Nu 2025 in de achteruitkijkspiegel ligt, kunnen we de blik richten op hoe 2026 eruit zal zien voor gamers. Het is vrijwel zeker dat dit jaar de release van de duurste game aller tijden met zich mee zal brengen. Grand Theft Auto VI staat immers gepland voor 19 november 2026 en lijkt nu al het hoogtepunt van het gamejaar te worden. Toch is er een kans dat de kolos die eer deels moet delen. Aangezien de huidige generatie consoles in 2020 verscheen, wordt het langzamerhand tijd voor meer informatie over de volgende generatie spelcomputers. Een release in 2026 lijkt te vroeg, maar wellicht horen we dit jaar al wat we in 2027 mogen verwachten van Sony en Microsoft.
Een echt antwoord op die vraag is er uiteraard nog niet, maar hoe de volgende generatie consoles eruitziet, is al jaren onderwerp van speculatie. Die speculatie wordt gevoed door uitgelekte specificaties, interviews en andere geruchten die ons hopelijk iets kunnen vertellen over wat we mogen verwachten. De eerste vraag daarbij is dan: komen er nog wel consoles? Er was immers flink wat speculatie rondom Xbox dat de huidige generatie de laatste zou kunnen zijn. Inmiddels zijn die geruchten verouderd en lijkt het zeker dat Microsoft en Sony beide hard werken aan hun volgende spelcomputer.
AI in de spotlights
AMD en Sony's Mark Cerny hebben al gesproken over Project Amethyst, de architectuur die de PlayStation 6 een combinatie moet geven van traditionele rekenkracht en hardware die meer geoptimaliseerd is voor AI. Sony's volgende console wordt ook wel omschreven als 'een AI-doos' in plaats van een traditionele spelcomputer. In hoeverre dat daadwerkelijk het geval zal zijn, moet de komende jaren duidelijk worden, maar dat AI nadrukkelijk in de spotlights staat, is niet verrassend.
Een van de redenen waarom het tijd wordt voor nieuwe consolehardware, is het gat dat pc-gaming inmiddels heeft geslagen ten opzichte van de consoles. Hierbij doelen we niet alleen op hardware, maar ook op hulpmiddelen die helpen de framerate te verhogen, zoals upscaling en Frame Generation. Nvidia's DLSS 4 en vergelijkbare technieken van andere fabrikanten zorgen ervoor dat nieuwe games goed speelbaar zijn op relatief oude hardware, terwijl een acceptabel grafisch niveau behouden blijft. Hoewel wij het liefst ook gewoon in native 4k spelen, kun je stellen dat goede upscaling de noodzaak wegneemt om al te vaak nieuwe hardware aan te schaffen. Hoe effectiever upscaling werkt, hoe minder noodzakelijk een nieuwe, sterke videokaart is.
Natuurlijk biedt een nieuwe gpu op dit moment vaak meer van die gelikte features dan een oudere kaart, dus upgraden blijft lonen. De meerwaarde van een nieuwe gpu voor je pc is echter niet het punt waar het hier om gaat: het gaat erom dat consoles ver achterblijven bij deze ontwikkelingen. Logisch: de consoles kwamen in 2020 op de markt en hebben verouderde hardware aan boord die tussentijds nauwelijks is verbeterd. De PlayStation 5 Pro betekende een stap vooruit, mede dankzij Sony's eigen upscaler PlayStation Spectral Super Resolution (PSSR), maar games moeten ook speelbaar blijven op het oudere model, dat geen gebruik kan maken van die upscaler.
Veel keuzes
We zien in veel consolegames nog steeds de aloude keuze tussen betere graphics en een hogere framerate. Een beeldmodus die de game in native 4k rendert, draait dan vaak op maximaal 30fps. Wil je een framerate van 60fps, dan gaat dat ten koste van de resolutie. Daarnaast is er de mogelijkheid tot gamen met 120fps. Die belofte is door de huidige generatie deels ingelost. Gamers die beschikken over een televisie met HDMI 2.1- en 120Hz-ondersteuning, hebben regelmatig de keuze om een game in hfr te spelen. Ook is er dan vaak sprake van een extra Quality Mode, die de grafische voordelen behoudt, maar dan met een framerate van 40fps in plaats van 30fps. Ook moeten gamers soms kiezen tussen specifieke grafische opties. De PlayStation 5-game Ghost of Yōtei laat gamers bijvoorbeeld kiezen tussen Quality Mode en Ray Tracing Mode: wie met de best mogelijke lichteffecten wil spelen, levert in op resolutie.
Feitelijk is dat niet heel anders dan wat er op de pc gebeurt. Ook bij upscalers als FSR en DLSS moet je vaak een voorkeur voor performance of beeldkwaliteit aangeven. Maar de verschillen zijn daar kleiner; met name de downgrade in grafische kwaliteit bij prestatiegerichte beeldmodi valt op de pc relatief mee.
Huidige cpu's als bottleneck
De oorzaak daarvan ligt voornamelijk bij de processorkracht van de huidige generatie consoles. Dat maakt deze overgangsfase tussen twee generaties anders dan die tussen eerdere generaties. Voorgaande consolegeneraties richtten zich immers vooral op het toevoegen van grafische rekenkracht. Bij elke presentatie van een nieuwe console van Microsoft of Sony vlogen de indrukwekkend klinkende termen je om de oren: nog meer polygonen, meer pixels en meer teraflops. Nieuwe hardware bracht vaak meer dan alleen extra grafische rekenkracht, maar de vooruitgang op het gebied van de gpu was toch altijd leidend.
Die trend zou in 2027 doorbroken kunnen worden. Natuurlijk zorgt nieuwe hardware voor betere graphics, maar de bottleneck bevindt zich nu vooral op cpu-vlak. Zelfs de relatief nieuwe PlayStation 5 Pro heeft een processor die gebaseerd is op de Zen 2-architectuur van AMD, die in 2019 op de markt kwam. Zo loopt de console op dat vlak inmiddels drie generaties achter. Dat rijmt niet met de steeds hogere eisen die moderne engines als Unreal Engine 5 stellen aan de cpu. Die wordt immers gebruikt voor het streamen van assets, het uitvoeren van physicssystemen en AI-routines.
De cpu's van de huidige consoles zijn gebaseerd op de inmiddels verouderde Zen 2‑architectuur.
Te zware berekeningen
De cpu heeft het kort gezegd te druk. Alle berekeningen voor in-game logica, plus de instructies voor de gpu, zijn een flinke kluif voor de huidige consoleprocessors. Hierdoor kan zelfs een oneindig snelle gpu er niet voor zorgen dat je 60fps haalt. Dit verklaart waarom consoles er best in slagen beeldkwaliteit te tonen die zich laat vergelijken met die van een pc-game, maar niet in combinatie met dezelfde hoge framerates. Denk hierbij bijvoorbeeld aan momenten met hoge crowd density in Cyberpunk 2077 of simulatiegame Cities: Skylines II in het algemeen. Die laatste game had op de pc al last van prestatieproblemen, maar de consolerelease is er tot op heden nog niet van gekomen.
Dit is de bottleneck waar consolegaming anno 2025 tegenaan loopt. Het probleem is niet dat de gpu's de grafische pracht en praal niet op je televisie kunnen toveren, maar dat de logica achter die beelden te traag wordt verwerkt. Zeker grote openwereldgames hebben daar last van. De grote, doorlopende stroom van assets, vooral ook in combinatie met realtime lichteffecten en diverse gameplaysystemen, is te veel voor de gedateerde cpu's.
Cities: Skylines II zou ook op consoles verschijnen, maar dat is tot op heden nog niet gebeurd.
Matige optimalisatie
De beperking op hardwarevlak betekent niet dat we geen goede, mooie games meer zien. Diverse ontwikkelaars leveren nog steeds absolute kunststukjes af die ook nog eens prima draaien op de inmiddels verouderde hardware. We zien echter ook voorbeelden van de andere kant van dat verhaal. Borderlands 4, Mafia: The Old Country, Black Myth: Wukong, Stalker 2: Heart of Chornobyl en Star Wars Jedi: Survivor zijn games die bij hun introductie veel last hadden van performanceproblemen. Deze werden mede veroorzaakt door zware UE5-systemen als Lumen en Nanite. Lumen kan voor goede lichtsimulatie zorgen, maar niet elke game heeft baat bij global illumination. De makers van Arc Raiders kozen er bewust voor om Lumen niet te gebruiken voor hun spel, omdat het te veel ten koste zou gaan van de performance. Arc Raiders mist daardoor her en der wat realisme − sommige objecten missen bijvoorbeeld een schaduw − maar krijgt er wel goede prestaties voor terug.
