GTA VI was het begin van het einde: door Sony zijn fysieke games nu echt dood

Artikel

Toen Rockstar vorige week aankondigde dat GTA VI niet op een schijfje wordt geleverd, was de ophef groot. Gamers waren niet blij en lieten dat massaal weten, maar helaas blijkt deze beslissing geen uitzondering. Het is het begin van het einde: deze week liet ook Sony weten dat er vanaf 2028 helemaal geen fysieke PlayStation-games meer verschijnen. De fysieke game lijkt nu echt dood. Waarom is dat?

Sony PlayStation 5 Slim met schijflezer

Grand Theft Auto VI als aanjager

De schok was groot toen bleek dat Grand Theft Auto VI alleen maar als download wordt geleverd. Natuurlijk kun je de game fysiek kopen bij (web)winkels, maar je krijgt dan een downloadcode in een verder leeg doosje. Je moet dan alsnog je game volledig downloaden. Doorverkopen is ook geen optie meer: je hebt geen schijfje dat je op Marktplaats kunt zetten.

Rockstar geeft geen reden voor deze zet, hoewel leaks daarbij schijnbaar een grote rol hebben gespeeld. Fysieke games willen weleens te vroeg geleverd worden. Dan krijg je online allerlei filmpjes en spoilers voordat de game officieel uit is. Cyberpunk 2077 is daar een recent voorbeeld van: weken voor de officiële release verschenen al gameplayfilmpjes van dat spel.

Digitale games zijn pas speelbaar vanaf de releasedatum. Je kunt ze vaak wel van tevoren downloaden, maar ze ontgrendelen pas om middernacht op de dag van release. Zo vang je dit soort leaks af. Voor een game als GTA VI, waarschijnlijk het grootste entertainmentproduct ooit, is dat wellicht geen overbodige luxe. Zeker als je bedenkt dat de eerste details over het spel al vroegtijdig uitlekten, al was dat vanwege een hack.

Geld verdienen

Waarschijnlijk belangrijker: het levert Rockstar en uitgever Take-Two ook gewoon meer centen op. Schijfjes kosten geld: ze moeten gemaakt, geleverd en opgeslagen worden. Een digitale game heeft verder geen productiekosten.

En we zeiden het al: spelers kunnen gebruikte downloadcodes ook niet doorverkopen, waardoor de tweedehandsmarkt wegvalt. Gamers die GTA VI willen spelen, moeten straks dus altijd de volle mep betalen (of wachten op een goede uitverkoop).

Hoewel er geruchten rondgaan dat GTA VI later alsnog op een schijfje zal verschijnen, wordt dat ook weersproken door andere bronnen. Of zo'n 'echte' fysieke release er dus daadwerkelijk komt, is nog maar de vraag.

Sony deelt de genadeslag uit

Na de aankondiging van Sony lijkt dat nog onwaarschijnlijker. Iedere PlayStation-game die vanaf 1 januari 2028 verschijnt, is straks alleen nog maar digitaal verkrijgbaar. Ook hier geldt: doosjes blijven te koop, maar daar zit dan gewoon een downloadcode in.

Hoewel de wijziging geen invloed heeft op games die tot 31 december 2027 zijn verschenen, is het wel een grote ommezwaai. Volgens Sony is dat vanwege 'de voorkeuren van gamers'.

"Dit is een logische stap voor Sony Interactive Entertainment om in te spelen op consumententrends, aangezien de algemene voorkeur voor digitale media die voor fysieke schijfjes ruimschoots overtreft", schrijft het bedrijf.

Volgens de PlayStation-maker willen veel gebruikers dit dus. Maar voor Sony misschien wel belangrijker: als je straks alleen nog downloadcodes in een doosje kunt kopen, is de prikkel weg om het spel fysiek te kopen. Je moet de game toch downloaden uit de PlayStation Store, waarom zou je hem dan niet meteen daar kopen?

Omzet uit de PlayStation Store

Juist dat is gunstig voor Sony. Net als bij Steam vangt de PlayStation-maker namelijk 30 procent commissie op iedere gameverkoop in de PlayStation Store.

Sony maakt dus véél meer winst op digitale games, helemaal omdat het bedrijf ook meer controle heeft over de verkoopprijs. En aangezien de PlayStation Store de enige digitale gamewinkel op de PlayStation is, is het niet alsof gamers andere opties hebben.

Je ziet dit nu al terug aan de verkoopcijfers. In boekjaar 2024 (er zijn nog geen cijfers voor 2025) kwam drie procent van de PlayStation-omzet uit fysieke games. Digitale games waren goed voor 20 procent van de omzet. Sony verpakt deze zet dus als een antwoord op de voorkeuren van gamers, maar de stap zal het bedrijf in de praktijk vooral veel geld opleveren.

Dertien jaar geleden deelde Sony nog een sneertje uit: de XBOX One-games zouden gebonden worden aan een console en dus niet gedeeld of verkocht kunnen worden. Nu zijn de rollen omgedraaid: XBOX blijft (voor zover bekend) nog deelbare schijfjes maken, maar Sony stopt.

Slecht nieuws voor gamers

Digitale games zijn op veel manieren handig. Je kunt ze vaak van tevoren al installeren bij een preorder en je kunt er veel tegelijk op een console zetten, zonder van schijfje te moeten wisselen. Toch kleven er ook de nodige nadelen aan.

Een van de andere nadelen benoemden we al: de tweedehandsmarkt voor games valt vrijwel volledig weg. Alleen Nintendo heeft een oplossing: fysieke Switch 2-cartridges die een licentie bevatten, maar niet de gamebestanden. Je moet de game alsnog downloaden, maar je kunt deze wel doorverkopen.

Voor de PlayStation en XBOX zijn er nog geen alternatieven. Als je een game digitaal koopt, is die voor altijd van jou, zonder de mogelijkheid om hem te delen of te verkopen. Althans, dat mag je hopen. Met een digitale game koop je niet de game, maar eigenlijk een licentie om die te mogen spelen.

Platformhouders als Sony kunnen daarom in theorie besluiten om die licentie in te trekken. Dan ben je je geld kwijt en kun je de game niet meer spelen. In de gamingwereld is dat niet eerder gebeurd, al verwijdert Sony binnenkort wel sommige gekochte films uit de bibliotheken van gebruikers vanwege een verlopen licentieovereenkomst.

En als Sony er helemaal mee kapt of de PlayStation-servers volledig uit worden gezet, kun je je games niet meer downloaden. Op termijn, als je console kapotgaat of ze een keer verwijdert om opslagruimte vrij te maken, ben je ze dan dus gewoon helemaal kwijt. Hoewel dat een extreem scenario is, is het ook niet helemaal ondenkbaar op de lange termijn. Sony liet deze week ook al weten dat het de PlayStation Store voor de PS3 en PS Vita volgend jaar sluit. Je kunt je gekochte games daarna (nog) wel downloaden, maar games die alleen in die digitale winkel zijn verschenen, gaan dus volledig uit de verkoop.

GTA VI in de PlayStation Store

Het fysieke schijfje is dood

Zo lijkt het einde van fysieke games te zijn ingeluid. Met Sony stapt de allergrootste consolefabrikant over op een volledig digitale toekomst. En het lijkt niet onwaarschijnlijk dat ook XBOX binnenkort volgt.

De huidige XBOX Series X ondersteunen ook gewoon schijfjes. Maar of dat bij de aanstaande XBOX Helix zo blijft, is nog maar de vraag. Microsoft heeft al bevestigd dat de volgende XBOX eigenlijk gewoon een pc wordt. Dat betekent dat je straks bijvoorbeeld ook je Steam-games op de Helix kunt spelen.

Maar schijfjes zijn al jarenlang geen factor meer op de pc, dus je kunt je afvragen of XBOX dan wel doorgaat met blu-rays aanbieden. Sterker: volgens Windows Central krijgt de Helix inderdaad geen schijflezer.

Nintendo blijft, zoals wel vaker in de gamingmarkt, de vreemde eend in de bijt. Dat bedrijf verkoopt nog steeds cartridges en lijkt daar voorlopig niet mee te stoppen. En voor games die te groot zijn voor een cartridge, zijn de gamekeycards dus een uitkomst. Die leveren weliswaar hetzelfde probleem op als de eShop sluit, aangezien je de games nog steeds moet downloaden, maar je kunt ze op zijn minst doorverkopen.

De toekomst van gaming wordt in ieder geval steeds digitaler. Hoewel dat heus wel voordelen heeft, levert het ook nieuwe vragen op over eigenaarschap, doorverkoop en het bewaren van games op de lange termijn. Voor uitgevers en platformhouders is digitaal aantrekkelijker dan ooit, maar voor spelers betekent het vooral dat ze steeds afhankelijker worden van online winkels en licenties.

_{Redactie: Daan van Monsjou • Eindredactie: Monique van den Boomen • Headerafbeelding: Rockstar Games, Sony, Peter Ekvall / sarayut Thaneerat via Getty Images}

Reacties (408)

[InfiniteSpaze]

Ik vind het wel jammer dat wij als consument geen optie meer hebben voor fysiek. Maar moet wel bekennen dat ik wel onderdeel ben van de oorzaak. Ik kan me niet meer herinneren wanneer ik voor het laatst een disc heb gekocht. Toch was het fijn om de optie te hebben, aangezien ik niet meer zoveel koop als vroeger. Sommige games zijn speciaal voor mij en zou ik wel fysiek willen hebben. Zoals GTA IV met de originele muziek blijft het mooi om in mijn x360 te stoppen en het te ervaren zoals het vroeger ook was.

[Brandts]

Ikzelf koop het liefst al mijn games fysiek met als reden dat ik ze kan doorverkopen zodra ik er klaar mee ben. Bespaart me een hoop geld. Ik kan dan ook niet goed tegen uitspraken als "Deze verandering stelt ons in staat om beter aan te sluiten bij de manier waarop het grootste deel van onze community tegenwoordig het liefst toegang krijgt tot games en deze speelt.".

Ze draaien het zo alsof wij als community hierom gevraagd hebben wat natuurlijk grote onzin is. Ik ken geen enkele consument die zegt: "ik wil dat spellen alleen nog maar digitaal verkrijgbaar zijn" en ik ken ook geen enkele consument die zegt: "ik wil dat spellen alleen nog maar fysiek verkrijgbaar zijn".

Consumenten houden van keuzes, en nu wordt iets opgelegd waardoor er geen keuze meer is, en hier heeft maar 1 iemand profijt van, en dat is in dit geval Sony. En het dan verkopen alsof de consument dit wilt, en daar krijg ik toch een beetje de **** van.

[jabberwock]

Ik snap je reactie wel..maar. Is dat wel zo? Ik denk dat wereldwijd gezien de hoeveelheid personen die alles fysiek willen hebben omdat het verzamelwaarde heeft of het na gebruik willen doorverkopen te klein is om te blijven distribueren. Het is gewoon de tijdsgeest.

Wanneer ben je voor het laatst een free record shop ingelopen om een cd te kopen? Of de videoland om een film te huren? Een dvd/Blu-ray te kopen? Het overgrote deel is wordt gewoon gestreamd/online aangeboden.

De specifieke platen en cd/dvd winkels natuurlijk daargelaten. Maar die vind ik dan ook te vergelijken met de eerder genoemde club die perse een fysieke disc willen.

[Brandts]

Nee hoor, er worden nog meer dan genoeg fysieke exemplaren verkocht. Zie deze analyse:
https://www.gamesindustry.biz/how-digital-is-the-video-games-market-in-2024

In de eerste maanden van 2024 was 32% van de verkocht games een fysiek exemplaar (er dat terwijl al veel indi games alleen digitaal verkocht worden). Het feit dat er nog schappen vol liggen in bijvoorbeeld de Mediamarkt zegt al genoeg. Als games niet meer fysiek gekocht worden, zouden ze ook snel uit de schappen van de winkels verdwijnen.

[giocorry]

Ik had ook wel van Tweakers verwacht dat ze wat beter in de statistieken die Sony aanlevert zouden duiken. Blijkbaar tellen de "gratis" games op ps plus ook mee als transacties. En blijkbaar als je kijkt naar spellen die zowel digitaal als fysiek worden verkocht blijkt ongeveer 55% digitaal te zijn.

[Xfade]

Maar tweakers laat toch de omzet uit fysiek zien? Dan maakt die gratis games ook niet uit imho

[giocorry]

Sony verdient er niks aan als je fysiek een game koopt van een third party studio. Sony verdient wel 30% van de prijs als je hem digitaal koopt. Alleen naar de omzet kijken is niet echt eerlijk vergelijken. En zeggen dat 22% van de aankopen digitaal zijn is ook niet echt eerlijk als je de 3 "gratis" games per maand ook bij die aantallen telt.

[Xfade]

Sony verdient zo'n 15% van de retail prijs voor die fysieke game van een 3rd party, dus die mag je me even uitleggen.

[Bulls]

Statistieken kun je altijd zo verdraaien zodat het voor diegene het beste uitkomt om een beeld neer te zetten wat je wilt aantonen. De nummers zullen wel kloppen maar inderdaad zo neergezet om aan te tonen dat fysieke games minder populair zijn.

[Reactie gewijzigd door Bulls op 2 juli 2026 13:27]

[MaltheseFalcon]

Nee hoor, er worden nog meer dan genoeg fysieke exemplaren verkocht. Zie deze analyse:
https://www.gamesindustry.biz/how-digital-is-the-video-games-market-in-2024

Een probleem van fysieke media is dat de productie ervan minder goed schaalbaar is dan die van digitale media. Waar jij in 30% misschien nog genoeg vraag ziet, ziet een producent dat wellicht anders. Voor fysiek media heb je aanvullend dure productiemachines waarvan je de kosten uitsmeert over alle schijfjes die je verkoopt. Als deze aantallen afnemen, dan nemen de totale kosten per schijfje toe en ontstaan er nieuwe risico's rond winstgevendheid. Er komt gewoon een moment dat deze kosten niet meer in verhouding staan tot de prijs die je voor een schijfje kunt vragen.

[protoss warrior]

Dan maak je dus de fysieke versie duurder, als dan na een paar jaar blijkt dat niemand het wilt kopen dan kan je het uitfaseren, ik koop toch al geen PS maar voor de Nintendo games die ik wil hebben betaal ik gerust 20 euro extra als het betekend dat ik ze fysiek krijg en met mij nog vele anderen.
Als je het ook nog koppelt aan een preorder systeem en alleen de fysieke versie via dat preorder systeem verkoopt haal je een groot gedeelte van de variabelen er uit, gooi er ook nog een minimum aantal bestellingen bij en er is vrijwel geen risico voor de publishers.

De huidige veranderingen zijn puur gericht om de 2e hands markt weg te krijgen, de enige reden dat er nog code doosjes komen/zijn is zodat winkels nog iets te verkopen hebben en ouders hun kinderen makkelijker een cadeau kunnen geven wat niet neer komt op geld(giftcard)

[Jasperrr]

Precies dit, dan reken je maar een toelage voor fysieke edities. Er is ooit besloten om voor dezelfde prijs spellen digitaal in de markt te zetten, zonder de productiekosten en met een extra marge voor Sony, waarbij ze een gigantische percentage extra inkomsten hebben gegenereerd.

Dat fysieke games helemaal geen optie meer gaan zijn is echt waardeloos. De hele tweedehandsmarkt valt eruit. Het was vroeger bij ons op school al een dingetje dat sommige kinderen geen (dure) console hadden. Met het wegvallen van die tweedehandsmarkt is gamen straks echt alleen nog maar weggelegd voor de welvarende gezinnen.

De afgelopen jaren heb ik regelmatig de PlayStation store in de gaten gehouden en waar fysieke games op een gegeven moment goedkoper worden in de winkel, en op een Marktplaats verschijnen. Daar lijken de games in de store nooit te dalen qua prijs. Zelfs jaren na uitgifte niet.

