Sony bouwt enige overgebleven fabriek voor fysieke gameschijven nu al om

Een laatste sprankje hoop dat Sony nog terugkomt op de controversiële beslissing om te stoppen met fysieke schijfjes voor games, lijkt vervlogen. De laatste fabriek waar Sony nog fysieke games produceert, in Oostenrijk, zet al stappen om het personeel om te scholen en andere productielijnen op te zetten.

De Oostenrijkse omroep ORF Salzburg schrijft dat de fabriek in Thalgau van koers verandert. De fabriek produceert nu nog dagelijks 600.000 fysieke schijven, maar dat gaat veranderen. Daar bereidt het bedrijf zich nu alvast op voor.

Sony maakte eerder deze week bekend dat PlayStation-games vanaf 2028 alleen nog digitaal uitkomen en niet meer op schijf. Dat is slecht nieuws voor de Oostenrijkse fabriek. Dit is de enige plek ter wereld waar Sony nog fysieke games maakt.

Van de 600.000 schijfjes die de fabriek dagelijks maakt, is ongeveer de helft een game van Sony. Dat vormt zo'n twintig procent van de nieuwe orders die de fabriek nog krijgt, zegt de directeur.

Omscholing werknemers

Directeur Dietmar Tanzer zegt tegen ORF Salzburg dat de driehonderd werknemers hun baan behouden. Het bedrijf schoolt hen inmiddels om voor ander werk binnen de fabriek, zegt Tanzer.

De fabriek gaat optische microlenzen maken. Die zijn geschikt voor allerlei toepassingen, maar Tanzer heeft het tegen ORF Salzburg onder andere over autolampen. Dat impliceert dat Sony zich met de lenzen wil richten op andere markten. Sony investeerde onlangs zo'n dertig miljoen euro in de ombouw van de fabriek voor deze productielijn.

Consoles met een schijflade zijn binnenkort verleden tijd.

Reacties (231)

[TheDeeGee]

Over een poosje is de boosheid weer voorbij.

Op PC is digital only al 15 jaar een standaard voor 99% van de games.

[SomerenV]

Maar op de PC ben je niet gebonden aan één store zoals op de consoles wel het geval is. Ga voor de gein eens prijzen in de PS Store vergelijken met bijvoorbeeld Steam, GOG of Epic. Zo kost Modern Warfare 3 in de PS Store 80 euro terwijl je hem op Steam hebt voor 28 euro. Ghost of Tsushima is momenteel op beide platforms in de aanbieding, maar kost 39,99 op de Playstation en 35,99 op Steam. En vaak zijn PC games op meerdere platformen te krijgen, dus als het te duur is op de ene kun je uitwijken naar een ander.

En als games delisted zijn kun je ze alsnog vaak wel vinden voor op de PC. Grote kans zelfs dat als er iets van een online check is, dat die er dan ook uit gesloopt is door een of andere groep. Dat gaat je op een console niet lukken. Games backuppen op de PC gaat ook een stuk makkelijker. Ik zou bij wijze van een 8TB schijf vol kunnen rammen met installers en eventuele patches/cracks en over 20 jaar die games kunnen spelen. Dat gaat je op een console niet lukken.

Daarom werkt digital only prima op de PC terwijl je het op consoles niet zou moeten willen.

[Nimac91]

Niet gebonden, en toch gebruikt iedereen Steam omdat al je games daar zitten. Niemand wijkt uit naar Xbox Store of Epic Store. Dat is hopeloos als je al je games verspreid hebt staan als ze voor 5 euro meer ook op Steam zou kunnen kiezen mensen gewoon Steam, ik vindt die redenering altijd zo makkelijk gezegd. Ongeacht Console of PC heb je te maken met het niet ownen van een game als je die digitaal aanschaft. Maar ook op PC gaat er een tijd komen dat een game vaak niet meer speelbaar is tenzij je emulators erbij pakt. Ik heb vroeger op Win 95 Transport Tycoon gespeelt. Nu is er een mod versie door een grote community gekomen die hiermee door is gegaan. Zelfde voor RollerCoaster Tycoon & AoE2. Maar al die andere games van toen zijn in principe niet meer speelbaar zelfs als ik de CD heb.

Maargoed, neemt niet weg dat ik het verder wel met je eens ben, Playstation store games kopen kun je misschien 1 generatie mee nemen en daarna sluiten ze de boel en moet je remaster versies kopen.

[jhnddy]

Iedereen is wat overdreven. Volgens deze bron is van alle uitgaven aan games 75% Steam. Epic staat met 8% op 2e. Daarmee is Steam heel dominant op de markt, maar genoeg gamers weten nog andere platforms te vinden.

[T_elic]

En het punt is dat de andere platformen wel bestaan. Als Steam morgen ineens allerhande kut acties gaat lopen uitvoeren kunnen mensen gewoon ajuus zeggen en hun vervolg aankopen doen op epic, Xbox, GoG, Humble Bundle en ga zo maar door. Het zorgt er op z'n minst voor dat steam moeite moet blijven doen om een goede concurrentie positie te behouden

[_Pussycat_]

Wat als morgen Steam besluit dat één aankoop per 6 maanden nodig is om je account "actief" te houden? Dan mag je niet weg....

p.s: Dat lijkt er voorlopig niet op, maar enshittification zou ook daar toe kunnen slaan.
p.p.s: Ik gebruik ook gewoon Steam, maar ik hoef niet persé over 20 jaar nog eens een oud spel te spelen. Ik ga er van uit dat het een paar jaar werkt en ben daarmee al tevreden. Al mijn oude spellen op CD en DVD heb ik allang weggegooid.

[Reactie gewijzigd door _Pussycat_ op 6 juli 2026 04:14]

[Etien-kingson]

Ik heb zelf toch een iets andere insteek... Ik speel zelf nog juist vooral spellen van twintig jaar geleden. Dat Battle for Middle-Earth 1 en 2 nog zo moeilijk te vinden zijn vind ik dan ook wel erg lastig omdat die mijn jeugd zijn.

[_Pussycat_]

Jazeker, ik heb het geluk dat voor mij de "archiefmoeilijkheden" niet zo erg zijn.
Mijn jeugd waren Amige en C64-spellen, en als ik daar 5 minuten longplay van gezien heb is de nostalgie wel weer voorbij.

[Jron667]

Als je bijvoorbeeld Gog gebruikt kan je ook spellen tonen van andere winkels, dus je bent echt niet gebonden aan Steam.

[Wafeltje]

Nee hoor, ik heb Steam, maar ook Epic en GOG hebben een leuke bibliotheek. Ubisoft en EA heb ik ook nog wel wel, maar minder.

In de GOG Galaxy (De GOG launcher, voor de minder bekenden) kan koppelen met de andere launchers. Dan zie je al je spellen in 1 overzicht, waarvandaan je ze ook kan starten. Op de achtergrond worden dan wel die launchers gestart, maar merk je nagenoeg niet.


En je kunt natuurlijk ook gewoon van elk geïnstalleerd spel een snelkoppeling op je bureaublad plaatsen :-)

[Aaargh!]

Maar op de PC ben je niet gebonden aan één store zoals op de consoles wel het geval is.

Dat betekent echter niet dat er concurrentie is, want die is er niet en kan er ook nooit zijn.

Een game is niet als een pak melk in de supermarkt, waar meerdere supermarkten melk kunnen aanbieden en concurreren op prijs. Alle digitale game stores werken op basis van het zogenaamde 'agency model', wat inhoud dat de uitgever de prijs bepaald en de winkel alleen een percentage van de prijs pakt (meestal 30%).

Sony bepaald niet de prijs van Modern Warfare 3 in de PS store, dat doet Activision. Valve bepaald niet de prijs van MW3 op Steam, dat doet Activision. Epic bepaald niet de prijs van MW3 in de Epic Game Store, dat doet Activision. GOG bepaald niet de prijs van MW3 in hun store, dat doet Activision. Microsoft bepaald niet de prijs van MW3 in de Xbox store, dat doet Activision.

Er is geen concurrentie want de uitgever bepaald de prijs en niemand anders kan het spel aanbieden want copyright.

De reden dat MW3 in de PS-Store €80 kost en €28 op Steam is dat er voor de PS nog steeds fysieke games worden verkocht. Gelukkig komt dat ten einde.

De reden is heel simpel. Fysieke winkels hebben maar beperkte ruimte in hun schappen, ze moeten dus selectief zijn met wat ze in het schap leggen. Spel A in het schap leggen betekend namelijk ook dat je spel B daar niet neer kan leggen. Als spel B meer oplevert dan spel A, dan leggen ze die er voor in de plaats.

Stel dat MW3 voor €60 bij de Media Markt ligt, maar voor €28 in de PS store. Dan verkoopt MM er vrij weinig van en is het voor hun niet de moeite waard. Activision wil graag dat MW3 in fysieke winkels te koop is dus houden ze de prijs van de digitale versie hoog. Deze afweging verandert als je geen fysieke games meer verkoopt. En jouw voorbeeld bewijst dit. Exact hetzelfde spel, met exact hetzelfde bedrijf dat de prijs bepaald, kiest er voor om het voor €28 aan te bieden op een platform zonder fysieke releases en voor €80 op een platform met fysieke releases.

[SoundHound0172]

“De reden dat MW3 in de PS-Store €80 kost en €28 op Steam is dat er voor de PS nog steeds fysieke games worden verkocht. Gelukkig komt dat ten einde.”

Waar haal je dat vandaan? Denk je dan ook dat de prijzen in de PlayStation Store omlaag gaan zodra fysieke games verdwijnen? Dat lijkt me een nogal naïeve aanname.

Juist concurrentie van fysieke winkels en de tweedehandsmarkt zet druk op digitale prijzen. Als die concurrentie verdwijnt, heeft Sony juist minder reden om prijzen te verlagen. Een monopolie heeft volgens mij nog nooit geleid tot lagere prijzen of een betere positie voor de consument.

Dus waarom zou het verdwijnen van fysieke media er ineens voor zorgen dat digitale games goedkoper worden?

[lithiumangel]

Dus waarom zou het verdwijnen van fysieke media er ineens voor zorgen dat digitale games goedkoper worden?

Goed omdat jullie het over MW 3 hadden. Even de PSN price tracker voor MW3.
Was eind Mei nog gewoon te koop digitaal op PSN voor 31,99
https://psprices.com/region-nl/game/6451621/call-of-dutyr-modern-warfarer-iii-cross-gen-bundel

Goedkoopste entry v.d schijf versie via T.net 79,99
uitvoering: Call of Duty: Modern Warfare III, PS5

Weetje, iedereen schreeuwt nu "PSN digitaal is zo duur" want er word alleen naar de MRSP launch prijs gekeken. Maar vergeten voor het gemak dat PSN ook vaak sales heeft. Dan wacht je gewoon tot een sale? Je hoeft niet per se op dag 1 iets te kopen, en als je dat wel wilt kan je dat meestal voor 10% goedkoper krijgen op dag 1 via bijvoorbeeld https://www.loaded.com/playstation/games

Dus ik snap hier echt het probleem niet. Mensen schreeuwen maar wat.

[TigerXtrm2]

Waarom zou je MW 3 uberhaupt willen spelen?

[SoundHound0172]

inderdaad en als je hem perse wilt spelen ga je hem natuurlijk niet nieuw halen in de winkel maar kijk je even op marktplaats (als je voorstander voor fysieke games ben dan).

[SoundHound0172]

Ik moet daar wel een belangrijke nuance bij maken. Fysieke games hebben ook een tijdlang gemiddeld rond de €50 gekost, terwijl de PlayStation Store een heel ander prijspatroon laat zien. Als je naar de prijsgeschiedenis kijkt, zie je dat MW3 steeds terugkeert naar €79,99 en vervolgens periodiek volgens een vast patroon wordt afgeprijsd naar ongeveer €30 à €40. Daardoor weet je eigenlijk al dat je in de PS-store te veel betaalt als je de game buiten de aanbieding koopt.

Dat patroon van de PS-store is een prijsstrategie waarbij de hoge adviesprijs in stand wordt gehouden, zodat een korting van 50% veel aantrekkelijker lijkt. Bij fysieke winkels is er juist concurrentie tussen retailers, waardoor de prijs vaak vanzelf lager ligt zonder dat er een officiële aanbieding nodig is.