Onlangs kon je in een achtergrondverhaal op Tweakers al lezen dat de oorzaak van deze problemen mogelijk ook ligt bij de aanwezigheid en effectiviteit van upscalers op pc. Doordat deze technieken ervoor kunnen zorgen dat games ook op minder sterke hardware goed draaien, is de noodzaak voor degelijke optimalisatie afgenomen, zo liet Ties de Groot van Verdant Games optekenen. De ontwikkelaar merkte tevens op dat het optimaliseren van grote openwereldgames toch al lastiger is dan het optimaliseren van traditionele games, vanwege de behoefte aan dynamische lichtsystemen.
Moeite om GTA VI op de huidige consoles te krijgen?
Zeg je openwereldgame, dan zeg je Grand Theft Auto. Zoals gezegd verschijnt er dit jaar eindelijk weer eens een nieuw deel in de roemruchte spelserie. Die game gaat bij voorbaat de boeken in als het grootste en duurste entertainmentproduct aller tijden; de totale productiekosten worden geschat op tussen de 1,5 en 2 miljard dollar. Dat GTA VI een belangrijke game is, is een understatement. De voorganger, Grand Theft Auto V, verscheen twee generaties geleden. Je zou het bijna vergeten, maar GTA V verscheen oorspronkelijk voor de PlayStation 3 en de Xbox 360. Dat spel dreef die hardware tot het uiterste en dat kunstje hoopt Rockstar Games met GTA VI en de huidige consoles uiteraard te herhalen.
Toch geeft het te denken dat de game inmiddels al twee keer is uitgesteld. GTA VI zou eigenlijk in 2025 verschijnen, werd toen doorgeschoven naar mei 2026 en daarna weer verschoven naar 19 november. Veel informatie over de reden voor het uitstel heeft Rockstar niet gegeven, maar het zou gaan om het bereiken van de mate van afwerking die gamers verwachten van de grote studio. Het is moeilijk om daar veel conclusies aan te verbinden, maar het is zeker niet uitgesloten dat het Rockstar moeite kost om de ambitieuze game goed draaiende te krijgen op de huidige consoles. Dat is een must, want GTA VI verschijnt überhaupt nog niet voor pc. De Xbox Series X/S en de PlayStation 5 moeten dus de kastanjes uit het vuur halen voor Rockstar.
Geruchten over PS6 en de nieuwe Xbox
Hoewel we ongetwijfeld nog echt wel de nodige games van hoge kwaliteit gaan zien op de huidige generatie consoles, is helder dat de behoefte aan sterkere hardware er nu al is en de komende periode alleen maar groter zal worden. De groter en complexer wordende games vragen steeds meer van de hardware en er is behoefte aan AI-ondersteuning om dezelfde kwaliteit upscaling te bereiken als we nu op pc's zien. De volgende vraag is dan: Hoe gaan we daar komen? Wat weten we over wat Sony en Microsoft de komende jaren voor ons in petto hebben?
Hierover is officieel nog niets bekend, maar dankzij interviews en leaks weten we intussen al wel iets. De betrouwbaarheid van wat er links en rechts uitlekt, is echter niet altijd te controleren. Daarnaast kunnen leaks ook specs verklappen die inmiddels achterhaald zijn. Hoe het uiteindelijke product eruitziet, hoeft niet overeen te komen met een specslijst die jaren eerder tijdens de ontwikkeling is uitgelekt. Toch lijkt het erop dat we intussen een aardig idee hebben van wat we mogen verwachten. Specs die recentvia MLiD uitlekten, werden op de forums van NeoGAF bevestigd door 'Kepler_L2', een bekende leaker. Volgens hem zouden de specs van beide machines ook al definitief vastgelegd zijn.
Toch een nieuwe Xbox?
Dat er een volgende PlayStation op komst is, is geen verrassing. Maar dat er ook een nieuwe Xbox lijkt te komen, is minder vanzelfsprekend. Er gaan namelijk al langer geruchten dat Microsoft het merk meer wil positioneren als platform dat niet per se gekoppeld is aan een specifieke machine. Zo hebben we de reclamecampagne gezien waarin Microsoft allerlei apparaten aanmerkt als 'This is an Xbox' om duidelijk te maken dat je door games naar je apparaten te streamen geen spelcomputer meer nodig hebt. Je smartphone en televisie zijn in die zin zelf al een apparaat waar je Xbox-games op kunt spelen.
Een mock-up van Xbox Magnus. Bron: Gemini/Nano Banana
Toch lijkt alles er nu op te wijzen dat Xbox in elk geval de komende generatie nog meedoet op de consolemarkt. Wel kiest het Amerikaanse bedrijf daarbij een andere koers dan Sony. Waar de PlayStation 6 ogenschijnlijk meer een traditionele console wordt − al is dat dan wel met meer AI-capaciteit − wil Microsoft naar verluidt de scheidslijn tussen console- en pc-gaming vervagen met zijn volgende spelcomputer. Met Project Magnus zou de fabrikant in elk geval een ambitieus ogende machine neerzetten.
Gelekte PS6- en Xbox-specs
Als de geruchten kloppen, krijgt de nieuwe Xbox een opvallend grote apu van 408mm2 met een chipletdesign. Daarop is 144mm2 voorbehouden aan de nieuwe soc, gebaseerd op TSMC's N3P-node. De gpu neemt 264mm2 in beslag. De AMD-chip zou elf cpu-cores hebben: drie keer Zen 6 en acht keer Zen 6c. De gpu zou beschikken over 68 RDNA 5/UDNA compute-units, wat verwijst naar AMD's nieuwe architectuur die zijn gaming- en datacenterlijnen met elkaar verenigt. De gpu zou daarnaast minstens 24MB aan L2-cache hebben. Magnus zou verder 48GB aan GDDR7-geheugen op een 192bitbus bevatten, en de console zou beschikken over een npu voor AI-taken. Die npu zou Project Magnus 110Tops op 6W opleveren, of 46Tops bij een verbruik van 1,2W.
Sony kiest volgens de laatste berichten een andere koers. De PlayStation 6 zou naar verluidt beschikken over een chip met een monolithisch design die ongeveer 280mm2 groot zou zijn. Deze chip zou negen tot tien cpu-kernen bevatten, waarvan zeven of acht Zen 6c-cores en twee efficiëntere Zen 6 LP-cores. De gpu zou beschikken over 52 tot 54 RDNA 5 compute-units, met een kleinere L2-cache van 10MB. De PS6 zou 40GB aan GDDR7-geheugen bevatten. Over aanvullende hardware voor AI-doeleinden, zoals de npu van Project Magnus, is hier niets bekend. Wat de PS6 betreft lijkt verder duidelijk dat hij backwards compatible zal zijn met PS4- en PS5-games; bij Project Magnus is daar dan weer geen informatie over. Beide machines worden in 2027 op de markt verwacht.
Xbox Magnus
PlayStation 6
Soc diesize
408mm²
280mm²
Ontwerp
Chiplet
Monolitisch
Processor
3x Zen6, 8x Zen 6c
7x of 8x Zen 6c, 2x Zen6 LP
Gpu
68 compute-units
52 tot 54 compute-units
Gpu-architectuur
RDNA 5/UDNA
RDNA 5
Geheugen
48GB GDDR7
40GB GDDR7
AI
Aparte npu
Niet bekend
Geschatte prijs op dit moment
800 tot 1000 dollar
600 tot 800 dollar
Geschatte release
2027
2027
De specs van de Xbox Magnus en PlayStation 6 volgens de recente leaks. Niets van deze specificaties is door Xbox of PlayStation bevestigd.
Verschil in aanpak en prijs
Het lijkt er dus op dat de consolegiganten er beide een andere aanpak op nahouden. De nieuwe Xbox lijkt de krachtpatser van de twee te worden, terwijl de PlayStation 6 de traditionele en efficiëntere van de twee lijkt te zijn. Of dat onderaan de streep ook betekent dat 'Magnus' inderdaad krachtiger voor de dag zal komen dan de PlayStation 6, valt echter te bezien. De grotere apu en het chipletdesign brengen uitdagingen met zich mee. De chips moeten met behulp van interconnects met elkaar verbonden zijn, wat minder efficiënt is dan één grote, monolithische chip.
Conceptafbeelding gemaakt door Team LFD. Er is nog geen officieel beeld van de PlayStation 6.
De verschillen tussen Project Magnus en de PlayStation 6 zullen, als deze specs inderdaad ongeveer kloppen, ook te merken zijn in het prijskaartje. De prijs van Project Magnus wordt geschat op tussen de 800 en 1000 dollar. De PlayStation 6 belooft de goedkopere optie van de twee te worden, maar valt ook niet echt goedkoop te noemen; Sony's nieuwste console zou ergens tussen de 600 en 800 dollar moeten uitkomen.
Van alles wat we over de nieuwe consoles denken te weten, zullen de prijzen waarschijnlijk het minst vaststaan. We weten immers dat prijzen voor hardware de laatste tijd flink oplopen. De AI-hype − waar de consolefabrikanten zelf ook vrolijk aan meedoen − zet de totale hardwaremarkt onder druk. Met het duurder worden van individuele componenten zullen ook de productiekosten van de nieuwe spelcomputers oplopen. Het valt dus niet uit te sluiten dat de prijzen in 2027 nog hoger zullen liggen dan ingewijden nu voorspellen op basis van de uitgelekte specificaties.