[jabberwock]

Maar is die 32% voldoende om het uitbrengen van fysieke exemplaren rendabel te houden?

En om nou te zeggen dat de schappen in de winkels zo vol liggen vind ik wel tegenvallen. Het schap an sich wel, maar elk jaar worden die schappen kleiner en kleiner. En dan liggen er ook alleen maar de meest populaire games.

Nog niet zo lang geleden had de plaatselijk intertoys een flinke game afdeling. Voor de 3 grote platformen tientallen zo niet honderden games. Onlangs is die winkel verbouwd. Nu: 1 schap van een meter breed voor PS5 en nog 1 meter voor de switch. Xbox is al compleet verdwenen.

Fysieke (mainstream) media is gewoon een uitstervend product vrees ik. Helaas..

[Dennism]

Ik ben naar aanleiding van een andere post hier Dennism in 'GTA VI was het begin van het einde: door Sony zijn fysieke games nu echt dood' even in de cijfers gedoken van Sony, maar als je kijkt naar omzet in plaats van aantallen lijkt het plaatje wel flink anders te worden voor Sony.

Q1 FY2024 haalde Sony, kijkende naar puur games op playstation nog 12.65% van de omzet uit fysieke game verkopen (20,629 miljoen yen) terwijl digitaal goed was voor 141,889 miljoen yen in datzelfde kwartaal. DLC e.d. en games niet op playstation (PC ports e.d.) neem ik dan nog niet eens mee, want dat maakt het nog "erger" voor fysiek.

In het laatst gerapporteerde kwartaal (Q4 FY2025) is de omzet uit fysieke games nog 6.67% van alle game verkopen op het playstation playstation platform, een flinke daling dus in slechts 2 jaar. DLC en ander microtransacties weer niet meegenomen.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 2 juli 2026 14:07]

[Brandts]

Precies! Dit gaat om de omzet van Sony, niet de totale omzet van de PS gameverkopen. Het is bekend dat Sony een groot deel van de verkoopprijs uit de PS store krijgt (ik meen 30%?). Bij de fysieke verkoop ligt dit vele malen lager gezien er veel meer partijen zijn die er winst op willen overhouden.

Dus vanuit het perspectief van Sony is het beter om alles digitaal aan te bieden via hun eigen store (natuurlijk kun je nog steeds een code met doosje in de winkel kopen maar dit heeft maar een hele beperkte meerwaarde voor de consument).

Als je kijkt naar de aantallen games die verkocht zijn (dus wat de consument zelf kan kiezen) dan blijkt dat er nog genoeg fysieke games verkocht worden. Maar hier verdient Sony gewoon veel minder aan dus gooien ze het roer om. En dan durven te beweren dat de consument dit wil

[gladvergeten]

En ik denk dat er nog meer fysieke media zou worden verkocht als de industrie eerlijk zou zijn over wat je digitaal koopt.
In de digitale store koop je een film of spel. Dat staat er letterlijk; KOOP de film of game.
In werkelijkheid koop je; ongedefinieerde, tijdelijke en beperkte toegang tot content met veranderlijke voorwaarden zonder eigenaarschap rechten. Alsof een meubelmaker ieder moment de bank bij je thuis kan afhalen omdat je recht om er op te zitten, of er nog langer poten onder te hebben niet meer past in zijn business model. Zou je dat normaal vinden en een bank met zo'n disclaimer willen kopen?
Maar digitale media heeft voor hen moverende redenen om je om de tuin te leiden met; koop de game, koop de film. Men probeert het businessmodel voor je te verbergen om je over te halen digitaal te kopen.

En toch koop ik uitsluitend digitaal

[Reactie gewijzigd door gladvergeten op 2 juli 2026 14:46]

[Jovatov]

Je 'koopt' toch ook kaartjes voor concerten of bioscopen? Dat is ook een tijdelijke, beperkte toegang tot content. Goed, de tijdelijkheid is daarvan beter gedefinieerd maar om nu te zeggen dat het geen 'koop' is omdat het maar iets tijdelijks is...

[gladvergeten]

Bij dergelijke verkoop staat dat je een -toegangsbewijs, of entree, of een kaartje- koopt. Een bioscoop zegt niet; koop de film. Dat geldt ook bij dierentuinen en pretparken, daar staat heel duidelijk dat je toegangsbewijs of kaartje koopt voor een (bepaalde) dag of periode.
Een digitale content store doet dat niet, die suggereert dat je een product koopt. Koop de film, koop de game. Het zou transparanter en minder misleidend zijn als ze je een tijdelijke toegangskaart met veranderlijke restricties gedurende de toegangsperiode tot de content verkopen, alleen klinkt dat commercieel niet verleidelijk, dus kiest men er voor de waarheid te verbergen; de illusie scheppen dat je eigenaar wordt van de content.

[Jovatov]

Dus een commercieel bedrijf presenteert zijn producten op commerciële wijze? Wat een schok...

[LongJoy1980]

Je praat over 2024...allemaal leuk en aardig maar we zitten nu in 2026...denk vooruit...Taak van MM of menig andere winkel is om ervoor te zorgen dat de schappen altijd vol liggen...Een leeg schap spreekt namelijk niet echt aan.

[FreezeXJ]

Maar dat is het probleem van de shop, niet van de game-maker of de online-toko. Uiteindelijk vermoed ik dat de fysieke winkel aan het kortste eindje gaat trekken, want die kost geld, dat de andere 2 liever voor zichzelf houden.

[MrMistral]

Laat ik even voorop stellen dat ik dit geen goede ontwikkeling vind.

Maar met de corporate pet op is de keuze zowel goed te begrijpen als te verklaren. Als de conclusie is van 2023 naar 2024 daalt de fysieke verkoop op PS5 met een kleine 22% (9 procentpunt), dan kan ik me iets voorstellen hoe we ervoor staan in 2026.

Dan zou je kunnen zeggen: de consument wil nog heel weinig fysieke games (laten we een educated guess doen obv het artikel en zeggen het percentage 25% inmiddels) en het sentiment neemt alleen maar af.

Dus hoewel ik het een zorgelijke ontwikkeling vind, zijn er meer mensen waarbij het gemak van digitaal opweegt tegen het kopen van een fysieke game. Dat is balen. Waarschijnlijk is niet iedereen doordrongen van de consequenties.

Maar het is wel te begrijpen. Stem dus met je portemonnee!!!

[cold_as_ijs]

Ook die statistiek wordt zwaar opgeklopt door bv de “gratis” games die in de PS plus zitten. Want die games “koop” je ook. Tja dan klopt het wel dat ik 90% digitaal koop, terwijl de realiteit is dat 95% van de werkelijke games die ik koop fysiek zijn voor de PS5.

Nee de werkelijke reden is ook niet dat wij als gamers alleen maar digitaal willen, dat is maar een gelegenheidsargument. Het ligt veel simpeler. Sony wil al veel langer deze fabriek ombouwen om micro optics te produceren https://salzburg.orf.at/stories/3204662/

De grap is dat de output al jaren stabiel is https://salzburg.orf.at/stories/3360879/

[Frituurman]

De community heeft er nooit om gevraagd! Toen er digitale winkels kwamen op de verschillende consoles ging men daar óók kopen omdat het een uitbreiding was op het aanbod. Je ziet ook dat qua verkopen bij triple A titels het nu ongeveer 50-50 is qua verkopen. De reden dat er meer digitaal verkocht wordt dan fysiek, is het aanbod van indie-games op consoles die nooit een fysieke release hebben gehad. Ik ben fervent tegenstander van álleen digitaal. Je wordt als consument gedwongen om voor de prijzen die Sony en uitgevers goed achten, spellen te kopen. Je kunt straks niet meer via Marktplaats je game verzameling uitbreiden voor een paar tientjes met spellen die een ander heeft uitgespeeld. Je wordt ook nog eens helemaal overgeleverd aan digitale versies die je dan weer niet kunt spelen als je de update niet hebt (terwijl hij een dag daarvoor nog prima werkte). Begrijp me niet verkeerd, ik snap dat de digitale marketplace er mag en moet zijn. Maar het vaarwel zeggen aan fysieke kopieën is toch een beetje je ziel verkopen. Alles voor de winst, dat is wat Sony hier vooral zegt.

Overigens, ik vind 't zelfde met streaming. Ik was er dol op om even voor het weekend een paar DVD's te huren. Dat kostte je een paar euro per DVD, maar het was wel jouw keuze. Nu betaal je ook voor de bullcrap die Netflix / Amazon / HBO / Videoland / etc. aanbiedt waar je niks om geeft. En de prijzen blijven stijgen terwijl het aanbod niet aanmerkelijk beter wordt en die bedrijven onder de streep miljardenwinsten ophalen. Dat gebeurt straks ook meer en meer met gaming (terwijl er daar al genoeg marge is, net als bij streaming).

[jabberwock]

Ik ben het volledig met je eens hoor. Maar zoals ik hierboven ook aangeef denk ik dat toekomst anders gaat zijn dan we willen. Digitaal zal de toekomst worden.

En ik denk zelfs dat live streaming (wat bij Xbox al enige tijd mogelijk is voor bepaalde titels) de volgende stap is. Dan hoeft me ook niet meer te downloaden. Sterker nog..dan is in principe een console niet eens meer nodig. Controller koppelen aan je tv, appje downloaden en inloggen met je veel te dure gamepass account en gamen maar.

[Frituurman]

Die optie is er al als je Amazon Prime (Video) hebt. Controller koppelen aan je smart TV en hup, je zit zo FC26 gratis te spelen. Dat heet Luna.

[Reactie gewijzigd door Frituurman op 2 juli 2026 13:21]

[bursche]

"Ik denk dat wereldwijd gezien de hoeveelheid personen die alles fysiek willen hebben omdat het verzamelwaarde heeft of het na gebruik willen doorverkopen te klein is om te blijven distribueren."
Ik kan je verzekeren dat dat niet zo is. Met geen enkel medium. Muziek niet, films niet en games ook niet.
Ik kom geregeld in Azië en daar is de markt voor fysieke games ENORM en niet alleen voor de echte nerds.
Het is ook gewoon meer dan logisch: mensen willen keus hebben en de mogelijkheid om iets te ruilen, doorverkopen, doorgeven (aan je kinderen) of te verzamelen. Digitaal is vluchtig en niet van jou. Het dient het gemak, maar zal nooit de totaaloplossing zijn.

[FreezeXJ]

Dan moet er wel iets te ruilen zijn. Mijn oude Unreal Tournament-CD kun je nog gewoon gebruiken (assuming dat je zo'n speler hebt), maar mijn Overwatch-DVD - keurig in doosje met alles erop en eraan - is nu totaal waardeloos, want de servers zijn de nek omgedraaid. Dat zie ik teveel: spellen die 100% afhankelijk zijn van andermans computer, en daarmee dus niet 'van jou', of je er nou voor betaald hebt, een doosje hebt of wat ook, het verdwijnt als de externe partij er genoeg van heeft.

[Robbaman]

Eens, ik koop geregeld spellen via Marktplaats, maar wat ik nog belangrijker vind is dat je dus ook geen spellen meer kunt uitlenen. Even een spel aan een familielid, collega of vriend uitlenen is er dus niet meer bij, die kan gewoon ook weer de volle mep betalen.

Als ze op z'n minst daar iets voor verzinnen zou ik er nog enig begrip voor kunnen opbrengen, maar dit is gewoon waanzin in mijn ogen.

[JBVisual]

Als ze op z'n minst daar iets voor verzinnen zou ik er nog enig begrip voor kunnen opbrengen, maar dit is gewoon waanzin in mijn ogen.

Genoeg platformen waar je games digitaal uit kan lenen, Sont en Microosft zullen daar dus nog iets voor moeten verzinnen. (nintendo kan het al met games die dit ondersteunen).

ik koop geregeld spellen via Marktplaats

Ik zit mij ook serieus af te vragen welke gevolgen dit voor Sony gaat hebben, ze eisen min of meer een monopoly op. Beiden bedrijven voldoen zover ik kan zien aan de voorwaarden die de DMA verplicht, nu kunnen ze zich nog schuilen achter winkels, maar als deze winkels alleen nog maar vouchers verkopen die in hun eigen "store" ingewisseld moeten worden, kan je niet meer praten over concurentie. (bij een geschil met een winkel zouden ze alle vouchers kunnen intrekken bijvoorbeeld)

Ik denk dus dat na 2028 de EU misschien wel een onderzoek zou kunnen openen naar deze praktijken. (het kan paso p het moment van overtreding, een aankaniging aan zich is geen overtreding namelijk)
We zullen dan een paar jaar moeten slikken zolang onderzoeken en rechtzaken lopen, en zullen dan met een beetje geluk andere stores gaan zien op deze platformen. (al is het gerucht dat microsoft dit met hun volgende Xbox al van plan is).

Uiteraard zullen er in deze jaren genoeg spelers gaan sneuvelen, winkels die zich specialiseren in 2e hands games zullen ophouden te bestaan, waardoor veel offline concurentie tegen deze tijd al financieel weggepest zullen zijn....

[DarkSunshine]

(nintendo kan het al met games die dit ondersteunen).

Wat bedoel je ermee?? Je koopt een Nintendo game fysiek, en dan is die echt van jou. Je kunt hem verkopen of uitlenen zonder toestemming van Nintendo. dus ''Ondersteunen'' snap ik niet zo

[JBVisual]

Games die digitaal zijn aangeschaft, mag je van Nintendo tijdelijk uitlenen. Jouw licentie wordt dan ingetrokken (de download blijft op je apparaat) en de persoon aan wie je dit uitleent kan dan het spel voor een bepaalde periode spelen.

Persoonlijk vind ik dit een goed voorbeeld van hoe een service moet zijn.

[Robbaman]

Er bestaan ook games op de Switch die alleen digitaal te koop zijn

[xoniq]

Ik ken geen enkele consument die zegt: "ik wil dat spellen alleen nog maar digitaal verkrijgbaar zijn" en ik ken ook geen enkele consument die zegt: "ik wil dat spellen alleen nog maar fysiek verkrijgbaar zijn".

Klopt, maar ik ken wel genoeg mensen die alleen digitaal kopen omdat het gemakkelijk is om dan van game te wisselen, geen game uit een stapel games te hoeven zoeken, geen last van krasjes op de disk en alles.

Ikzelf game tegenwoordig alleen op PC en stream het naar alle TV's in het huis, dus ik ben per definitie alleen digitaal, maar ik koop games ook 9/10 keer alleen met absurde kortingen zoals 70% tot 95%.

[Brandts]

Zeker, beide heeft zijn voor en nadelen, en daardoor verschilt het per persoon wat de voorkeur is. En dat is ook helemaal prima.

Mijn punt is dat het nu wordt gebracht alsof de consument dit wilt, terwijl er geen enkele consument zegt "ik wil dat spellen alleen nog maar digitaal verkrijgbaar zijn". Dat is wat anders dan een consument die zegt: "ik zal het niet missen als games alleen nog digitaal verkrijgbaar zijn.

Hoe zou jij voelen als games niet meer digitaal te kopen zijn als dit juist jouw voorkeur is?

[xoniq]

Als de meerderheid het wel prima vind om digitaal te spelen, en de mensen die perse een disk willen, dan kan ik me voorstellen dat ze dan nijgen naar digital-only. (Meer omzet)

Voor de mensen die wel een disk willen, dan is dat zuur.

[Dennism]

Dat zal simpelweg gaan om percentages, als even uit de lucht gegrepen 95% van de gamers digitaal koopt en 5% nog fysiek kan Sony prima stellen dat de voorkeur van 'de consument' (of 'de markt') digitaal is zonder natuurlijk voor iedere individual consument te spreken maar door simpel weg te kijken naar hun verkoop data en andere signalen uit de markt.