Misschien is Modern Warfare 3 trouwensniet het beste voorbeeld. Nieuwe fysieke prints worden niet of nauwelijks nog geleverd, waardoor de pricewatch vooral uitkomt op resellers via Bol.com of Amazon. Voor een oudere game als deze is een tweedehands fysieke schijf eigenlijk een veel eerlijkere vergelijking. Die koop je vaak al voor ongeveer €17. Dat is opnieuw een voordeel van fysieke games...

Op dit moment zit Modern Warfare 3 in PS Plus, maar als je dat abonnement niet hebt kost de digitale versie nog steeds €79,99 in de PlayStation Store! Tegelijkertijd is een nieuw fysiek exemplaar bij Intertoys ongeveer €65. Zodra je tweedehands meeneemt, wordt het prijsverschil alleen maar groter.


Er is hier al veel over gesproken, en het is al meerdere keren aangetoond dat dezelfde games in de PlayStation Store veel langer een hoge prijs houden, terwijl fysieke exemplaren veel sneller in prijs dalen:

https://www.reddit.com/r/PS6/comments/1uorrt0/real_reason_sony_took_away_physical_discs/
https://www.householdmoneysaving.com/are-games-cheaper-on-the-playstation-store
https://www.neogaf.com/threads/looking-into-a-ps5-and-it-seems-insane-to-not-spend-the-extra-70-cad-for-the-disc-version-based-on-some-physical-vs-digital-game-prices-i-am-seeing.1668018

[Reactie gewijzigd door SoundHound0172 op 8 juli 2026 08:52]

[nullbyte]

Dat betekent echter niet dat er concurrentie is, want die is er niet en kan er ook nooit zijn

Onzin, Steam is een concurrent van de Epic store, gewoon een feit. Er is geen concurrent voor de developer, logisch een Bosch boormachine van bij de Gamma is geen concurrent van Bosch bij de Karwij.

Desalniettemin zijn de Gamma en Karwij concurrenten. Daarbij komt ook nog eens dat er exclusives zijn op zowel de Epic store als op Steam.

[Aaargh!]

Er is geen concurrent voor de developer, logisch een Bosch boormachine van bij de Gamma is geen concurrent van Bosch bij de Karwij.

Maar de Karwei koopt een boormachine in bij Bosch voor prijs X en bepaald zelf voor hoe veel zij deze verkopen in de winkel. Ze kunnen concurreren op prijs met de Gamma door een lagere winstmarge te pakken.

Bij digitale game stores is dit anders, daar bepaald de uitgever de prijs. Er kan geen concurrentie zijn want de winkels kunnen zelf de prijs niet bepalen. En bij exclusives is er dus zeker geen concurrentie.

[_Pussycat_]

Bij digitale game stores bepaald de winkel wel de commissie. En daar concurreert Epic bv. wel degelijk, zodat een uitgever het spel bij Epic goedkoper aan kan bieden en toch meer verdent.

[Citroen]

Dan is het probleem eerder een vendor lock-in en daar mag de EU eens naar beginnen kijken.

[FuZZbaLL]

Zo kost Modern Warfare 3 in de PS Store 80 euro terwijl je hem op Steam hebt voor 28 euro

Heb even gekeken naar het prijsverloop, maar begin deze maand was hij €32 Digitaal en dat is hij regelmatig.

Maar goed het is inderdaad afwachten wat er met de prijzen gaat gebeuren, zodra er geen concurrentie meer is van fysieke aanbieders. Misschien moet er een zelfde model komen als bij PC met meerder stores.

[Vaevictis_]

Worden games op de PS gekocht of gelicenseerd? Want Sony heeft er een handje van om films te verwijderen omdat ze geen licentie meer hebben. Met digitale games is dat extra zuur helemaal als je al veel meer dan een PC versie hebt betaald.

[BeosBeing]

...
Daarom werkt digital only prima op de PC terwijl je het op consoles niet zou moeten willen.

Daarbij komt nog dat Sony pas een heleboel gekochte digitale content (in dit geval filmvideo's) uit playstation-accounts van haar klanten geschrapt.
nieuws: PlayStation haalt gekochte Studio Canal-films ook in VK uit collectie...
Wat het Tweakers-artikel niet met zoveel woorden zegt is de reden "Door het aflopen van een licentieovereenkomst met filmdistributeur Studio Canal verliest Sony het recht om deze content op zijn platform te hosten. Het gevolg hiervan is dat PlayStation-gebruikers die deze titels in het verleden met echt geld hebben "gekocht", de toegang ertoe verliezen." maar het blijft krom.
Dit betekent dat je gekochte digitale content ten alle tijde kunt kwijtraken.

[tomtomnavi79]

Dat klopt, echter zijn er op PC zoveel verschillende stores waardoor er altijd wel een aanbieding ergens te vinden is.

De PS store zijn de prijzen ontzettend hoog voor een extreem lange periode, terwijl de fysieke versie vrij snel in prijs iets daalt.

Wat weerhoudt Sony dat ze uiteindelijk zeggen dat je alleen nog spellen via hun store kan kopen? (geloof dat ik las dat ze wel nog fysieke versies aanbieden met een download code erin) Dan hebben ze een monopolie positie op de games op de Playstation.

[CornholioX]

En nochtans zijn PS store en fysieke schijfjes in de winkel niet met elkaar verbonden over de prijsverschillen.
Er komen genoeg kortingen in de PS store als je niet echt op de hoogte bent. Het is om de 3 weken een golf van kortingen van games. Als je veel games op uw verlanglijst zet, ga je wel merken.

Ge moet ook denken dat Playstation een hardware is dat ontwikkeld is bij Sony, Xbox ontwikkeld bij Microsoft en Switch 2 ontwikkeld bij Nintendo dus welk bedrijf is voor PC ontwikkeld? Verschillende bedrijven met elk hun eigen component/accessoires dus los van alles om zo te zeggen.

Dus logisch dat Playstation, Xbox en Nintendo hun eigen store hebben voor hun hardware.

Dat de games standaard 70 of 80 of welke prijs het ook is dat het beslissingen zijn van uitgevers en niet van Sony tenzij de exclusieve games zoals Gran Turismo of God of War als voorbeeld. Dan is Sony wel de uitgever.

Er komen zeker kortingen en het is een kwestie van geduld hebben. Ik heb onlangs Doom The Dark Ages gekocht digitaal voor 26 euro terwijl standaard 80 euro is en spel is nog maar een jaar oud. Als de deals er zijn, kun je veel scoren.

[Reactie gewijzigd door CornholioX op 3 juli 2026 22:49]

[lithiumangel]

Dat klopt, echter zijn er op PC zoveel verschillende stores waardoor er altijd wel een aanbieding ergens te vinden is.

De PS store zijn de prijzen ontzettend hoog voor een extreem lange periode, terwijl de fysieke versie vrij snel in prijs iets daalt.

Onzin, dat lijkt maar zo omdat je het niet altijd in de gaten houd. En je hoeft het ook niet zelf in de gaten te houden. Kijk even naar deze PSN price tracker: https://psprices.com/region-nl/game/5342773/god-of-war-ragnarok

God of War Ragnarok zijn basis MRSP prijs is 69,99. Maar afgelopen: Mei, Maart, was het voor 29,39 te koop, en in December zelfs 19,59 - dat is vaak genoeg sales als je het aan mij vraagt.|

Hoe vergelijkt dat met fysiek ? uitvoering: God of War Ragnarök, PS5

29,99 voor de goedkoopste fysieke T.net pricewatch entry. Dus zo`n groot verschil is dat toch ook allemaal weer niet als je wacht op een digital sale ?

[Reactie gewijzigd door lithiumangel op 4 juli 2026 12:31]

[combimagnetronn]

Ik zie hier toch echt dat 't spel bijna een jaar dezelfde prijs is geweest van 70 euro. Met fysieke games was dit hetzelfde jaar vaak nog in de sale. Ik snap even niet waarom je het gedrag van Sony probeert te rechtvaardigen.

[tomtomnavi79]

Sterker nog, Tweakers heeft er ook een stukje over geschreven dat Fysieke games dus gewoon goedkoper zijn dan de PS Store:


review: Prijsdata toont dat fysieke PlayStation-games tot 50 euro goedkoper kunnen zijn

[combimagnetronn]

Ik heb het gelezen ja. Ik baal vooral van het bijna af moeten schaffen van game winkels. heerlijk om naar de nedgame, of vroeger gamemania te gaan en voor 2 tientjes een leuk spelletje meenemen.

[PVDK007]

Zullen we wedden dat de boosheid niet voorbij gaat bij veel mensen. Ik speel games sinds Mario in Nederland uit kwam op de NES. Ik ben pc games gaan spelen toen ze uitkwamen in de wel bekende dozen en ben ermee gestopt toen pc games digital only werden. Dit doe ik ook met de PlayStation, hoe vet ik de ps5 pro ook vind, ik stop met het platform als het digital only wordt.

Ik heb streamingdiensten maar ik koop tot op de dag van vandaag Blu-rays. Nintendo switch speel ik zolang er cardridges zijn en X-Box tot er schijfjes verkrijgbaar blijven, anders is het simpelweg exit want ik heb echt niks met digital only.

Ik begrijp mensen echt niet die duizenden euro’s aan digitale games of films spenderen die je nooit meer kan kijken als de stekker eruit getrokken wordt. Dit gaat op een dag gebeuren.

[nullbyte]

Ik had een doos met DVD's al 10 jaar ongebruikt in de kast liggen. Toen ik die 5 jaar geleden weeg deed voor 25 Euro realiseerde ik me dat ik vrijwel geen enkele film op enkele van Tarantino na vaker bekeken had.

Fysieke games heb ik soms doorverkocht, soms weggeven, sommige zijn kwijt. Enkele liggen nog in de kast. Steam gebruik ik al sinds 2005. Mijn Playstation gaat niet zo vaak meer aan, maar ook daar is het gewoon digitaal. Ik heb geen zin meer in die schijfjes wisselen.

als de stekker eruit getrokken wordt

Ja op een dag wordt de stekker er uit getrokken. Op een dag gaat ook je NES stuk, of je cartridge, of je CD met GTA3 krijgt een kras of wordt slachtoffer van CD rot. Of je Blueray, of VHS recorder stopt er mee.
Time Crisis kan ik ook niet meer spelen, geen CRT meer.


Alles stopt ooit, de vraag is niet of, maar wanneer. Intussen doen mijn Steam games uit 2005 het nog prima, en als er ooit een stekker uit gaat bij Valve dan zijn er vast grotere problemen dan het niet kunnen spelen van een spelletje.

[Reactie gewijzigd door nullbyte op 5 juli 2026 09:11]

[Stoeptegeltje]

Je zal nooit eigenaar worden van de games. Sony beslist wanneer jouw account gebanned wordt.

[kazz1980]

Ik heb bewust een schijfjeslezer gekocht bij mn Playstation. Simpelweg omdat ik ooit een game digitaal kocht, er na een uurtje echt volledig op uitgekeken was. Ja, pech. 80 euro weg.
Koop je een game fysiek kun je hem dan nog weer verkopen voor 50-60 euro. Ik ga dus echt beduidend minder games aanschaffen en zeker niet bij release. Of mogelijk ga ik over naar een andere console of PC.

[Ablaze]

Offtopic wellicht maar wat is er meer digitaal aan bits die over het glasvezelnetwerk van het internet verzonden worden dan bits die van een optische schijf worden gelezen?

[GeertBoer]

Niet de data maar het proces van aanschaf en beheer van de data zijn analoog

[nnndoh]

Ik heb dan al standaard 15 jaar geen full price voor een pc game betaald

[Nas T]

Een laatste sprankje hoop dat Sony nog terugkomt op de controversiële beslissing om te stoppen met fysieke schijfjes voor games, lijkt vervlogen.

Ik hoop oprecht dat de markt hierop reageert, want hoe graag ik ook fysieke games wil kopen, ik snap Sony wel als wij als kopers meegaan in hun beslissingen. Maar wat mij betreft ga ik misschien spellen laten liggen als ze niet meer fysiek uit komen. Want ik betaal graag meer voor een fysiek schijfje.