De strijd om de handheldmarkt
En hoe zit het dan met de handhelds? Je zou het bijna vergeten, maar in dit handheldrijke tijdperk kunnen Microsoft en Sony natuurlijk niet achterblijven. Microsoft heeft inmiddels zijn debuut al gemaakt, maar dan wel in samenwerking met ASUS. In oktober verscheen namelijk de ASUS ROG Ally X. Er gaan geruchten over een ander project, dat zou moeten leiden tot een door Microsoft zelf ontwikkelde Xbox-handheld. In de zomer kwamen er berichten naar buiten dat dat project door Microsoft was gepauzeerd of geannuleerd, ten gunste van het ontwikkelen van een traditionele thuisconsole. Opvallend is dat volgens Kepler_L2 de reden voor het annuleren lag in een eis van AMD dat Microsoft er minstens 10 miljoen stuks van zou maken, waar de fabrikant niet mee akkoord ging. Dit wordt tegengesproken door journalist Jez Corden van Windows Central, die claimt dat dat 'niet eens een heel klein beetje waar' is. Hoe de vork precies in de steel zit, zullen we wellicht nooit weten, maar duidelijk lijkt wel dat er voorlopig geen andere Xbox-handheld aankomt dan de ASUS ROG Ally X die al op de markt is.
ASUS ROG Xbox Ally X
PlayStation lijkt wat dat betreft een betere gok qua handheldhardware. Het Japanse bedrijf heeft met de PlayStation Portal al een handheld op de markt, maar daarop kan alleen streamend gespeeld worden. Het apparaat speelt zelf geen games af. PlayStation heeft al meerdere updates uitgebracht om de latency tijdens het gamen zo goed mogelijk in te perken, maar gebruikers blijven tegen de nadelen van streamend gamen aanlopen. Om die reden zou Sony dus ook kijken naar een handheld die wél zelf games kan draaien. Het zou voor PlayStation, na de PlayStation Portable en de PlayStation Vita, de derde handheld zijn die op die manier te gebruiken is.
PlayStation-handheld op basis van Zen 6 en RDNA 5
Die nieuwe PlayStation-handheld, mocht hij inderdaad echt bestaan, zou de werktitel 'Project Canis' hebben. Youtuber Moore's Law is Dead bracht in augustus de mogelijke specificaties naar buiten. Het zou gaan om een handheld met een touchscreen en een optioneel te gebruiken dock, zodat je er ook mee op een tv kunt gamen, vergelijkbaar met de Nintendo Switch. De handheld zelf zou beschikken over een AMD-soc. De cpu zou vier Zen 6C-kernen hebben, met daarnaast twee kleinere kernen voor systeemtaken. De gpu zou 12 tot 20 RDNA 5 compute-units bevatten, die tussen de 1,6GHz en 2GHz geklokt zouden zijn. De handheld zou werken met 16GB aan Lpddr5X-geheugen op een 128bit-bus en zou voor opslag een microSD- en een M.2-ssd-slot hebben.
Zowel PS4- als PS5-games zouden speelbaar moeten zijn op Project Canis. Daarnaast zouden ook games voor de toekomstige PS6 speelbaar kunnen zijn op de handheld. Dat laatste zou de reden zijn dat Sony ontwikkelaars momenteel vraagt hun games compatibel te maken met de low-power mode van de PlayStation 5. De fabrikant zou daarbij aandringen op het vasthouden van 60fps, waarbij de concessies dus vooral gedaan zouden moeten worden in de resolutie. Een cpu-tool genaamd Razor CPU zou ontwikkelaars moeten helpen bottlenecks in cpu-gebruik te identificeren en cpu-gebruik in algemene zin zo laag mogelijk te houden. Volgens leakers als Moore's Law is Dead zou deze aanpak ervoor kunnen zorgen dat toekomstige PS6-games goed schalen naar het minder krachtige handheldplatform.
Het blijven geruchten
En dan nog even een voorspelbare, flauwe maar noodzakelijke disclaimer: niets van dit alles staat echt vast. De leakers kunnen nog zo betrouwbaar en bekend zijn, zeker weten doen we nog niets. Zo noemde Moore's Law is Dead eerder een prijspeil van 499 dollar voor de PlayStation 6, wat inmiddels waarschijnlijk achterhaalde informatie is. Ook gebruiken sommige leakers soms maar een enkele bron voor hun leaks, wat de betrouwbaarheid per lek op zijn minst wisselvallig maakt. Saai, maar waar: pas wanneer Sony en Microsoft hun plannen voor de volgende generatie spelcomputers daadwerkelijk wereldkundig maken, hebben we pas echt zekerheid.
Natuurlijk is de verwachting wel dat we hier in de loop van dit jaar meer duidelijkheid over zullen krijgen, al hangt dat ook af van wanneer in 2027 de fabrikanten hun nieuwe consoles introduceren. De PlayStation 5 verscheen eind 2020 en werd pas in juni van dat jaar onthuld. En hoewel de naam en het uiterlijk van de Xbox Series X in december 2019 al bekend werden, volgde verdere informatie ook pas later. Wel zullen we dit jaar naar alle waarschijnlijkheid de eerste producten gaan zien op basis van AMD's nieuwe UDNA-architectuur. Hierin voegt het bedrijf de RDNA- en CDNA-architecturen samen, wat dus ook de basis moet worden voor de nieuwe spelcomputers van Microsoft en Sony.
De afbeelding boven dit artikel en op de frontpage is gegenereerd met Gemini. Het betreft een fictieve weergave van een Xbox en PlayStation in een futuristische setting.
Met de huidige en stijgende ram prijzen, veel geluk.
Denk eerder dat cloud gaming naar voren word geschoven, kassa maandelijks, en als je veel speel extra kassa, betere gpu meer kassa. Of je betaalt premium voor de console.
Je hebt het over 'nu' maar vergeet niet dat dit niet een blijvende situatie is. Het gat voor de servermarkt/consumentenmarkt wordt weer opgevuld, de AI bubbel kan barsten, fabs schalen weer op etc. De prognose is dat dit ver in '26 aanhoudt maar als de consoles eind '27 gereleased worden en de productie mid '27 begint zou de situatie weer helemaal anders kunnen zijn. Als over 8 maanden de bubbel barst is geheugen weer spotgoedkoop omdat de grootste afnemer, openAI, het geheugen niet meer afneemt omdat ze failliet zijn oid.
De AI Bubbel barst alleen financieel, niet op technisch vlak he?(dat gaat GEWOON DOOR, geest is uit de fles AI gaat alleen maar doordenderen tot het niet meer kan.) Als men spreekt over een AI bubbel is dat voornamelijk OpenAI en ChatGPT welke geen echte goede cashflow hebben. De rest zit namelijk nog flink in de winst. Denk aan Google die de volledige AI stack beheerst, en gewoon winstgevend is. En tegenwoordig betere AI heeft dan OpenAI.
Er komen steeds meer goede argumenten dat er helemaal geen bubbel is. Ja misschien alleen OpenAI. En Anthropic en OpenAI kunnen gewoon opgekocht worden he? OpenAI door Microsoft / Nvidia en Anthropic door Amazon.
[Reactie gewijzigd door Immutable op 2 januari 2026 13:42]
Ook als de bubbel alleen financieel barst... Voorlopig erger ik me enkel alleen kapot aan AI en de onjuistheden die ik telkensmaal tegenkom. Tot nog toe is het veel 'A' en weinig 'I'. Het is een mooie techniek om relatieve algoritmes toe te passen, maar het vervangt tot nog toe helemaal niks als je het mij vraagt. Tegenwoordig is alles 'ai', van chatbot op een website tot ... de rgb op je moederbord.
Hoeveel is er geïnvesteerd in LLMs dit jaar? Microsoft, Amazon, Google en Meta hebben 400 miljard uitgegeven. Gaan die dat blijven doen? Er zijn nauwelijks inkomsten (de grootste AI inkomstenstroom van Microsoft is openAI via verhuur van Azure capaciteit).
De investeringen zijn vooral aan NVIDIA chips gegeven (Microsoft Capex was 47% NVIDIA chips), en samen zorgen ze voor de helft van de omzet van NVIDIA. En dat zijn enkel directe uitgaven, indirecte uitgaven meegerekend is dat nog veel meer.
Wat gebeurt er als het niveau van investeringen niet meer groeit of zelfs afneemt? Stel dat de omzet van NVIDIA daalt, wat doet dat met dat aandeel? En de hele beurs die ervan afhankelijk geworden is.
[Reactie gewijzigd door Timvni op 2 januari 2026 20:11]
Als de bubbel financieel barst kunnen AI bedrijven deze woekerprijzen voor gigantische hoeveelheden geheugen OOK niet meer betalen, en gaat de vraag en/of de prijs omlaag.