Als ze daar dan mee stoppen is dat ruk voor die 5%, maar uiteindelijk is dat dan een niche in de markt. En heeft 'de markt' gestemd voor digital only.

Als de verhouding immers veel hoger zou liggen, 50/50 bijvoorbeeld zou Sony nooit zo'n stap zetten, want dan kost zo'n stap ze teveel geld op termijn.

Vraag zal nu zijn of er toch nog genoeg backlash komt om Sony te laten draaien of niet.

[RobBouman]

Misschien is het ook niet zo letterlijk dat ze een onderzoek hebben gedaan naar "Wat is jouw voorkeur" maar dat ze kijken naar welk type PS5 er het meest verkocht is in de afgelopen 6 jaar.

Als de PS5 Digital Edition fors vaker is verkocht dan die met een Disc, dan kan ik hun opmerking wel begrijpen.

[xIngmarx]

Via welke weg stream je naar de tv?

Ik zit hier met een rtx5080 game pc, ps5 en switch 2 en sta elke keer weer voor de keuze op welk medium ik het liefst de game naar wens speel. Als ik zonder al teveel inputlag en kwaliteits verlsie en gemak naar de tv kan streamen dan wordt die keuze een stuk makkelijker.

[xoniq]

Met Sunshine + Moonlight. Elke TV bij ons heeft wel iets van dit lijstje:

- Apple TV 4K (3x)
- Google TV Steamer (1x)
- Google TV ingebouwd (1x)

Op alle devices kan ik gewoon Moonlight installeren. Mijn zoon speelt op zijn kamer bijvoorbeeld altijd de games via de PC in mijn kantoor (daar staan 2 game PC's, de mijne en de zijne, beide aan gigabit zonder monitor).

Als t op zijn kamer (zolder) te warm is, gaat ie in de huiskamer spelen. Of als ie dan de game op pauze zet, kan ie gewoon naar mijn kantoor of zijn kamer gaan, daar weer verbinden met zijn PC om verder te spelen.

Alles tot 4K@60 zonder (voor mij) heel merkbare input latency. En zelfs de Steam Deck is uitstekend te gebruiken met een USB-C hub als client die je dan op je TV aansluit om de games in 4K@60 vanaf je PC naar je Steam Deck te streamen en via de Steam Deck weer naar de TV.

[ruftman]

[...]

maar ik koop games ook 9/10 keer alleen met absurde kortingen zoals 70% tot 95%.

Of als een game gratis verkrijgbaar is op een van de digitale platformen. Ja, ik ben een krent wat dat betreft.

[xoniq]

Ik pak alles mee wat gratis is op Epic, of wat ik kan claimen met Amazon Gaming. Ongeacht hoe obscuur de game is.

[Prutser]

Ik vind het wat een lastig onderwerp.

Als ik nooit de aardbeien jam uit de supermarkt koop en ze halen deze weg wordt ik ook niet boos omdat ik wel graag de keuze uit aardbeien jam wil hebben...

Blijkbaar zijn er zo weinig mensen die puur alleen fysieke discs kopen dat het voordeliger is om ze niet meer te maken. Als ze verlies lijden met deze keuze zouden ze dat dus niet doen.

Verder vind ik het wat hypocriet allemaal. Stemmen doe je met je portemonnee. Als het echt zo'n probleem is dat je er een statement van wilt maken. Dan moet je het spel of de console niet kopen. Ik betwijfel echter als mensen dat echt gaan doen.

In de gaming community is iedereen altijd erg luid. Maar zijn er maar weinig die daadwerkelijk actie ondernemen.

Verder vind ik trouwens dat je als bedrijf je eigen keuzes mag maken. En daar mag iedereen wat van vinden. Maar het blijft jou bedrijf.

[waylontje]

Als ik nooit de aardbeien jam uit de supermarkt koop en ze halen deze weg wordt ik ook niet boos omdat ik wel graag de keuze uit aardbeien jam wil hebben...

Deze vergelijking is een beetje scheef. het is niet alsof ze stoppen met een specifieke game verkopen. Een betere vergelijking zou die chocopasta potten die je ook als glazen kan gebruiken na schoon maken. je kan nu kiezen tussen gewone potten en glaswerk potten. en dan gaan de glaswerken potten uit het assortiment. Sommigen hadden voorkeur voor het glaswerk, en anderen maakt het niet uit.

Alleen in dit geval komt daar nog bij dat je ook nog eens geen eigenaar van de chocopasta die in de normale potten zit. Dus als duopenotti of hoe dat merk ook heet er mee stopt dan ben je alle chocopasta uit de pot waar je voor betaald hebt ook gelijk kwijt. en vervolgens als jij nog een gigantische hoeveelheid chocopasta over hebt en je wilt die met iemand delen dan kan dat niet. terwijl dat wel allemaal kon met die glazen pot.

Ik zou in dat geval ook zeker boos zijn en kijken of ze ook pindakaas in de winkel hebben liggen of jam. maar ja als die dan vervolgens het zelfde gaan doen...

edit: jaa het is je eigen bedrijf. Maar als je zo groot bent geworden als Sony en Microsoft over de ruggen en portemonees van je consumenten, dan heb je naar mijn mening ook een stukje verantwoordelijkheid naar deze groep.

[Reactie gewijzigd door waylontje op 2 juli 2026 15:28]

[Prutser]

Ik ben het eens over mijn vergelijking. Ik zat nog met GTA IV in mijn hoofd.

Dat terzijde blijft mijn punt hetzelfde. Blijkbaar zijn er genoeg mensen die het prima vinden geen eigenaar te zijn van hun chocopasta, omdat ze liever een plastic pot hebben die in de container kan dan een glazen pot die apart naar de glasbak moet. Wat is het nut dan nog van glazen potten maken?

Daarnaast heb ik het idee. En dat is natuurlijk niet onderbouwd dus neem het met een korreltje zout. Dat er een grote groep boos is dat de glazen potten verdwijnen, terwijl ze zelf altijd plastic potten kopen. En dan is er ook nog een groep mensen die wel klagen maar niet boos genoeg zijn om geen duopenotti meer te kopen.

edit; Ik ben het ook met je eens dat een bedrijf zo groot als Sony en Microsoft een stukje verantwoordelijkheid hebben. Maar dat betekend in mijn ogen niet dat ze niet mee mogen bewegen met de markt.

Dat dan ook allemaal weer terzijde. Dit is wat ik denk. Het zijn allemaal aannames op basis wat ik nu zie gebeuren. Ik probeer absoluut Sony niet te verdedigen. In mijn ogen zijn alle grote bedrijven alleen op geld uit en gebeurt alles in het belang van shareholders en weinig uit belangen van de consument

[Reactie gewijzigd door Prutser op 2 juli 2026 15:50]

[waylontje]

Dat er een grote groep boos is dat de glazen potten verdwijnen, terwijl ze zelf altijd plastic potten kopen. En dan is er ook nog een groep mensen die wel klagen maar niet boos genoeg zijn om geen duopenotti meer te kopen.

Dit zal ongetwijfeld waar zijn! er zullen altijd mensen chocopasta lekker genoeg blijven vinden.

Blijkbaar zijn er genoeg mensen die het prima vinden geen eigenaar te zijn van hun chocopasta, omdat ze liever een plastic pot hebben die in de container kan dan een glazen pot die apart naar de glasbak moet. Wat is het nut dan nog van glazen potten maken?

Met deze ben ik het niet helemaal eens. want wat is genoeg. wanneer is het "nut" er niet meer? is dat bij een bepaald percentage? is dat bij een kleine meerderheid? ik lees uit verschillende comments dat bij games die zowel fysiek als digitaal te halen was. 55% gemiddeld digitaal aangeschaft zou zijn. In mijn oren is dat nuttig genoeg. maar daar kan ik natuurlijk naast zitten. En natuurlijk is het goed om mee te bewegen met de markt. maar de "markt" is ook duidelijk aan het terug vechten voor hun consumenten rechten.

en even helemaal terzijde volgens mij heeft nintendo sowieso het voortouw genomen als het gaat om "geen eigenaar meer zijn van". Want die hadden volgens mij een jaar geleden al dat je een licentie koopt om hun console uberhaupt te mogen gebruiken.

[freedzed6]

Ze hebben dat trucje bij LAYS gedaan!
Opeens een Chips Box en bij zakken minder zout. Leuk hoor maar niemand wilde dat en het smaakte opeens veel slechter. Ze gingen het zelfs GRATIS weggeven omdat niemand het kocht HAHA!

https://www.rtl.nl/nieuws/binnenland/artikel/5518118/veelbesproken-chipsdozen-snackboxen-lays

Ook Knorr had opeens de Green Deal club medewerkers ontvangen en uitgerold. Gevolg zijn producten waarvan je de helft kan weggooien(ze hadden zakje veranderd naar poeder, lekker goedkoop natuurlijk. Ook de smaak helemaal veranderd. Gevolg. Je kan de helft weggooien en koopt het nooit meer.

Of met Bud Light en hun campagne.

Wikipedia: Bud Light boycott

Tja men lijkt uitermate DOM en bedenken rare ideeën. Slecht omdat men totaal geen idee heeft wat er echt leeft onder het gros van de bevolking MAAR dit doen ze voor eigen gewin en voor de aandeelhouders.
Daarna snel vertrekken of van de markt halen omdat het toch niet echt aanslaat.
Gevolg is wel dat de massa er mee blijft zitten.

Nu maar hopen dat Sony wel luistert en er iets op verzint.

[Reactie gewijzigd door freedzed6 op 3 juli 2026 16:24]

[JizLt82]

Je hebt helemaal gelijk. En het is ook gewoonweg gelogen. Even die cijfers die ze zelf naar buiten brengen nuanceren. 80% van de verkopen zou digitaal zijn, ja dat zal wel kloppen, maar dat ging over aantallen sales niet revenue, die was eerder 50/50. Plus het feit dat veel games, met name indies, en DLC nu al enkel digitaal verkrijgbaar zijn, dus het is sowieso al een vertekend beeld.

Zo kan ik het ook. Als straks alles alleen nog digitaal verkrijgbaar is zeggen: Zie je nou wel, iedereen wil alleen maar digitaal... Ik snap best dat Playstation dit zelf wil (winst maximalisatie), maar wees daar dan eens een keer eerlijk over joh. Wat zijn CEO's en vertegenwoordigers wat dat betreft toch verschrikkelijke figuren eigenlijk. Alles maar moeten spinnen. En dat zien wij als maatschappij als goed zaken doen....

[Dennism]

80% van de verkopen zou digitaal zijn, ja dat zal wel kloppen, maar dat ging over aantallen sales niet revenue, die was eerder 50/50.

Dat is wel een interessante, want normaliter zou je verwachten dat digitale sales een veel hogere revenue split heeft dan fysiek.

Immers over het algemeen zijn de prijzen gelijk, maar is het volume aan digitaal zoals je aangeeft veel hoger. Daarnaast heeft digitaal (als je het goed doet) minder kosten en dus (veel) hogere marges.

Ik zou eigenlijk nooit verwachten dat als een game een 80/20 split heeft in verkopen tussen digitaal en fysiek dat de revenue split dan 50/50 is. En als dat wel zo zou zijn, is dit wel een heel erg gewaagde move van Sony. Want een move als deze verwacht je eigenlijk alleen wanneer Sony vermoed dat de markt voor fysiek zo klein is dat de impact op de omzet door het verlies van deze doelgroep die (enkel) fysiek koopt niet zal opwegen tegen de kosten die ze kunnen besparen door te stoppen met fysiek. En bij een 50/50 revenue split zou dat me erg verbazen.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 2 juli 2026 12:15]

[JizLt82]

De indies zijn veel goedkoper, DLC idem. Dus aantal verkopen staat niet gelijk aan revenue.

Ze doen dit omdat ze er vanuit gaan dat ze er mee wegkomen. Ze dwingen mensen die nu fysiek kopen, over te gaan op digitaal. Het is natuurlijk zo dat heel veel mensen dat (noodgedwongen) accepteren. het is niet alsof je keus hebt. Dus zo vreemd is het niet.

[Dennism]

Die keuze heb je zeker, simpelweg niet meer kopen als je het er principieel niet mee eens bent. Playstation games zijn nu niet echt een eerste levensbehoefte en kan je dus gewoon links laten liggen. Dat veel mensen een andere keuze zullen maken omdat ze toch Playstation willen blijven spelen zal vast kloppen. Maar dat betekent niet dat ze geen keuze hebben.

DLC rekende ik trouwens niet mee, want dat is nooit fysiek volgens mij en die revenue split zal dan altijd 100% zijn richting digitaal.

Ben er trouwens iets verder ingedoken maar de eigen cijfers van Sony laten wel een heel ander beeld zien dat jij aangeeft, en veel meer in lijn met wat ik verwachtte waarom Sony nu denkt deze move te kunnen maken.

vorig kwartaal verkochten ze 636,013 miljoen yen aan software.

17,718 miljoen daarvan was fysieke game sales.
244,437 miljoen digitale game sales

262,155 miljoen aan game sales in totaal, waarvan dan 6,67% omzet was voor fysieke software.

DLC / premium currency en andere microtransacties bracht 349,066 miljoen yen op

En zelfs de post 'andere software' (games / dlc verkocht op andere platform dan playstation, bijvoorbeeld PC) bracht blijkbaar met 24,792 miljoen yen de helft op van de fysieke verkopen op het playstation platform. En 'Other Software' lijkt Sony als mislukking te zien, want ze willen daar weer grotendeels vanaf stappen en terug naar exclusives.

https://imgur.com/wnN4Qs6
https://www.sony.com/en/S...r/pdf/25q4_supplement.pdf

*even de getallen aangepast, ik had de getallen van 2024 gebruikt, niet 2025. Wat de cijfers significant verslechterd voor het percentage omzet uit fysieke game sales.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 2 juli 2026 13:15]

[iwaarden]

Die keus heb ik wel, namelijk geen PS6 en geen discloze consolegames.

Ik zou mijn heil in de toekomst wel op de PC of in de retrogaming, nog genoeg in de kast staan wat ik destijds compleet gemist heb en nog moet spelen.

Ik steun in ieder geval geen digitale console, zeker niet op de manier waarop Sony dit nu doet.

Het is nou ook niet echt meer zo dat Sony meerdere first party system sellers per jaar uitbrengt, ik wacht nog steeds op iets nieuws voor de PS5 terwijl dat ding al 6 jaar oud is zo ongeveer.

[Reactie gewijzigd door iwaarden op 2 juli 2026 22:25]

[qithoro]

Hoe gaat het dan als je spellen digitaal gekocht hebt? Hoe lang zijn ze speelbaar en kun je ze dan overdragen als je je PS verkocht hebt? Betekent dit dat als Sony ermee stopt het zomaar kan zijn dat je een spel niet meer kan downloaden ook al heb je dit spel eerder gekocht?

Winst staat centraal en niet meer de klant.

[InfiniteSpaze]

Ik geef je groot gelijk. Je moet zelf de vrijheid hebben om iets te kopen waar je achter staat, en dus ook in welk medium het beste voor jou is. Je kan kiezen met je portemonnee door Sony niet meer te steunen en dus niet meer voor PlayStation te gaan. Het probleem is alleen dat er volgens mij niet echt anderen zijn die nog discs aanbieden.

Maar ik hoop wel dat het terug gaat komen.

[LongJoy1980]

De gaming community heeft hier gewoon indirect om gevraagd...das gewoon een feit.

Ja...er zullen nog altijd mensen zijn die fysiek kopen maar dit is gewoon technologische vooruitgang.

Van cartirdges..naar cd..naar dvd..naar bluray...naar digitale download. We zitten nu 1x in een tijdperk waarbij alles zo makkelijk mogelijk toegankelijk moet zijn en wat is er niet makkelijker dan je pc/console aanzetten en een game te downloaden of een film/serie te kijken zonder dat je daarvoor uit huis moet..?