[Refl]

De realiteit is dat het aantal mensen dat uit verzameldrang per game meer willen betalen voor fysiek dan digitaal waarschijnlijk zeer gering is. Daar maak je geen businesscase meer op. Ik koop ook liever fysiek maar dat komt omdat je makkelijk een net nieuwe game voor 50 euro op MP kunt kopen en na een weekje/uitspelen hem weer voor 45 euro kunt doorverkopen. Ook daar is het winstgevender om mensen te sturen naar digitaal of abonnementsvorm (PS Premium).

Wat bij Sony wel zuur is, is dat je geen 2 uur een game kunt proberen en je geld kunt terugvorderen (zoals op Steam). Als ze daar wat meer opties toevoegen voor consumenten dan zou dat fijn zijn, want fysiek loop je minder risico als een game helemaal niet klikt - fysiek retouren of desnoods 2e hands verkopen zijn dan altijd opties die je bij digitaal mist.

[HanG-BuiK-ZwijN]

Tijd voor wetgeving op dit gebied met keihard retourbeleid. Stop Killing Games kom er maar in.
Nou Microsoft.. enorme buitenkans voor je helix s en x. Fysieke uitgaves en leuke collecters uitgaves. Laat alle XboX, xbox360 en xboxone schijven backwards compatible zijn en et voila je kunt al die games alsnog extra verkopen (digitaal). voor de perskosten van een dvd schijfje hoef je ook heruitgaves niet te vermijden.

[lithiumangel]

Hoezo is hier wetgeving voor nodig? Wetgeving is er om consumenten te beschermen tegen bedrog of verborgen gebreken, niet om een bedrijf te verplichten om een disc drive in een toekomstig product te stoppen.

Sony is hier vanaf dag 1 transparant over, nog vóórdat die PS6 überhaupt in de winkels ligt. Als consument heb je een eigen verantwoordelijkheid: je weet wat je koopt. Voldoet een puur digitale console niet aan jouw wensen? Dan koop je hem simpelweg niet. Dat is de vrije markt.

Je mist daarnaast ook de status quo v.d console industrie.
Het subsidie model is dat je in de woonkamer een relatief goedkope doos krigjt (of het nou de PS5,6 Xbox yz of Switch 2 is) dat in dit geval Sony zwaar subsideert. De winst moet kopen uit game verkopen in hun eigen store, dan wel de schijfjes op de retail markt. Niet de 2e hands markt. Als iedereen alleen nog maar tweedehands koopt, stort het platform in of worden de consoles zelf onbetaalbaar. Helemaal nu we in de chip crisis zitten.

Als je niet vast wilt zitten aan de digitale prijzen van Sony, is je 'geïnformeerde keuze' als consument heel simpel: stap over naar de pc. Daar heb je via legitieme keysites (zoals loaded of Instant Gaming) op dag 1 al korting, en na een paar maanden heb je games helemaal voor een habbekrats.

Wetgeving eisen omdat een fabrikant een strategische keuze maakt voor een nieuw product is de omgekeerde wereld. Je bent niet verplicht een PS6 te kopen.

[Refl]

Wetgeving omtrent retourbeleid kan wel interessant zijn. Dat je altijd het recht hebt om iets digitaal te retouren binnen een bepaalde testperiode, voor een game kan dat bijvoorbeeld 2 uur speeltijd zijn vanaf een bepaalde prijs - zodat je niet snel een korte indiegame kunt uitspelen en retouren.

Wetgeving omtrent fysieke disc drive is inderdaad onzin.

[RonnnL]

Ik ben het met je eens dat testen en retourneren fijn is, maar waarom zou dat bij wet geregeld moeten worden? Je hebt toch nu al de keuze als consument om je te beperken tot software waarbij testen mogelijk is? Ook genoeg demo's te vinden op pc en Playstation. Fabrikanten die dat niet faciliteren kun je prima negeren. Genoeg ander entertainment.

[Waterbeesje]

Lang geleden maakten ze nog (bijna) gratis demo uitgaven, waar je een enkel level kon spelen. Dat is er al een tijdje af helaas. Het zou wel de ultieme reden zijn om retourbeleid opnieuw overbodig te maken.

[lithiumangel]

De reden dat je weinig demo's ziet, is omdat spellen nou eenmaal veel groter en complexer zijn geworden. In de Quake 1-tijd knipte je zo een level los, maar nu zit een game vol onderling verbonden systemen. Om daar een goeie 'vertical slice' van te maken, kost ontwikkelaars bakken met tijd en geld die ze liever in de release stoppen. Uit de industrie blijkt zelfs dat demo's vaak de verkoop juist schaden in plaats van boosten; het is financieel simpelweg een te groot risico.

Vaak zie je daarom dat de demo's die er zijn van grotere games (lees: dus niet een indie-dungeon crawler), ook redelijk groot zijn qua filesize. Ontwikkelaars leveren tegenwoordig vaak gewoon de complete game aan waarin je via code bent locked-in tot een bepaald gedeelte of een tijdslimiet. Dat is voor devs de simpelste en snelste manier om een demo te maken zonder de game te slopen, maar als speler zit je daardoor wel gelijk met een download van 12GB+ voor een uurtje spelen.

[Carn82]

retourbeleid, of een vorm van digitale '2de hands marketplace' lijkt mij vanuit regulering geen gek idee. Maar goed, dan zijn we minimaal een decennium verder..

[lithiumangel]

Hier kan ik mij enigszins nog wel wat inzien. Maar ik denk dat de echte reden dat Steam die 2 uur grace-periode heeft is omdat een PC natuurlijk anders inelkaar steekt dan een console.

Je hebt een oneindig aantal configuraties van PC's/laptops die bestaan en andere variabelen op software gebied. Derhalve, heb je 2 uurtjes de tijd om te kijken of de game gewoon fatsoenlijk draait op je systeem.

Op een console, een "Fixed box" heb je daar eigenlijk geen last van. Het moet gewoon draaien in Principe.
Uiteraard heb je altijd wel wat games met slechte optimalisaties zoals Jedi Survivor met wat frame-time issues op launch. Maar daar heb je gewoon reviews voor.

Ik denk dat het daardoor via de wet heel lastig in te regelen is.

[wiseger]

Exact. Het retourrecht bij aankoop is om het product te controleren zoals je het in een fysieke winkel zou doen. Niet om te kijken of het product je wel bevalt.

Hoe meer rechten toegekend worden bij aankoop van een product, hoe hoger de prijs. Helaas is dat iets wat vaak vergeten wordt.

[SuperDre]

Je onderschat de kosten voor persen, want die worden steeds hoger omdat er steeds minder fabrieken zijn die dat nog doen, en steeds minder fabrieken betekent vaak voor die fabrieken ook dat er steeds minder toeleveranciers zijn waardoor inkoop van grondstoffen en halffabricaten ook duurder worden.

En ga er maar van uit dat MS die disc ook zo snel mogelijk zal droppen, zoals het er nu naar uit ziet is Helix all digital only. Maar kun je blijkbaar je One en X dusc games nu al koppelen aan je account zodat je later ze nog op Helix kunt spelen.

[MRicht64]

Als het puur om de kosten van de productie ging hadden ze er ook voor kunnen kiezen de games gewoon downloadbaar te maken zodat je evt. zelf kunt branden….

[SuperDre]

Alsof er nog mensen zijn die dat doen en al helemaal niet meer echt met bluray. Die paar mensen die het zouden doen zijn de moeite niet waard. Maar kosten zijn dus wel degelijk een punt, zeker nu er dus steeds meer mensen geen fysieke versue meer kopen.

[lithiumangel]

Waarom zou je anno nu nog gaan branden? Je kunt toch al lang de ingebouwde functionaliteit van de PlayStation gebruiken om een grote externe HDD (of SSD) aan je console te hangen? Daar download en sla je de games gewoon op. Dan heb je, net als met die gebrande schijfjes, je games ook gewoon fysiek in de kast liggen.

Het enige 'nadeel' is dat als je die game weer wilt spelen, dat vaak niet direct vanaf die externe schijf kan; je moet hem dan eerst even verplaatsen naar de interne SSD van de PS5 via het installatie process.
Maar dat is met een officieel schijfje exact hetzelfde. Alle games die ik heb gespeeld (Ghost of Tsushima, God of War, Gran Turismo, etc.) moeten tegenwoordig sowieso eerst volledig gekopieerd en geïnstalleerd worden naar de interne SSD voordat je kunt starten.

Een schijfje is tegenwoordig ook gewoon een veredelde download-sleutel.

[ironx]

De realiteit is dat het aantal mensen dat uit verzameldrang per game meer willen betalen voor fysiek dan digitaal waarschijnlijk zeer gering is.

Mischien ligt het aan mij hoor, maar... een digitale versie uit de Nintendo/PlayStation/Xbox store kost vaak nog altijd veel meer dan een fysieke schijfje...

Sterker nog: sommige kosten terwijl de fysieke versie al maanden in de uitverkoopbak ligt, in diezelfde stores nog altijd de volle mep van die fysieke versie + 10 euro extra!.

[Reactie gewijzigd door ironx op 3 juli 2026 17:33]

[DropjesLover]

Dat is exact het probleem met een monopolie mbt store.
Games die naar winkels gaan, gaan voor lagere prijzen daar in eerste instantie heen. Winkels kunnen onderling nog met elkaar concurreren en de prijs bepalen.
Op een gegeven moment is voorraad en schapruimte ook domweg duur, dus hop de uitverkoopbak in. Nu liggen daar zelden AAA-games, dat dan ook weer.

[nullbyte]

Die PSN store heeft ook om de havenklap aanbiedingen. Pluspunt is dan, je hoeft niet meer op te staan om de schijfjes te wisselen. Ik heb al jaren geen schijfje meer gekocht.

[DropjesLover]

Maar daar moet je games selecteren en alerts aanzetten, en op het juiste moment kopen.
De prijzen in de winkel zakken al veel eerder, langer. En tweedehands is er altijd wel wat.

[SunnieNL]

Gewoon wachten op de juiste aanbieding. Ik koop regelmatig digitale games in de store met stevige kortingen. Soms zelfs voor onder 10 euro.

En winkels hebben ook steeds minder games. De ps5 games is nog maar een schamel wandje bij de mediamarkt. Nintendo heeft een grotere wand.

[Blorgg]

Ik koop ook liever fysiek maar dat komt omdat je makkelijk een net nieuwe game voor 50 euro op MP kunt kopen en na een weekje/uitspelen hem weer voor 45 euro kunt doorverkopen.

Het gaat nog veel verder dan dat. Nieuwe games die al een tijdje uit zijn kun je veel goedkoper fysiek krijgen dan digitaal. Vergelijk de prijzen in de PlayStation Store maar met die op bijvoorbeeld nedgame, bol.com, etc. Dat scheelt vaak tientallen euros.

Sony heeft aangegeven dat ze haar gebruikers meer gaat 'monetizen' vanwege 'market conditions'. Je weet wel, die honderden miljoenen die Sony door de plee heeft getrokken met hun miserabel falende live service games. Daarnaast gaat Sony per persoon dynamic pricing toepassen. Koop je meer games dan ga je per game meer betalen dan iemand anders want je bent iemand die dat er toch wel voor betaald. Echt super hufterig allemaal.

En om het feest compleet te maken. Als er ooit iets gebeurd met je Sony account of je consoles is 3 generatie oud dan heb je pech want dat staat in de EULA (End Users Loose Access).

De PlayStation 5 is absoluut mijn laatste Sony console. Ik heb al mijn PS5 games fysiek gekocht. Hun digital-only platform is ronduit slecht in vergelijking met PC dus daar begin ik niet aan. Op PC heb je tenminste keuze wat je doet, zijn de prijzen aanzienlijk lager dankzij sales, werken games die je 20 jaar geleden gekocht heb nog prima en hoef je niet te betalen voor het voorrecht om online te mogen spelen. Om het nog maar niet te hebben over dingen als mods, Linux support, controller support, cloud saves, user ratings, offline backups van je gekochte spellen, enz, enz.