Tenzij geheugenmakers hebberig denken en de prijs kunstmatig hoog houden in hun oligopolie, want je kan niet zomaar snel een geheugenfabriek uit de grond stampen als nieuwkomer.
Maar publicly traded bedrijven die hun marktpositie misbruiken voor winstmaximalisatie, dat zullen ze toch zeker nooit doen??
Ach, er hoeft maar 1 negatief punt aan een van de grote AI's te zitten en de hele keten dondert in elkaar. Die big tech industrie heeft zichzelf lopen financieren met geleend geld en aandelen. OpenAI is tot 2030 verwacht niet winstgevend. Als na een jaar blijkt dat er te weinig voortgang in zit en iemand trekt de stekker eruit is dat het begin van het einde. Niemand kan in de toekomst kijken, maar ik hoop wel dat het valt en we AI gewoon gaan zien als een veredelde zoekmachine. Want dat is het.
Inderdaad. Maar ook als de bubbel niet barst, want de huidige hoge prijzen zorgen voor nieuwe capaciteit.
Chinese bedrijven die in het recente verleden (nog) niet konden concurreren (zoals cxmt), kunnen dat bij de huidige prijzen wel, en schalen op. Niet per se met de nieuwste technologie, en vooral voor chinese klanten (bytedance, Alibaba, Huawei,...). Maar eens die opschalen, kan het snel gaan.
Zeker, dram voor minder crucial (pun intended) zaken zoals caches van ssd's, embedded systemen zoals voor auto's e.d. kunnen prima met wat minder snelheid af.
~$10 per module Van 3Gb ddr7. Dus €144 voor 48Gb ram.
48Gb lijkt me idd wishful thinking in deze tijden. Ik vermoed dat je daar bij lancering de helft mag afdoen. 18-20Gb gedeeld geheugen.
Uiteindelijk was het hele idee van een console dat je goedkoop en simpel kon gamen op je bestaande TV-scherm dus ik Denk dat Sony dat principe wel zal handhaven boven performance.
Microsoft lijkt wel iets meer high-end te gaan maar ik verwacht ook geen 48Gb ram. Ook vermoed ik dat gaming studios en game dev software nu met technieken gaan komen om het ramverbruik te verminderen. Bijv compressie, offloaden naar SSD of textures verkleinen. Desnoods op de kap van de CPU of GPU.
Uiteindelijk vallen de grootste winsten (tegenover huidige gen consoles) te winnen bij het deftig upscalen van bijv 1440p naar 4k en AI tussenframes. Velen zullen dat niet graag horen maar het is wel de tool bij uitstek om uitdagende graphics goedkoop in de huiskamer te krijgen.
En goedkoop gaat key worden omdat men de komende jaren een economische vertraging verwacht. Ik verwacht dan ook dat het woord ‘efficient’ zich gaat opwerken als marketing term. Dat in schril contrast met de sterk opgelopen TDPs van afgelopen jaren.
Als microsoft werk wil maken van online game streamen dan is het neerzetten van een high-end xbox wel logisch omdat voor streamen ze de goedkope s kunnen blijven verkopen
18-20GB is overdreven weinig. Dat is amper meer dan wat ze nu hebben, en met veel meer ray tracing en AI rekenkracht zullen ze een stuk meer nodig hebben dan dat. 30-32GB is veel realistischer.
Jij spreekt op een technisch niveau. Ik economisch. Dure consoles verkopen niet. Simpel. Geen consoles = geen verkoop van games. Zeker in tijden van dalende koopkracht is dat key.
Ik denk dat de hoeveelheid RAM gelijk zal blijven of hoogstens een beetje zal groeien voor de raytracing cores. Het is een puur economische beslissing omdat het zelfde geheugen nu zelfs duurder is dan toen de Ps5 uitkwam. Normaal zakt de prijs/gb.
Ook bij Pc-GPU’s zal je de zelfde beweging zien. Er gaan ook meet tools komen om het beschikbare geheugen volledig te benutten. Sideloaden, comprimeren, updcalen textures etc. Ze gaan bijv de SSD naast de CPU zetten om op de soc plaatsen om nieuwe textures te streamen etc.
Als compute nog goed relatief betaalbaar wordt kan het zijn dat er compute ingeruild wordt voor ram. Bijv meer door compressie toe te passen.
Anders zal de PS6 vooral een AI en upscale upgrade zijn. Zo spaar je natuurlijk veel ram uit in ruil voor mooie graphics.
Un ruwe kracht was de ps5, 6–8× sneller dan de ps4. Ik kan me in het huidige tijden niet inbeelden dat weer weer zo een jump gaan zien. Ik gok 2-3x snellere gpu, Max 24Gb unified ram en een compactere behuizing.
De consoles kunnen makkelijk uitgesteld worden tot de prijs van RAM terug betaalbaarder wordt. En chips van 3-4GB zullen ook niet zo veel duurder zijn dan chips van 2GB.
"In ruwe kracht was de ps5, 6–8× sneller dan de ps4. Ik kan me in het huidige tijden niet inbeelden dat weer weer zo een jump gaan zien. Ik gok 2-3x snellere gpu"
Op vlak van raster ga ik zeker akkoord. Maar op vlak van RT en AI (alleszinds tov van PS5 Pro aangezien standaard PS5 niets heeft) zie ik zeker een veel grotere sprong. RDNA4 heeft al meer RT relatief tot raster dan RDNA2&3, en AMD heeft ook een nieuwe sprong in RT relatief tot raster beloofd voor RDNA5/UDNA. En AI zie ik als het grote nieuwe ding voor next-gen. Upscaling en frame gen zijn daar maar 2 implementaties van. Ik zie bijvoorbeeld stemgeneratie van NPC's in reactie op acties van de speler ipv dezelfde 10 op voorhand opgenomen lijnen gebeuren. Of spelers direct laten spreken tegen NPC's, iets zoals "Do you have anything new in stock?" wanneer een speler een winkel bezoekt.
Ook kan ik me stem commandos inbeelden die niet meer gelimiteerd zijn tot specifieke, maar waar het systeem "verstaat" wat de gebruiker bedoelt. "Breng me naar de instellingen voor HDMI", bijvoorbeeld.
[Reactie gewijzigd door MGsubbie op 3 januari 2026 14:09]
FrameGen geeft meer latency en is daarmee onwenselijk om van 20 FPS dan 60FPS te maken.
Dan ziet het er misschien iets vloeiender uit maar het speeld nog steeds helemaal knudde omdat je de Latency van 15-20 FPS hebt. En dat is simpelweg onspeelbaar.
Upscale daarentegen van 1440P naar 4K is oprecht een fantastische technologie en de enige goede manier om met beperkte hardware een goeie game ervaring op 4k TV's te krijgen.
Het is niet bij elke game ergerlijk maar als devs er voor kiezen is het vaak om quality mode van bijv een open world game toch nog op 60fps te krijgen als 30fps de target was. Zelfs Playstation heeft een eigen technologie. Ook AMD in Nvidia hebben de optie.
Aangezien FG het ram-probleem niet oplost is het idd eigenlijk geen heilige graal. Upscaling werkt idd effectiever om toch nog alles uit de hardware te pompen zonder door uw Ram envelope te schieten.
Toch zal AI-hardware de next-gen focus zijn. Zeker nu ram en pure rasterisatie duur wordt door de AI-surge. Inclusief NPU’s en andere tools die ‘NPC behaviour inference‘ verzorgen.
Enkel NPC gaat de game ervaring al andere kant opsturen en next gen consoles een hebbeding maken. Zo kunnen ze ook de aandacht weghalen van een potentieel ramtekort.
Uiteindelijk was het hele idee van een console dat je goedkoop en simpel kon gamen op je bestaande TV-scherm dus ik Denk dat Sony dat principe wel zal handhaven boven performance.
Goedkoop als in goedkoper dan op een pc. PC's worden vergelijkbaar duurder de komende tijd. Als je daarnaast de inflatie meerekent tussen 2019 en 2027, dan kom je al een heel eind richting de €700 voor een console. Veel goedkoper zal het niet worden, helaas.
De kosten zijn nu bijzonder hoog, maar toch moeten ze haast wel die hoeveelheden gebruiken. Mijn pc van van de zomer met 32GB ram en 16GB vram komt al op 48GB in totaal, en dat is geen high-end pc. Natuurlijk zijn consoles wat efficienter met ram, zeker als er een unified memory architectuur is zoals met de Ryzen AI processoren (een blik daarop mist een beetje in het artikel trouwens), maar als de nieuwe consoles uitkomen is mijn pc van ~1000 euro ook al weer 2 jaar oud en dan verwacht je toch dat een nieuwe generatie consoles voor de genoemde prijzen daar wel een goede stap overheen maakt.
[Reactie gewijzigd door svenk91 op 2 januari 2026 10:48]
De kosten zijn nu bijzonder hoog, maar toch moeten ze haast wel die hoeveelheden gebruiken.
