AI maakt euv-machines nóg belangrijker en dat is goed nieuws voor ASML

Artikel

ASML beleeft gouden tijden. De Veldhovense chipmachinemaker draait recordjaar na recordjaar en ook 2025 was geen uitzondering daarop. De reden: euv-lithografie. ASML is het enige bedrijf ter wereld dat euv-machines kan maken. Precies die machines zijn onmisbaar geworden bij het produceren van moderne chips. De stijgende lijn slaat voorlopig nog niet om: de volgende euv-generatie staat al voor de deur en ook na 2030 is er nog werk aan de winkel.

De jaarcijfers van ASML en ontslagen in Nederland

ASML presenteerde afgelopen woensdag zijn financiële cijfers voor 2025. Die waren onverminderd goed: het bedrijf boekte weer een recordomzet van ruim 30 miljard euro, zoals de afgelopen jaren wel vaker gebeurde. Sinds 2020 zag het bedrijf zijn omzet ruimschoots verdubbelen en groeide het uit tot het grootste (tech)bedrijf van Europa.

Toch kondigde de fabrikant woensdag ook een flinke ontslagronde aan. Die stap is volgens ASML genomen na feedback van medewerkers, klanten en leveranciers. Engineers zouden meer tijd willen besteden aan het ontwikkelen van producten, 'zonder dat ze belemmerd worden door trage werkstromen'.

De ontslagronde valt daarom vooral bij de 4500 medewerkers met een leidinggevende functie binnen de 'development & engineering'-organisatie van ASML. Een deel van hen kan als engineer aan de slag; de overige banen komen te vervallen. Het verminderde management moet ervoor zorgen dat ASML weer 'agile' wordt. In totaal gaan zo'n 1700 banen verloren, voornamelijk in Nederland.

ASML groeit gestaag door, vooral door euv

2025 was een goed jaar voor ASML, zo vertelden ceo Christophe Fouquet en cfo Roger Dassen op woensdag aan journalisten. Het bedrijf draaide een omzet van een kleine 32,7 miljard euro, waarvan zo'n 24,5 miljard afkomstig uit de verkoop van chipmachines. De rest komt bijvoorbeeld uit onderhoud en upgrades van bestaande machines.

De reden voor die goede cijfers zal de tweakers onder ons niet verbazen: euv-lithografie, de basis van de cruciale chipmachines die ASML als enige ter wereld kan maken. Die machines worden gebruikt voor vrijwel alle moderne chips: als je een recente smartphone of pc hebt, is daaraan vrijwel zeker een euv-machine van ASML te pas gekomen. Het is dan ook euv dat van ASML een onmisbare schakel in de chipindustrie heeft gemaakt.

De hoge vraag naar euv-machines is, wellicht niet onverwacht, voor een groot deel afkomstig uit de AI-markt. Bedrijven als Nvidia en AMD bakken hun AI-chips met steeds ingewikkeldere productieprocessen, waarbij euv-lithografie onmisbaar is. Bovendien gebruiken die chips ook steeds meer wafers: ze bestaan vaak uit meerdere soorten producten, van cpu's en gpu's tot geheugen en meer. Nvidia's Blackwell-systemen, die bestaan uit 72 gpu's en 36 processors, gebruiken bijvoorbeeld 2,5 wafers aan chips. Bij Nvidia's aanstaande Rubin-platform loopt dat op naar 10 wafers, zegt ceo Christophe Fouquet.

AI-chips vergen steeds meer geavanceerde wafers. Bron: ASML

Chipbakkers als TSMC investeren daarom flink in nieuwe productietechnieken. 3nm is inmiddels aardig volwassen en 2nm staat alweer voor de deur; euv wordt daarbij steeds meer ingezet. Bij introductie werd euv nog gebruikt voor hooguit vier chiplaagjes. Inmiddels zijn we de twintig gepasseerd. "De litho-intensiteit neemt toe", zegt ook Fouquet. "We zien dat het aantal euv-lagen bij onze belangrijkste klanten toeneemt."

Dat momentum wordt ook in de komende jaren doorgezet. Het bedrijf verwacht volgend jaar een nog hogere omzet en die groei zal voor een groot deel afkomstig zijn uit de verkoop van euv-machines. Het gaat daarbij vooral om de verkoop van zogeheten low-NA-euv-machines, antwoordt cfo Roger Dassen op vragen van Tweakers. Dat is het type euv-machine dat in 2017 voor volumeproductie werd geïntroduceerd en sindsdien is doorontwikkeld om nauwkeuriger en sneller te produceren.

Benieuwd hoe chips worden gemaakt?

Chipproductie is behoorlijk complex. Om dat wat behapbaarder te maken, publiceerden we eerder een aantal artikelen waarin we stap voor stap uitleggen hoe een chip wordt gemaakt, van zand tot processor. We schreven ook artikelen die specifiek ingaan op de machines van ASML. Je vindt ze hieronder:

• Hoe maak je een chip?

• Hoe werken de machines van ASML?

De vraag naar euv groeit sterk door AI. Bron: ASML

High-NA wordt in de komende jaren naar de praktijk gebracht

Tegelijkertijd staat de opvolger al voor de deur: high-NA. Die machines gebruiken een nieuwe optiek, wat voornamelijk betekent dat ze scherpere en kleinere patroontjes kunnen tekenen dan hun voorgangers: betere chips, dus. Vorig jaar al leverde ASML de eerste high-NA-machines die geschikt zijn voor grootschalige productie: de TwinScan EXE:5200B. Een grote mijlpaal, zo erkende Fouquet ook tijdens een persconferentie op woensdag.

Dit jaar wordt nog vooral gericht op ondersteuning: ASML staat dit jaar klanten bij om high-NA in hun productieprocessen te implementeren en eventuele kinderziektes te verhelpen. Denk aan zaken als het verbeteren van de availability: de hoeveelheid tijd die de machines probleemloos draaien. Het doel is meer dan 90 procent; dat is nog niet gehaald.

Tegen 2027 of 2028 moeten de eerste high-NA-producten van de lopende band rollen. Intel gaat high-NA-euv als eerste chipmaker inzetten voor zijn 1,4nm-procedé: Intel 14A (als dat niet wordt geschrapt). Ook TSMC, Samsung en geheugenmakers Micron en SK hynix hebben high-NA-machines gekocht, hoewel ze het gebruik daarvan nog niet op hun roadmap hebben gezet.

Er zijn inmiddels acht high-NA-machines geleverd, waarvan zes daadwerkelijk up and running. Daar zullen er in 2026 ongetwijfeld meer bij komen, hoewel de chipmachinemaker niet zegt hoeveel machines hij komende jaar verwacht te leveren.

Een TwinScan EXE:5200B. Bron: ASML

Hyper-NA en het common platform

Met high-NA kunnen chipmakers voorlopig nog even vooruit, maar de komst van een opvolger is nog niet in beton gegoten. Hyper-NA, zoals de eventuele volgende generatie gaat heten, zou de voordelen van high-NA nog verder oprekken door nóg kleinere lijntjes en daarmee snellere chips te printen. Toch heeft ASML nog niet definitief besloten of hyper-NA er gaat komen. Volgens Fouquet is het vooralsnog moeilijk om te zeggen of er in de toekomst behoefte is aan zo'n geavanceerde maar dure chipmachine.