[lithiumangel]

Veel mensen vergeten dat Sony die digitale prijs echt niet 100% dicteert. Ja, je downloadt via de PS Store, maar je kunt online slim inkopen.

Check bijvoorbeeld: https://www.loaded.com/playstation

En iedereen haalt altijd dat vermoeiende voorbeeld aan: "Ja, maar fysiek is na 2 jaar goedkoper." Twee punten daarbij. Ten eerste dumpen winkels die fysieke games na verloop van tijd vaak tegen verlies, omdat die dozen op de plank laten liggen ze maandelijks geld kost. Sony heeft hun gewenste bedrag van die winkel al gehad. Ten tweede vergelijken mensen "voor het gemak" altijd de volledige adviesprijs (MSRP) op PSN met de stuntprijzen in de winkel, terwijl PSN ook continu gigantische sales heeft.

Kijk hier eens: https://psprices.com/region-nl/game/5342773/god-of-war-ragnarok

Daar zie je een prijs historie van God of War: Ragnarök. Was eind mei op PSN ook gewoon maar €28,39.
Als ik de goedkoopste price-watch entry erbij haalt is de schijf versie 29,95
uitvoering: God of War Ragnarök, PS5

Als je een beetje oplet, ben je digitaal echt niet duurder uit.

[Reactie gewijzigd door lithiumangel op 4 juli 2026 12:14]

[Blorgg]

En iedereen haalt altijd dat vermoeiende voorbeeld aan: "Ja, maar fysiek is na 2 jaar goedkoper." Twee punten daarbij. Ten eerste dumpen winkels die fysieke games na verloop van tijd vaak tegen verlies, omdat die dozen op de plank laten liggen ze maandelijks geld kost. Sony heeft hun gewenste bedrag van die winkel al gehad. Ten tweede vergelijken mensen "voor het gemak" altijd de volledige adviesprijs (MSRP) op PSN met de stuntprijzen in de winkel, terwijl PSN ook continu gigantische sales heeft.

Sony heeft de PlayStation Store voor PS3 uit de lucht gehaald. Je kunt je spulletjes daar nu nog downloaden, maar dat is slechts tijdelijk. Sony gaat ook dat uit de lucht halen. De PS4 kwam uit in 2013. Ofwel 13 jaar nadat er iets nieuwers is trekt Sony de stekker eruit.

Dat heb je niet op Steam. Mijn 23 jaar oude games kan ik nog gewoon opnieuw kopen en downloaden. Digitaal-only op Sony is enorm duur als je daar op den duur je games verliest. Het is daar meer huren dan kopen. Mocht Steam ooit uit de lucht gaan dan zijn er twee dingen om in gedachten te houden:
1. Valve heeft beloofd dat ze in dat geval de Steam DRM van alle games zouden verwijderen. Blauwe ogen enzo, geen idee wat dat waard gaat zijn.
2. Je kunt een crack downloaden voor je games en verder spelen. Dat kun je niet zomaar op je console. Tuurlijk zijn er homebrew projecten, console mods/hacks/enz. Dat is echter voor de meerderheid niet te doen. Een crack voor een PC game downloaden? Dat deden we 25 jaar geleden al massaal.

Gezien alle nadelen aan Sony digital-only is het enorm duur om daar je games te halen. Simpelweg niet de moeite waard wat mij betreft. PlayStation 5 is mijn laatste Sony console. Dat is dan jammer. Gelukkig heb ik een hele kast vol met PS3, PS4 en PS5 games die ik over 30 jaar (als ik er dan nog ben ) kan spelen. Wat betreft mijn Steam account. Die inloggegevens staan in een password manager waarvoor het break the glass wachtwoord in de kluis ligt voor mijn nazaten. Hopelijk heeft de EU tegen die tijd geregeld dat game licenties overdraagbaar gemaakt moeten zijn.

[!mark]

Maar het fysiek retourneren kan toch ook helemaal niet met optisch schijven? Nu heb ik al zeker 10 jaar geen games gekocht op die manier (want de PC is al minimaal zo lang effectief digitaal only), maar kan me herinneren dat het product in de winkel verzegeld werd en je het alleen kunt retourneren als die zegel niet verbroken is. M.a.w. 2 uur spelen en terugbrengen kan niet want dan moet je het zegel verbreken, doorverkopen uiteraard wel maar dan schrijf je in principe altijd wel wat geld af.

Het niet kunnen retourneren van schijfjes onder Wet Koop op afstand als het open is geweest is ook gewoon een wettelijke uitzondering, anders wordt het kijken van films wel heel goedkoop zegmaar

[jhnddy]

Nou het mooie is dat het artikel daar gewoon cijfers over geeft. Deze fabriek produceert 600.000 discs per dag, waarvan meer dan de helft voor Sony.

Ik noem dat substantieel, niet "weinig".

De business case die Sony nu voor ogen heeft, is de tweedehandsmarkt volledig de nek om draaien. Dan hoeven games niet eens meer in de sale als ze X tijd uit zijn, want er zijn toch geen andere manieren om ze te kopen. Als je eenmaal een PS hebt, ben je vendor locked in en kunnen ze vragen wat ze willen.

[CelisC]

Er spelen toch meerdere factoren.

Games worden sowieso steeds minder fysiek aangebonden. Dan dwing je klanten naar digitaal. Dat is dan niet een trend dat "klanten digitaal willen", maar dat klanten noodgedwongen naar digitaal gestuwd worden.

Er heerst een bijna extreme drang naar "het goedkoopste product kopen". Daarbij wordt voorbij gegaan aan kwaliteit. Games zijn daar iets anders in (er is maar één versie van een game (updates daargelaten)), maar vooralsnog zoeken mensen het liefst de goedkoopste versie zonder echt stil te staan bij belangrijke elementen als klantenservice, weerbaarheid voor de toekomst (mijn 30+ jaar oude Gameboy Color kan nog steeds prima Pokemon Blue draaien, dat gaat mijn Switch hem niet nadoen). In bredere zin zorgt die race to the bottom voor ensh*ttification, want kwaliteit is de eerste slachtoffer in die race. Wáárom willen mensen zo goedkoop mogelijk? Stukje cultuur, maar ook vooral te lage salarissen en/of te hoge lasten.

Er wordt daarnaast steeds minder nagedacht over levensduur. De ensh*ttification van alles heeft de acceptabele levensduur van producten al geherkalibreerd bij een boel mensen, getuige de hoeveelheid rotzooi die gekocht wordt. Kwaliteit wordt daardoor steeds moeilijker te vinden. Als je denkt een game één keer te spelen en that's it, dan is een Xbox game pass misschien een idee. Ik speel mijn spellen graag wat vaker, en ook wanneer ik het zelf wil. Windows is al vervelend in backwards compatibility, maar tot op zekere hoogte lukt vaak wel om een oudere titel te spelen. En die kán ik spelen omdat ik het spel heb en kán installeren. Hoeveel stores / download servers van oudere consoles zijn al niet uit de lucht gehaald?

En dan de metaforische olifant: opslagruimte. Nog even los van de prijsstijgingen van opslag, veel hedendaagse consoles hebben slechts 1TB opslag ruimte als je mazzel hebt. Hoeveel spellen kun je daar op kwijt als die gemiddeld 50-100GB in beslag nemen? Op gegeven moment ga je ruimte moeten maken en riskeer je dat de verwijderde spellen niet meer terug te krijgen zijn.

Ik heb geen Playstation en die gaat er nooit komen ook, maar deze trend is niet alleen voor de PS gevaarlijk - het tast iets cruciaals aan de hobby aan. En dát baart mij zorgen.

[Wolfos]

Tja, de markt kan wel reageren maar het probleem is ook technisch. De steeds grotere opslagmedia werden namelijk steeds duurder. Kijk voor de grap maar eens wat een film op UHD blu-ray kost ten opzichte van dezelfde film op DVD.

Nu AAA games standaard boven de 100GB zijn zou de PS6 nieuwe opslagmedia moeten hebben die waarschijnlijk nog duurder zou zijn. En waar vanuit de filmindustrie geen behoefte aan is, en voor games eigenlijk ook steeds minder.

[bzuidgeest]

Het probleem is niet dat het digitaal gaat, het probleem is dat er geen wetgeving is om je rechten als consument in stand te houden. Alles kan je op elk moment afgepakt worden

[Dogwatch]

En ook nog eens zonder mogelijkheid om je spellen te kunnen doorverkopen.

[menne]

Én geen echte concurrentie meer op prijs, dus duurdere games. Sowieso is digitaal nu al vaak aanzienlijk duurder dan een fysieke game.

[Rossi46]

Dat laatste klopt feitelijk gewoon niet. Zeker de wat oudere games gaan soms voor bijna niets in de sale. Prijzen waarvoor ze fysiek nooit verkocht zijn en waar je het gebruikt ook nooit voor kunt doen (als je netjes de transactiekosten van het moeten kopen en verkopen meerekent).

[TheDudez]

Ligt een beetje aan wie de game heeft uitgebracht. Een GTA blijft altijd duur digitaal maar de fysieke versies zijn zo nu en dan wel te score voor een goede prijs. Dus ja en nee. Soms worden games zeldzaam op fysieke media en dan wordt die daar heel erg duur op. Maar dan is die wel vaak weer verkrijgbaar goedkoop in de nintendo store.

[Reactie gewijzigd door TheDudez op 3 juli 2026 19:20]

[Rob Voets]

GTA V heb ik destijds digitaal gekocht voor 10 euro.

[TheDudez]

Zeker op pc bij een winkel zo als g2play? Bij de makers heb ik het nog nooit zo laag gezien. (wil niet zeggen dat het niet kan)

[Rob Voets]

In de PlayStation store op 7 december 2023 voor 9,95.

[menne]

Ik heb even wat random bekende ps5 games opgezocht op DekuDeals.com, welke digitaal met feitelijk alleen Amazon vergelijkt (soms Nedgame erbij, dus je mist een hoop aanbieding van andere winkels zoals bol etc).

Zonder cherry picking hebben alle games die ik heb opgezocht een lagere all time low prijs voor de fysieke editie vergeleken de digitale editie:

Elden Ring

Ghost of Tsushima directors cut

Death Stranding 2

Last of us Part 2 remastered

Horizon forbidden west regular en complete edition

Marvel’s Spider-Man 2

[Reactie gewijzigd door menne op 3 juli 2026 19:34]

[Rossi46]

Ik zie wel een gemene deler in je lijstje: bijna allemaal PlayStation exclusives. Want ook bijvoorbeeld Gran Turismo 7 is nog altijd digitaal duur, ook in de sale.

[menne]

PlayStation exclusives Alle genoemde games zijn ook beschikbaar op PC ;)

[Rossi46]

Sorry, games vanuit Playstation Studio's. Maar ik denk dat je me prima begreep...

[SuperDre]

Uhh, ik kan je met zekerheid vertellen dat zeker met PC games dat niet op gaat. Nee, gaming bestaat niet alleen uit console gaming.

[menne]

Weet ik, ik heb op PC ook alles op Steam e.d. En pas sinds 2 maanden na 10+ jaar ook weer een console (PS5).

Maar dit artikel waar deze comments bij horen gaat over PlayStation, en daar gaat mijn opmerking dus ook over mbt digitaal VS fysieke game prijzen. De digitale VS fysieke prijzen voor PlayStation games. En daarbij is digitaal vaak duurder dan fysiek. En als fysiek verdwijnt is er dus eigenlijk geen concurrentie meer op prijs mogelijk.

[Reactie gewijzigd door menne op 3 juli 2026 20:33]

[SuperDre]

Ook voor PSN/Xbox kun je op keysites als eneba en kinguin goedkopere keys kopen, das eigenlijk de enige weg hoe ik nu nog games koop, of onsale op steam. En pik natuurlijk zoveel mogelijk elke week de gratis games van epic store of claim de gratis games van prime (gog, egs, amazon, legacy) en zo vaak mogelijk ook de free games van gog..