Geld is alles. Maak je de consoles duurder dan verkoop je er minder en worden er minder games verkocht. Dat is een harde realiteit.
Ofwel zakt de prijs van het geheugen en kunnen ze wel matchen van wat ideaal is, ofwel knippen ze in de ram-specs en proberen ze via trukjes dingen te ‘fixen’ want die AAA games waar jaren aan gewerkt is moeten de deur uit. Geen uitstel mogelijk.
Playstation heeft ook de consoleoorlog gewonnen. Dus ze hoeven ook niet meer de beste hardware te hebben. Betere hardware zal veel duurder zijn en enkel maar de verkopen doen kelderen. Je moet daar wat mij betreft geen helderziende voor te zijn.
Of ram wordt goedkoper of de specs staan lager. Daar is echt geen maar te vinden. ‘Ze moeten wel’ is wensdenken.
Ook bij PC gpu’s zal je zien dat ze heel zuinig zullen zijn op ram. Je kan al raden dat game developing software met heel veel tools en technieken gaan komen om het ramgebruik te verminderen want de komende jaren is het gewoon schaars en dat zal misschien nog tot de volgende generatie consoles duren alvorens ee ademruimte komt.
Ik voorspel dat PS7 waarschijnlijk de grootste sprong zal maken op hardwaregebied want tegen dan is al die AI hardware matuur, zijn er meer productie fabs en druppelen de innovaties die er gekomen zijn door al die AI-hardware-r&d door naar consumentenhardware.
Maar nu zitten de backorders gewoon vol. Elk bedrijf focust op datacenters. Enkel als de AI-economie flopt, dan komt de productie weer vrij en zakken de prijzen. Dan is het ander verhaal. Dan maar 10gb DDR7 minder uit.
Dat was toch ook mijn eerste gedachte. 40 a 48gb aan gddr7, way kost dat nu?
Het is niet zo heel relevant wat dat nu (als in: op dit moment) kost.
Dit soort calculaties en planningen gaan over lange-termijnen; denk eerder in jaren dan in maanden.
Momentopnamen van pieken zijn niet relevant; verwachtingen voor in de toekomst zijn veel relevanter.
Het device zelf hoeft ook niet eens persé geld te verdienen; niet te veel verliezen is al mooi genoeg.
Als het product er verder maar voor zorgt dat er op andere vlakken wél geld verdiend wordt. (Software, licenties)
Als de plannen van MS doorgaan om ook andere partijen XBOX-hardware uit te laten bregen dan kan het zelfs zo zijn dat de Microsoft XBOX een soort 'Proof of Concept' is, een stuk hardware laat zien hoe goed alles kan werken en daarmee aantoont hoe goed het platform is. Ook dat mag wat kosten natuurlijk, als de verkopen van 3e partijen vervolgens maar zorgen dat er alsnog geld binnenstroomt.
Ook weer in het geval van Microsoft kan het (binnenkomen van geld) natuurlijk op veel manieren, desnoods door het hosten van online platformen voor die 3e partijen, of het opstrijken van een fee voor aankopen in-game.
M.a.w.: MS denkt niet als consument die nu even niet blij wordt van de prijzen.
Ja, voel mijzelf een beetje een wappie maar we worden met zijn allen wel een kant opgestuurd van "geen eigenaar maar huurder".
Alles wordt zo vreselijk, als dan niet kunstmatig aangevoerd, duur. Ik wil persoonlijk niet via de cloud aan de gang met games maar ik kan mij, met goed fatsoen, ook straks geen gpu meer veroorloven. Ik kan het alleen maar met lede ogen aanzien. Toch maar terug naar boeken.
Ik heb juist hierom enkele consoles aangeschaft die prima functioneren zonder internet, zoals de PS3, XBO360 en de WII. Een redelijke balans tussen gfx en speelbaarheid, en prima te modden voor retrogaming.
Heb ik ook gedaan, xbox classic crystal met een Stellar Chip met hdmi mod en 16tb hdd met compleet bibliotheek. Heb de rf schild goud gespoten en groene led naar goud kleur vervangen. Erg gaaf ding voor weer veel uur game plezier. En je kan met je xbox one controller spelen.
Er zijn zat oude games die ik nooit gespeeld heb die ik nu weer aan het spelen ben. Wil je geen oude hardware aansluiten, emulatoren zijn prima tegenwoordig. Niet alles werkt, maar het wordt wel steeds beter. Voor dat soort dingen kun je prima echte hardware op de kop tikken.
PC games speel ik op 1080 zonder raytracing, op mijn TV zie ik het verschil misschien wel tussen 4K en full-hd, maar ik heb liever een soepelere ervaring dan resolutie. Zodoende is een 7800XT een prima kaart voor de toekomst.
Er gaat een hoop langs me heen tegenwoordig, en om heel eerlijk te zijn vind ik dat helemaal geen probleem.
Ja er zijn zat berichten geweest over dat we dan maar ram kunnen huren in een datacenter ergens. Dat is natuurlijk nonsens, internet heeft die bandbreedte niet. Je USB-stick is sneller.
Men vergeet alleen dat de productiekosten voor een high NA EUV machine enorm zijn, en met het kleiner worden van de processen er enorm veel moeite is om dit mogelijk te maken. Lithografie is een complex werkje, op veritasium staat de geschiedenis van EUV en de vele problemen die ze hebben moeten overkomen, mooie video. Als je dat ziet is het eigenlijk verwonderlijk dat ze miljarden transistors verkopen voor een paar euro.
Er zijn geen complotten nodig om zaken die gewoon al lang en breed zijn ingezet, te kunnen verklaren.
Auto’s, muziek, films, series, maar ook fitness, alles zaken waar de consument al lang en breed voor heeft aangegeven OK te zijn met consumptie zonder eigendom. Wappies die tijdens covid druk waren mensen over het WEF te alarmeren leken niet geheel in te zien dat de trend niet alleen al veel eerder was ingezet, maar dat de consument het al lang en breed heeft omarmd.
En qua games is het toch eigenlijk al lang idem dito? Gamepass en PlayStation plus vinden reeds gretig aftrek. Stijgende hardware kosten zullen voor Nvidia en Microsoft kansen bieden om gaming as a service aan te bieden.
Amazon was z’n tijd wat te ver vooruit op dat vlak, maar het lijkt me gewoon vrij logisch dat dit op een gegeven moment toch echt de volgende stap gaat worden. Niet als directe vervanging, maar wel als steeds populairder wordend alternatief er naast. De consument waait gewoon mee met dat wat prijstechnisch attractief is. Niemand die nu nog om fysieke releases schreeuwt vanwege eigendom, op een kleine groep schreeuwenden in de woestijn na.
Want RAM is wel goedkoop voor datacenters? En cloudgaming is tegenwoordig lag free overal ter wereld te spelen? Succes om het winstgevend te krijgen, gamepass moest al naar €27 per maand om het winstgevend te maken met genoeg marge, wat denk je dat er gebeurt als ze extra lokale datacenters moeten bouwen (nodig om lag laag te houden) die ook nog eens 60 uur per player per game moeten draaien vs dat uurtje voor downloaden van het spel. Ja het is zeker de natte droom van Satya, maar dat betekent niet dat het de waarheid gaat worden.
Het voordeel van RAM in het datacenter is dat het niet 22 uur per dag uit staat. Het wordt veel beter benut. Hetzelfde geldt voor de GPUs. Het omslagpunt ligt op circa 6 uur per dag.
Ik betwijfel of cloud gaming het nu al gaat worden. Zoals in de artikel al staat is
PlayStation heeft al meerdere updates uitgebracht om de latency tijdens het gamen zo goed mogelijk in te perken, maar gebruikers blijven tegen de nadelen van streamend gamen aanlopen
Als een apparaat die speciaal gemaakt is om te streamen nog niet echt succesvol is verwacht ik dat games van internet streamen op een console dus ool nog niet succesvol gaat worden. Daarnaast waren er genoeg mensen die het dubbele voor de PS5 betaalde dus dezelfde prijs voor betere hardware zullen ze ook wel doen. Natuurlijk zullen minder mensen dit willen of kunnen maar de eerste tijd zullen ze wel genoeg klanten hebben die dit zal betalen.
Het verschil tussen cloud gaming op de PC en op de console is dat het op de console seemless geïntegreerd kan worden waar je op de PC nog op zoek moet naar hoe het zou moeten werken....
Ik speel regelmatig cloud games op de console. Met het Xbox abo is het heerlijk om even een spel uit te proberen zonder te kopen of te downloaden. En de ervaring is gewoon goed. Nou speel ik voornamelijk spellen waar latency geen rol speelt... Op de Xbox is het dus ook letterlijk spel selecteren in store en op "speel via cloud" klikken. Op de PC is dat een heel stuk ingewikkelder, zeker als je Steam als primaire interface gebruikt.