Die beslissing is ook nog niet nodig, vervolgt de topman na vragen van Tweakers. Het bedrijf legt de fundamenten voor een eventuele overstap, zonder meteen een knoop door te hakken. Die basis ligt in het common platform, dat begin volgend decennium moet verschijnen.

In de praktijk is het een gedeeld platform waarvan alle euv-machines gebruik zouden maken. Ze krijgen een aantal van dezelfde onderdelen en worden verpakt in een modulair frame. Dat frame kan low-NA-optiek bevatten, maar kan ook worden uitgebreid om ruimte te maken voor high-NA en eventueel ook hyper-NA. Het gebruik van zo'n gedeeld platform is kostenefficiënt en levert de nodige flexibiliteit op rondom de introductie van hyper-NA, vertelt Fouquet. "Dat zouden we morgen kunnen besluiten, maar dat is gewoon niet nodig."

ASML's common platform moet euv-machines 'modulair' maken. Bron: ASML

Meer licht en snellere productie

Bovendien moet het aanstaande platform de nodige andere verbeteringen met zich meebrengen, los van een eventuele hyper-NA-upgrade. Zo wordt het fors productiever: ASML wil dat het meer dan 400 wafers per uur kan verwerken. Toen euv net op de markt was, waren dat eerder 125 wafers per uur; inmiddels is het al uitgegroeid naar 220.

Het ophogen van de productiviteit, zoals de productiesnelheid ook wel wordt genoemd, kent meerdere uitdagingen. Een van de belangrijkste draait om de lichtbron. Lithografiemachines gebruiken licht om zéér kleine lijntjes te tekenen. Die lijntjes vormen laagje voor laagje een complete chip, zoals je die vindt in een smartphone of AI-datacenter.

Hoe meer licht, hoe sneller dat gebeurt. Het euv-licht in de machines van ASML wordt opgewekt door vliegende tindruppeltjes te beschieten met lasers. Hoe meer kapotgeschoten druppeltjes, hoe hoger het vermogen. Bij introductie werden iedere seconde 50.000 tindruppeltjes beschoten. ASML wil dat op termijn verhogen naar 100.000, wat onlangs al is gedemonstreerd in het lab.

Kortom: er zit voorlopig nog voldoende rek in euv, zelfs al is de komst van een derde generatie nog niet helemaal zeker. Met de uitrol van high-NA en de plannen voor een modulair platform is de technische roadmap voor het komende decennium in ieder geval uitgestippeld. Het is nu aan het Veldhovense bedrijf om die beloftes waar te maken.

_{Redactie: Daan van Monsjou • Eindredactie: Marger Verschuur}

ASML wil op termijn meer dan 1000W aan euv-licht kunnen opwekken. Bron: ASML

Reacties (78)

[logisch]

Wat ik vaak onderbelicht vind in de berichtgeving over ASML, EUV en AI is het belang van energie-efficientie. Mijn kennis over het onderwerp is vrij beperkt, maar volgens mij geldt: hoe kleiner de componenten op de chips, hoe minder energie er nodig voor dezelfde rekenkracht. Overal ter wereld lopen AI bedrijven aan tegen capaciteitsproblemen op het energienet, dus wordt het (lijkt mij) nog belangrijker dat GPU's van Nvidea bijvoorbeeld gemaakt zijn met het kleinst mogelijke productieprocedé, wat de vraag naar de nieuwste generatie machines van ASML nog verder zou moeten opjagen. Of mis ik iets en valt de winst op dat gebied wel mee?

Het lijkt me ook dat de gemiddelde use-case van chips gemaakt met behulp van ASML machines verandert; waar pre-AI een significant deel in smartphones, laptops, PC's zat, waarvoor geldt dat energie-efficientie erg belangrijk is maar in relatief beperkte mate bijdraagt aan cost of ownership (consumentengebruik en draait maar af en toe op full load), zijn de GPUs van AI-bedrijven vrijwel constant onder full load en daarmee zijn de energiekosten een heel belangrijk deel van de cost of ownership. Wederom, mijn inschatting dus hoor graag of ik mis zit.

[Reactie gewijzigd door logisch op 30 januari 2026 09:50]

[YopY]

Het probleem is een variant op Parkinson's Law: in dit geval gaat de vraag mee met de capaciteit.

In het geval van compute: als machines niks te doen hebben, gaat de "spot price" omlaag totdat de hoogste bieder dit opkoopt, bijvoorbeeld om crypto rekensommen te gaan doen of in dit geval AI modellen te trainen.

Zo ook met electriciteit, als een datacenter meer kan doen met de stroom die ze krijgen, zullen ze eerder meer hardware toevoegen dan minder stroom afnemen. En ook, als we bijvoorbeeld meer energie genereren dan we verbruiken gaat de prijs omlaag, en dan komt er door marktwerking vanzelf een gebruiker daarvoor waardoor we nooit echt een overschot hebben. Op lange termijn tenminste, nu hebben we in de zomer soms een overschot waardoor de prijs negatief wordt, maar er zijn genoeg investeerders die bijv. batterijparken willen bouwen of waterstof willen genereren.

[BadRespawn]

Als dezelfde rekencapaciteit zou worden gerealiseerd met vorige generaties (grotere componenten) dan zou dat nog meer energie vergen dan nu het geval is.

Maar kleiner procedé icm meer transistors per chip en hogere klok, resulteert alsnog in meer energieverbruik. En veruit het grootste deel vd toename van energieverbruik in de data-industrie wordt veroorzaakt door de enorme groei van AI datacenters. Dat neemt zo snel toe dat inmiddels de vraag naar energie het aanbod overstijgt en bvb Musk het nodig vindt om zelf (niet helemaal legaal) een kleine energiecentrale naast z'n AI datacenter te bouwen.

YouTube: We Went to the Town Elon Musk Is Poisoning

Elon Musk’s AI Data Center Faces Lawsuit Over Air Pollution Complaints

https://www.newsweek.com/elon-musks-ai-data-center-faces-lawsuit-over-air-pollution-complaints-2087032

Oftewel de energie-efficientie van een kleiner fabricage process lost het probleem met energie niet op.

[Reactie gewijzigd door BadRespawn op 30 januari 2026 18:02]

[tedades]

Je kunt kiezen om een chip kleiner en zuiniger te maken, of je stopt er juist meer functionaliteit in en laat hem sneller lopen. Auto's zijn ook veel zuiniger geworden maar die extra capaciteit is bijvoorbeeld naar de (nu standaard) airco gegaan waardoor je grotere fancy auto vaak evenveel verbruikt als een kleine oudere auto.

Servers zijn vaak snel en robuust, niet zozeer zuinig. Ze kunnen zo'n chip mogelijk een stuk zuiniger maken maar zolang bedrijven 'het meeste' willen in plaats van 'de zuinigste' zullen die chips nooit echt zuinig worden.

[Skinnyice]

Hebben we met ASML niet ongekend veel macht, waar we wellicht veel meer gebruik van kunnen maken? Heel de wereld is afhankelijk van hun machines. En voor zover ik weet lopen zij jaren voor op wie dan ook.

[E!Ma0RB7]

Ik denk eerder dat wij een speelbal zijn in plaats van de echte machthebbers. Probleem is dat wij "alleen" maar ASML hebben. Je merkt dat bijvoorbeeld de VS-en en China's ons land enorm onder druk kunnen zetten, als ASML niet hun koers vaart.