[Marc37]

Vind het erger dat we niet worden gecompenseerd als, de gekochte download games ofline gaan, maja dan koop, ik, maar minder net als vroeger langer met 1 spel doen

[Rossi46]

Om hoeveel games gaat dat nou in de praktijk tot nu toe? Je hebt nu toevallig dat hele films debacle bij Sony (dat belooft in de basis weinig goeds natuurlijk), maar volgens mij is nog nooit een digitale game waar al voor is betaald van iemand afgenomen? Althans, door Sony.

[hollandnick]

Ga er maar vanuit dat ze, want het is Sony, de gehele PS3 lijst aan downloaded games er ook uit gaan gooien. Misschien niet gelijk wanneer de serves sluiten maar wel ooit.

Ik denk dat het tijd gaat worden om weer alles te piraten Met een beetje geluk komt SKG er ooit fatsoenlijk doorheen en moeten partijen als Sony alle games die verwijderd worden en niet meer te downloaden zijn verplicht gratis ter download moet stellen met een crack erbij zodat het voor altijd speelbaar blijft

[SuperDre]

Tja, ik zelf zie dat niet zo als een probleem omdat ik sowieso nooit iets doorverkoop, maar vooral omdat ik zelden iets op day-one koop, puur alleen al omdat mijn backlog nog zooooo gigantisch is. Zelfs van mn PS3 discbased collectie.

[Nas T]

Alles kan je op elk moment afgepakt worden

En wat mij betreft is dat wetmatig verkeerd. Je hebt namelijk recht op een deugdelijk product, en bij een product dat door een niet-valide reden ineens niet meer kan werken, dat is (wat mij betreft) ondeugdelijk.

[bzuidgeest]

Je hebt technisch wellicht gelijk, maar de rechtzaak is nog al een ding voor de meeste mensen

De wetgever kan dit beter maken door dit aan de definitie van ondeugdelijk toe te voegen of zo. Jou mening is namelijk niet rechtsgeldig🤪

[Nas T]

Is het wel mijn mening?
Als ik de ACM (waarnaar de website van de rijksoverheid doorverwijst) er op nalees, dan lees ik deze zaken:

Ondeugdelijk product

Biedt een product niet wat u ervan mocht verwachten?
...
u er niet mee kunt doen wat de verkoper gezegd heeft of wat normaal is
het korter meegaat dan u mocht verwachten
...
...
U hebt alleen wettelijke garantie onder de volgende voorwaarden:

U hoefde niet te verwachten dat het al zo snel kapot zou gaan. Maar als u bij de verkoop al akkoord ging met een probleem kunt u daarover achteraf niet klagen.

Er is ruimte voor interpretatie. Maar uiteindelijk is de volgende stelling de kern van de zaak (idem bij stop killing games):
Het is maatschappelijk ongewenst dat producenten er direct of indirect voor zorgen dat een product of dienst ineens volledig onbruikbaar is, als dit geen absolute technische noodzaak heeft.

Er is geen absolute noodzaak om een spel volledig afhankelijk te maken van de server van een producent/uitgever, of dat een spel alleen maar van de uitgever te downloaden is en bij een nieuw systeem je het spel niet meer kan spelen.
Dan zou het nog een optie zijn dat je een generieke download hebt die via torrents beschikbaar blijft en dat de desbetreffende sleutel daarop nog werkt.

En ik denk dat wij tweakers best effectief ons hard kunnen maken voor deze kwestie, met resultaat. Elke keer dat ik me hard heb gemaakt voor een garantiekwestie, is het opgelost. De laatste keer volgens mij niet helemaal actief door de verkoper, maar ik had weer een werkend product.
En ik denk dat de dikte interpretatie best leidend kan/mag/moet zijn voor een rechter. Misschien is er ruimte voor interpretatie voor een rechter in de wet, maar mijn voorstel is gewoon eerlijk: het zal er voor zorgen dat spellen duurder blijven als ze fysiek gemaakt blijven, maar dat is prima. Ik koop zelf ook Bluray schijven, terwijl het per film flink duurder is dan streaming. Maar ik heb er geen seconde spijt van.

[bzuidgeest]

Je hebt het al met ruimte voor interpretatie, wat je aanhaalt bied niet genoeg duidelijkheid. Het is niet eens zeker of dit op media van toepassing is. En auto ja, maar een spelletje? Software? En bij software is deugdelijk meer vaak eerder gerelateerd aan heeft het geen onoverkomelijke bugs.

Tuurlijk kunnen we ons als Tweakers hardmaken voor iets. Ik heb dus ook stop killing games gesteund. Dat is een begin. Maar deze discussie over de betekenis van "koop" met betrekking tot digitale items is niet nieuw en iedere keer dat het bovenkomt eindigt het met de uitspraak dat ze wetgever de wet zal moeten moderniseren en helaas heeft dit weinig prio

[kujinshi]

Mensen gaan het moeilijk vinden als na 10 jaar hun spel niet meer werkt. Wat zal de lifespan van een willekeurig spel zijn. Met een schijf weet je dat de game zal werken zolang je console het nog blijft doen.

[Rossi46]

Je koopt geen product, je koopt digitale inhoud. Daar geldt dus ook andere wetgeving voor (even los van de vraag of de huidige wetgeving daarop toereikend is).

[ucsdcom]

Ik had de afgelopen jaren sterk de indruk dat er steeds minder van de game op de disk te vinden was. Als je de disk invoerde moest je vervolgens een flinke download uitvoeren als update van war op de schijf stond. Hoeveel staat er echt nog op. Het kon net zo goed alleen een digitale sleutel zijn op de disk zonder dat de gehele game erop stond

[Beeldbuis]

Vroeger had je ook console games met een installatie disc en een speel disc als het niet op 1 DVD paste. Zou hier ook wel kunnen.

[SuperDre]

De reden dat UHD films vele malen duurder zijn nu is omdat de oplage gewoon vele malen lager is dan tentijde van de hoogtijd van dvd. In verhouding zijn die discs niet veel duurder voor nieuwe films als dat DVD's en blurays in hun begin dagen waren. Naast natuurlijk dat er gewoonweg veel minder fabrieken zijn die nu nog discs persen, dus die er nog zijn vragen steeds meer, ook omdat hun kosten hoger worden omdat voor hun de keuze uit grondstof/halffabrikaten ook steeds beperkter worden. Doorsnee consument heeft gewoon geen behoefte meer aan zi'n fysieke disc, want dat betekent ook zo'n lomp ding in de huiskamer om het af te kunnen spelen.

PS, ik ben zelf iemand die gewoon een complete kamer wall-to-wall-ceiling-to-floor met dvd's, blurays heeft, maar ook ik koop nu nog zelden discs, tenzij ik die (engelse) series nergens kan (betaald) streamen, want ik heb gewoonweg de ruimte niet meer en streamen is gewoon zoveel praktischer, naast dat in veel gevallen de kwaliteit amper nog echt waarneembaar is, tenzij je echt er heel goed op gaat letten (en vaak ook alleen maar zou zien bij side-to-side vergelijking), maar dan ben je niet meer naar de film/serie zelf aan het kijken. En ik kijk op 4m afstand op een 3m breed spanscherm met een 4K projector.

[Reactie gewijzigd door SuperDre op 3 juli 2026 19:50]

[crimby]

Op welke manier reageren? PC games zijn er niet meer fysiek (toch?) en niemand die weet hoe de toekomst van Xbox eruit ziet (als die er al is). Nintendo is een compleet andere markt. Weinig keuze.

[undefined418]

Funny enough, Nintendo heeft die stap al gemaakt in het verleden, zie Nintendo Switch 2 Game-Key card

Het verschil is dat Nintendo niet een leeg plastic doosje levert me een CD key op een sticker, maar ook echt een memory kaartje wat je in het systeem kan klikken.

Inplaats van dat Nintendo het op de sticker print, staat die key dus op dat kaartje. Maar het idee is precies hetzelfde.

Game-key cards are different from regular game cards, because they don’t contain the full game data. Instead, the game-key card is your "key" to downloading the full game to your system via the internet.

[Caayn]

Belangrijk verschil dat je zo'n game key card kan weggeven, verkopen, ruilen, niet gekoppeld is aan jouw account.

[undefined418]

Klopt inderdaad, en Microsoft wil daar ook naartoe.

Interesant waar de markt naartoe lijkt te bewegen. Gaan we straks digitale tweedehands markets krijgen? Het kunnen uitlenen van digitale licensies?

Stel je voor, steam gaat hier in mee en je mag uiteindelijk je games in je library digitaal uitlenen of verkopen.
Denk dan wel dat de first party flink minder gaan verdienen gezien de prijzen van games nieuw echt crazy zijn.

Edit; Weet niet hoe het zit met Nintendo, volgens mij wordt de licensie wel gekoppeld aan je Nintendo account. En Microsft zegt ook dat als ze dit gaan doen de copy van de software gekoppeld wordt aan je Microsoft account.

[Reactie gewijzigd door undefined418 op 3 juli 2026 18:58]

[kozue]

Mijn reactie is gewoon geen nieuwe games meer kopen. In ieder geval niet voor de Playstation. Ik heb al genoeg games liggen voor oudere consoles om decennia lang lol mee te hebben. Allemaal gekocht voor een paar euro in kringlopen, rommelmarkten en andere vormen van tweedehands. Het is niet alsof ik een PS6 nodig heb om me te vermaken. Nou zullen ze die ene sale aan mij niet zo missen, maar als er genoeg zoals mij tussen zitten zouden ze best eens flink marktaandeel kunnen verliezen. Overstappen naar de PC zou voor velen ook een mogelijkheid kunnen zijn. Ik heb niks met gamen op de PC, juist omdat daar niks meer fysiek te krijgen is, en alles afhankelijk van online troep, maar als Playstation hetzelfde wordt, is het wat dat betreft lood om oud ijzer en hoef ik geen gesloten Sony ecosysteem meer. Ik heb ook een hekel aan Windows, maar gamen op Linux is nog nooit zo toegankelijk geweest als nu.

[TheDudez]

De vraag is wat xbox gaat doen. Als die er ook mee stopt dan heb je weinig keuze. De pc markt trekt andere gamers aan vaak. En nintendo is niet te vergelijken ook een andere soort gamer.

[SuperDre]

Ook Microsoft zal dit voorbeeld gewoon volgen, en voor de meeste mensen zal het geen probleem zijn omdat doe toch al inmiddels veel meer digitaal koopt en zich er niet zo druk over maakt. En over niet al te lange tijd zullen ook die geen dedicated console meer kopen omdat voor hun gamestreaming gewoon goed werkt. Je kunt je wel proberen te verzetten er tegen, maar dit is gewoon de toekomst. Kijk maar naar de PC waar gamestores gewoon de standaard zijn inmiddels, daar koopt niemand eigenlijk nog een fysieke versie, anders dan zo'n special edition box waar van allerlei trinkets bij zitten, want om de disc zelf gaat het al jaaaaaren niet meer.

[mcbeef]

Je betaalt al meer en meer. Ik betaal ook graag, voor een fysiek schijfje. Ik betaal er niet graag meer voor. Zoveel voorbeelden van zaken die van fysieke media naar digitale gaan en ondanks een hoop kostenbesparingen in de keten niet goedkoper worden. Nee, plots betaal je voor de service. En tja. Zo'n bestand moet immers ergens op een server staan voor je. Totdat de dienst wordt beëindigd en je geen product blijkt te hebben gekocht maar het recht om het te gebruiken zolang het de maker uitkomt.

[phoenix_nl]

Ik verwacht eerder dat de Europese Unie er een stokje voor steekt, wat de markt vind zal Sony een worst wezen.

[nullbyte]

Gewoon overstappen op de PC, dat zal ze leren

[TheDeeGee]

Dat schijfje heb je toch geen drol aan, want alle moderne games hebben een account of internet nodig vanwege store DRM.

Mijn laatste game op schijf was Skyrim in 2011, en zelfs die had al Steam nodig om te installeren.

[kozue]

Op de PC misschien, maar schijfjes die ik in de Playstation stop werken altijd gewoon hoor. M'n PS4 is bijna altijd offline, behalve heel af en toe voor het ophalen van patches (die ook niet perse nodig zijn bij de meeste games).

[kujinshi]

Ik speel ook zeker 90% van mijn PS spellen met internet off. En alles werkt prima.