Precies, games waar latency niet veel uitmaakt. De latency is bij cloud gaming ook niet veel aan te doen, iets met; lichtsnelheid en zo. Maar dat betekent al dat het geen algemene oplossing kan en zal worden en van ‘downloaden’ moet je niet veel te hoeven merken. En als de trade-off is dat je games sluggish aanvoelen dan neem ik het eenmalig wel voor lief
Cloud gaming is geweldig maar je moet wel snel en stabiel internet hebben. Dat heeft niet heel de wereld dus denk dat er voor de console ook nog steeds wel een grote markt is wat dat betreft
Ik denk dat een goed (genoeg) internet beter beschikbaar is dan kapitaal om een hagelnieuwe console te kopen met bijbehorende abonnementen en hoge game prijzen.
Ik ben zeker met je eens dat er games zullen zijn waar cloud gaming goed genoeg zal werken. Maar de vraag is wel hoeveel mensen spelen dit soort spellen. Want veel platformers, schiet en vecht, race en bepaalde RPG spellen zullen het toch minder goed op doen (wat dus al een groot gedeelte van de games zijn). Toevallig heb ik tijdje geleden Astrobot gespeeld maar de latere en uitdaging levels vond ik nu al moeilijk genoeg. Een milliseconden kon al het verschil uitmaken tussen platform raken of dood vallen. Ik zou het dus niet graag met de vertraging willen spelen. Het zullen meer puzzel en turnbased games zijn die er weinig of geen last van hebben. Is het dan waard om een console te creëren die dus maar een klein gedeelte van de games goed kan spelen?
En een demo proberen is natuurlijk ook anders aangezien je daar meestal niet de moeilijkere levels krijgt.
Ik heb een 1Gbit/s verbinding over glasvezel, maar het is echt zelden dat ik het lekker vindt spelen. Zelfs als ik heel bewust iets speel dat zoals jij zegt niet zo latency gevoelig zijn is het gewoon niet lekker. Je voelt nog steeds een vertraging tussen wat je op het scherm ziet en het indrukken van het knopje die voor mij heel onnatuurlijk aanvoelt. (Zowel Xbox als Nvidia hebben hier last van, alhoewel een tijd geleden is dat ik geforce now heb geprobeerd, misschien is dat nu beter.)
Ik ben een van de beta testers voor Xbox cloud gaming geweest en het is wel beter dan een paar jaar terug, maar de vooruitgang is wel erg traag en toen was het altijd insta-launch, nu is het de enkele keren dat ik het weer eens probeer met regelmaat dat ik moet wachten op mijn plekje op de server.
Nee, voor mij zal cloud gaming het niet worden voorlopig, gelukkig heb ik een gigantische backlog aan oudere games die ik graag nog wil spelen, dus als het in de toekomst ooit cloud-exclusief wordt ga ik lekker retro gamen.
[Reactie gewijzigd door TheMKM op 2 januari 2026 18:22]
Denk eerder dat cloud gaming naar voren word geschoven
Kan het helemaal fout hebben, maar ik denk dit niet. Volgens mij zit het overgroote deel van de gamers hier nog steeds niet op te wachten, en in deze tijd zitten ze helemaal niet meer te wachten op nog meer maandelijkse kosten. Tevens blijft cloud gaming ongeschikt voor het gerne wat volgens mij nog steeds het meest populair is en dat zijn competitive shooters.
Zolang Cloud gaming niet een 1 op 1 vervanging van "echt" gamen gaat zijn dus precies dezelfde ervaring zie ik dit nooit aanslaan op grootte schaal
Komt nog bij dat er hordes aan mensen zijn die niet eens een geschikte internet verbinding hebben hier voor.
Nee, als ze dit echt gaan pushen zie ik een gigantische flop aankomen
De RAM prijzen zijn natuurlijk tijdelijk. Ik denk niet dat er hierdoor paniekvoetbal gaat worden gespeeld. De productiekosten zijn immers niet omhoog gegaan, het is de vraag die de prijs stuwt. En als de vraag omhoog gaat kan het niet anders dan dat bepaalde producenten de productie gaan verhogen. Op korte termijn kan er een fortuin verdiend worden. Tót er overschot gaat komen, dan keldert de prijs.
De meeste producenten zullen de prijzen zo lang mogelijk hoog proberen te houden, maar bijvoorbeeld net als bij olie is er altijd wel één die de productie opvoert om maximaal te profiteren van de hoge prijzen, wat een 'sneeuwbal effect' met zich meebrengt.
Bij besparen qua kosten op hardware is 1 controller leveren zeker realistische optie en voor mij nog wel te billijken. Maar betalen om hardware dat al op de console zit AAN te zetten is 100 bruggen te ver voor mij en het is een principekwestie dat ik dat niet doe.
Anders gezegd: Ik ga niet betalen voor een console om vervolgens te gaan betalen om functionaliteit op die console weer aan te moeten laten zetten. Dan is het einde Sony's Playstation voor mij (Xbox idem uiteraard). En ik denk dat ik daar niet de enige in ben die daar zo over denkt.
De gaming industrie is wel iets groter dan de AI bubbel en brengt daadwerkelijk geld in de lade.
Ik verwacht dat de console-bouwer wel wat geregeld krijgen.
De gaming industrie is wel iets groter dan de AI bubbel en brengt daadwerkelijk geld in de lade.
Ik verwacht dat de console-bouwer wel wat geregeld krijgen.
Het meeste geld in de game industrie wordt overigens omgezet in software ontwikkeling. Of een spel aanslaat op de markt en daardoor omzet zou genereren voor hardwareleveranciers blijft een vage gok.
Je hebt geen flauw idee hoe groot de AI "bubbel" is, volgens mij. De inzet op AI raakt zo ontzettend veel sectoren. Van hele data centers met hun hardware tot nationale energie infrastuctuur en -opwekking tot ontwikkeling en productie van AI chips, tot en met al die AI diensten--en software ontwikkeling voor consumenten tot enterprises op alle denkbare platforms, inclusief voor gaming dev. Dat heeft effect op het alledaagse leven en werk van hele maatschappijen. Door die ingrijpende verstrengeling in de werking van de maatschappij gaat AI niet imploderen. Erger, het wordt voor de grote techreuzen een greep naar macht.
[Reactie gewijzigd door Fireshade op 2 januari 2026 12:03]
Met Project Magnus zal de tijd van PC-gaming langzaam sterven. Bijna iedereen heeft een smart-TV in huis en daarmee is de consolemarkt opgekomen. Een platform, geen ports meer en meer winst om consoles te blijven verbeteren.
Ben terug hegaan naar een oude Nintendo 16 bit, deze blijft altijd werken en de spellen staan op cartridges die ik BEZIT, op een monitor valt het beeld best mee....
Mensen hebben echt veelste grote oververwachtingen van gta6. Geen enkele game kan dit niveau van anticipatie ooit nog naleven, en dit is echt niet de eerste keer dat we zien in de gaminghoek dat men veelste grote verwachtingen heeft van een game en daardoor een goede game na release keihard op zijn bek gaat omdat het onrealistische verwachtingen te vervullen had.
Toch wel. Nog niet zo oud zeker? Rockstar flikt dit toch elke keer weer. Niet altijd het beste spel (gtaiv kuch), maar technisch altijd een nieuwe standaard. En dat lijkt ze ook deze keer weer te lukken, al moeten we wel wachten tot het op pc uitkomt. Consoleversies zijn altijd instant drama.
GTA blijft imho de meest overhyped game. Dat gold voor zo'n beetje elke versie. De games zijn leuk hoor. Maar als ik lees hoe men altijd schrijft over hoe goed het verhaal is etc... nee dan heb je nooit echt een game gespeeld met een goed verhaal.
Echt een prima game. Maar echt niet zo geweldig en revolutionair als men altijd beweert. Het is nu vooral hype gedreven.
Meh, toch niet echt mee eens, met zo'n 45 jaar speelervaring moet ik toch weer reageren Zoals gezegd heb ik het over technisch vlak. En dan stiekem natuurlijk ook voor alleen dit genre, free roaming open world zeg maar. Technisch telkens onvergelijkbaar met soortgelijke spellen van dat moment of eerder. Voor het verhaal speel ik het zeker niet, al knal ik andreas nog wel eens aan voor de dialogen. Verhaal zoek ik meestal in fatsoenlijke rpg's. Maar als ik eerlijk ben, jeukt het aanstaande gtavi elke dag wel een beetje, erg nieuwsgierig wat ze neer gaan zetten, want dat het wat gaat worden, staat voor mij als een eenzame paal boven hoog water.
Als je de vele GTA IV VS V video's op Youtube ziet, dan lijkt V toch vooral een achteruitgang op physics/technisch gebied. Het oog voor detail was in IV op vele fronten echt beter.
Ad honimen is niet nodig maat, en ik heb alle Gta's mogen zien uitkomen als 90's kid;) en daarom zeg ik het ook, want vice city was bijvoorbeeld best goed en imo de leukste maar ook maar gewoon een game met game beperkingen, en zo is elke gta geweest. Gta5 en 4 hadden wat dat betreft al beperkingen op 3 en vice city.