Daarnaast vind ik in termen van macht denken vanuit ideologische gedachte ongewenst. Die machtspolitiek van de laatste jaren vind ik geen verbetering.

Het is gewoon supervet dat ASML zo iets gaafs in handen heeft. Laten we vooral de techniek vieren en wegblijven bij de politieke meerwaarde.

[Sissors]

Het is gewoon supervet dat ASML zo iets gaafs in handen heeft. Laten we vooral de techniek vieren en wegblijven bij de politieke meerwaarde.

En op die manier blijf je natuurlijk een speelbal op het internationale toneel. Als je weigert als land / continent je eigen sterke punten te gebruiken, en de ander dat wel gewoon doet.

Nu is het wel een ding dat we alleen ASML hebben. De VS heeft een hele serie bedrijven waar wij afhankelijk van zijn. En ASML is natuurlijk ook weer wat afhankelijk van de VS. Daarnaast is het een ding dat de impact van ASML een lange termijn impact is. Als we morgen tegen de VS zeggen dat vanwege hun gedrag ze geen ASML machines meer krijgen, dan duurt het een jaar ofzo voor ze daar veel van merken. Als ze dan overmorgen tegen ons zeggen dat wij niks meer krijgen van Intel, Nvidia, AMD, etc, dan merken we dat veel sneller. Zeggen ze ook dat Amazon, Microsoft, etc de stekker eruit trekken, dan ligt letterlijk in minuten ons land plat.

[jovinkus]

Let wel dat ASML ook locaties in de VS hebben, waaronder Cymer welke veel te maken hebben met het de lichtbron van de DUV machines. Dus zeggen wij nee, dan krijg je waarschijnlijk een net zo harde deksel terug op je neus.

[magnifor]

Alleen als ASML wegvalt hier dan heeft het geen grote impact op de NL economie. Ja je gaat het merken maar het is niet dat de gehele economie instort. Echter haal je de big tech weg uit de VS (want geen nieuwe chips voor intel, amd, nvidia, google etc) stort de gele Amerikaanse economie in want zonder de big tech stelt de Amerikaanse economie weinig voor.

[koraks]

de lichtbron van de DUV machines.

Ik zie een aantal keren de afkorthing "DUV" terugkomen in een context waar het toch écht gaat over EUV. DUV = in praktijk voor litho 193nm (d.w.z. voor enigszins moderne systemen, incl. immersie). EUV = 13.5nm (op dit moment). Da's echt heel andere koek. DUV voor litho is er al sinds pakweg 30 jaar (na iLine). EUV is relatief nieuw, althans op de markt. De lichtbron is fundamenteel anders; voor DUV gebruik je doorgaans een excimer laser (ArF voor 193nm), voor 13.5nm hebben ze dat gedrocht van een concept bedacht met die tindruppels die beschoten worden en dan een breed spectrum aan EM zooi uitstoten, waar je dan dat hele kleine beetje uit moet filteren wat je wilt hebben. Heel andere koek in termen van complexiteit en efficiëntie.

[Reactie gewijzigd door koraks op 30 januari 2026 17:59]

[jovinkus]

Ja dat klopt?

Degene waar ik op reageerde had het over Amerika en dat wij druk kunnen uitoefenen op hen. Maar aangezien Cymer een belangrijk onderdeel is van ASML in het algemeen (waarbij dus DUV relevant is door er gewoon te zijn), hebben wij niet zomaar een troef in onze handen. Er zullen nog genoeg andere locaties van ASML in amerika relevant zijn in de EUV sector zoals mogelijk Wilton, maar daar heb ik te weinig contact mee om daar iets over te kunnen zeggen.

[EvaluationCopy]

Als ASML hun leger mechanics thuishoudt, dat de wereld over reist om de machines aan de gang te houden, dan valt de complexe-chips industrie in de VS niet direct stil. Er is echter wel continu onderhoud nodig, onderdelen, software-updates etc... Als de complexe onderdelen niet meer worden geleverd valt de boel stil. Het kost maintenance om de yields en availability hoog te houden. Als beide terugvallen topt onder een bepaald niveau dan kan de marge op de productie al snel negatief worden.

https://www.marketscreener.com/quote/stock/ASML-HOLDING-N-V-12002973/news/Why-maintaining-ASML-equipment-is-the-new-front-in-US-China-chip-war-46363791/

[Janpietertje89]

Sterker nog, volgensmij kan ASML z'n machines bijna per direct stil leggen mochten ze dat willen. Volgensmij zit daar een leger aan beveiligingen in om oneigenlijk gebruik te voorkomen.

[Mathi159]

Dan plegen we een belletje naar China om hun cpus te halen. Dan staat de VS weer op de achterpoten te mekkeren.

Het ligt uiteindelijk in die balans om iedereen in het gareel te houden

[Sissors]

Dan zijn we afhankelijk van China, joepie. En China cpus? Welke zijn dat? Na de Amerikaanse bedrijven krijg je eerst nog mediatek.

[jumbos7]

Ook wanneer we niet zo afhankelijk van Amazon en Microsoft voor de cloud waren of Intel, Nvidia en AMD voor de chips blijven we kwetsbaar. Toegang tot de Amerikaanse markt is voor Europa en Nederland als handelsland belangrijker dan de toegang tot de Europese markt is voor de Amerikanen. ASML biedt de VS wel iets unieks en essentieels maar dat speelt nog een andere kwestie waar de VS dominant is ten opzichte van Europa. Namelijk hun militaire macht, waar we sinds het einde van de 2e wereldoorlog op leunen voor onze veiligheid. Ze kunnen niet alleen weigeren om ons nog militair bij te staan, maar ook een stap verder gaan en ons actief met de militaire macht bedreigen. De dreiging daarvan hebben we al in het klein gezien in Groenland, dat is met een sisser afgelopen nadat Trump ongetwijfeld weer een hoop toezeggingen is gedaan.

ASML is in feite niet meer dan een andere "Groenland", een strategisch belangrijke entiteit die we niet kunnen beschermen als de VS en later misschien China zich roert. Eerder heeft Trump's voorganger al geeist dat ASML geen euv-machines aan China levert en Nederland heeft ingestemd. Dat zal voorlopig blijven gebeuren want de gevolgen van niet meewerken zijn niet te overzien, en dat weet men in Nederland en Europa.

[Nas T]

[...]

... Als we morgen tegen de VS zeggen dat vanwege hun gedrag ze geen ASML machines meer krijgen, dan duurt het een jaar ofzo voor ze daar veel van merken. Als ze dan overmorgen tegen ons zeggen dat wij niks meer krijgen van Intel, Nvidia, AMD, etc, dan merken we dat veel sneller. Zeggen ze ook dat Amazon, Microsoft, etc de stekker eruit trekken, dan ligt letterlijk in minuten ons land plat.

De omgekeerde impact is ook van toepassing bij ASML: als er geen machines geleverd worden, duurt het misschien maanden voordat Amerikaanse consumenten de effecten voelen. Maar als na een periode er wél weer machines geleverd worden, duurt het ook weer maanden voordat de Amerikaanse consument er weer van profiteert.