Moeilijke is alleen, op de disk staan een begin installatie. Patches tot jaren later kan je alleen downloaden. Dus geheel offline kan je alleen het begin spel spelen zonder fixes. En de gameproducers testen al slechter en slechter de laatste decennia.

[kozue]

Dat is eigenlijk de enige reden waarvoor ik het internet aanzet op m'n PS4 of Xbox One: patches binnenhalen. Ik zou er niet echt wakker van liggen als ik die niet meer zou kunnen downloaden, want de meeste games werken zonder ook prima, maar als ze er toch zijn, waarom niet. Daarna gaat het internet weer uit, voordat de game opgestart wordt. Teveel games hebben phone home functies, en sommige proberen je zelfs een account op te dringen, wat meestal overgeslagen wordt als je offline bent. Ik hoef niet samen te spelen met onbekenden of neppe troep kopen via microtransacties. Het internet biedt me niks van meerwaarde, dus dat gaat lekker uit.

[pagani]

Genoeg games die "kaal" vanaf disc niet (of zeer gebrekkig) werken zonder een initiële download van de day one update.

[Caayn]

Zelfs voor de PS5 staat ruim 82% van de spellen in volledige of speelbare staat op het schijfje.

https://www.doesitplay.org/ (niet volledig, maar het geeft een goede indicatie)

[Caayn]

Dat schijfje heb je toch geen drol aan

Een schijfje, zelfs als het spel er niet (volledig) op staat kan je altijd nog gebruiken om uit te lenen, verkopen, weggeven of toegang te houden wanneer jij toegang tot je account verliest (hack, verbannen, etc).

want alle moderne games hebben een account of internet nodig vanwege store DRM.

Dit is simpelweg niet waar op consoles.

[Reactie gewijzigd door Caayn op 3 juli 2026 16:32]

[DLSS]

Daarom moeten we GOG steunen. Alles wat je er koopt, kun je zelf back-uppen en voor altijd bewaren.

Redelijke prijzen, geen bitrot, geen gesloten ecosysteem en geen miljardenbedrijf dat bepaalt wanneer je toegang verdwijnt.

[Bulls]

Wat een onzin, ik heb een lade vol met PlayStation games die bijna allemaal gewoon out of the box speelbaar zijn zonder internet.

Jij praat anderen na dat de disc niets meer dan een verificatie code is. En zelfs als dat zo zo zal zijn, dan kun je ze nog steeds tweedehands verhandelen of uitlenen.

[kujinshi]

Grootste nadeel is dat je een versie 1.0 op de disk hebt, terwijl tot zeg 2 jaar na release online al een versie 1.15 kan bestaan waar alle fouten al uitgehaald zijn. Versie 1.0 blijven spelen is dan niet altijd even lekker.

[Daoka]

Speelt niet lekker speelt nog steeds beter dan niet kunnen spelen omdat de download niet meer werkt. Daarnaast in zeer enkele gevallen kan een oudere versie beter werken. Zo was er bijvoorbeeld een trophy voor een lego game "speel met 2 spelers" waarbij je voor de patch de trophy al kreeg bij de level starten en na de patch dat je dus eerst de level moet spelen. Ook een andere spel waarbij een bepaalde level een bug heeft en niet altijd een trophy geeft. Potentieel zou deze bug kunnen komen door een update aangezien er mensen zijn die de trophy wel behaald hadden (nee ik weet dit niet, het is een verwachting van mij). Met een disc kan ik de oude versie laden. En ik heb wel eens gehad dat een update een fout had waardoor ik niet door kon terwijl de oude versie wel werkte. Dus de laatste versie is niet altijd handig. Nogmaals ja het is sporadisch maar online kan ik geen versies selecteren.

[HKS-Skyline]

Geen fysieke media, geruchten dat de ps6 prijs meer dan 1000 euro gaat worden, betalen voor online gamen, je moet wel zo gek als een deur zijn om niet over te stappen naar PC gaming, er is werkelijk geen enkele reden over om nog voor een console te kiezen straks.

[Powerblast]

de redenen die ik het meeste horen zijn nog steeds:

• gemakkelijk vanuit de zetel beetje gamen
• Goedkoper dan een game pc
• It just works zonder prullen
• Exclusives(niet volledig meer een reden)

Die redenen, al dan niet terecht, blijven met digital only nog steeds staan. Niet iedereen heeft zin om te gaan prullen met streaming vanaf een game pc. Pc gaming is met de huidige prijzen ook verre van goedkoop te noemen jammer genoeg. Ben zelf ook primair pc gamer, maar ik snap het wel, die console business .

Console is voor mij als erbij zeg maar. Daar ga ik toch ook twee keer over nadenken. Als het je primair gaming platform is, is dit slecht nieuws inderdaad. Hopelijk zien ze dit ook terug in de verkoopcijfers.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 3 juli 2026 16:25]

[SomerenV]

PC's zijn nu duur, maar de verwachting is dat de nieuwe consoles ook aanzienlijk duurder gaan zijn dan de huidige generatie. Maar, bij de PC betaal je niks om online te gamen, games zijn véél vaker goedkoper te krijgen, en met Steam kun je prima de couch potato uithangen. Dat werkt vaak ook gewoon zonder gedoe.

Een console is wellicht makkelijker en goedkoper in de aanschaf, maar kijkende naar de kosten over een paar jaar zitten de twee vaak niet ver van elkaar af volgens mij. Als je PS Plus Essential neemt ben je over 4 jaar bijvoorbeeld al 280 euro kwijt. Dus puur een console en online kunnen spelen kost je al bijna 800 euro voor 4 jaar, en dan heb je 'maar' een PS5 Slim. Wil je een Pro dan zit je op bijna 1.100 euro. Ik durf er mijn hand er voor in het vuur te steken dat een PC onderaan de streep goedkoper is na die 4 jaar.

[Powerblast]

Ja dat durf ik ook zo te zeggen. Mensen zijn doorgaans echter veel gevoeliger aan grotere initiële aankopen. Komt de initiële aankoop goedkoper uit maar hangt er een abonnement aan vast, geen probleem, daar rekent de helft zelfs niet naar. Daar maken fabrikanten gretig gebruik van. Dus ik schat eerlijk gezegd dat de grote meerderheid nog steeds voor een console van pakweg 1300€ kiest met ps plus, dan pakweg een game pc van 2000€ zonder abonnement.

[SomerenV]

Je hoeft niet eens een PC van 2.000 euro te kopen. Voor een paar honderd minder heb je ook een prima capabel apparaat dat zich kan meten met een PS5 Pro. Stel dat je een verschil van 400 euro hebt tussen PS5 en PC dan kun je dat wel wegwerken met games die een stuk goedkoper zijn op de PC. Maar het klopt wel dat mensen niet echt naar de lange termijn kijken en liever iets kiezen dat nu goedkoper is. Ik ben daar evengoed gevoelig voor, terwijl ik prima het totaalplaatje kan zien.

[Reactie gewijzigd door SomerenV op 3 juli 2026 16:49]

[WhatsMyUsername]

Playstation kan je niet gebruiken om je belastingaangifte te doen.

[Vanduul42]

Een simpele tablet van 50 euro zou al voldoende moeten zijn ;-). Anyway mensen stappen echt niet zomaar over op pc. Mensen die vooral het meeste kabaal maken op internet staan straks gewoon weer in de rij.

[NoTimeRemains]

al helemaal als je ziet dat games duurder worden, RE: Requim, Battlefield 6 en Call of Duty 4 Modern Warfare kosten al 80 piek per stuk.

[AppieNL]

Puntje 1 en 3 is sinds de PS3 generatie imo toch wel flink achteruit gegaan.

Gemakkelijk en it just works, maar je moet eerst weer even je console updaten (vaak ook alleen omdat er een nieuwe jailbreak moet worden gepatched). Hoewel het tegenwoordig vlot gaat, was dit bij de PS3 tergend langzaam.

Dan heeft je console zijn update gehad, kan je nog eens de game updaten. Vaak ook met een day 1 patch, waarbij die zonder soms niet eens fatsoenlijk speelbaar is door bugs. Je bent zo 30 minuten verder voordat je daadwerkelijk in het spel zit.

En dan nog natuurlijk het verplicht installeren van games sinds een paar generaties consoles. Geen ruimte op de vaak beperkte schijfruimte die zich niet altijd even makkelijk laten uitbreiden? Mag je eerst een game gaan wissen.

Op zich is dit allemaal geen drama, maar de plug&play ervaring van de oudere generaties consoles is allang verdwenen en werken consoles tegenwoordig (teveel imo) als een PC en dan kan je imo net zo goed even doorsparen voor een (midrange) PC.

[Rossi46]

Behalve dat PC's nou ook niet bepaald voor gratis te verkrijgen zijn momenteel... Als je nu een AM5 systeem gaat maken dan lopen de kosten echt zeer rap op. Kun je beter een PS5 Pro kopen.

[Bulls]

Tja als ze zo goedkoop mogelijk wil dan zeker, maar als je toch een systeem wil samenstellen dan kun je veel meer met een bedrag rond de 3000 euro

[Rossi46]

Een PC van 3k is natuurlijk op geen enkele manier vergelijkbaar met een console... Dan hebben we het over een hele andere doelgroep.

[Bulls]

Tja je hebt een hobby of niet.

[Avenger 2.0]

En gezien Sony en MS de nieuwe consoles niet zo fel meer gaan subsidiëren gaat voor velen een (tweedehands) game PC of game laptop interessanter zijn. Niet alleen kan je dit nog voor gewone taken gebruiken maar op de lange termijn is het goedkoper gezien je je spelletjes in veel meer (online) winkels legaal goedkoper kan aanschaffen.

[Djerique]

En gezien Sony en MS de nieuwe consoles niet zo fel meer gaan subsidiëren

Heb je een bron hiervan?

Zo ver ik weet geldt dit in ieder geval niet voor Microsoft.

Er zijn namelijk nog geen hardware en financiële plannen bekend voor de nieuwe Xbox.

[HKS-Skyline]

consoleprijzen zijn de afgelopen jaren enkel gestegen. Dezelfde hardware is nu duurder dan toen het werd geintroduceerd 6 jaar geleden. Dat opzich is al bewijs dat dit gaande is. De ps5 pro is helemaal belachelijk duur, de ps6 moet nog duurder worden als we de geruchten moeten geloven. Het is overduidelijk dat ze de prijzen kunnen blijven opdrijven want mensen kopen het kennelijk toch wel. Overigens ben ik benieuwd wat er gaat gebeuren als de geheugenprijzen dalen, PC onderdelen weer wat betaalbaarder worden en de gta vi hype over is. De kans is groot dat de console verkopen dan instorten. Iedereen die gta vi wil spelen heeft tegen die tijd een console en er staan weinig andere games op de planning die zo'n boost aan consoleverkopen kan geven. GTA vi op pc zou juist een boost kunnen gaan geven aan de verkoop van pc's en gaming laptops zodra dat aan de orde is, zeker als de kosten voor onderdelen dan lager zijn.

[menne]

Steam Machine zou dit gat mogelijk goed kunnen vullen, als “console achtige” experience en kleine form factor. Alleen niet mogelijk de grote online shooters te spellen ivm anti-cheat, wat een groot aandeel heeft op consoles.

[Reactie gewijzigd door menne op 3 juli 2026 17:03]

[Djerique]

Steam Machine zou dit gat mogelijk goed kunnen vullen, als “console achtige” experience en kleine form factor.

De Steam Machine heeft HDMI 2.0 en andere lage specs.

Daarom denk ik persoonlijk niet dat de Steam Machine een concurrent voor de aankomende generatie consoles gaat worden.

Zelfs niet voor de huidige generatie.

[BlackEasterEgg]

1. Prijs. Ga jij maar eens een pc bouwen zometeen die net zo snel is als de PS6.
2. Toegankelijkheid. Een tv heeft zo goed als iedereen, daarintegen een monitor, muis en toetsenbord etc.
3. Ruimte. Niet iedereen heeft de extra ruimte om een pc neer te kwakken in een hoek met een bureau, een ps5 consoles kun je altijd wel ergens kwijt en that's it.