Je hebt daar zeker een solide argument. Er zijn tal van releases geweest die echt een teleurstelling waren en een grote "hype train" hadden.
Echter merk ik wel dat Rockstar de verwachtingen steeds inlost. Althans voor mij. Al ben ik blijkbaar niet de enige die zo denkt, menig (objectieve) review sluiten aan bij mijn punt. Ik denk dan bijv. aan RDR2. Het niveau van detail is ongezien en zette de standaard van wat mogelijk is. Sterker nog, het spel overtrof mijn verwachtingen al in het eerste uur.
Vandaar dat ik Rockstar het voordeel van de twijfel wil geven. Keer op keer zijn hun (grote) releases goed en kwalitatief.
Het helpt natuurlijk ook dat GTA: online een mooie cent maakt, waardoor je zulke zaken kunt permitteren.
Vandaar dat ik Rockstar het voordeel van de twijfel wil geven
Is natuurlijk heel persoonlijk, maar voor mij waren GTAV en RDR2 beide games die ik lang niet zo leuk vond als vorige Rockstar games
GTAV is de enige GTA in de series die ik na uitspelen eigenlijk nooit meer aangeraakt heb en RDR2 heb ik meerdere keren opgestart en wil er zo graag in komen, maar het lukt me niet
Het zijn wel technische hoogstandjes, zeker RDR2 maar dat was voor mij niet genoeg helaas.
Hun hele focus op Online zorgt er ook voor dat ik Rockstar niet meer de voordeel van de twijfel geef
Dat is natuurlijk heel persoonlijk. De verkoopcijfers laten iets heel anders zien. Persoonlijk vind ik GTA V veruit de beste GTA ooit. Het is jammer dat ze zover doorgeslagen zijn in het toevoegen van onrealistische zaken in GTA online. Verder heb ik GTA V voor het eerst gekocht op de Xbox 360. Toen ben ik overgestapt naar een PS4, weer GTA V gekocht. Daarna gekocht voor de PC en later voor de PS5.
Ook RDR2 vond ik een ontzettend goede game en in mijn ogen een stuk beter dan RDR1.
Ik denk dat velen echt wel realistische verwachtingen hebben. We weten allemaal wat de beperkingen zijn en we hebben voorgaande games uit de franchise om mee te vergelijken. Zowel IV als V gaven een zeer interessante verhaallijn in single player, en dat zal in VI niet anders zijn.
En de echte melkkoe is natuurlijk de multiplayer geworden. En dat zal bij VI ook niet echt veranderen. Ik weet niet wat je daar meer zou verwachten dan een evolutie van wat we vandaag in de basis al hebben.
Reviews zullen overwegend positief zijn, er gaan teleurgestelde gamers zijn die het spel gaan afzijken dat het niet mooi is, maar ik verwacht dat we over 12 maanden een overwegend positief gevoel gaan merken rondom dat spel. Behalve voor de PC spelers onder ons, die gaan nog mogen wachten tot 2028 waarschijnlijk. Benieuwd of er eerst een PS6/XBox next release komt, of toch eerst de PC release.
GTA heeft altijd zijn verwachtingen nagekomen hoor. Geniet nog steeds. Ben weer begonnen met GTA5 op de PS5. Speelt echt prima weg. Dat heb je niet bij alle games.
Max Payne van Rockstar is wel dat gevalletje wat jij zegt.
Vice city had volgens mij features die je niet meer terug zag in San Andreas zoals huizen kopen voor inkomen en mini plaza's zoals de mall waar je in kon en kon overvallen, SA had weer de rpg stuff om je char te vormen zoals je wilde met bodybuilding of andere leuke stats, en bmxen wat ver ging. 4 had echt helemaal niks imo, was echt een degradatie van alles van de vorige gta's, om 5 dan weer dripfed paar features van voorgaande gta's terug te geven. Imo was 4 een serieuze flop die de serie deed stil staan tot achteruit gaan, dus imo zijn niet alle gta goud waard of een opstapje op zijn voorganger.
Maar geen van de GTA's heeft zo'n grote verwachtingen gehad op release als dit nieuwe deel wat blijkbaar alle tekortkomingen van alle GTA's moet gaan oplossen als je hoort wat het allemaal moet kunnen met idioot betere AI dan ooit in de industrie, idioot betere graphics en animaties, met een stad die nu ineens niet meer uit marionetten zou moeten bestaan.. ik geloof het niet. Hiervoor is de hardwarematige progressie te stil komen te vallen en een te beperkende factoor waardoor ik budgetering in deze onderwerpen heel snel ervaarbaar verwacht, en als het op deze hardware wel lukt dan maakt Rockstar een leugenaar van de rest van de industrie en zijn moeder. Dit soort hoop heb ik al tig keer gezien, en altijd blijkt de messiah maar gewoon een game met beperkingen en budgettering te zijn.
[Reactie gewijzigd door jackyallstar op 4 januari 2026 09:46]
48 Gb in een console en in 2027. Gezien de huidig hardware markt lijkt mij dat absoluut geen optie.
Tenzij zo`n console 2000 euro moet gaan kosten, wat natuurlijk niemand betalen gaat.
Nieuwe consoles zullen zowieso moeten gaan concureren met de bestaande produktie capaciteit, waardoor het voor mij onwaarschijlijk word of ze er uberhaubt binnen 5 jaar komen gaan.
[Reactie gewijzigd door brugj03 op 2 januari 2026 08:39]
Hier komt geen console meer. Games zijn veel te duur geworden, ik blijf het bizar vinden dat je mag betalen om gebruik te kunnen maken van je internetverbinding, zowel de PS5 als Xbox (waarbij de xbox de kroon spant) waren teleurstellend qua releases.
Ik zet hier lekker een steam box neer en dan is het vaarwel closed source consoles. Geef mij maar een (deels) open-source ervaring met steamOS. De Steam deck was een groot success en heeft bewezen dat het ook Anders kan. Je bestaande library gaat met je mee, veel sales, veel meer games en MS en Sony releasen tegenwoordig ook gewoon op PC. Wat voor voordeel heeft een closed source bak van MS of Sony nog?
Er zijn twee voordelen die ik kan bedenken: exclusives (die overigens steeds vaker geen exclusives blijken te zijn), en het ecosysteem waar je vrienden in zitten.
Als volwassen man met weinig tijd om te gamen, verwacht ik ook dat de PS6 als eerste console sinds de PS1 niet in huis komt. Vroeger speelde ik uren online met vrienden, maar die hebben ook weinig tijd of zelfs andere interesses.
Met de Steam Machine heb ik in 1 keer een enorme game library waar ik mee aan de slag kan. Uiteraard blijf men nog steeds vast aan gamelicenties, maar er zijn voor de geïnteresseerden ook andere manieren waarbij je een piratenhoed op kan doen - een reden waar ik velen over zie praten om hiervoor te gaan ipv een console.
De aanschafprijs tegenover een PC is natuurlijk een gigantisch voordeel. Zelfs nu de systemen 5 jaar oud zijn is het onmogelijk om voor de aanschafprijs een redelijk gelijkaardige PC aan te schaffen. Een systeem met een gelijkaardige GPU, CPU, RAM, voeding en opslag was zelfs voor de recente prijsstijgingen niet mogelijk.
GPU: RX 7600 of RTX 5050: €250
CPU: 5700X (3700X is niet meer verkrijgbaar): €140
RAM: 16GB DDR4 kitje (PS5 en Xbox Series spreken het VRAM aan voor DRAM gebruik, maar dat kan niet bij een PC): €40 pre-prijsstijging, €140 nu.
Moederbord B550M met WiFi en Bluetooth: €100
Voeding; 450/550W 80 Plus Bronze: €50
Opslag: 1TB NVMe met een snelheid van circa 7000 MB/s: €80 pre-prijsstijging, €140 nu.
Behuizing: €30
Dat is alles bij elkaar al €690 voor de prijsstijging. Nu is het €850. De prijs van €690 ligt ongeveer in lijn met de aankomende Steam Machine, de geruchten zijn dat het goedkoopste systeem zo'n $700 moet gaan kosten. Daar moet wel bij gezegd worden dat deze iets zwakker is dan een PS5, en dat is 5,5 jaar na de release van de PS5 wel wat karig. Een ander nadeel van een Steam Machine tegenover een reguliere PC is dat deze niet te upgraden is. Dat kan een console ook niet, maar omdat dat een gesloten systeem is wordt er door ontwikkelaars rekening mee gehouden. Bij PC games, zeker 'live service' games, gaan de minimale systeemeisen nu eenmaal regelmatig omhoog. Ontwikkelaars zullen geen rekening houden met de limieten van een Steam Machine zoals dat wel gebeurd bij consoles.
Vergeet niet dat Steam ook briljant is met streamen vanaf je gamepc naar een ander device. Als ze slim zijn (imho) pakken ze dit ook groots aan met de steambox.