Ik zou ook geen speelbal willen zijn van politiek, maar hoe zou je willen dat politieke geschillen geslecht mogen worden, zonder aan de export te tornen? De import heeft ook impact, namelijk.
En liever dat er met handelsmaatregelen politiek bedreven wordt, dan met iets als een leger.
En uiteindelijk is de internationale vraag naar chips niet kleiner, dus zwart-wit gezien kan je ook stellen dat als je niet aan China verkoopt, het wel aan Korea of Taiwan verkoopt. Dus in hoeverre heeft ASML negatieve impact van deze beslissing?

[Nas T]

Ik vind het ook verwerpelijk, dat techniek als machtsmiddel ingezet wordt. Maar dat is hoe de praktijk werkt, en heel eerlijk: ik zie liever een oorlog waarbij beperking van kennisexploitatie gebruikt wordt dan dat er wapens ingezet worden om mensen te doden of verwonden.

Ik heb ook veel nagedacht over het verkoopverbod van geavanceerde machines aan China.
Het is een best harde maatregel, omdat het effect flink doorwerkt.
Je kan stellen dat China militair achtergesteld wordt door de maatregel. Doordat de meest geavanceerde chips nu niet meer in China gemaakt kunnen worden, zouden ze hun militaire wapens er ook niet mee kunnen uitrusten. Of ze moeten de chips flink duurder produceren via multipatterning, maar dan wordt je militaire apparaat duurder, en/of hebben ze minder wapens.

En voor de doemdenkers: ja, dat duwt China (meer) naar het maken van een eigen EUV-machine, maar die drive was er toch al. En ze hebben een EUV nagemaakt (niet zelf verzonnen) en het duurt nog wel even voordat daar succesvol productie van af komt. Ondertussen bestaat "EUV 2.0" al: high-NA en wordt "EUV 3.0" ook ontwikkeld: hyper-NA.

Maar naast de (mogelijke) militaire impact, heeft het ook een flink effect op de hele economie, waar je de meest geavanceerde chips wil hebben. Dus het is een heftige maatregel. Maar goed, vergeet de genocide niet tegen de moslimminderheid in China ook niet. Genocide is een internationaal misdrijf.

Dus ja, ik ben ook absoluut niet blij dat ASML ingezet wordt als politiek middel. Maar ik begrijp het wel. Daarnaast is het ook zo dat de internationale vraag voor chips elders zal/kan worden geproduceerd. In andere woorden: in principe verkoopt ASML er geen machine minder om.

Dus ja, er is strijd tegen China, hoe vervelend ook. Gelukkig worden er geen mensen ingezet, maar handelsmiddelen.

Ik denk dat we wel meer hebben dan ASML. We zijn goed in geavanceerde zaken, waar veel kennis voor nodig is. Dat is ook waarom ASML EUV heeft kunnen bedenken en realiseren en China een namaak-EUV nog niet rendabel krijgt, terwijl er 75 keer zoveel mensen rondlopen.

[Reactie gewijzigd door Nas T op 30 januari 2026 08:34]

[xorpd]

Er gaan geen hypermoderne chips naar wapens. Niet nodig en veel te kwetsbaar. Denk meer in de richting van radiation-hardened embedded spul op een semigroot proces.

[zonglew00]

Ik zie juist als een wapen die we moeten gebruiken om ons zelf te verdedigen. Als trump denkt Groenland kan innemen zonder consequenties, dan moet je gewoon keihard zeggen geen machines meer naar de VS, laat de grote jongens maar naar Azië en Europa komen (of andere continenten).

dit betekent ook dat China aardig moet zijn tegen ons, als zij denken dat ze kunnen economisch ons overnemen, dan heb je goed fout.

Niet alleen moeten we een economische bazooka in huis hebben maar ook een technologische bazooka hebben. We schieten alleen als we worden bedreigd en niet om iemand te chanteren.

Geen asml betekent we gaan 20 jaar terug in de tijd. We moeten onze positie beter versterken en vooral behouden. Voordat je weet zijn we schoothondjes van trump (of een ander idioot). Zij kunnen niet zonder ons maar ook wij kunnen niet zonder hen. Zolang dit blijft durft niemand een oorlog verklaren tegen ons. Want als dit gebeurd iedereen zal het meteen merken.

Dit is ook de reden waarom Taiwan nog steeds bestaat, als tsmc stil valt de hele wereld zal in paniek raken. Ook zij gebruiken zij tsmc als een politiek wapen. Ondertussen hebben foxcon en tsmc genoeg fabrieken staan in China.

[Nas T]

ASML kan ook niet zonder de VS. Cruciale delen van de machine worden daar gemaakt. En die delen kun je niet laten leveren door een andere leverancier. Ik snap waar je heen wil, en we zullen ook tegen de VS economisch ten strijde trekken (door invoerheffingen bijvoorbeeld), maar niet alles lukt zomaar.

[polli_]

Niet alleen onderdelen ook de belangrijkste patenten staan op naam van Amerikaanse bedrijven.

[bzuidgeest]

Dat is niet realistisch. De politieke meerwaarde is gewoon een feit. Niet alleen om de eventuele directe macht, maar ook omdat het een doelwit is van iedere grootmacht op de planeet. Amerika en China zouden maar wat graag die kennis hebben. Door diefstal of anders.

En ons land is wellicht klein, maar de eu kan als grote economie best druk zetten als we de will kunnen vinden.

En we moeten opletten asml niet kwijt te raken. We kunnen nu al niet genoeg personeel voor ze vinden en ze zitten voor een stuk al in de vs.

Nee helaas zullen we echt over de politieke meerwaarde en andere viezigheid moeten denken anders staat asml straks helemaal in de vs of China of India of wat dan ook en heb je niets te vieren.

[grrfield]

Dat is een meer dan nobel standpunt, vergis je niet, maar is wars van enige realiteitszin.

[mphilipp]

Je merkt dat bijvoorbeeld de VS-en en China's ons land enorm onder druk kunnen zetten, als ASML niet hun koers vaart.

Ik denk dat je bedoelt dat die landen druk kunnen zetten op de Nederlandse overheid als men beperkende maatregelen zou opleggen aan ASML. De VS of China hebben weinig of niets te vertellen over wat ASML maakt. Sterker nog: AMSL wil graag aan iedereen hun machines verkopen, maar dat mag weer niet aan China (bepaalde machines dan).

Macht bestaat uit verschillende lagen. De 'macht' die ASML heeft is meer commerciele macht, haast een monopolie. Vergeet trouwens niet dat AMSL voor de ontwikkeling van hun wondermachines aandelen van het bedrijf heeft verkocht aan Samsung, TSMC en nog een waar ik zo snel niet op kan komen om aan geld te komen. Zij hebben dat samen bedacht omdat deze technologie hen een enorme voorsprong zou geven. Dus hebben zij miljarden gehad. Die investeerder hebben denk ik nog steeds een dikke vinger in de pap bij AMSL.

[ApexAlpha]

Daarnaast vind ik in termen van macht denken vanuit ideologische gedachte ongewenst. Die machtspolitiek van de laatste jaren vind ik geen verbetering.

Die keuze heb je niet.

Dit is alsof je tegen een overvaller zegt dat je niet meedoet aan geweld. Wat denk je dat er dan gebeurt?