[crimby]

Bestaan er nog echte game pc’s van minder dan €1000? Inmiddels heb je daar net een videokaart voor toch? En de houdbaarheid van die hardware is ook korter dan die van een console. Althans console games blijven gewoon altijd draaien en de PC kan geen game meer aan.

De rest van de redenen blijven overeind.

[dakka]

Nou, mijn 6 jaar oude AM4 systeem met een RX 6750, wat toen nog redelijk midrange was, ben ik nog geen AAA tegengekomen die ik niet op 1440p nog comfortabel kan spelen, op een paar slecht geoptimaliseerde titels na waar ik dan even FSR een tandje meer naar performance moet zetten.

Battlefield 6, 007: First Light, Cyberpunk 2077, Forza 6, grafisch indrukwekkende titels, maar ik kan met mijn setup echt nog wel 3 jaar door vermoed ik, en dan moet ik er hooguit misschien de GPU upgraden voor 450€ echt geen flagship nodig

[crimby]

Aah dat had ik écht niet verwacht. Ik speel al jaren op de console dus niet meer thuis in PC’s behalve wat ik af en toe nog op tweakers lees.

[kujinshi]

GPU zeker 400 euro. Processor 200 euro, geheugen 200 euro (minimaal), kast 50 euro, voeding 50 euro, Mbord 100 euro. Plus nog wat kleine dingen. Beetje game PC is dus al 1200 euro.

[RXQ79]

Steam Machine is 1049. Die koop ik om mijn oude systeem met gtx 1660 te vervangen.

[Th3Eagle]

Als games alleen digitaal zijn is de winst maximaal. De ps6 met verlies verkopen en winst maken op de spellen.

[cold_as_ijs]

Maar als je game verkopen instorten omdat je geen klanten op je platform hebt dan kan je winst gemaximaliseerd per verkoop maar is het ook heel snel afgelopen met Playstation.

Verzamelaars zullen niet zo snel het platform oppakken, mensen die nu day one fysiek kopen om na het uitspelen weer door te verkopen zullen aanzienlijk meer kwijt zijn en dus veel minder kopen. De tweedehands kopers zullen vaker op deals wachten. Resultaat minder gebruikers op je platform en minder tijd per gebruiker besteedt op het platform.

Daarnaast heeft Sony de laatste tijd niet bepaald een goede track record in het honoreren van digitaal bezit waar films die gekocht waren uit accounts zijn verwijderd om dat de licentie verliep tussen Sony en de filmmaatschappij.

[Th3Eagle]

Zodra de ps6 in de verkoop gaat staan mensen weer als schapen in de rij. Er is nu ophef en dat is 95% van de klanten straks weer snel vergeten.

Tweedehands markt boeit Sony niet. Dat zijn klanten waar ze niks op verdienen. Zeker als ze weinig winst of verlies draaien op de console.

Ze hebben liever een abbonement of digital sale only. Maximale winst.

[cold_as_ijs]

die tweedehands kopers zijn anders wel gebuikers van je platform waar je dlc aan kan verkopen en uiteindelijk ook ps plus.

Verder heeft sony aan creatief boekhouden gedaan door te stellen dat 15% maar fysiek was. Door ps plus en andere gratis games gewoon mee te rekenen komen ze maar op 15% fysieke verkopen uit, de realiteit is dat dit ongeveer 50% is. Astrobot had zelfs 60% fysieke verkopen in Europa: Astrobot

En aangezien fysieke games soms meerdere keren doorverkocht kan ervan uitgaan dat verreweg de meeste gebruikers gewoon nog steeds fysieke games speelt.

Het is die grote groep gebruikers die je moet nu gaan overtuigen om all digital te gaan en met het PS store beleid waar release games (Ratchet &Clank) nog steeds standaard voor €80 wordt verkocht momenteel. Ik denk serieus dat hem dat niet gaat worden. Mensen gaan andere vormen van entertainment zoeken, er is meer dan genoeg.

[hollandnick]

Doei Sony, er komt geen playstation 6 meer in huis en als ook XBOX geen schijfjes meer levert dan ook geen XBOX meer. Dan wordt het toch de gabecube in huis halen of gewoon verder spelen op de PC via Steam

"Wat is dan het verschil, steam is toch ook digitaal"
Dat klopt maar de games en aanbiedingen op steam zijn veel groter en vaker van omvang. Hierdoor is er altijd een nieuw leuk spel te vinden voor niet al te veel geld. De PS games blijven veel te lang vast in waarde, en zonder doorverkoop mogelijkheid valt het voor mij iig af

[Mr.Monk]

plus dat Steam niet de enige is die PC games verkoopt, dan kan ook via Epic, GoG etc. Je zit iig niet vast aan één aanbieder zoals dat bij Sony wel het geval wordt/is.

[SomerenV]

En op de PC is het vaak eenvoudiger beveiligingen te omzeilen. Grote kans dat ik over tig jaar prima games van nu kan spelen op de PC (uitzonderingen daargelaten) ondanks dat servers voor authenticatie dan al lang en breed down zijn. Op een console zit je dan hoogstwaarschijnlijk met de gebakken peren. Al zijn die games dan waarschijnlijk überhaupt niet meer te downloaden omdat ze dan delisted zijn.

[TheVMaster]

Dan is het weer fijn (op console vlak) dat de Xbox straks ook meerdere store fronts toe gaat staan. Dus dan kun je nog steeds je Steam games (goedkoper) spelen op de nieuwe console.

Ben wel benieuwd hoe dat uit gaat pakken btw.

[Rossi46]

Door het nieuws van Sony (geen discs meer en alles via de PS Store), komt Xbox ineens een verassend positief daglicht te staan. Want doordat hun nieuwe console een PC wordt en ze hebben gezegd andere stores ook toe te staan (op de ROG Xbox Ally dan) is op dat platform wèl sprake van een 'open markt'.

Moeten ze er wel voor zorgen dat die Helix niet idioot duur wordt...

[TheVMaster]

Inderdaad, maar ik denk dat dat laatste ook vooral af gaat hangen van de prijzen van geheugen en opslag

[Polderviking]

plus dat Steam niet de enige is die PC games verkoopt, dan kan ook via Epic, GoG etc. Je zit iig niet vast aan één aanbieder zoals dat bij Sony wel het geval wordt/i

Theoretisch zit je inderdaad niet "vast" aan één aanbieder, maar in de praktijk heb je gewoon games bij al die storefronts omdat je nog steeds veel met die exclusiviteit shit zit en dat eenmaal gekocht ook niet meer onderling kan verhuizen.
Ze functioneren niet als normale winkels dus als jij Handjeklap Simulator 3 wil spelen die met Epic een deal hebben heb je helemaal niet zo veel keuze.
Buiten gewoon de game niet te kopen natuurlijk, wat eigenlijk dezelfde hoeveelheid keuze is die je hebt zou er maar één storefront zijn.

Ik vind het zelf, buiten misschien GOG want die hebben daadwerkelijk een USP met hun DRM vrije aanpak, eigenlijk alleen maar bloat.
Het is vooral voor uitgevers zelf leuk omdat die Valve geen geld hoeven te geven, maar wij als consument hebben er in de praktijk erg weinig aan vind ik.
Ik zie althans nog erg weinig echt legitieme concurrentieactie.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 3 juli 2026 17:15]

[Xfade]

Behalve de games die alleen op Origin of Ubi zijn natuurlijk.

[Rossi46]

Xbox gaat 100% afstappen van fysiek. Die hebben er al veel meer op voorgesorteerd dan Sony. Tot nu toe dan.

[willieverhoef]

Yep maar XBOX is al ééb keer in de fout gegaan en erop terug gekomen.

[Rossi46]

De nieuwe Xbox wordt in de basis een PC. Nieuwe Xbox games zullen dus PC games zijn (als de XSX uiteindelijk niet meer ondersteund wordt, dan zullen dus in z'n geheel geen Xbox games meer ontwikkeld worden).

Aangezien de PC markt al heel lang niet meer met discs werkt, lijkt mij de kans nihil dat Xbox dat wel gaat doen.

[hollandnick]

waar heb je het in godsnaam over? Alle games die door MS / XBOX ontwikkeld worden zijn sowieso al compatible met de PC en de XBOX Dus wat je zegt is gewoon onjuist

De oude XBOX was al een soort PC en daar gaan ze in de toekomst dus inderdaad echt een PC van maken met wss Windows erop die vervolgens ook Steam en Windows store gaat ondersteunen. Daarnaast gaan ze een feature ondersteunen die fysieke disks digtaal kan maken:
https://www.polygon.com/xbox-physical-to-digital-games-feature-project-helix/

Als XBOX slim is dan zijn ze straks de enige die een fysieke kopie levert van games ( hun games) en de kracht straks van de XBOX is dat het jouw PC wereld naar de bank brengt. Veel mensen zitten hierop te wachten vandaar ook dat wat Steam doet zo populair is. Alleen jammer van de verziekte RAM markt

Oh en nog even een leuke:
https://pu.nl/halo-campaign-evolved-disc-ps5-xbox/

[Rossi46]

Misschien zelf even je huiswerk doen, alvorens je een grote mond opsteekt...

De huidige Xbox is geen PC. Er moeten ports gemaakt worden van Xbox games voor de PC. Net zoals dat gebeurt voor PS5 games die op de PC uitkomen.

De nieuwe Xbox (Helix) wordt wel een PC, met een console 'schil' er overheen. Die speelt PC games native af, zoals iedere PC dat doet. En zoals bijvoorbeeld de Asus ROG Xbox Ally dat doet.

[hollandnick]

Zeer zeker niet. Oke het woordje "porten" blijft hier nog wel geldig maar dat is alleen maar omdat het "net wat anders is". Het draait allemaal al op een versie van Windows, het porten is dan ook simpel en zo gedaan. Totaal niet te vergelijken met de PS5 die op een anders OS draait en waarbij de code ook daadwerkelijk "geport" moet worden van OS 1 naar OS 2

[NoTimeRemains]

Na alle Playstation gehad te hebben is dit het einde voor mij Ik ben tijdens de jaren al eens al mijn account incl. games kwijtgeraakt door een hack (via mijn account was voor honderden euro's aan FIFA punten gekocht, terwijl ik nog nooit een FIFA gespeeld had).

Sowieso zijn er als je ook nog een PC gamer bent amper games voor de PS5 die dat ding het waard maken.

[TheDeeGee]

Steam is ook digitaal, alleen heb je daar vaker sales.

[Malistix1985]

En gratis online, gratis cloud saves, andere winkels je kan zelf een pc maken of een handheld kopen je zit niet vast aan 1 leverancier. Je kunt controllers en andere randapparatuur allemaal gebruiken en upgraden is meestal makkelijker.

Workshops… mods….

het grootste voordeel van consoles is/was fysieke media en ownership in mijn mening… de voordelen van pc zijn natuurlijk groot als het over digital gaat

[Bulls]

En family sharing

[TheVMaster]

Consoles doen toch ook gewoon family sharing? Althans, met Xbox is het (beperkt) mogelijk.

[Bulls]

Ja klopt maar enkel op hetzelfde systeem. Niet op meerdere consoles in je kring.

[TheVMaster]

In een beperkte mate wel hoor. Als ik een game koop, dan kan m'n vrouw die op haar console gewoon spelen. Je moet dan haar console MIJN Home xbox maken. Maar voor de rest heb je gelijk, heb je meer dan 2 consoles in huis dan kan het weer niet (geloof ik).

[Bulls]

Oh ja zoiets kan ook op de PlayStation, met een hoofd account instellen en een tweede account.

[Rossi46]

En dat je een console gewoon koopt, neerzet en kunt gaan spelen. PC gaming is wat dat betreft nog altijd ongeschikt voor heel veel mensen.

Daar had de Steam Machine nog wel wat voor kunnen betekenen overigens, maar ja, die prijs...

[Malistix1985]

Als prijs het enige bezwaar is moet je erg kijken naar hoeveel spellen je koopt en of je online speelt want met het grote verschil in kosten en services kan het erg misleidend zijn. Ja de initiële aanschaf van een console is lager maar de kosten kunnen snel oplopen.