Ja..ik weet dat dit ook niet echt vergelijkbaar is...maar hoeveel pc's worden tegenwoordig nog met een dvd speler geleverd.?? Ja..mocht je je pc zelf bouwen dan is er grote kans dat er een dvd speler in zit maar zelfs die groep wordt alsmaar kleiner.

Ik weet..men wil het niet graag toegeven..maar dit was nu 1x de logische stap die zou volgen en waar de gaming community onbewust zelf om heeft gevraagd.

[FreezeXJ]

Ik geloof niet dat erom gevraagd is, het is meer dat er niet genoeg geprotesteerd wordt tegen deze opgelegde verandering. De voordelen zitten maar heel beperkt bij de consument.
Het gaat me niet om of het op een schijfje staat, maar dat er iets fysieks te geven/handelen valt waar het spelen van het spel door mogelijk gemaakt wordt.

[LongJoy1980]

Verandering zal er altijd voor zorgen dat iets anders ophoudt te bestaan.

Niet dat ik het er mee eens ben...dat laat ik in het midden maar kun je het een bedrijf kwalijk nemen dat die zijn winst wilt maximaliseren..??

Videoverhuurzaken zijn uiteindelijk ook uutgestorven...waar was het protest..??

Free Record Shop bestaat ook niet meer. Waar was het protest..??

Steam bestaat ook al jarenlang..Waar was het protest..??

Ja..ik weet dat sommige voorbeelden misschien niet 100% failsafe zijn..maar het is wel het begin van een strategie die uiteindelijk tot hetzelfde zal leiden als wat Sony nu doet.

[iwaarden]

Nou dat vraag ik me dus heel erg af.

Ja de massa gaat hierin mee, die boeit het wat.

Maar de gaming community, de fans, de verzamelaars, de mensen die al vanaf de PS1 meedoen en misschien alle consoles en spellen nog hebben. Dat zijn de mensen die jou merk dragen.

Die worden nu een mes in de rug gestoken.

Nintendo heeft laten zien wat er gebeurd als je voor de massa kiest, dat gaat even goed (Wii) maar door daar vooral op de mainstream te richten storte het daarna helemaal in (WiiU), want niemand die een Wii met Wii Sports had kocht een nieuwe, de Switch heeft het tij gekeerd maar wel door hun portable en console samen te brengen en juist te focussen op hun doelgroep.

Microsoft heeft ook laten zien wat er gebeurd als je voor de massa kiest, meerdere malen, en dat pakt tot op heden erg slecht uit. Bij de XboxOne hadden ze gelijksoortige ideeën over digitale games en het apparaat moest een multimedia device worden in elke huiskamer, maar het resultaat is dat ze zich van de gamer vervreemden en ze gaan er nu met een botte bijl doorheen om er nog wat van te maken.

Als je console dan ook nog eens €1000 kost en je geen 2de hands games kan kopen… Als de gamers, de fans, je merk laten vallen dan zal de massa later ook volgen. De gamers zitten dan op de PC, de massa kan ook al gamen op smartphone, Netflix, amazon etc. Alternatieven genoeg.

[Reactie gewijzigd door iwaarden op 2 juli 2026 22:48]

[knapejor]

"Van cartirdges..naar cd..naar dvd..naar bluray...naar digitale download."


Allemaal leuk en aardig maar als je het in een vraagstuk zou zetten om de afwijking aan te wijzen lijkt het me duidelijk.

Doorverkoop is bij digitaal niet mogelijk, uitlenen is niet zomaar mogelijk, prijzen worden door Sony in de store hoog gehouden (want ja 2e hands markt uitgespeeld), opschorten van de store zorgt er voor dat je aankoop verdwenen is en ga zo maar door.

Het is niet gek dat vinyl, cassette weer zo terug zijn en ik voorspel dat dit met games net zo (meer dan nu) gaat gebeuren uiteindelijk.

[LongJoy1980]

Nogmaals...kun je het bedrijven kwalijk nemen dat ze hun winst willen maximaliseren..??

[knapejor]

Tja als bedrijven naïef blijven en mensen afhaken, maken ze dan nog net zo veel winst?

[LongJoy1980]

Ze zullen altijd winst blijven maken ja.

Voor het geval je het nog niet in de gaten hebt...dit zat er gewoon al lang aan te komen...gaming evolves and there is no way of stopping it. Enige wat het kan 'stoppen' is de EU die met een bepaalde wetgeving komt die de rechten van consumenten beschermt.

[Seth_Chaos]

Daarmee ga je er vanuit dat de rest van de community zoals jij denkt. Ik persoonlijk hoef geen fysieke games. Het is een verspilling van resources. Ik wil niet naar een winkel om iets te kopen. En ik wil mijn gehele game library gewoon mee kunnen nemen naar waar ik maar wil, zonder dat ik een verhuiswagen hoef te bellen. En resellen is voor mij ook niet meer wat het geweest is. Vroeger zet ik alles lekker op marktplaats, maar dat is nu grotendeels het terrein van scalpers, en dat levert mij zoveel frustratie op, dat ik daar gewoon niet meer aan begin. Dus je stelling klopt niet. Ik heb hier ook profijt van, en vele andere met mij.

[vanderstam]

Wat wel mooi is aan de schakeling van fysiek naar digitaal is dat het aardig wat kosten bespaard.

Dus zullen de prijzen van digitale kopieën goedkoper worden. Toch? Nee toch niet.

[TheLastOttoman]

Ik heb 4 juni Returnal en Stellar Blade gekocht omdat beiden in de aanbieding waren. Vorig week Gears of War Reloaded omdat die ook in de aanbieding was. Alledrie op disk. Alledrie jaren op gewacht omdat ik nog een boel spellen te spelen had die ook op disk in de aanbieding waren. Dit gaat never nooit meer gebeuren omdat aanbiedingen in de PSN store nietszeggend zijn.

[Hulleman]

De aanbiedingen in de PS store zijn zo heel slecht niet. Het grote probleem wat ik daarbij heb is dat ze veelal alleen de dure ultimate edities van € 99,99 of 119,90 met 50% - 60% afprijzen. Prima korting, maar ik wil gewoon de basis versie tegen 50% korting.

[er0mess]

De aanbieding van Non-Playstation studios zijn idd niet zo slecht. Maar games (exclusives) die bij Playstation studios zelf vandaan komen worden kunstmatig hoog gehouden.

Voorbeeldje. Ik zie Hogwarts Legacy geregeld in de aanbieding voor €15,- terwijl een God of War Ragnarok, Last of Us ps5v, Horizon Forbidden West of Stellar blade nog steeds voor de hoofdprijs worden verkocht en als ze al in de “aanbieding” zijn ze (vaak) nog steeds €50,- of meer terwijl we het over titels hebben die alweer (minimaal) 2/3 jaar oud zijn.

[Reactie gewijzigd door er0mess op 2 juli 2026 13:38]

[sohus]

Ook niet waar.

De PS4 versies zijn altijd rond de 20-30 euro in de aanbieding.

Voor PS5 games zijn ze overgestapt op het Nintendo model: laagste aanbieding is altijd € 39,99 (of € 29,99 voor de PS4 variant bij sommige games). Wel doen ze heel soms nog een € 34,99 (ik gok om hun boekjaar af te sluiten). Nintendo doet hetzelfde, hun first party titels komen in principe nooit onder de € 39,99.

Dit doen ze om de Ubisoft trap te voorkomen: omdat iedereen op een gegeven moment verwacht dat je dump aanbiedingen hebt binnen een jaar koopt niemand je games meer voor de volle prijs.

Feit is dat onderaan de steep elke 1st party game gewoon voor €39,99 te krijgen is als je even geduld hebt. Ik vind dit persoonlijk overigens vrij duur, zeker voor remakes van PS4 games.

Bovenstaande is heel makkelijk te verifieren op prijstrackers zoals Dekudeals.com

[er0mess]

Door hun eigen titels een minimale prijs te geven houden ze dus wel de prijs kunstmatig hoog. Of ze nou “ubisoft praktijken” willen voorkomen of een “Nintendo model” volgen doet daar niks aan af. Zeker als je kijkt naar de leeftijd van de titels en het feit dat ze (gezien de leeftijd) goedkoper te vinden zijn bij retailers.

[sohus]

Dat is een keuze en dat recht hebben ze. Doet de Efteling ook. We leven in een kapitalistische wereld, of je het daar nu mee eens bent of niet. Zolang mensen het betalen zal het ook niet veranderen.

[er0mess]

Je kan ook toegeven dat ik gelijk had ipv denken dat je je gelijk haalt door met een totaal irrelevante reactie te komen.

[sohus]

Ze houden de prijzen inderdaad kunstmatig hoog (ondergrens € 39,99, paar kleine uitzonderingen daargelaten).

Maar jij zegt 50 euro of meer en dat is onzin. Bijna alle 1st party titels zijn minimaal 5x per jaar in de aanbieding voor €39,99 en soms krijg je daar zelfs de Deluxe Edition voor. iPhones zijn ook niet het hele jaar in de aanbieding, en Apple prijst ze zelf uberhaupt niet af.

Winkels stunten met prijzen omdat ze verkeer naar hun winkel hebben en upsells en andere dingen willen verkopen. Zie ook alle rommel die Mediamarkt op consoles plakt als "voordeelbundel".

Nogmaals, ik ben geen voorstander van het afschaffen van fysieke media (al ben ik al 10 jaar 100% digitaal, op enkele Switch games na, omdat ik een hekel heb aan draaiende schijfjes en van die sleuven of laden in je hardware ben ik ook geen fan van, kan alleen maar kapot gaan).

[er0mess]

Onzin hea? Laten we even kijken naar de huidige prijzen in de PS store

• God of War Ragnarok. Uit 2022 (4! Jaar oud) momenteel te koop voor €80,- !
• Stellar Blade. Uit 2024 (2 jaar oud) momenteel te koop voor €80,- !
• Horizon forbidden West. Uit 2022 (4! Jaar oud) momenteel te koop voor €40,-. Laagste prijs afgelopen 30 dagen €60,-

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Dat er af en toe een titel is de vinden voor 39,99 neemt niet weg dat nog steeds volle pond vragen voor oude games en ook niet dat ze vaak in de aanbieding nog steeds 50,- of meer kosten.

[Reactie gewijzigd door er0mess op 2 juli 2026 17:26]

[FriendlyAgent]

Nou vergeleken met een tweedehands disc vallen die sales ook behoorlijk tegen, zelfs in verhouding tot third-party games en hun sales. En als ik de disc gewoon van iemand kon lenen, was het helemaal gratis.

[Hulleman]

Dat is waar

[sohus]

Wat een onzin.

Bijna alle games zijn na 4-5 jaar voor onder de 20 euro te koop, vaak ook de ultimate editions.

Red Dead Redemption 2 Ultimate Edition 17,99
Resident Evil 4 Gold Edition 14,99

Jullie kunnen lekker overdrijven allemaal.

De ultimate - basic - premium editions gaan meestal om en om in de aanbieding.

[Hulleman]

Ja na 4-5 jaar wellicht... wie gaat daar op wachten. Feit is dat de aanbiedingen van fysieke games er veel sneller en beter zijn.

Nu ook weer in de PS store. Juli kortingen 75%. GT 7 digital deluxe edition van € 99,99 voor € 49,99.... Cod BO 7 Vault Edition van € 109,99 voor € 65,99. Ik wil de basic GT 7 en BO 7 voor 50%. Overigens is GT7 al ruim 4 jaar oud, maar altijd full priced in de store. In winkels voor 4 tientjes te vinden.

[arjankoole]

Ja na 4-5 jaar wellicht... wie gaat daar op wachten. Feit is dat de aanbiedingen van fysieke games er veel sneller en beter zijn.

Onderschat niet hoe lang mijn adem is, als ik de zeeuw in mij wakker laat worden. ;-)

[sohus]

Nogmaals, complete onwaarheden die je verspreid.

https://www.dekudeals.com/items/gran-turismo-7

Gran Turismo 7 (Basis versie) is de afgelopen 2 jaar al 8x € 39,99 geweest.

Data liegt niet.

Call of Duty BO 7 (Basis)

https://www.dekudeals.com/items/call-of-duty-black-ops-7

Ook al 3x € 39,99 geweest.

Maak een profiel op Dekudeals, stel een prijsalert in en koop die game als die in de aanbieding is in plaats van hier gaan lopen klagen.

[loki504]

Waarom zijn aanbiedingen in de psn store nietszeggend?

[Caedendi]

omdat een digitale game in een eShop bij wijze van spreke 1x ergens wordt opgeslagen en oneindig keer gekopiëerd kan worden voor verkoop voor verwaarloosbare kosten, in vergelijking met een fysieke winkel (of webshop met voorraad) die een fysiek doosje met schijf in het assortiment heeft van een gelimiteerd aantal dat uiteindelijk uit het assortiment gaat en daarom bijvoorbeeld in een uitverkoopactie kan zitten.

[SG]

Een game kost heel veel om te maken de publisher ziet dat met dikke winst terug. Zoals succes hit kan veelvoud zijn.

Valt tegen , dan einde van IP.

Tweede hands kunnen groepje van 3 tot paar dozijn man 1 game rouleren.

Dat ga je met digital distro tegen.

Er wordt dan Heel veel gamen maar geen omzet

[PjotrX]

Haha ja dit is herkenbaar, ik heb hetzelfde. Alle disks (zowel spellen als films) die ik gekocht heb zitten ook stof te happen in mijn kast en ik heb ook geen dvd-speler in mijn computer meer om ze te gebruiken. Van sommige spellen uit mijn verzameling heb ik ook gewoon de digitale versie op steam aangeschaft op een gegeven moment. Gek genoeg gaan mijn digitale aankopen nu langer mee dan mijn fysiek aankopen

[xoniq]

Vroeger kon je zelfs de serienummer van de game in Steam intypen om de game digitaal te claimen zodat je deze digitaal én fysiek had.

Daar was ook gedoe mee, mensen gingen dan in bijvoorbeeld bij de Intertoys de game halen, serienummer overtypen in Steam, game terug brengen (uiteraard in nieuwstaat en dus zonder problemen terug te brengen), en als jij die game dan kocht kwam je er pas achter dat het mis was.

[Sjekster]

Met uitzondering van wellicht wat games (bijv veel Switch games), zijn fysieke games allang dood, toch? Ja, je kunt in de winkel nog games op disc kopen, maar heel veel daarvan hebben gigantische day one patches nodig om goed speelbaar te zijn. Ik heb het zelf niet getest omdat ik die patches altijd downloadde, maar ik gok dat een deel daarvan ook gewoonweg niet speelbaar is zonder patch. De rest wellicht wel, maar vol met bugs.

Ik heb, met uitzondering van switch al in geen jaren een fysieke game gekocht eigenlijk, want is het allemaal een wassen neus. Ik heb wel veel films op DVD / bluray staan, maar ook daarbij merk je dat die niet het eeuwige leven hebben. Sommige zijn gewoon onbruikbaar geworden, door disc rot of hoe je het ook wilt noemen. Ze hebben jaren ongebruikt veilig in de kast gestaan, maar doen het gewoonweg niet meer goed.

Ik snap zeker de charme van fysieke media, zeker voor verzamelaars, maar persoonlijk gezien doe ik er weinig meer mee na het 1 of 2 keer uitgespeeld of gekeken te hebben. Zeker games, daar kom ik zelden nog eens bij terug, een paar uitzonderingen daargelaten.

[magnifor]

En daarom is het juist zo fijn om de mogelijkheid te hebben om je content door te kunnen verkopen als je na het uitspelen er niks meer mee doet (ben zo een type gamer). Digital only gaat het niet meer.