Dan boeien de specs van de box minder, zeker op lange termijn.
(ja, je moet natuurlijk nog steeds hardware van je host updaten)
Hier hetzelfde. Er staat een PS5 hier, eerst gestopt met plus door stijgende kosten. Genoten van astrobot en tijdje ghosts of Tsushima gespeeld maar kan me weinig memorabele spellen herinneren die echt van de ps5 generatie zijn. God of war gespeeld maar dat was een ps4 spel meen ik.
Ook een psvr2 gehad, ook daar een paar spellen op gespeeld maar niet veel,mijn zoon heeft een (veel minder krachtige maar wel draadloze ) quest 2 en daar speel ik meer op graphics zijn ook niet alles
Zal vast mijn leeftijd zijn maar veel plezier van de steamdeck - spellen als hades en andere indie games. Geen interesse in de ps5 pro en ook niet meer in de ps6. Vroeger keek ik uit naar een nieuwe console maar denk dat er nu een steam machine komt.
Als de geruchten kloppen dan is straks de beste Steambox de nieuwe xbox.
MS wilt hierop gewoon windows 11 gaan draaien. Dan is het een kwestie van tijd dat je hier via een omweg gewoon linux op kan zetten.
Dan heb je hardware onder de kostprijs en een open besturingssysteem.
Dit is wel gecorrigeerd van inflatie maar weet ik niet in Nederland maar in België weet ik zelfs als klein kind dat gameprijzen in de jaren 90 tussen de 2400 en 3000 Belgische Franken waren. Dat is tussen ongeveer 60 a 75 euro.
Ik gebruik PSplus Essential en is 72 euro per jaar, dat is 6 euro per maand. Wat je voor krijgt, vind ik al aardig met de gratis games per maand en online gamen. Misschien voor velen niet, maar er waren redelijk veel leuke games die ik gespeeld had zonder te kopen dus veel bespaard.
Bij Playstation zijn er ook veel sales geweest, zelfs maandelijks moest je niet beseffen maar het verschilt welke games in sales. Als je maar misschien 5 games in wensenlijst staat ipv 50, dan zal je sales niks merken uiteraard. Bij Steam ook hetzelfde. Beide kanten zijn er zeker sales!
Ik vermoed games voor PS6 en volgende Xbox dat het weer 10 euro duurder wordt. We zullen zien. Ik hoop van niet maar ik zal me niet wakker van liggen moest het wel zijn. Sommige PC games gaan ook al richting 80 euro. Ik koop ook veel games via sales en zeker ik nu meer digitaal koop en fysieke schijfjes ook achterlaat.
Zeker niks verkeerd als je de Steam machine in huis haalt, dat geloof ik wel en ook voor de Steam Deck.
Dat de nieuwe consoles zullen beschikken over Zen 6 en RDNA 5 leek me een logische stap maar hoeveel CU's ze gebruiken en of ze overstappen naar FSR4 is een interessantere vraag. Ook lijkt 40 a 48 GB shared Vram me wat veel. 32 GB shared lijkt me aannemelijker.
Gezien Sony’s toekomstige plannen met de PS5 Pro, die PSSR gebruikt en in samenwerking met AMD wordt ontwikkeld, lijkt het me aannemelijk dat de PS6 dit zal voortzetten. Er is al een nieuwe versie van PSSR aangekondigd die begin dit jaar verwacht wordt.
Voor de PS5 Pro heeft Sony samen met AMD een speciaal blokje hardware toegevoegd binnen die grafische chip van de ps5pro APU.
FSR4 is er juist gekomen door de goede samenwerking van sony en amd. Ze blijven samenwerken om elkaar te helpen. Ze kunnen alle hulp gebruiken om op te boksen tegen nvidia met DLSS
[Reactie gewijzigd door mavadosh op 2 januari 2026 10:00]
Geen idee of Sony zelf chips maakt, maar met grote spelers die productie 'omleiden' van conumers naar AI makers/gebruikers, wordt kerst '26 - '27 niet goedkoop....
Ik hoop vooral dat AI in games wat meer de toepassing krijgen in de vorm van de interactie met de NPC. Vooral voor RPG games en bv GTA zou het wel ontzettend mooi zijn als de NPC reageren op je stem wat je zegt via een microfoon. Dit kan ook bv met race games en dat de reactie dan ook wat realistischer is doordat het door AI gestuurd ipv wat je nu hebt standaard reactie zinnen. Dit kan ook gesprekken interessanter maken doordat nu de AI reageert op je vragen ipv standaard vragen.
natuurlijk dit moet een feature zijn en dus altijd de optie om het spel ook te spelen zonder dit dus dat je nog steeds met automatische antwoorden/vragen kunt spelen.
maar dit zou voor mij wel een mooie aanvulling zijn op het gamen.
In principe blijft de huidige een mooie generatie, maar dan wel op 30fps. Je ziet dat games die op 30fps draaien (bijv. Keeper) er nog ontzettend goed uit zien en geen last hebben van de problemen met lage beeldkwaliteit die je op 60fps vaak wel hebt.
Want afgezien van de AI upscaling heeft de GPU gewoon alle features die je wilt hebben in een moderne renderer. Dat is, bindless rendering, ray tracing en mesh shaders. Die eerste maakt eigenlijk alles sneller, zowel voor CPU als GPU, en simplificeert de code. Ray tracing kennen we natuurlijk, en mesh shaders zijn nodig voor iets als Nanite.
Next-gen zal er dus een aardige kluif aan hebben om mensen te overtuigen om te upgraden. Want ontwikkelaars gaan gewoon door met het ondersteunen van de PS5.
Ja, had ik ook gezien in een video van Ryan (Let’s Talk Playstation). En als de consoles dan ook echt in 2029 uitkomen dan lijkt een chip van 2025 (of iets eerder zelfs) misschien ook niet meer de beste keuze. Dan zouden ze misschien daarin ook nog een stap verder kunnen zetten.
/i/2003484064.png?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2006129816.jpeg?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2007958530.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2007958528.jpeg?f=imagenormal)
:strip_exif()/i/2007842992.jpeg?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2006930524.png?f=thumbmedium)
:fill(white):strip_exif()/i/2003242344.jpeg?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2007698684.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2006933394.jpeg?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/266273/crop5e26d80cce2b0_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/155080/ViceCityFan.jpg?f=community)
/i/2004607616.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005279580.jpeg?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/109539/avatar_kerst_still.jpg?f=community){kind=avatar}
:strip_icc():strip_exif()/u/1199012/crop5e9b58ab2e2b7_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/84191/crop5b47d97fd49ca_cropped.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/476116/crop5e5e2c28a5b02_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/357567/crop5dfcfaa04d0e8_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/55093/UPpharoah.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/561434/crop58a5e0b425093_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/310002/crop63d28be4eb671_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/439769/crop5a510243ea2e3_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/27299/hoofd.png?f=community){kind=small}
/u/38782/crop6146c7a29805d_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/299039/dv3.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1119265/crop5d7fcbe9c42a3_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/164703/images2.jpg?f=community){kind=small}
/u/393857/crop57b583f85c353_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1800034/crop632b2a1585af6.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/4634/ratbuddy_ORIGINAL.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/51314/crop65e716f8e88b9_cropped.jpg?f=community){kind=small}
/u/113709/galactic_empire_60pix.png?f=community){kind=small}
/u/581763/crop671d464e1d270_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/789283/crop65b0dfe4af024_cropped.jpg?f=community){kind=small}
/u/295372/piq_51496_60x60.png?f=community){kind=small}
Zoals gezegd heb ik het over technisch vlak. En dan stiekem natuurlijk ook voor alleen dit genre, free roaming open world zeg maar. Technisch telkens onvergelijkbaar met soortgelijke spellen van dat moment of eerder. Voor het verhaal speel ik het zeker niet, al knal ik andreas nog wel eens aan voor de dialogen. Verhaal zoek ik meestal in fatsoenlijke rpg's. Maar als ik eerlijk ben, jeukt het aanstaande gtavi elke dag wel een beetje, erg nieuwsgierig wat ze neer gaan zetten, want dat het wat gaat worden, staat voor mij als een eenzame paal boven hoog water.
:strip_exif()/u/411081/crop62fd038e12a38_cropped.gif?f=community){kind=small}
/u/228830/crop5f12f640b47c9_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/78725/train-icon3.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/161314/1285883144966.jpg?f=community){kind=small}
/u/52718/RubberDuckyXP.JPG?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/2393/Tie-Fighter-Pilot3.gif?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/549531/crop6737562e1bf08.gif?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/2097832/crop65ef86e1033e3_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/340396/crop6586a98b8794e_cropped.jpg?f=community){kind=small}
/u/2354716/crop68df84d0badfb_cropped.png?f=community){kind=small}
/u/381607/have%2520a%2520nice%2520day%2520-%2520small.png?f=community){kind=small}
/u/157772/crop646e49fe679e7_cropped.png?f=community){kind=small}