Fysieke games zijn een stuk goedkoper dan digitale op consoles en de prijzen van de console zelf gaan ook flink omhoog de afgelopen jaren…

[Polderviking]

Ja de initiële aanschaf van een console is lager maar de kosten kunnen snel oplopen.

Die 70 euro die je per jaar voor multiplayer aan Sony moet betalen tikt ook weer niet zo hard aan, en je krijgt daar meer dan alleen online toegang voor terug zoals gratis games en specifieke kortingen op aankopen.

Op games kopen zou je het wel kunnen inlopen omdat je er moeilijk omheen kan dat games op de PC vaak goedkoper zijn, maar dan moet je ook wel een stevig volume games kopen.
En niet nieuw want het verschil zit toch wel vooral in wanneer Valve op Steam gaat zitten stunten met games die al even uit zijn in dingen als Summer Sales o.i.d.

Verder, in het PC landschap moet je als je het goedkoop wil houden er ook echt wel een punt van maken het goedkoop te houden.
In de praktijk gaat het bij PC gaming om superioriteit op fronten als framerate en grafisch geweld en zit je om de haverklap aan nieuwe randapparatuur en hardware.

[Xfade]

Wel jammer dat ik mijn game niet meer kan verkopen.

[Earth_Apple]

En je hebt op de PC concurrentie, er is meer op de markt dan alleen Steam. Elke game maker is vrij om zijn game op zijn eigen manier uit te brengen, niemand verplicht je om Steam of Epic te gebruiken. Bij de consoles moet je verplicht langs Sony of Microsoft.

[Aetje]

En je kunt Steam meer vertrouwen wat betreft het intrekken/verwijderen van al aangeschafte games...

[debom]

Ik snap het enigszins wel, maar in mijn ogen is dit alleen rechtvaardig als

1) Digitale games te verkopen zijn middels een overdracht token oid
2) Games te downloaden blijven of een lokale kopie opgeslagen kan worden als servers gesloten worden, incl alle DLC, skins, e.d.
3) Games ten alle tijden speelbaar blijven.

[er0mess]

4) Een betere ‘return policy’. Dat ik me geld terug kan krijgen als ik een game minder dan 2 uur heb gespeeld en het niks aan vind.
5)Dat er (meer) keuze komt aan digital stores zodat Sony geen monopolie heeft en we geen €80,- hoeven te betalen voor games van 2/3/4/5 jaar oud. (Bv God of war Ragnarok uit 2022 staat nu te koop voor 80.- (net als vele andere playstation studios games) (en ja ik weet dat ze af en toe in de aanbieding zijn maar zelfs dan is de prijs kunstmatig overdreven hoog)

[Reactie gewijzigd door er0mess op 3 juli 2026 16:45]

[geert1]

Aan die voorwaarden gaat helaas totaal niet voldaan worden. Er is niks op het gebied van digitale tweedehands markten voor games, ook niet op pc, en games kunnen absoluut onspeelbaar worden wanneer de platformaanbieder of game-uitgever het wil. Echt eigendom bestaat niet voor digitale games, want die zijn "slechts een licentie" en dat maakt het juridisch mogelijk dat we zo weinig rechten hebben hieromtrent.

Wat je noemt is technisch prima mogelijk en zou heel goed zijn voor ons als consumenten. Maar daar gaat Sony niet vanuit; winstmaximalisatie zegt dat deze opties niet moeten bestaan en dus komen ze er niet. Toezichthouders hebben dit ook niet zo hoog zitten, anders was er decennia geleden al ingegrepen op de pc-gamesmarkt en dat is nooit gebeurd. Stop Killing Games heeft ook niet tot wetgeving geleid, behalve in Californië geloof ik. En niet genoeg gamers hebben zich effectief verzet tegen het verlies van tweedehands handel en dergelijke, dus de strijd is gestreden.

Redelijkheid richting de consument is niet nodig als er maar weinig concurrentie bestaat, en/of als al die concurrenten dezelfde beperkingen nastreven. Dan zijn de klanten wel eventjes boos, maar ze kunnen eigenlijk niet onder de nieuwe logica uit. Dat zien we steeds vaker. Digitale games kunnen doorverkopen zou theoretisch doodnormaal moeten zijn, zoals andere producten, maar is dat niet.

Het is eigenlijk een wonder dat de consolemarkt nog zo lang tweedehands games heeft gehad want dit wil de industrie al veel langer onmogelijk maken. En dit keer lijkt het er niet op dat er nog teruggekrabbeld gaat worden.

Ik koop waarschijnlijk nog een paar fysieke games voor PS5, zolang het nog kan. Een PS6 zal er niet komen want als alles zo wordt dichtgetimmerd kan ik het net zo goed bij alleen pc houden.

[debom]

Ik begreep dat ondanks de wet in de EU is gesneuveld, SKG nu wel met makers van de Digital Fairness Act gaat meedenken in hoe dit dan in de act kan worden opgenomen.

[Rossi46]

Ik snap dat rechtvaardigheidsverhaal nooit zo... Sony doet toch niets wat verboden is? Sterker nog, consoles zijn de laatste die nog op grote schaal gebruik maken van discs als gegevensdrager. Alle andere markten zijn daar allang mee gestopt (en ja, LP en DVD bestaat nog, maar dat is niche).

[DarkSunshine]

Ze doen hun best, maar ik koop geen PlayStation/Sony-producten meer. Het hele internet lijkt momenteel tegen hen te zijn, dus ik ben benieuwd hoe dit zich gaat ontwikkelen. Wie gaat er nou een PlayStation van €1.000 kopen en €80+ betalen voor digitale games die op elk moment kunnen worden afgenomen, of verdwijnen als je account wordt verbannen?

[Palindrome]

genoeg mensen, kijk maar naar steam gebruikers.

[Tri Force]

Steam en PSN store kun je niet vergelijken want Steam ondersteunt spellen zoals Half Life Save 80% on Half-Life on Steam van 1998 terwijl Sony de PS3 van 2006 tot 2013 al niet meer ondersteund en Steam is als PC platform ook veel meer open terwijl PS een gesloten platform is en op Steam kun je ook een refund aanvragen terwijl Sony daar moeilijk over doet of zelfs niet eens mogelijk maakt.

Ik heb geen moeite met digitaal content kopen want mijn Steam bibliotheek heeft tientallen digitale spellen en ook mijn XB bibliotheek heeft een honderdtal digitale spellen maar MS en Steam hebben een totaal ander beleid en ondersteuning dan Sony.. het is niet de eerste keer dat Sony gekochte content verwijderd van anime (Funimation) en films en muziek tot spellen en het zal ook niet de laatste keer zijn.

[Palindrome]

Je kan het wel vergelijken. Beiden zijn digital only stores. Ik betwijfel ook over het gross van de gebruikers echt waarde hecht aan verkoop en ondersteuning van games uit de vorige eeuw.

Ik snap dat op dit moment Steam de beter digital only stores is maar dat de meeste gebruikers echt waarde hechten aan fysieke koop van games is volgens mij niet aan de order. Overigens is een fysieke disk ook geen garantie dat je de game altijd kan blijven spelen. Genoeg voorbeelden van games met online componenten of zelfs verplichtingen waar de servers van offline worden gehaald.

[Reactie gewijzigd door Palindrome op 4 juli 2026 15:24]

[Tri Force]

Inderdaad garantie is moeilijk en zelfs als er garantie is dan zijn er uitzonderingen maar het ene heeft een hogere risico factor dan het andere zoals met Sony is er een hogere kans dat hun geen retour accepteren van digitale media maar zelf wel media verwijderen dan Steam en Sony hun digitale prijzen zijn hoger dan die van Steam en Sony houdt verkoopcijfers achter terwijl Steam daar duidelijk in is.

Ik scoor de kans van spijt met digitaal investeren in de PSN store een 80% terwijl Steam een score van 20% spijt krijgt en de meeste PC spelers kiezen juist voor PC om controle te houden op hun eigendom zelfs als een platform sluit dan kan het spel via een andere launcher gespeeld worden maar hoe moet dat met een PS bibliotheek ?

De meeste PS spelers zullen zeggen dat exclusiviteit de kracht is van PS maar gezien de kosten van ontwikkeling en het ontslag in de industrie lijkt het mij meer een zwakte voor een gezond platform terwijl fysieke media juist de kracht van PS is tenminste wel voor mij gaat Sony ook dat verwijderen dus wie weet wat er met PS gaat gebeuren het komend jaar maar Steam zal er eerder voordeel mee halen.

[Pendora]

Wel netjes van Sony om niet iedereen "gewoon" te ontslaan. Jammer voor mensen die liever een disk hadden.

[ErikT738]

Ik weet niet hoe het arbeidsrecht is in Oostenrijk. Wellicht was dit gewoon de makkelijkste of goedkoopste optie.

[BRAINLESS01]

Als je de fabriek in eigendom hebt is de fabriek sluiten zelden de goedkoopste optie. Dan schrijf je in 1 klap de hele fabriek af terwijl er nooit meer inkomsten uit komen. Op deze manier kan de fabriek geld blijven opleveren, zelfs de nieuwe fabriek €0 winst maakt kost het je niks. Een lege fabriek kost ook geld. Logisch dat Sony probeert om een nieuwe markt aan te boren.

[sdziscool]

tsja gewoon het eind van een tijdperk, begrijpelijk maar jammer. Hadden we maar met zijn allen Minidiscs moeten kopen

[debom]

Ik gebruik thuis nog steeds minidisc.

[uiltje]

Knap dat ie het nog doet, ik heb tig filmpjes op youtube met slechte minidiscspelers gezien.

[debom]

Ik heb de mijne al een keer moeten repareren (rubbers waren op). Maar anderzijds draait mijn MXD-D40 nog elke dag zijn rondje. Voor onderweg heb ik de MZ-R70. Geen afleiding. Gewoon muziek.

[Rctworld]

Nu heb ik geen context wat ze op piek produceerden. Maar 600 000 schijven per dag klinkt toch nog als goede business.

Ben benieuwd wat ze gaan doen als ze net zo'n backlash krijgen als XBOX met de originele ONE.

Op zich snap ik wel dat het fysieke medium hoogstens tijdens installatie gebruikt wordt. Maar de uitwisselbaarheid en doorverkoop (wat ik beide in de praktijk niet of nauwelijks doe) + feit dat je kunt kiezen waar je iets kunt kopen met concurrentie (wat ik wel doe) blijft toch wel een belangrijke driver om tot nu toe alles op disc te kopen voor de PS5/PS5 Pro.

[jumbos7]

Als ze dachten dat ze hier financieel niet beter van zouden worden zou Sony dit nooit gedaan hebben. Sony verwacht natuurlijk dat in de plaats van die 600.000 schijven meer dan genoeg extra digitale aankopen tegenover staan, maar dan zonder de extra productie kosten voor het schijfje en verpakking of de gemiste verkopen wanneer het fysieke game later op de tweedehands markt terecht komt. Ze weten ook dat het laagdrempeliger is om een fysieke game aan iemand persoonlijk uit te lenen dan de online uitleenmogelijkheden die Sony de gamers gunt en die altijd ingetrokken kan worden.

[Reactie gewijzigd door jumbos7 op 4 juli 2026 12:18]

[Rossi46]

Zolang je niets weet van de productiekosten daarvan en de opbrengste, zegt dat ene getal vrij weinig. En wellicht dat de business voor autolampen wel veel luctratiever is.

[Menesis]

Aan de andere kant: ik kocht ooit GTA Vice City voor PS2. Die stond verticaal en maakte krassen op de disc.

Dat spel heb ik nooit meer kunnen spelen en de klantenservice deed er ook niks mee.

[sjemma]

Als je dat graag wil kan je al je games al online kopen. Maar als die 6 jaar oude remaster voor 60 euro in de playstore staat heb je nu nog de keuze om hem voor 10 euro van marktplaats te halen. Waarschijnlijk kost ie nieuw bij de Mediamarkt zelfs nog maar 30 euro. Als er straks helemaal geen alternatief is om een betere prijs te krijgen zal de playstore alleen nog maar duurder worden. Ik ga echt niet zo'n ding kopen als ik weet dat ik dan nooit meer een game tegen een redelijke prijs kan kopen.