[Dennism]

Deels is dat natuurlijk zo, maar met een disc die day 0 / day 1 patches nodig heeft is dat eigenlijk ook weer niet zo. Immers als iemand die patches offline haalt is dat schijfje ook waardeloos. Terwijl je bij fysiek juist wil dat het atijd werkt, ook als bij wijze de publisher al 10 jaar failliet is en de downloads al jaren offline zijn.

[Jaldea]

Vroeger was de prijs ook door de fysieke disk duurder, maar de games worden alsnog duurder dan wat voorheen 60 euro was, die shipping en alle bijkomende zaken die nu allemaal vervallen worden niet terug gerekend naar een betere prijs. dat was vroeger altijd deel van de prijs van de game waardoor die al 60 waren.

[terracide]

"You'll own nothing and be happy"

[InfiniteSpaze]

Weer zo'n originele comment. We weten het nu wel.

[terracide]

Sorry ik wist niet dat de internet politie mee las.

[nnndoh]

Volgende week assassins creed black flag op disc

[Dlsruptor]

Ik vond het vroeger heerlijk om naar de Intertoys te lopen en in de bak met games voor 7 euro te graaien en daar en parel uithalen waar ik 100e uren plezier van heb gehad. Zoiets zou ik nooit op Steam doen. Ik koop hier altijd doelgericht.

[410Gone]

https://i.imgur.com/BXWGd3x.png

[GF187um]

Er zijn nog genoeg mensen die de meeste games op de console fysiek aanschaffen. Ik ben daar een voorbeeld van, met uitzondering van de enkele indie of classic hier en daar op de PS store.

Het filmpje van Sony, van 13 jaar terug alweer, is een prachtig voorbeeld van hoe PlayStation toen een voorsprong op XBOX heeft kunnen nemen. De komische en daadkrachtige video was voor mij en velen de reden om bij twijfel toch voor de PS4 te kiezen.

Ik zou zeggen dit is een mooi moment voor XBOX om zijn achterstand in te halen door eenzelfde actie in te zetten bij de volgende generatie console. Er bestaat een grote kans dat er toch mensen zullen overstappen alleen vanwege het feit dat er fysieke games te koop blijven.

[Techman]

Het word nog meer een Paystation in plaats van een Playstation. Zo komen alle inkomsten van tweedehands games ook in hun zak, dus krijgt Sony dat deel van de winst nu eindelijk ook en bepaalt Sony de verkoopprijs van de games. Die zal hoger worden, verassend of niet? De productie kosten gaan al jaren omhoog voor games en onderdelen voor (spel)computers. Tweedehands game winkels kunnen nu echt massaal gaan sluiten.

[Reactie gewijzigd door Techman op 2 juli 2026 16:52]

[bossanova]

Het is een verdienmodel net zoals met veel software.

Ik ga nooit een abonnement nemen op een game. Ik heb 1 software abonnement en dat is voor capcut en ik ga dat opzeggen. Ze bekijken het maar. Ik ga over op freeware. Dan maar een wat steilere leercurve ipv 30 euro per maand voor een tool die ik een paar uur gebruik.

[Dat_Doen_We_FF]

Maar, als je het nooit deed, dan mis je het toch niet?
Persoonlijk zie ik geen verschil, ik koop alles bij GoG en maak zelf wel een backup. Maar ik lees te vaak dat mensen het fysiek wegvallen jammer vinden maar zelf nooit fysiek koopte.
Klinkt een beetje als de mensen die nooit naar de lokale snoepwinkel gaan maar wel zeggen dat het jammer is als die weggaat....

[freedzed6]

Toch raar want bij de Switch is dit meestal niet anders. Bijna alles fysiek en dat is gewoon een voordeel als je hem wilt verkopen. Geen schrijfje maar wel duidelijke eigendom.

Dus er zou wetgeving moeten komen die de games koppelt aan de console OF er zou een USB uitgang moeten zijn die de game erop kan laten zetten zodat je hem alsnog kan verkopen.

Uiteraard doen bedrijven dit voor hogere marges, minder piraterij en meer online verkoop.
Simpel gezegd controle over dit alles. We hebben al gezien bij XBOX en de verhoging van het abbo.


nieuws: Miljoenen abonnees zegden op na prijsverhoging XBOX Game Pass

Al met al een hele slecht zaak IMO!

ps: ik vraag me af in hoeverre GTA6 en de verkoop hiermee te maken gaat krijgen.

[Reactie gewijzigd door freedzed6 op 3 juli 2026 16:04]

[Internet Janny]

Ik heb het al eerder bij berichten op de frontpage geplaatst en het wordt gemind; maar ik doe het weer omdat dit 100% past.

You will own nothing and be happy.

[luppien]

Je weet dat die quote over diensten zoals videostreaming en lease auto's gaat? Dat is heel wat anders dan een licentie op een game nemen. Die 'beroemde' zin komt gewoon uit een nogal saai boek.

[Bulls]

De echte origine van die zin komt uit een World Economic Forum denktank waar studenten filosofeerden hoe de toekomst er uit komt te zien. Alles als dienst afnemen en geen eigen bezittingen.

Ook de circulaire economie leunt hier op, zo had ik een collega die erg enthousiast was over dit onderwerp. Zo had ze het over licht, en dat we lampen kopen, die gaan na een tijdje kapot. En de bedrijven hebben dus baat bij dat iets niet te lang mee gaat zodat we nieuwen kopen. Als de aanbod van licht omgezet wordt in een dienst zoals elektra, dan zijn de bedrijven die de lampen maken juist gebaat bij zo efficiënt en duurzaam mogelijke lampen die zo lang mogelijk mee gaan. Dat is voor hun dan voordeliger.

Dus de “you will own nothing and be happy” is wel degelijk waar het naar toe zal gaan op een duur.

Maar dit alles heeft ook een valkuil, want mensen hebben het besef van bezit nodig om ergens zuinig op te zijn. Daarom zijn al die leen auto’s en scooters ook altijd beschadigd en wordt onvoorzichtig mee omgaan. Want het is toch niet van mij. Die scooters staan allemaal op een bepaalde maximale afstand gedumpt en moeten weer opgehaald worden. Net als dat al die fietsen van het witte fietsen plan in Amsterdam in de gracht belandden.

[Reactie gewijzigd door Bulls op 2 juli 2026 11:30]

[Neophyte808]

Je hebt het over tragedy of the commons, maar dit alles heeft een nog grotere valkuil want iemand, zei het overheid of bedrijf, is wel de eigenaar van jouw lampen/auto/scooter en kan op ieder moment besluiten jou de dienst te ontzeggen op het moment dat jouw gedrag ze niet aan staat.

Goed voorbeeld hiervan is Microsoft die een aantal jaar terug mensen uit hun Hotmail/Outlook account verbande vanwege vermeende porno. Wat er werkelijk gebeurde is dat mensen hun WhatsApp foto's met Onedrive lieten synchroniseren en een schunnige oom of buurman hoeft dan maar een banale mop op een groepsapp te sturen en een AI flagt dat als naakt=porno=account dicht. En ga dan maar eens procederen tegen zo'n bedrijf.

Het grote probleem van die uitspraak is dat het verkocht wordt onder het mom van duurzaamheid, maar het wel alle controle uit handen neemt van burgers/consumenten en geeft aan overheden/bedrijven. Gezien de reputatie van het WEF is het ze met name om dat laatste te doen.

[wiseger]

Ik denk dat het wel meevalt. De aantallen koophuizen zijn tesamen zoveel geld waard dat ik geen partijen zie die dat allemaal wel even opkopen.

Dat fabeltje over fabrikanten die geen lichtpeertjes willen maken die lang meegaan, is allang geleden weerligt. Immers waarom zou vroeger een communistisch land dan geen producten bouwen die veel langer meegaan dan Westerse producten.

Overigens heb ik Hue lampen die al 14 jaar oud zijn en het nog altijd prima doen.

[Thijs_Rallye]

Ik denk dat het wel meevalt. De aantallen koophuizen zijn tesamen zoveel geld waard dat ik geen partijen zie die dat allemaal wel even opkopen.

De kaarten kunnen tijdens een oorlog of "crisis" opeens heel snel geschud worden. Roep dat maar niet te hard dat dat allemaal niet kan.

[VOODOO_WILLIE]

De echte origine van die zin komt uit een World Economic Forum denktank waar studenten filosofeerden hoe de toekomst er uit komt te zien. Alles als dienst afnemen en geen eigen bezittingen.

Die zin komt uit een essay van de doorgewinterde Deense politica Ida Auken. Een socialist in hart en nieren en een van de usual "SDG" suspects.

Dat is een stuk minder "naïef onschuldig" dan een "groepje filosoferende studentjes" doet vermoeden.

Dus de “you will own nothing and be happy” is wel degelijk waar het naar toe zal gaan op een duur.

Het is in theorie allemaal "geweldig" maar in de praktijk is er nog steeds "iemand" die het -wel- bezit en dicteert wie het privilége heeft om het te mogen "huren". De geschiedenis zou ons inmiddels wel geleerd moeten hebben dat dergelijke "iemanden" tevens de grootste gewetenloze schoften zijn.

Helaas zijn mensen nogal hardleers en verwarren ze "socialistisch" met "sociaal" ...

Maar dit alles heeft ook een valkuil, want mensen hebben het besef van bezit nodig om ergens zuinig op te zijn.

Zie de toestand in delen van China met het social credit system ... Met de gigantisch toenemende surveillance- en controlesystemen gaan we hier heel hard die kant op.

Straks valt er dus simpelweg niets meer ongemerkt te doen. De volautomatische "slimme" systemen zien straks -precies- wie z'n leenscooter/auto "misbruikt" en zal er eveneens volautomatisch snoeihard voor worden gestraft.

We will own nothing, indeed, and we will -not- be happy ...

[wimdezoveelste]

Games As A Service valt hier wel degelijk onder.

[luppien]

Ik begrijp je, maar ik zie daar persoonlijk meer de Game Pass abonnementen etc. onder en niet het nemen van een licentie op 1 specifiek spel voor 'onbepaalde' tijd.

Ik ben ook tegen het hele licentiegedoe, maar ik denk dat het toch een andere categorie van diensten is.

[kozue]

Wat is dan het verschil tussen een aankoop in een PS Store en Game Pass? In beide gevallen krijg je niks permanents. Je krijgt bij beiden een licentie voor onbepaalde tijd en download alles uit hun cloud. In de PS Store werkt je spel "zolang Sony het ok vind" en bij Game Pass zolang je er maandelijks voor blijft betalen. Er zit een ander prijskaartje aan (eenmalig voor 1 spel tegen maandelijks voor je hele bibliotheek), maar het principe is exact hetzelfde.

[luppien]

We bedoelen hetzelfde denk ik. Ik vind het ook onacceptabel dat die licentie misschien eens verdwijnt.

Maar bij een dienst met 'x aantal games voor x euro per maand' a la Netflix, begrijp ik juist wel dat ik de game niet behoud bij het opzeggen van de service. In tegenstelling tot een enkele aankoop in een PS Store zeg maar, daarbij verwacht ik eeuwige toegang.

[Llopigat]

Nee die gaat wel degelijk hier ook over. De plannen hiervoor zijn veel breder.

Philips had zelfs een plan: Licht als dienst.

Dan moet je dus de lampen huren. Philips zegt zelf dat ze dan langer mee gaan omdat ze een financiele impuls hebben om ze zo te maken dat ze langer meegaan. Met andere woorden: We maken de lampen eerder stuk als je dat niet doet. De eerste spaarlampen deden dat ook al, daar zat een onderdeel in dat veel sneller kapot ging dan de rest van de lamp.

Bedrijven zouden dolgraag willen dat we alles van ze huren. Want dan krijgen ze elke maand gratis geld. Gelukkig wil de consument hier een stuk minder aan.

[wiseger]

Waarom werden er vroeger in Rusland dan geen peertjes gemaakt die veel langer meegingen?

En waarom gaan de Philips Hue (nu Signify) lampen dan we zo lang mee? Mijn oudste lampen doen het nog steeds prima.

[Llopigat]

Rusland had de techniek niet echt. Die waren al blij dat ze uberhaupt wat peertjes konden maken Het vereist lastige legeringen om die echt lang mee te laten gaan.

Maar er waren wel vergelijkbare dingen zoals het bijna onbreekbare Superfest glas uit de DDR.

Philips gaf het zelf aan als een pro bij hun light as a service reclame destijds. Uiteraard ga ik er ook niet voor.

[kozue]

Helaas lijken consumenten hier veel te veel in mee te gaan. Daarom duiken overal al die abo diensten ook op, ook in producten waar je dat niet zou verwachten (zoals een lamp). Er is blijkbaar genoeg markt voor.

En dat gezeur met die kapotte lampen is ook precies waarom ik niet meer van die verlichting met custom LED setups koop. Als dat kapot gaat kun je de hele lamp vervangen. Ik heb ooit zo'n plafondlamp gehad en daar gingen steeds meer LED clusters stuk, totdat de max na een tijdje niet meer dan zo'n 30% was. Dat was eens maar nooit meer. Nu gewoon netjes met E14/E27 sockets.

[dangerpaki]

Mee eens. Helaas is de (volgende) generatie zich niet bewust hoe ze straks de volle mep gaan betalen of zelfs meer maar uiteindelijk niets in handen hebben met alle lease/huur/online constructies.

[servies]

Zie het downloaden van een game eens als streamen... Hoe is het dan nog anders?

[Stoney3K]

Een (alleen digitale) licentie op een game is net zo goed een dienst. Enige verschil is dat je er maar één keer voor betaalt.

Maar als een uitgever éénzijdig kan besluiten dat je een game niet meer kan spelen die je 'gekocht' hebt, bijvoorbeeld omdat de servers plat gaan, dan is het geen product wat je afneemt maar een dienst.

Ik gooi er maar een andere gevleugelde uitspraak in dan: "If buying isn't owning then copying isn't stealing".

[Joeri.Bijlsma]

Je bedoelt net zoals iemand die films kocht op psn en nu kwijt zijn?
Het verschil tussen film en games zijn niet groot als het gaat om licensies, GTA heeft al patches en versies uitgebracht omdat bepaalde muziek niet meer gelicenseert was en die versie kun je dus niet meer krijgen.

Dit gaat uiteindelijk ook leuk gebeuren met games, oh, je hebt game x gekocht met een bepaalde thema/texture/muziek wat anno jaar xxxx niet meer mag/kan? jammer, is niet meer beschikbaar. Natuurlijk kun je die games niet offline spelen, net als denuvo gaat playstation ook die kant op, always online voor singleplayer games zoals pc die nu ook al heeft en poof, je bent je game kwijt.

Als steam morgen zegt, sorry boys, we trekken de stekker er uit, ben je al je games kwijt. Je owned je steamgames niet, is allemaal bruikleen en nu gaan consoles die kant ook op.

[luppien]

Zie mijn reactie op Kouze. Ik ben het er niet me eens, maar vindt dat er een verschil zit tussen abonnementsdiensten als Netflix en Game Pass/PS Plus Premium en individuele aankopen.

Ik vind juist dat die individuele aankopen voor eeuwig moeten zijn, maar ik vind het wel logisch dat ik geen toegang meer heb tot de games die je via abonnementen krijgt.

[InfiniteSpaze]

Deze quote is ondertussen zo vaak ge-copypaste en uit z'n verband getrokken door wappies dat het totaal geen toegevoegde waarde meer heeft. We weten het ondertussen wel.

[Bulls]

Je noemt het wappie maar het is en wordt werkelijkheid. Alleen nog maar streamingdiensten en abonnementen, voor zowel de media als vervoer.

