60.png?f=community)
/u/952371/crop5b1ea3a9d9923_cropped.png?f=community)
/u/420938/crop69171d543a1bf_cropped.png?f=community)
/u/421470/crop5851203431803_cropped.png?f=community)
/u/176086/crop5f0823fa5e8d6_cropped.png?f=community)
/u/208684/crop5d9c7a25578e1.png?f=community)
/u/472627/crop5c83fe498b36e_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/489983/crop5db33928bbeea_cropped.jpeg?f=community)