Het is gewoon supervet dat ASML zo iets gaafs in handen heeft. Laten we vooral de techniek vieren en wegblijven bij de politieke meerwaarde.

100% mee eens. Als we in een droomwereld leefden stond ik recht naast je met deze mening.

Helaas leven we in de wereld die we hebben, niet in de wereld die we willen.

[PWR.]

Nou waarom hebben we machines, maar zelf geen fabrieken?

Europa heeft geen fabrieken. Je zou een Europa eerst beleid moeten voeren.

[CelisC]

ASML is groot geworden door internationale samenwerking. Het is één groot ecosysteem geworden, waarbij alle partijen van elkaar afhankelijk zijn.

Een ecosysteem kan bestaan door in balans te zijn. De politiek kan de naam van zo'n kritisch bedrijf in dat ecosysteem gebruiken om te bluffen, maar het ecosysteem daarmee verstoren gaat wereldwijde gevolgen hebben.

[xxs]

Maak je nou geen illusie alsof wij in staat zouden zijn om die macht uit te oefenen tegen de VS.

ASML gebruikt niet alleen Amerikaanse technologie in de machines maar vanuit de VS worden ook onderdelen geleverd. Stel dat wij (Nederland) zeggen we leveren niet meer aan de VS dan ontvangen ze bij ASML plotseling geen mail meer, de domeinnaam is geconfisceerd, alle internet connecties met de VS stoppen er plotseling mee etc. etc. om maar eens een aantal tegenmaatregelen te noemen. En dan worden er NUL machines gemaakt.

[bzuidgeest]

Uiteindelijk zijn de supply chains te vervangen. Kost wat moeite. Maar de hele wereld is dan heel boos op Amerika en de eigen leverancier van chips in Amerika gaan dan druk zetten op Amerika, zo niet China en die heb de macht wel. Mail voor asml kunnen we natuurlijk zo regelen, een domein naam is ook niet cruciaal. Het is niet bol.com.

Een stop is uiteindelijk schadelijker voor de vs dan voor ons.

[xxs]

De tegenmaatregelen vanuit de VS kunnen altijd groter zijn dan wat wij de VS op kunnen leggen. De (wereld)macht ligt al decennia bij de Vs en dat gaat zo ook nog wel even blijven.

[bzuidgeest]

Ik denk dat de tarieven oorlog van recent laat zien dat de macht bij China ligt. China vocht terug en Trump ging meteen achteruit om zijn economie niet te crashen. Hij moet zijn boeren nu een bail-out geven omdat China zijn Soja meteen in zuid Amerika in plaats van noord Amerika ging halen.

En vergeet niet dat de VS best nog wel wat afneemt hier. Zelfs voor hun wapenindustrie word hier geproduceerd.

De VS is in landoppervlak groter, maar net als Rusland zijn grote stukken volledig verlaten. En ik denk dat nu Trump zoveel vijanden maakt je precies kan zien hoe vlug zo een grootmacht status kan worden afgebroken. Ja ze hebben nog een groot leger, maar hun politieke invloed neemt hard af, hun economische invloed neemt hard af.

En kijk hoe snel ze reageerden toen de suggestie werd gedaan om Amerikaans schuldpapier in de uitverkoop te zetten. Denemarken en Zweden hebben hun Amerikaans schuldpapier al op de markt gegooid. Wat denk je dat er gebeurd als Europa het aan de Chinezen verkoopt Dat kost ons ook, maar het schaad de Amerikanen harder. En dan zijn er nog de landen die hun goud terug naar de EU verschepen (of elders). We hebben duidelijk best wel middelen om Amerika te schaden. Inclusief het feit dat we nieuwe handels deals hebben met india en zuid amerika. We zijn in (voor ons) rap tempo aan het diversificeren. Er is bijna niets in Amerika waar we niet zonder kunnen. Zelfs Intel en AMD hun chips kunnen vervangen worden door Arm modellen. Misschien niet zo snel, maar net zo goed functioneel.

De VS is niet zomaar machteloos, maar ik vraag mij echt af of dat volk Trump hun economie helemaal laat slopen en ze hebben daar ook geen zin in een oorlog daar. Daar is geen animo voor.

[Blokmeister]

Het gaat wel echt veel verder dan domeinnamen en mailservers. Er wordt echt Amerikaanse technologie gebruikt wat niet zonder Amerika geïmplementeerd kan worden. Die technologie is echt onmisbaar om nieuwe machines te bouwen.

[bzuidgeest]

Onzin, alles wat de Amerikanen kunnen maken, kunnen wij maken. Het duurt alleen even. Maar de natuur werkt voor beide partijen exact hetzelfde. Uiteindelijke gaan ook andere bedrijven euv machines kunnen maken. Het is alleen een kwestie van tijd.

Niets is onmisbaar

[Blokmeister]

De vraag is natuurlijk hoe ver je wil gaan. Als je tabee zegt tegen handelsakkoorden, IP-bescherming en andere verdragen, dan heb je gelijk.

[bzuidgeest]

Ik denk dat Amerika al gedag heeft gezegd tegen die dingen. Die zijn ook vaak alleen ingesteld om Amerika te beschermen.

We hebben net nieuwe handels akkoorden met India en Zuid Amerika, dus buiten sommige chips hebben we niets van Amerika nodig. En zelfs door chips kunnen vervangen worden. Door arm chips.

Ik ben er zeker van dat Amerika geheimen steelt van ASML om via de investerings tak de afhankelijkheid van ASML ongedaan te maken. Noem het paranoide, maar dat de cia een high tech investerings tak heeft is openbare kennis.

[YopY]

Uiteindelijk zijn de supply chains te vervangen.

Dat gaat twee kanten op: gegarandeerd dat China hard aan het werk is om afhankelijkheid van de VS en Europa op het gebied van chips af te bouwen, zeker nadat de VS ze effectief sancties opgelegd heeft.

[bzuidgeest]

China is dat al jaren aan het doen en worden steeds beter. Dat is echt geen geheim. Ik zou best eens een cpu van hen willen uitproberen. Maar ik vind ze daar te duur voor op Ali.

Gewoon om te zien hoe ver ze zijn.

[MennoE]

Zeker. En we gebruiken die macht ook zo vaak. Niet door te dreigen, maar impliciet door een plek aan tafel te hebben/krijgen.

[barbarbar]

In de wereldpolitiek hebben we als Nederland door historie, en ook zeker bedrijven als ASML, een macht die flink groter is dan je van een piepklein landje zou verwachten.

[Coolstart]

Hebben we met ASML niet ongekend veel macht, waar we wellicht veel meer gebruik van kunnen maken? Heel de wereld is afhankelijk van hun machines. En voor zover ik weet lopen zij jaren voor op wie dan ook.

Dat is compleet de verkeerde instelling. De Absolute macht zit hem in het feit dat we IMEC en ZEIS en ASML op een 'steenworp' van elkaar liggen. Met alle kennis die daar zit doen we VEEL te weinig. Ik leg het uit:

IMEC doet fundamenteel onderzoek voor EUV machines. EIS maakt de optiek voor EUV machines aan ASML. ASML maakt en verkoopt die EUV machines aan TSMC, Samsung Foundry, Intel, SK Hynix, Micron etc. Deze bedrijven produceren chips + geheugen voor heel de wereld. Van Nvidia tot Apple.