[RoamingZombie]

En miljoenen mensen boeit het niet dat ze in een huurhuis wonen. Het perspectief is er eentje met oogkleppen want het is een heel oud concept. Het zijn de 'wappies' die het nu pas een probleem vinden. Het is voornamelijk een psychologische ding voor de meeste. Niet echt iets waar ze daadwerkelijk last van gaan hebben. Ik ben geen rijk persoon maar de 2e hands markt heeft mij nooit geboeid. Eigenaar zijn ook niet.

[Bulls]

En denk je er ook zo over als je straks een deel auto hebt? De vorige gebruiker heeft er een zooitje van gemaakt maar niemand ruimt het op. Vervolgens is er wel eentje die het maar weer op zich neemt om de auto te wassen en uit te zuigen, en een paar dagen later is het weer een bende.

[RoamingZombie]

Die vergelijking slaat als een tang op een varken

[Bulls]

Mensen hebben eigendom nodig om zuinig te zijn op spullen. We leven niet in een community waar alles van iedereen is maar ook tegelijk van niemand, als dat zo was dan was alles kapot en een bende

[RoamingZombie]

Ik ken mensen die eigendommen verslijten alsof het niets is want kapitalisme en genoeg geld. Ik ken mensen die zuinig zijn op hun huurhuis want gezond verstand.

Mensen zijn vaak zuiniger op de dingen die niet van hun zijn dan die wel van hun zijn omdat er simpelweg meer consequenties aan zitten.

[Bulls]

Vertel dat tegen de huur scooters die massaal gedumpt worden op maximale reikwijdte. Of het witte fietsen plan die allemaal in de gracht lagen. En zoek eens naar de elektrische leen auto’s in Parijs (autolib) die allemaal slecht behandeld werden. Alles wat openbaar is moet hufter proof gemaakt worden omdat mensen geen respect hebben voor andermans zaken

[ExportZeeuw1985]

Mijn ex was ook van de community als dat ze één (mij) als vaste partner had. Ook versleten nu…


Probleem met abbonementen ist dat ze vaak aan de prijs zijn, en het tikt al gauw aan als je tig kleine abbonementen hebt.

[PCG2020]

Je gaat natuurlijk geen deelauto gebruiken en daar dan geen voorwaarden aan verbinden. Doe je mee in het deelautoproject, dan draag je ook zorg voor het netjes omgaan met de auto. Dat kan allemaal gewoon worden vastgelegd, inclusief eventuele sancties wanneer je er een potje van maakt.

Het is vergelijkbaar met een forum, daar heb je ook gebruikersvoorwaarden. Iedereen moet zich daar aan houden, zodat het geen zooitje wordt. Doe je dat niet, dan kan de beheerder jouw account beperken of sluiten. Jij bezit dat forum niet, net zo min als anderen dat doen, maar je kunt er wel samen gebruik van maken. En je zorgt er dus ook samen voor dat het leuk blijft.

[D.oomah]

Volgens mij valt dit wel mee, ik gebruik wel vaker auto's van greenwheels en meestal zijn deze gewoon heel schoon. Het is ook een voorwaarde dat je de auto schoon inlevert. Ik heb zelf 1x gehad dat de auto heel vies was, als in heel de achterbank onder de modder. Even contact gehad met greenwheels en zij hebben voor mij een ander auto gereserveerd en 1 uur krediet gedaan ter compensatie van de verloren tijd. Volgens mij worden de schoonmaakkosten dan doorgerekend naar de vorige huurder, dus enige incentive om de auto schoon achter te laten is er wel.

[Stoney3K]

Waar het 'wappie-terrein' begint is dat ze dat doortrekken naar de gedachte dat één of andere kwaadwillende overheid zich er dan tegenaan kan bemoeien en iedereen individueel kan afsluiten van alle diensten. Want een overheid vindt dat zo ontzettend leuk en nuttig om te doen of zo.

[PVDK007]

Waarom dat laatste eigenlijk? Be happy? Ik ben daar echt niet happy over. Ik vind dit zo een slechte zet en voor mij betekent dit het einde van games kopen. Ik heb namelijk enkele digitale games zoals Gran Turismo sport op de PS5 en Resident Evil Revelations 1 op de Nintendo 3DS en eerlijk, ik vind het echt helemaal niks. Je owned idd niks en ik word er niet happy van.

Ik kan nu gewoon nog steeds Resident Evil 1 en 2 op de PSX spelen zonder gezeur, zonder laden, zonder updates en ik hecht hier zoveel waarde, vooral omdat ik 120 gulden ervoor betaald heb en bijv voor RE9 79 euro. De game moet dan gewoon van mij zijn fysiek. Ik ga echt nooit 80 euro neerleggen voor wat data die ik nooit kan vasthouden.

[CuBras]

Omdat de uitspraak 'be happy' eigenlijk sarcasme is. Je bezit niks, dus je hebt niks om je druk over te maken.

[PVDK007]

Ik ben niet goed in sarcasme maar een disc own ik toch echt. Ik heb veel ps4 games en kan ze gewoon allemaal spelen zonder internetkabel. De day one versie is gewoon zoals het is.

[Elorad]

Dat be happy weet ik nog zo net niet, maar tegenwoordig is wel alles (veel) als service verkrijgbaar.

Aan de andere kant, PC games hebben dit al jaaaaaaren middels steam, dus weinig nieuws onder de zon toch? Mijn computer heeft al lang geen drive meer.

[InfiniteSpaze]

Zat daar laatst nog over na te denken. Waarom komt Steam hier wel mee weg? Maar als ik alle pros en cons van console en PC vergelijk, dan hebben ze beiden wel iets voor degene die het nodig heeft. Console brengt veel gemak met zich mee, maar PC heeft een gigantische catalogus. Als ik bijvoorbeeld een nieuwe generatie PS koop, dan is het de vraag of ik spellen kan spelen die ik voor vorige generaties heb gekocht, terwijl Steam ondertussen een library heeft die zich over meerdere decennia uitstrekt. Het enige voordeel van XBOX is momenteel dat dit nog een beetje een middenweg is.

Dus ik denk dat Steam ermee wegkomt, omdat alles dat je koopt enorm lang blijft staan. Ik denk dat het best mogelijk is dat mijn games die ik ooit digitaal op een PS3 heb gekocht, verloren zijn gegaan.

[TheLastOttoman]

Hoeveel stores heeft de PC?

[PVDK007]

Dit is de reden waarom ik eigenlijk niks op pc koop. Ik kocht nog pc games in de grote dozen tijd en disc maar daarna ben ik ermee gestopt en dat zal ik ook met de Playstation doen.

[kozue]

Zelfde hier. In de jaren '00 had ik ook een redelijke game PC, kocht m'n games op disc, en tijdens de opkomst van Steam ben ik wegbewogen van het PC platform, en speel al zo'n 15+ jaar exclusief op consoles. Ik vertrouw dat soort online diensten niet, zit niet te wachten op een harde koppeling van wat ik graag doe met derde partijen, en wil gewoon zelf alles onder controle houden. Op de Playstation heb ik ook nog nooit wat in hun store gekocht, en had altijd een flinke verzameling discs. Nu houdt dat blijkbaar ook op, en de PS5 was dus m'n laatste console ooit. Voor de komende decennia zal ik nog genoeg te spelen hebben op de oudere consoles (honderden spellen op disc), en de consoles zijn meestal gewoon offline en werken zo prima.

[PVDK007]

Precies dit. De ps5 pro wordt ook de laatste in mijn geval. Wat je omschrijft heb ik ook gedaan, van dozen naar discs op pc en toen gestopt toen het digital only werd. Ik heb echt helemaal niks met digitale library’s. Heb jij ook het gevoel dat je de game helemaal niet hebt en gewoon simpelweg vergeet als hij digitaal in de store staat?

[kozue]

Ik heb inderdaad slecht overzicht over wat ik wel en niet heb qua games waar ik geen disc van heb. Op moderne consoles zie je een beperkt aantal games op je dashboard (alleen recent gespeelde) en de rest zit ergens verstopt. Ik heb een kleine Steam library die voornamelijk bestaat uit gratis games. Ik had een account gemaakt in de tijd dat Steam nog alleen een service voor CounterStrike was. Dus die games zitten er in, plus wat gratis dingen die ik in de loop der tijd wel eens een uurtje geprobeerd heb. Maar zelfs met mijn kleine library van 10-15 games heb ik nooit een overzicht van wat er allemaal in zit. M'n console discs liggen allemaal netjes alfabetisch geordend in een kast en kan ik makkelijk doorheen zoeken naar iets leuks.

Zelfde heb ik overigens met muziek. Ik heb geen streaming account voor muziek, want voor mij voelt dat heel onpersoonlijk. Muziek die je leuk vind verdwijnt tussen de rommel, tenzij je de moeite gaat nemen duizenden favorieten ofzo bij te gaan houden in een account die van de een op andere dag weg kan zijn. Ik heb een eigen collectie LP's, cassettes, CD's en mp3's en die kan ik een stuk meer waarderen dan welke streaming service dan ook. Die collectie is persoonlijk en bevat alleen nummers die ik zelf heb gekozen.

[Llopigat]

Steam komt er ook niet echt mee weg. Veel mensen zoals ik kopen veel liever op GOG dan op Steam. Bij GOG kan je je gekochte games gewoon downloaden, en zit er geen DRM op. Daardoor kan je ze nooit kwijtraken.

[SirBlade]

Ten eerste omdat Steam de indruk wekt dat als ze moeten kiezen tussen gamers en uitgevers ze zo goed als altijd kiezen voor de gamers, terwijl bij consoles het omgekeerde het geval is.

Ten tweede dankzij de prijs. PC games zijn vaak goedkoper dan dezelfde game op consoles. En dankzij bijna maandelijkse Steam Sales kan je met een beetje geduld titels nog goedkoper krijgen. En als iets goedkoper is zijn de meeste mensen bereid meer risico te lopen.

[wiseger]

Uiteraard zijn games voor de PC goedkoper, je betaald geen platform toeslag. Een console volgt het HP inktjet printer principe, de printer is bijna gratis, de cartriges zijn peperduur.

[Vrijdag]

Maar spellen op de pc kan je bij heel veel verschillende winkels kopen. Steam, Epic, Humble, Fanatical, GoG, GreenMan, Kinguin en je kan zelfs nog van veel oude spellen de key in Steam invoeren.

Bij Sony en Xbox heb je.... Sony en Xbox. Als zij de enige aanbieder zijn is het makkelijk duiden "dit is wat de gamers willen!". Ja, omdat ze straks niet anders kunnen. Het zijn dan gewoon monopolies geworden.

Tenzij er een optie komt om de licentie in te kunnen trekken en deze door te geven/verkopen. Maar dat gaan ze natuurlijk nooit doen. Nu krijgen ze dus absolute controle over de game bibliotheek van hun klanten, iets wat je niet hebt op de pc.

[TheVMaster]

Voor Xbox kun je keys ook op andere plekken kopen voor soms wel lagere prijzen. Voor Playstation is dat (volgens mij) niet het geval.

[frapcase]

Voor consoles kun je op dezelfde soort sites ook Keys kopen. Zo al diverse aanbiedingen voor PS5 gevonden. Voelt wel altijd wat shady moet ik zeggen, durf het vaak niet aan en wacht dan op een officiële discount in fysieke winkel of PS store.

Dus hierdoor minder opties. Maar nog wel opties.

[Rzarect0r]

Mooi toch, hoef je ook geen computer meer te kopen straks en kan je lekker alles in de cloud doen, goed voor het milieu en zo kunnen we beter de kinderen beschermen, of heb je soms wat te verbergen? /s

[KapitanKrazy]

Wat is nu dan nog het nut van gamen op console? Want voor mij (een PS5 naast m'n PC) is/was dat goedkope 2e hands games kunnen spelen en weten dat de game die ik op CD heb gekocht ook echt van mij is. Als ik een licentie moet gaan kopen, geef ik mijn geld veel liever uit op Steam of GoG waarbij ik zeker weet dat ik een kopie van de game DRM-vrij bezit.

Ik snap dat PC onderdelen momenteel echt achterlijk duur zijn, maar stel dat deze weer ietsjes betaalbaarder worden dan moet je wel echt gek zijn om over een paar jaar een PS6 te kopen lijkt mij.

Neem nu de PSN store op de PS3 en PS Vita bijvoorbeeld, deze worden binnenkort gesloten maar je kunt 'voorlopig' nog wel je aankopen opnieuw downloaden. Hoe lang is 'voorlopig'? Een jaar, twee jaar, een paar maanden? Als dat downloaden dus ook niet meer kan, ben je honderden euro's kwijt. Je bezit helemaal niks.

Ik vind dit echt een enorm slechte ontwikkeling en het zal mij verbazen als dit niet op zijn minst de politiek gaat berijken.

[Reactie gewijzigd door KapitanKrazy op 2 juli 2026 11:08]

[Polderviking]

Ik snap dat PC onderdelen momenteel echt achterlijk duur zijn, maar stel dat deze weer ietsjes betaalbaarder worden dan moet je wel echt gek zijn om over een paar jaar een PS6 te kopen lijkt mij.

Waarom?
Consoles hadden ook toen de hardwareprijzen wel normaal een prima prijspropositie.
En de exclusives van Sony zijn i.i.g. tot dusver ook gewoon best sterk.

Bovendien integreren ze gewoon fatsoenlijk in je tv meubel, i.t.t. dat je met een heel bureau zit waar je ruimte voor moet hebben.

Bij mij thuis staat bijna alles waar je games op kan doen, inclusief 2 stevige PC's, maar mijn PS5 maakt echt wel met een flinke marge de meeste uren.
Zeker als er weer iets is uit gekomen waar mijn vrouw graag de backseat gamer uit wil hangen.

Ik heb een leuke monitor en headset maar het is toch echt mooier om op een 75inch TV waar tevens een flinke HiFI audio setup aan hangt te spelen.
Gewoon vanaf het comfort van de bank.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 2 juli 2026 11:40]

[Cid Highwind]

De PC heeft een stuk meer exclusieve games dan de PlayStation. Hier win je wat, daar laat je wat. De output van Sony is de afgelopen generatie drastisch gedaald.

Couch gaming is al sinds meerdere generaties geen argument meer. Iedere PC heeft een HDMI uitgang.

Het grote risico wat Sony nu dus loopt is dat de klanten gaan rekenen. PC games hebben de betere aanbiedingen, de grotere zekerheid, en je hoeft geen abonnement te nemen. Zeker over een hele generatie gezien doet dit het prijsvoordeel simpelweg teniet.

Nu is er nog altijd wat te zeggen voor het plug and play gemak, juist ook op de bank. Maar Sony ondermijnt stukje bij beetje z’n eigen selling points.

[Polderviking]

Couch gaming is al sinds meerdere generaties geen argument meer. Iedere PC heeft een HDMI uitgang.

Dat vind jij, maar ik ga niet vanaf de studiehoek waar onze PC's staan HDMI kabels naar de woonkamer trekken, en ik wil ook niet zo'n jetser van een kast naast mijn TV.
Daar zie ik meer een rol voor zo'n Steam Machine die helaas ook niet te betalen is.

Verder is dat remote play er in principe.
Kan wel, gebruik ik ook wel eens, maar is wel gewoon gezeik. Moet naar mijn pc lopen, aanzetten, steam starten, en dan toch geregeld gerommel met dingen als audio (sync, gekraak) en input latency, in plaats van dat ik gewoon de controller van het tafeltje naast mijn bank pak en de playstation aan zet.

Sony moet wel echt rare dingen gaan doen met die PS6 wil het zo lopen dat ik die echt niet ga willen kopen.

Dat ze helemaal stoppen met fysieke games vind ik ook ruk in principe, maar ik moet ook zeggen dat het echt jaren geleden is dat ik voor 't laatst is geweest dat ik daadwerkelijk een fysieke game gekocht heb, en hier dus feitelijk ook gewoon debet aan ben.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 2 juli 2026 11:59]

[Cid Highwind]

Het is geen mening. Het is een feit. Als jij een nieuw apparaat voor gaming koopt kan je kiezen tussen een PC en een PlayStation. Uiteraard als je dan besluit dit apparaat niet aan je tv te hangen, dan is het kiezen of delen. Maar dat is een ander verhaal. Feit is dat een PC tegenwoordig gewoon couch-gaming vriendelijk kan worden opgezet.