1 EUV machine is +- 200 miljoen euro. En TSMC kan met die zelfde machine 140–170 wafers/uur verwerken. Dat wil zeggen dat Elke EUV machine van ASML ~1 miljoen wafers/jaar (orde van grootte) kan produceren = €10 – €30 miljard aan eindproduct. €200 miljoen VS €30 miljard --> Zie jet het probleem? We missen veel meerwaarde.

Je hebt in Europa ook bedrijven die de koper voor wafers verwerken en je hebt bedrijven die de wafers zelf maken. Die worden dan verzonden naar Taiwan. Europa heeft met de ASML, imec, Zeiss-keten in de buurt een enorme geavanceerde hub die de wereld voeden om chip te maken.

Het potentieel is enorm maar zijn echter een paar issues:
- Torenhoge energieprijs. Ook kernenergie is bij ons veel te duur om rendabel te zijn. Wij kunnen dus niet anders dan ook goedkoop gas te importeren en de productie te verdelen naar de landen in Europa doe maximaal kunnen schalen op hernieuwbare energie. Denk aan Spanje (Solar) en Denemarken.
- Gebrek aan Vakmensen. Je hebt ingenieurs nodig die effectief kennis van zaken hebben om een nieuw procéde te ontwikkelen tot dat de yields hoog zijn. Daar is TSMC goed in. Ook chipdesigners moeten hun chips aanpassen zodat ze geoptimaliseerd zijn voor het chipontwerp.
- Vergunningen. Als er één continent is waar je 10 jaar kan verliezen door beroepsprocedures en bijhorende impactstudies is het Europa wel.
-Gebrek aan Kapitaal. Maria Draghi weet er alles van. Europa heeft te veel versnipperde nationale subsidies. Elk Landje zijn deel. Kleine, losse projecten. Europa is te klein georganiseerd zo'n grote industriële sprongen te maken. Wij moeten geld gaan clusteren. De Kapitaalmarkten in Europa zijn totaal versnipperd en private investeringen kunnen dat gat niet vullen. Er is nood aan groot kapitaal.

We hebben nood aan een sterk en samenhangend Europa die snel kan inspelen op geopolitieke omstandigheden. We gaan onze kapitaalmarkten moeten clusteren met een focus op 3 grote pijlers:
1. Energie (productie, transport)
2. High-tech & AI (automatisatie, communicatie, chipdesign, fundamenteel onderzoek)
3. Industrie: halfgeleiders, defensie, biotech, chemie, batterij, auto, robots

Zoals ik al zei heeft Europa heeft met de ASML, imec, Zeiss-keten een enorme geavanceerde hub met een ongelofelijk potentieel maar dan moeten we durven stemmen op partijen die inzien hoe belangrijk strategische autonomie is en hoe je dat op Europees niveau moet aanpakken.

[Reactie gewijzigd door Coolstart op 30 januari 2026 12:02]

[koraks]

Dat wil zeggen dat Elke EUV machine van ASML ~1 miljoen wafers/jaar (orde van grootte) kan produceren = €10 – €30 miljard aan eindproduct. €200 miljoen VS €30 miljard --> Zie jet het probleem? We missen veel meerwaarde.

Zo, daar zitten even een paar linke aannames in die stelling. Ik zie het probleem wel, ja.

1: Chips maken is meer dan belichten. Je hebt front-end en back-end processing, en dan nog een heel circus eromheen om te zorgen dat de juiste producten worden bedacht en uiteindelijk netjes verpakt in de juiste aantallen bij de afnemers terechtkomen. ASML is een klein radertje in dat geheel.

2: Het gros van de chips en een groot deel van de totale omzet wordt gerealiseerd op basis van relatief oude technologie; denk aan reguliere TwinScan en immersie machines, of zelfs nog ouder (PAS-generatie incl. producten van oud-concurrenten van ASML; Nikon & Canon)

3: Even de cijfers heel platslaan: uit de omzet in de halfgeleiderindustrie moet een brutowinst worden gerealiseerd en uit die winst moet je de kosten zien te dekken, waaronder (maar zeker niet uitsluitend; zie boven) kosten voor litho tools. Dus €200m tegenover €30mjrd zetten is volslagen onzinnig.

4: Wie zijn "we"? Zie ook andere reacties. Ik ken een groot bedrijf dat in Veldhoven staat en waar pakweg 40k werknemers werken, een groot deel daarvan komt uit India, Oost-Europa en andere niet-Nederlandse plekken, de aandeelhouders zijn voor het overgrote deel niet-Nederlands, het bedrijf heeft eigenlijk meer als toeval relatief kortstondig een NL CEO gehad maar zowel daarvoor als daarna een Fransman, de leveranciersketen heeft een sterk internationale footprint vooral op de high-value added modules, enz. enz. Het is ongeveer zo Nederlands als een voetbalelftal waarvan de volledige bezetting in het buitenland is gekocht.

[Coolstart]

Je begrijpt het niet en trekt alles op flessen. Ga gewoon naar de winst van nvidia kijken. We staan als EU aan de verkeerde kan van de waardeketen. Of we missen delen van de waardeketen. Al wie dat niet ziet is blind of onverschillig.

[koraks]

Ik begrijp het prima: je maakt een kunstmatige tegenstelling en dat is een drogredenering. Dat je een lans wilt breken voor een Europese halfgeleiderindustrie - prima. Maar nu presenteer je het als een keuze voor het een, ten koste van het ander. En in dat argument verkoop je een partij nonsens waar de honden geen brood van lusten.

[Bark_At_The_Cat]

Voor ASML kan overheidsbeleid dat niet in het belang van het bedrijf is ook betekenen dat het bedrijf toch vertrekt, dus het is en blijft een balanceeract.

[cold_as_ijs]

ja...... maar we hebben een enorme afhankelijkheid van de VS en China. Ook is ASML nog eens sterk afhankelijk van technologie die uit de VS komt. Dus we kunnen die macht van ASML niet zomaar inzetten zonder dat we tegen maatregelen kunnen verwachten.

[Conrado]

Ten eerste vind ik het jammer dat we zo naar een succesvol bedrijf kijken. Toen ASML nog EUV ontwikkelde - en ze het zwaar hadden - keek niemand er naar om. Nu willen 'we' (NL? Europa?) hun succes gebruiken.

Los daarvan; het allerbelangrijkste onderdeel van een EUV--machine is de lichtbron. En die wordt in de VS geproduceerd. Als je de geschiedenis van de EUV ontwikkeling bekijkt, is het gebruik va EUV in eerste instantie in Japan bedacht en daarna in Amerikaanse labs tot een prototype uitgewerkt.
Ik weet niet hoe het precies met alle patenten en zo zit, maar de VS heeft daar een vinger in.

[Atomsk]

Ja. De huidige realiteit is echter dat de VS bepaald wat wij met ASML mogen doen. Idiote situatie eigenlijk.

[rjmno1]

Behalve china dus want daar mogen ze niet leveren.bang dat ze voorop komen te lopen.