De PVAF is natuurlijk wel een ding. Maar ik heb persoonlijk liever een PC naast mn TV staan dan een toch wel behoorlijk afzichtelijke PS5.

Met streaming zijn mijn ervaringen overigens ook gewoon geplaagd door frustratie. Ik heb ook niet altijd zin om de grote kast te slepen. Maar als ik gewoon een compacter model zou bouwen exclusief voor aan de TV, met SteamOS er op, heb je gewoon een 100% console ervaring.

[Polderviking]

Het is geen mening. Het is een feit.

Oké.

Als jij een nieuw apparaat voor gaming koopt kan je kiezen tussen een PC en een PlayStation. Uiteraard als je dan besluit dit apparaat niet aan je tv te hangen, dan is het kiezen of delen. Maar dat is een ander verhaal. Feit is dat een PC tegenwoordig gewoon couch-gaming vriendelijk kan worden opgezet.

Je kan het ook gewoon allebei kopen, daardoor staan ze allebei op de plek waar ze eigenlijk voor ontworpen zijn en hoef je helemaal niks op te zetten of in te richten en ben je tevens ook platform agnostisch.

Ik ben althans uiteindelijk gewoon een gamer, en waarop vind ik een ondergeschikt belang.
Als de game leuk genoeg is speel ik hem op de broodrooster.
Die mensen die zichzelf bombarderen tot vlaggendrager van bepaalde platformen zal ik nooit snappen.

De PVAF is natuurlijk wel een ding. Maar ik heb persoonlijk liever een PC naast mn TV staan dan een toch wel behoorlijk afzichtelijke PS5.

Mijn consoles zitten allemaal in de HiFi vakken van mijn TV meubel en zijn nauwelijks zichtbaar dus dit is voor mij niet de afweging.
De afweging voor mij is of ik uberhaupt wel of niet iets OP (of naast) mijn tv meubel wil hebben.

Met streaming zijn mijn ervaringen overigens ook gewoon geplaagd door frustratie. Ik heb ook niet altijd zin om de grote kast te slepen. Maar als ik gewoon een compacter model zou bouwen exclusief voor aan de TV, met SteamOS er op, heb je gewoon een 100% console ervaring.

Ik beweer ook nergens dat het niet kan, alleen dat het niet automatisch de beste of logische optie is.
Je gaat met zelfbouw en SteamOS bijvoorbeeld al wel uit van nogal wat aanwezig zijnde kennis. Bovendien valt SteamOS (samen met alternatieven als Bazzite) voor iedereen die van competitieve online games houd nog steeds gewoon af.

En puur vanuit mijn eigen bubbel snap niet waarom ik de zoveelste pc zou kopen (vierde in mijn geval als ik mijn homeserver zou meetellen) als ik mezelf ook kan inkopen in een ander ecosysteem en zo toegang heb tot meer games.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 2 juli 2026 12:54]

[RickyDee]

Helemaal mee eens, ik zie geen toegevoegde waarde meer behalve dat bijvoorbeeld voor een GTA VI wellicht nog 2 a 3 jaar gaat duren voordat ie beschikbaar voor de pc wordt.

Het zou fijn zijn als al die digitale platforms iets aan de kosten van een games doen, omdat de games niet meer verhandelbaar is en er dus geen tweedehands markt meer is. (Alleen nog een piracy markt straks).

Of het mogelijk maken om een digitale game te verhandelen op een open markt.

[micla]

GTA6 is binnen 3 maanden op PC, ;let maar op. Die online inkomsten laten ze echt niet liggen.

[Vanduul42]

De online inkomsten komen niet van de pc vandaan. Sterker nog. PC is het minste platform qua sales voor Rockstar.

[Danster75]

Wat is nu dan nog het nut van gamen op console?

Voor mij: het gebruiksgemak. Ik ben PC gamer geweest maar zin noch tijd om:
-per spel naar settings te moeten zoeken om de ideale verhouding tussen grafisch detail en framerate te moeten zoeken
-problemen op te lossen omdat updates roet in het eten gooiden
-muis en toetsenbord toch nog soms nodig te hebben
-gedoe om fatsoenlijk HDR en digitaal geluid te krijgen
-ondanks een behoorlijk stevige setup toch prestatieproblemen te ervaren zoals microstutters of langere laadtijden.
-slechte console naar PC ports te moeten accepteren

Ik zal zeker het e.e.a. vergeten zijn op te noemen.

Mijn vrijetijd is mij tegenwoordig te veel waard om hieraan te verspillen. Wanneer ik kan wil ik gewoon op de PS knop van de controller klikken om daarna een spel te spelen zonder bovenstaand gedoe en met, op mijn PS5 Pro althans, behoorlijk goede graphics. Meer dan 60fps interesseert mij ook niet.

[Reactie gewijzigd door Danster75 op 2 juli 2026 12:43]

[Joeri.Bijlsma]

games op steam zijn niet drm vrij, sterker nog, als steam morgen de stekker er uit trekt kun je geen enkele game meer spelen, is allemaal bruikleen.

[Reactie gewijzigd door Joeri.Bijlsma op 2 juli 2026 21:14]

[Nas T]

Interessant dit: stel, je krijgt een downloadcode en de uitgever gaat failliet. Je koopt een jaar later een nieuwe pc en downloa ... wacht, dat gaat dus niet meer.

Volgens mij mogen we best verlangen dat uitgevers dus hiervoor een oplossing hebben, want bij wet heb je recht op een deugdelijk product en het deugt dus niet dat het spelen van een spel afhangt van het bestaan van de uitgever. Past dus ook in het verhaal van stop killing games. Is er iemand juridisch onderlegd die hier iets over kan zeggen? Ik ga het heel simpel houden: ik wil eigennaarschap kopen. Geen huis huren, geen auto huren, geen erfpacht, geen autoaccu huren, geen streamingsabonnement (maar UHD Bluray), enzovoort. Soms is dat duurder, maar in alle gevallen is het beter. Geen schijf? Prima, ik ga je niet betalen voor iets wat ik niet wil.

[KWOAD]

Volgens mij is dat je media kan kopen een illusie. Volgens mij was je ook niet eigenaar van een film of muziekalbum als je een cd of vhs/dvd koopt. In die tijd kocht je al een gebruikslicentie. Je koopt wel een cd of dvd (de drager) maar de inhoud is niet van jou

[Patriot]

En in zekere zin is dat ook best logisch, ik snap dat er een goede reden is om expliciet duidelijk te maken dat er een product wordt verkocht zonder dat auteursrechten op het intellectueel eigendom worden overgedragen.

Maar bepaalde natuurlijk beperkende factoren, voornamelijk het feit dat de licentieovereenkomst in feite gekoppeld is aan de fysieke drager, verdwijnen op het moment dat je naar uitsluitend digitale producten gaat. Daardoor krijg je nu situaties die wat mij betreft onredelijk bezwarend zijn voor de consument. Daar zou de wetgever wat aan moeten doen.

[Mextreme]

Ver voor digitale media werkte het zo:

Je bestelde een artiest of orkest, dat liet je spelen, je betaalde voor dat optreden. Hoe bekender, des te duurder natuurlijk, want indertijd gold ook al de wet van vraag en aanbod.

Met de introductie van de fonograaf kon een optreden worden vastgelegd. Niemand zag toen nog echt het gevaar, dat daarmee broodwinning van uitvoerenden, componisten en tekstschrijvers achter een titel in gevaar zou komen. Fonografen waren duur, de rollen die je erop afspeelde al net zo. Zoveel werden die in eerste instantie niet verkocht.
Dan volgt de introductie van de grammofoonplaat: het wordt serieus werk, doordat die veel simpeler te maken was dan een fonograafrol. Dat proces was moeizaam, dat van een grammofoonplaat dus niet. De schellak 78 toerenplaten kon je persen, laten afkoelen, hoes erom, distribueren en verkopen maar...

Doordat plagiaat daardoor simpeler wordt en uitvoerenden steeds meer concurrentie van radio en grammofoonplaat ondervinden, wordt de wetgever wakker: ook mechanisch vastgelegde werken worden onder het auteursrecht begrepen. Je ziet ook het verschijnsel, dat orkesten en artiesten steeds minder door omroepen worden ingehuurd: concurrentie van mechanisch vastgelegd werk, dat meermaals ten gehore gebracht kan worden, zonder dat daar inkomsten voor artiest/orkest tegenover staan. Dan zitten we op de tijdlijn zo ongeveer rond 1955 - 1960.

In 1966 wordt het auteursrecht aangepast aan het verschijnsel 'zelf vastleggen van auteursrechtelijk beschermde werken': bandopnameapparatuur maakt dat gemakkelijk. Er wordt nogal wat opgenomen van de radio. De wetgever zegt: je mag een kopietje voor jezelf langs die weg, maar niet meer dan dat. Eigenlijk een soort fair use principe, als ik me niet vergis.

Met de introductie van digitaal kopiëren en uitwisseling via internet herhaalt het hele circus zich. Eerst mag downloaden nog (kopietje voor jezelf mag), maar uiteindelijk (en dat is recent) ook dat downloaden niet meer. Je betaalt ervoor, of je hebt het niet is dan het werkingsprincipe.

Fysiek of niet: als een eigenaar van een opname, code (= game), audiovisuele productie (= film, documentaire etc.) of wát voor werk dan ook een fysiek exemplaar verkoopt, dan is dat gewoon dat kopietje voor jezelf. Daarom staat in het auteursrecht dan ook dat je het niet zélf mag kopiëren en verspreiden.

Maar: dat kopietje voor jezelf was indertijd de enige manier om content te verspreiden en dat is tegenwoordig langs digitale weg (= dataverbindingen, zoals internet) anders.

Waar bij mij de schoen wringt is dit: koop ik een fysiek exemplaar, dan schaf ik mijzelf in elk geval gebruikersrecht aan dat ik 24/7/365 kan/mag uitoefenen. Koop ik een code die mij toegang verschaft tot content, in wat voor vorm dan ook, dan zou ik redelijkerwijs mogen verwachten gepermitteerd te zijn om datzelfde, continue recht uit te kunnen oefenen.

En daar gaat het in de Sony & co casus wat mij betreft mis: als mijnheer Sony bepaalt dat de boel offline moet, dan ben ik die mogelijkheid kwijt. Zet dan een langspeler op, zou je zeggen. Dat kan, maar in de tussentijd heb ik als gamer wel betaald voor 24/7/365 gebruikersrecht maar dát wordt in de gebruikersvoorwaarden volgens mij niet benoemd. Wél natuurlijk disclaimers: valt een bom op onze server, dan zou het kunnen dat u éven het spelletje niet kunt spelen; van dat kaliber...

Krijg ik dan abonnementsgeld (want dat is het eigenlijk) deels of geheel terug? Ik kan me niet voorstellen dat dit ergens zwart op wit te lezen staat.

Nog even over fysieke dragers, zoals grammofoonplaten: steeds hoor ik het misverstand dat je daarmee eigendom van muziek koopt. Je feitelijk eigendom is een rond stuk vinyl met een gat erin en twee etiketten erop (nog niet eens de opdruk van die etiketten), een kartonnen hoes en een papieren binnenhoes. De foto en de tekst op de kartonnen beschermhoes zijn ook eigendom van de platenmaatschappij, dus dat is ook geen eigendom van de consument.

Auteursrecht is een glibberig verhaal, vind ik. Vooral het feit dat een op zich redelijk eerlijk bedoelde wetgeving misbruik en gegraai in de hand heeft gewerkt vind ik schandalig. Maar ja... c'est la vie...

[CamelKnight]

Interessant dit: stel, je krijgt een downloadcode en de uitgever gaat failliet. Je koopt een jaar later een nieuwe pc en downloa ... wacht, dat gaat dus niet meer.

Of de studio wordt opgeheven. Wat we regelmatig zien gebeuren bij alle partijen.
Wat dan?

[dinoballz]

Games van opgeheven studios blijven meestal nog gewoon in de stores staan om te downloaden en spelen. Alleen soms niet meer om te kopen.

Kijk bijvoorbeeld naar de Telltale games. Daar heeft het eveneens met verschillende licenties te maken. Telltale is allang kopje onder. Sommige games zoals Batman en The Walking Dead kunnen nog gekocht worden. Maar Game of Thrones en (ik denk) Back To The Future zijn niet meer verkrijgbaar.

[FreezeXJ]

Dan heeft vast nog iemand de eigendomsrechten, en die heeft er misschien trek in om het spel nog te verkopen. De kosten zijn immers al gemaakt, alleen de server moet nog betaald worden. Sowieso is er dan nog iemand om aansprakelijk te stellen, alleen mogen we dat vanwege de uitgebreide EULA niet doen.

[Cid Highwind]

Op de PC ben je niet per sé afhankelijk van de officiële stores of uitgevers voor je downloads. Dat is het essentiële verschil en tevens natuurlijk de (qua legaliteit nogal zeer donkergrijze) stok achter de deur.

[dinoballz]

Zolang Sony zelf overeind blijft en hun systeem onderhoudt blijven de games beschikbaar. Je kan dat nu opzoeken met devs en publishers die al niet meer bestaan. Mede omdat de IP verkocht wordt als onderdeel van het faillisement.

Er gaan een hoop geruchten over Ubisoft. Wellicht zullen we het zien in de toekomst.

[angerfist-yentl]

Ik hoop dan dat Sony verplicht gaat worden om andere winkels op de console toe te laten... zoals ook het geval is op de computer. zodat mensen niet 100 afhankelijk worden van Sony's monopolie op de spelcomputer. Immers kon je dankzij de fysieke media nog bij andere winkels terecht om je spellen alsnog te kopen en ook vaak voor veel lagere prijzen.

Wat ook vaak zorgt dat Sony zelf na een poosje de prijs ook wel lager moet maken anders verliezen ze tegen de (tweedehandse) markt, maar dat gezegd hebbende zie ik bijvoorbeeld in de PS3 store dat veel spellen gewoon nog steeds 100% van de nieuwprijs hebben maar als je dan bij andere winkels kijkt voor fysieke spellen kosten ze nog een 10% van die prijs.

Ik ben echt bang dat dit heel nadelig gaat uitpakken voor consumenten.

[SgtElPotato]

De kans dat de EU of een ander orgaan dit gaat verplichten is vrij groot dan. Je ziet het ook gebeuren bij iOS of Android, en daar zijn alternatieve stores ook verplicht nu (al is de werking nog discutabel).

[ErikT738]

Die kans is inderdaad vrijwel 100%, maar voordat je een klantvriendelijke implementatie daarvan hebt ben je jaren verder.

[SgtElPotato]

Ik neem aan dat de EU hier nu ook wel lucht van heeft gekregen en misschien al in gesprek gaat? En anders moeten wij als consument maar de melding maken op voorhand, misschien heeft het nut!

[TheDukemaster]

Dat is ook de reden dat je een code in a box kunt kopen in de winkel of via webshops. Op het eerste gezicht lijkt dat nutteloos, maar zo kan Sony claimen dat er nog steeds concurrende verkopers zijn voor games op hun platform. Maar de consument zal het zien als een leuk cadeautje onder de kerstboom. De vraag is uiteindelijk hoeveel winkels daar aan mee gaan doen.

[eggsforpedro]

We zijn in NL (en in de wereld) all-in gegaan op PlayStation, ten koste van Xbox. Nu gaan we uitgeknepen worden door Sony, voor zover ze dat niet al deden. Idd een goede zaak als de EU dit open gaat breken.

[Stoeptegeltje]

Totdat je een ban krijgt en je geen toegang meer hebt tot je PSN-account: alle games weg.

Het kan al gebeuren wanneer je kinderen iets ‘doms’ doen in een online game/chat.

Duizenden euro’s weg

[Polderviking]

Het wordt ook hoog tijd dat er regelgeving komt tegen:

A: Op een dusdanige manier accounts bannen dat aankopen of hele consoles niet meer gebruikt kunnen worden. (heb het dus niet over e.v.t. anti cheat in MP games)
B: Het na aankoop weer verwijderen van content uit accounts.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 2 juli 2026 11:26]

[Earth_Apple]

Of voor de Microsoft kant: genoeg verhalen van mensen die hun complete account gebanned hebben gekregen doordat ze foto's van hun eigen kinderen in bad of foto's voor de dokter in hun cloud opslag hadden staan. Voor mij een goede reden om niet alles bij 1 bedrijf af te nemen.

[Annihilism]

Als ze dat doen dan is het hek van de dam en gaat iedereen massaal weer aan de piraterij. Dat zie je bij films en series hedendaags ook omdat de service alsmaar slechter wordt en je steeds minder voor meer (ook in verhouding tot inflatie) krijgt.

Als je maar genoeg van mensen afpakt en ze het leven zuur maakt dan gaan ze vanzelf weer naar de minder legale alternatieven toe.

[Frieslandboppe]

Ok leg me dit even uit jongens, want ik snap het ff niet.
Een beetje game is tegenwoordig zomaar 100GB, mis ik wat?
Hoe willen ze dat dan verkopen op een schijfje? of past dat gewoon op een blue ray?

bvd

[Collaborator]

PS5 disc is 100gb. Je kan ook meerdere discs gebruiken. En je kan natuurlijk best een beetje optimaliseren. Want 100gb is absoluut absurd.

[Frieslandboppe]

thanks... tja ik ben een pc gamer, sommige zijn wel 120 gb.
idd enorme volumes....

[m00d]

Dat komt dus mede omdat developers niet meer optimaliseren voor PC. Die 120gb games hadden waarschijnlijk een stuk kleiner kunnen zijn, het boeit studio’s gewoon niet omdat iedereen tegenwoordig veel meer storage heeft.

[Frieslandboppe]

Zou kunnen idd

[Daoka]

Er zijn genoeg games die gewoon nog op disc passen. Daarnaast zoals Red Dead Redemption 2 het deed. 1 installatie disc en een tweede speel disc. Of gewoon alle discs die installeren en de disc gewoon nodig is ter bevestiging dat je het spel nog heb. Iets minder gemakkelijk maar wisselen is ook gewoon een optie. Vooral als ze het goed uitwerken zoals bijvoorbeeld wanneer je voorbij een bepaalde punt waar je niet meer terug kan van disc wisselen. Toonstruck een avonturen game uit 1996 deed dit al met cd's dus dit concept is echt niet nieuw. Of bepaalde dingen zoals de modellen en de wereld op allebei de discs zetten en dingen zoals filmpjes en audio bestanden van gesprekken op de disc waar ze nodig zijn. Zo kan je nog steeds overal komen zonder te wisselen van discs. Of games gewoon kleiner maken.

[Wolfos]

Alleen kosten 4K ultra HD blu-rays $4 per stuk om te maken. Vermenigvuldig dat door de 2 - 3 schijfjes die next-gen games nodig gaan hebben, tel daar nog distributie bij op, de winstmarge van de winkel en BTW...

Het probleem is dat er geen opvolger van 4K blu-ray in ontwikkeling is. Er zit geen toekomst in die formaten omdat het kostenplaatje van de ontwikkeling niet meer uit kan.
Dan zou je aan SSD's moeten gaan denken of cartridges maar die zijn ook peperduur. Je zou zo €50 per game extra kwijt kunnen zijn.

CD's zijn nog altijd te koop (voor een redelijke prijs) omdat ze erg goedkoop zijn om te maken. Er is weinig reden om dat uit te faseren. Ik zou mijn games ook best op DVD's kunnen verkopen- dat zou prima uit kunnen.
Maar bijvoorbeeld een Switch 2 cartridge, dan zou ik vier keer zoveel geld voor de game moeten vragen als digitaal en dat is gewoon achterlijk.

[Reactie gewijzigd door Wolfos op 3 juli 2026 00:18]

[NIMIC]

Ik snap het juist andersom niet.

Je kunt zo toch bijna niet meer je games geïnstalleerd houden op je console. Ze worden steeds groter en disk ruimte wordt steeds duurder.

Dan is fysiek een game kopen een voordeel zodat in ieder geval niet heel de game geïnstalleerd hoeft te worden.

[Daoka]

Het probleem is alleen dat van disc laden gewoon minder snel gaat. Daarom kiezen ze voor installeren.

[MissMe NL]

Doorverkoop. Ja niet alle data gaat uiteindelijk passen op een cd maar gebruiken als licentie kan altijd.

[inorde]

Hoe zit het met fysieke media en de grootte van spellen? Zou je bij GTA VI niet 2 of 3 discs moeten hebben? Installeert ie dan deze spellen zodat je niet de hele tijd hoeft te wisselen?

Ik snap de frustratie maar wat zijn de andere opties als spellen blijven groeien maar de media niet?

[YopY]

Zelfs als het op 1 disk zou passen (een blu-ray kan volgens mij tot 100 GB bevatten), in de praktijk worden games, en vooral GTA, al vanaf dag 1 veel gepatched met updates van vaak tientallen GBs.

Maar games als CoD zijn ook befaamd dat ze meer dan 200 GB innemen, ook omdat het dus live services zijn met veel maps en game modes die een paar keer per seizoen grote content updates krijgen. GTA VI zal niet anders zijn.

Nu hoop ik wel dat ze het leuker maken dan GTA 5, daar was de singleplayer ervaring gewoon "klaar" vanaf dat het spel uit kwam. De online modus kreeg wel een paar iteraties, maar volgens mij was dat ook beperkt tot een casino dat geopend werd en hier en daar een nieuw gebouw. Maar degenen die het daadwerkelijk gespeeld hebben weten dat waarschijnlijk beter.

[Reactie gewijzigd door YopY op 2 juli 2026 11:57]

[lordawesome]

Red Dead Redemption 2 stond ook op 2 blu-ray schijven. Evenals een aantal andere PS5 spellen. Het kan dus wel. Vooral met een prijs van 80 of 100 euro. Volgens AI kost een extra blu-ray schijf zo'n 1-3 euro in schijfkosten, verpakking en print. Bij de oplage van GTA6 is dat eerder 1 euro dan 3 euro.

[inorde]

Ah. Als je dan offline zou kunnen installeren heb je eigenlijk wat je wilt als gebruiker, garantie dat je het spel ook bezit.

Hoe dan ook ben ik het eens dat het jammer is dat je spellen in "bruikleen" krijgt en afhankelijk bent van de leverancier of dat ze het nog rendabel vinden om de server up te houden en dat daarna je spel niet meer werkt. Het is ook lastig om een spel by design mee te geven dat mensen zelf in staat zijn om de benodigde infrastructuur te draaien om online te spelen als de fabrikant stopt met de ondersteuning.

In het geval val veel spellen zitten hier ook licentiedeals bij die verlopen, en je dus content moet weghalen of vervangen (of de licentie verlengen).

[MissMe NL]

Dat is niet echt het probleem. Ja we moeten helaas accepteren dat we data niet meer volledig op cd krijgen. Maar laat het dan maar dienen als licentie zoals game keycards van Nintendo.

[inorde]

Je hebt gelijk dat we dit moeten accepteren, of iemand moet nog nieuwe media verzinnen die weer toekomstbestendig is. Maar als het enige doel games op een disc krijgen is lijkt me sterk dat daar nog wat mee wordt gedaan. Snelle check zegt dat er nog wel onderzoek wordt gedaan, maar of dat voor de consumenten wordt is maar de vraag.

Het punt is dat je bij licenties de licentie moet bevestigen en de data moet downloaden, waar een kaartje of disc vroeger genoeg was om het spel te starten. Je hebt dan weliswaar geen updates maar bent afhankelijk van de leverancier. Nintendo heeft de stekker al getrokken uit de Wii, Wii U, 3DS winkels. Verschillende titels zijn verdwenen, voor mij bijvoorbeeld Forza Horizon 3.

Zelf koop ik alles online, maar ik begrijp de mensen die liever vasthouden aan fysieke media.

[Amon-Re]

Interessant artikel, maar Sony’s argument dat dit 'inspeelt op consumententrends' is natuurlijk een klassieke omdraaiing van oorzaak en gevolg. Als consument word je hier economisch keihard benadeeld, en dat is simpel te verklaren via een paar basismodellen:

1. Creatie van een Puur Monopolie (Lock-in effect)

Nu de fysieke disc verdwijnt, heft Sony de marktwerking op. Voorheen concurreerde de PlayStation Store met partijen als Bol.com, Coolblue en de lokale gamewinkel. Door de hardware af te sluiten van fysieke media, creëert Sony een verticaal geïntegreerd monopolie. Consumenten zitten gevangen in een lock-in; er is immers maar één digitale winkel op het platform. Zonder substituten (alternatieve aanbieders) verdwijnt de prijselasticiteit, waardoor Sony de prijzen langdurig kunstmatig hoog kan houden.

2. Vernietiging van de Tweedehandsmarkt (Asymmetrische informatie & Welvaartsverlies)

De occasionmarkt (C2C) functioneert in de economie als een essentieel correctiemechanisme. Het verlaagt de drempel voor prijsgevoelige consumenten en dwingt uitgevers tot snellere prijsverlagingen van nieuwe games. Door over te stappen op niet-overdraagbare digitale licenties, eigent de uitgever zich het consumentensurplus toe. De restwaarde van je aankoop gaat direct naar nul.

3. Prijsdiscriminatie ten nadele van de consument

In een vrije markt bepalen vraag en aanbod de prijs. In een volledig digitale markt kan Sony via data-analyse perfecte prijsdiscriminatie toepassen (denk aan gepersonaliseerde aanbiedingen of dynamische prijzen). Omdat er geen fysieke voorraaddruk meer is (winkels die van hun fysieke stock af moeten en gaan stunten), is er voor Sony geen enkele economische prikkel om games snel in prijs te laten zakken.

[jhhest]

Voor mij echt een reden om geen playstation meer aan te schaffen. Beter had je mij niet kun overtuigen.

[Amon-Re]

Achteraf gezien heb ik om precies deze redenen behoorlijk spijt van mijn PS5-aanschaf. Ik merk dat ik de console steeds vaker links laat liggen voor grote, grafisch zware titels. Dat heeft puur te maken met twee economische afwegingen: platform-pricing en ten tweede speelt de factor long-term utility (nut op de lange termijn) mee.

Als ik een game koop die ik over tien jaar nog wil kunnen spelen — neem een titel als Oblivion remaster — dan weeg ik het platformrisico mee. Bij Valve/Steam is de continuïteit van de bibliotheek historisch bewezen en gekoppeld aan open hardware. Bij Sony koop je een tijdelijke licentie op een platform met een ingebouwde houdbaarheidsdatum, zoals de sluiting van de PS3/Vita-stores nu al bewijst. Sony dwingt me zo door hun eigen beleid richting de pc.

Met mijn stokoude laptop met gtx 1060 speelt Oblivion voor geen meter, terwijl mijn PS5 het makkelijk draait. Toch vertik ik het om € 60 euro te betalen voor een platform waarvan ik niet zeker weet of het nog draait over een paar jaar.

[choogen]

Dit kan bijna niet missen: U bent econoom?

[Amon-Re]

Zeker niet, maar wel geïnteresseerd in de macro economische ontwikkelingen.

[Kalimero91]

"You'll own nothing and will be happy"

[Collaborator]

Zoveel mensen halen deze quote zo vaak aan om allerlei doemdenk-scenarios, maar dit is een heel concreet voorbeeld van waar we ons echt achter de oren moeten krabben.

[Kalimero91]

Onder het mom van "If it walks like a duck talks like a duck it probably is a duck."

[rickboy333]

Meer zoiets als dat mensen dit zichzelf aandoen. Ik denk dat 90% van de mensen die nu moord en brand schreeuwen dat ze geen schijfjes meer kunnen kopen, waarschijnlijk de laatste 10 jaar geen schijfje meer gekocht.

Als schijfjes zo belangrijk waren, dan werden ze wel verkocht, en gingen veel meer mensen naar een fysieke winkel. Maar dat kost te veel moeite, dus mensen kopen gewoon geen schijfjes meer, zo simpel is het.

[Reactie gewijzigd door rickboy333 op 2 juli 2026 12:09]

[m00d]

Let wel op dat je nu vooral de PR van Sony aan het napraten bent - die vinden het maar al te fijn dat de schuld wordt gelegd bij de consument in plaats van bij hun eigen keuze.

Ik koop tegenwoordig minder disks dan ik zou willen, dat is zeker waar. Dat komt mede omdat digitaal op dit moment best wel chill is - het is convenient, zijn vaak deals en er wordt nog niet gefucked met het weghalen of aanpassen van de spellen die ik digitaal koop.

Maar daar in zit het hem - ik wil wel graag de optie tot het kopen van fysieke spellen houden, omdat ik weet dat de gaming industrie totaal niet voor mij strijdt als consument.

Zodra mijn digitale games worden ontnomen, de deals verdwijnen, of ze passen ineens de terms of services aan, dan ga ik weer fysiek. En ik denk dat ik echt niet de enige ben.

Nu halen ze die optie helemaal weg zodat niemand die keuze meer heeft, en ze gewoon vrij hun terms aan kunnen passen en het slechter maken voor consumenten wanneer ze willen zonder al teveel pushback. Deals? Waarom zou je dat doen? Je kan toch geen kant meer op.

[rickboy333]

Het is al cirka 10 jaar bekend dat de gaming industrie jouw licentie kunnen afnemen. Stop killing games werd in 2024 opgericht omdat in 2023 The Crew werd weggehaald bij gamers. Volgensmij heb jij en vele andere gamers zat tijd gehad om massaal terug te keren naar schijfjes.

Daarnaast geeft een bedrijf helemaal niks om of je het ''fijn vind om als keuze te hebben''. Bedrijven kijken naar naar welke keuzes je daadwerkelijk maakt. En als ze 10 mil schijfjes per jaar moeten produceren, en er worden er maar 2 mil per jaar verkocht, dan is de realiteit dat Sony dit gaat afstoten.

En ik ben het er verre van eens wat Sony nu doet. Maar ik besef mij ook dat ik in de minderheid ben betreft het kopen van schijfjes. Mijn mede-gamers zijn te lam om naar de winkel te gaan om iets fysieks te kopen. Sony kan nu veilig de beslissing nemen om alle fysieke gameuitgaves te staken.

[Reactie gewijzigd door rickboy333 op 2 juli 2026 13:35]

[Vanduul42]

het bewijst ook dat een groot deel een hoop kabaal maakt op internet, maar daarna doodleuk Gamepass of PS+ game opstart.

Waar uitgevers het zelf ook aantrekkeler konden maken om fysiek te kopen, zijn gamers eigenlijk zelf de weg richting digitaal gaan bewandelen. Bedrijven kijken naar cijfers en idd en niet naar een paar hardcore verzamelaars die 1 hele kamer vol hebben met fysieke schrijfjes.

Waar ik wel van baal is dat de community hierbij is gebleven. Ik hoop dus dat ze in de komede 1.5 jaar meer uit de doeken gaan doen hoe ze de hele digitiale transitie zien en wat ze ons als gamers gaan aanbieden om eventuele doorverkoop of ruilen op een nette manier te laten doen. Daarbij hoop ik dat de PS6, net als de PS5 ook wordt voorzien van een optionele disc drive voor BC.