[Grouver]

In de hele AI revolutie gaat het over een tijdje niet meer om de dikte van transistoren en dus is ASML niet perse nodig. Het gaat om de hoeveelheid energie die beschikbaar is voor AI. China zit inmiddels al op 3 maal de VS aan energieproductie. Of dat China het boeit dat ze de onzuinige 7nm chips (die ze dan wel in eigen land kunnen produceren) dan moeten gebruiken, ik denk het niet. In het westen gaan we straks energie te kort hebben en hebben dan machines van ASML staan die hele energiezuinige chips kunnen maken maar welke we niet eens aan kunnen zetten.

[angushansen]

een goed punt, maar dat hoeft niet per se het geval te zijn. niet alleen stroomverbruik maar ook warmte is de vijand. zelfs al heeft china oneindig veel stroom, een chip op 7nm die hetzelfde moet presteren als een 2nm chip wordt loeiheet. als je duizenden "onzuinige" chips in een datacenter zet, smelten ze letterlijk weg of heb je een koelinstallatie nodig die groter is dan het datacenter zelf. hier draait efficiëntie dus niet enkel om de energierekening maar om de boel draaiende te houden zonder dat het ontploft

een 2nm chip is niet enkel zuiniger maar oko veel sneller. bij AI telt elke milliseconde. als china drie 7nm chips moet koppelen om de kracht van één 2nm chip te evenaren, verlies je enorm veel snelheid door de communicatie tussen die chips.

om een modern AI-model te trainen heb je tienduizenden chips nodig. als die chips 3x zo groot zijn en 3x zoveel stroom verbruiken (door verouderde techniek) moet jouw datacenter 3x zo groot zijn. dat is fysiek en logistiek extreem moeilijk op te schalen, zelfs voor china (denk aan de interconnect nachtmerrie, de energiedichtheid, kosten en productietijd, etc).

en dan heb je wet van de remmende voorsprong. stroom is weliswaar een uitdaging maar is een 'commodity' ofwel overal te koop/maken. de kennis om een chip van 2nm te maken is dat niet. het is makkelijker om hier extra kerncentrales of windparken neer te zetten dan voor china om in z'n eentje 30 jaar aan ASML-kennis in te halen.

ik ben persoonlijk niet bepaald anti-china, en ik wens ze veel success. ik vind het ergens een beetje "oneerlijk" dat zij geen euv machines mogen kopen, maar ja, zelfs als ze dat mochten, kan ASML toch niet aan die vraag voldoen...

[m_snel]

Ik denk dat u het verkeerd ziet, kleiner is meestal een stuk zuiniger en dus heb je minder energie nodig. Er komt ook minder warmte vrij dus daar bespaar je weer op koeling.

[PROximity]

Als je je afvraagt, hoe dat zit met die 50.000 tin druppeltjes per seconde? Bekijk dan onderstaande mini docu:

YouTube video Veritasium EUV uitgelegd

Hierin wordt Nederlands (historisch) vernuft, doorzettingsvermogen en lef bijzonder helder en vermakelijk uiteengezet. Aanrader!

[BezurK]

Exact de video die ik wilde delen toen ik dit artikel las. Geweldig mooie video, erg goed uitgelegd en een zeer uniek kijkje "in de keuken". Sowieso is het kanaal Veritasium een aanrader voor elke geek 🤓

[bzuidgeest]

Vergeet niet ook gewoon een beetje mazzel hebben mee te nemen.

Nu we hebben laten zien dat het kan komt vroeg of laat de rest van de wereld ook wel met een machine. Asml moet hard blijven trekken om voor te blijven lopen. Dat is ook in de video.

[tedades]

Was niet juist het tin-druppeltjes component uit de VS? Nederland, en ook ASML, werkt juist graag samen. Nederlanders hebben altijd liever dingen samen gedaan omdat dit vaak beter is voor iedereen. Zodra één partij het moeilijk gaat maken valt alles om. Voorbeeld: Zonder chips kan ASML zelf ook geen machines maken. Er is een hele supply-chain voordat een onderdeel bij ASML komt, die hebben daar ook last van dan.

[koraks]

Soort van. Even los van waar het concept vandaan kwam - die lichtbron begon z'n ontwikkeling rond 2005 ergens bij Cymer in de VS (San Diego als ik me niet vergis). Dat ging zo'n beetje goed tot pakweg de eerste beta tools (die later 'NXB' gingen heten, meen ik). Vanaf dat punt ontstonden er problemen: de lichtbron was de bottleneck en Cymer kreeg dat niet goed opgelost. Dus stuurde ASML er (des Veldhovens, dit is SOP bij het bedrijf) een legertje NL ingenieurs op af om orde op zaken te stellen. Dat leverde blijkbaar te weinig op, en een paar maanden of een jaar later is ASML dan maar met de pet langs de grote klanten gegaan (o.a. Intel en Samsung) om een paar honderd miljoen op te halen. Dat hadden ze zelf op dat moment ook best in kas, maar blijkbaar was het opportuun om "de klant medeverantwoordelijk te maken voor het toekomstig succes" (mijn prafrasering voor hoe het destijds werd gepitcht). Met dat geld hebben ze Cymer gekocht en het bedrijf ingelijfd als onderdeel. Daarna lukte het wat beter om de netto lichtopbrengst in de pas te houden met de product roadmap.

Nederlanders hebben altijd liever dingen samen gedaan omdat dit vaak beter is voor iedereen.

Klinkt leuk, maar de realiteit bij bedrijven als ASML en in feite vrijwel elk maakbedrijf is dat (1) je het in je eentje sowieso niet eens kunt en (2) waarom zou je dat überhaupt proberen als er van alles te koop is op de markt; je onderscheidt je immers niet op technologiegebied door allerlei generiek spul te maken. Je gaat geen dubbel werk doen. Hier zit echt geen idealisme achter. Het is gewoon zo gegroeid. M.b.t. zo'n Cymer verhaal ontstaat de relatie uit 'generiek spul', maar op een gegeven moment is het zo specifiek dat de vraag zich opdringt of je het niet beter kunt inlijven. Bij Cymer gebeurde dat. M.b.t Zeiss SMT/Oberkochen steekt die discussie ook al decennia van tijd tot tijd de kop op, maar ik vermoed dat ASML ten eerste gewoon geen zin heeft geld te steken in een overname, ten tweede die overname niet echt nodig is omdat Zeiss vooralsnog altijd in staat is gebleken om te leveren (soms met wat hulp van bv. TNO; zie de EUV optiek) en ten derde omdat de organisatiestructuur van Zeiss allicht wat minder vriendelijk is m.b.t. zo'n overname.

[Munters]

50.000 miniscule vallende druppeltjes tin worden per seconde 3x achter elkaar door een laser beschoten.
"Welk percentage wordt hierbij gemist?"
"Gemist? Nul."

[an3s.annema]

+1 voor de suggestie van deze Veritasium-video idd.

Sta mij toe om ook deze van Branch Education aan te raden:
YouTube: The $200M Machine that Prints Microchips: The EUV Photolithography System

[J_star]

Ik vraag me wel af wat er gebeurd als de AI hype bubbel knapt, zal ASML dan lekker door denderen of gaat ze dan in problemen komen. Want nu lees ik dat vooral een segment aantrekt, maar is het andere segment DUV ook zo gezond?

[xxs]

Ook zonder AI deed ASML het al goed, we gebruiken wereldwijd meer en meer electronica en daar zitten allemaal, niet perse de meest geavanceerde, chips in. Geheugen doet het ook goed op dit moment en dat is allemaal DUV werk.

[Reactie gewijzigd door xxs op 30 januari 2026 07:46]

[bzuidgeest]

Ja, dan gaan ze door, want die machines zijn niet beperkt tot ai chips.

[gebruikernaam__]

De grootste concurrent van DUV is de waarde van de Yen denk ik, die is al 35% gedaald in 5 jaar. Aangezien canon en nikon beide daar zitten en hun productie hebben kan je daar gewoon niet tegenop boxen met betere equipment.

[Dekar]

Philips moet zichzelf wel achter de oren krabben. ASML, XNP en consumentenelectronicatak verkopen en nog meer, om te focussen op medische apparatuur. En dan met die sterke focus het hele apneuapparaatdebakel doormaken. Gevolg is een berg aan reorganisaties en ontslagrondes. Philips had groter dan Samsung kunnen zijn. Typisch kortetermijndenken om aandeelhouders blij te maken.

[koraks]

Tsja, dan moet je toch echt terug naar tijden van operatie Centurion e.d. Da's toch een beetje nu klagen over dat Groot Brittanië een afslag miste toen de industrie van stoom overschakelde op andere enrgiebronnen. Ja, dat klinkt lang door. Maar op een gegeven moment wordt die koe wel heel erg oud om nog maar een keer uit de sloot te sleuren.

[Omnicron1]

Laten we de vele blunders die men maakte met de MRI's maar even buiten beschouwing.
Zo'n bedrijf waar ik destijds werkte, eerst Philps, later NXP ( geen XNP) om daarna te worden geoutsourced bij Applied materials.

Dat bedrijf is gewoon naar de gort gejaagd. door finaciele sprinkhanen en zakkenvullers

[Pasteis]

Normaal stoor ik me eraan wanneer er ontslagen vallen als het met de organisatie gewoon goed gaat, maar ik vind dat ASML wel een goede uitleg geeft (ervan uitgaande dat het waar is). Vaak is het verhaal ook dat "gewone werknemer" (ik weet even geen betere verwoording) dan meestal harder geraakt wordt dan leidinggevende, maar daar lijkt hier minder sprake bij te zijn.

ASML is een groot en gezond bedrijf, dus degene die ontslagen zullen worden, zullen wel een goede vergoeding gaan krijgen (of afdwingen). Daarnaast gaat ASML nog steeds verder groeien en nemen ze ook gewoon nog nieuw personeel aan, maar dan meer specialisten in plaats van managers.

Ik denk dat het een gezonde beweging is. Onnodige overhead eruit, maar specialisten behouden blijven. Ik denk dat het heel vooruitstrevend is om te kijken of het middle management wel echt waarde toevoegt. In plaats van op een positie laten houden die alleen maar verstorend kan zijn. Het is goed als elk bedrijf zo'n evaluatie eens in de zoveel tijd doet (ontslagrecht geeft echter beperkingen hierin helaas).

Ik hoop dat ASML overigens ook verder kijkt om zich wat te diversificeren. Als de chipindustrie in elkaar valt hebben ze daar toch wel een groot probleem. Ik hoop daarom ook dat het bedrijf met gezond verstand geleid blijft worden. Want de heel AI hype zal vroeg of laat een inzinking krijgen en dan moet je als bedrijf wel deze klap in eerste instantie kunnen opvangen (zonder massale ontslagen).

PS: ik ben wel heel benieuwd wat de toekomst van middelmanagement gaat zijn in het bedrijfsleven. Je ziet toch vaak dat specialisten (agile) teams het gewoon goed doen zonder. Het is vaak eerder een stoorfactor dan dat het helpt.

[arjankoole]

Tot de bubbel barst.

[xorpd]

Dit is geen bubbel. De vraag naar chips (en dus niet specifiek AI) blijft onverminderd stijgen. Kijk maar eens hoeveel microcontrollers er in een moderne auto zitten. Bovendien heeft ASML (nog) geen concurrentie.

[YopY]

ASML heeft wel concurrentie, alleen niet voor hun duurste / meest geavanceerde machines; zie deze lijst, o.a. Nikon en Canon bouwen ook lithografiemachines, de rest van de namen zijn wat onbekendere spelers.

[arjankoole]

Dit is geen bubbel. De vraag naar chips (en dus niet specifiek AI) blijft onverminderd stijgen. Kijk maar eens hoeveel microcontrollers er in een moderne auto zitten. Bovendien heeft ASML (nog) geen concurrentie.

Maar AI heeft wel alle kenmerken van een gigantische bubbel. Eentje die alle chip capaciteit opslobbert en hele markten ontwricht.

[GeneralName]

Merk op, voor degenen die zeggen dat we de 'macht' van ASML kunnen gebruiken voor ons zelf, dat we niet de eigenaren zijn van het bedrijf.

De hoofdvestiging zit in Veldhoven, ja. Maar de aandelen zijn verspreid en voornamelijk in Amerikaanse handen.

Veel is van Vanguard, Blackrock en andere companies. Wie betaald die bepaald.
Dus de VS heeft veel meer zeggenschap dan Nederland op de lange duur, ja we moeten de Nederlandse wetten naleven. Maar kijk eens naar de vacatures, 5 technische in NL vs 20 in de VS. Dit is al voor jaren aan de gang.

Ze zijn al aan het verhuizen met onshoring in Amerika, de investeerders willen banen zien en wie betaald bepaald dit. En het wordt nog groter met de tijd van Trump en Vance in de toekomst.

Tenzij we hier ook afnemers krijgen van ASML die zelf gebruik maken van de infrastructuur heeft het niet zo veel nut om ASML in Nederland te hebben.

[aap]

De overheid kan wel exportrestricties opleggen. Daarvoor hoeven ze geen eigenaar te zijn. Het is nu ook de overheid die zegt dat bepaalde ASML machines niet aan China geleverd worden.

Net als wat ze met Nexperia gedaan hebben, hoewel dat niet helemaal lekker afgelopen is.

[GeneralName]

Dat klopt, maar merk op de restricties waren van de amerikanen opgedrongen. Dus nogmaals, hebben zij het voor het zeggen. Ik denk dat het Biden was destijds. Nexperia trouwens ook zo.

[m_snel]

Geen idee waarom u specifiek vermogensbeheerders noemt.

“ Beheerd Vermogen (AUM): Na een stijging in 2025 bereikte het totaalbeheerd vermogen eind 2025/begin 2026 niveaus van $13,5 tot $14 biljoen.“

“ Marktkapitalisatie US$ 180 miljard (15 jan. 2026)“

Als voorbeeld even bijvoorbeeld Apple

“ Marktkapitalisatie: Circa $2,1 biljoen (eind 2022, recenter geschat op over de $3 biljoen).“

Misschien heeft u geen aandelen maar ze beheren bijvoorbeeld die van mij.

[Omnicron1]

Je verward nog al wat zaken !

Het gaat hier niet zo om al dat geld, want is wel degelijk eigen bezit. Er is destijds een samenwerkingsverband opgezet door Intel TSMC en nog wat mogendhedden.
Allemaal tbv de ontwikkeling van dit soort complexe machines.
en Ja het is kantje boord geweest, maar het heeft wel iets unieks opgeleverd en dat recht ( dus ook de intelectuele) en Patenten liggen geheel bij ASML. Niet bij een of andere grote geld schieter
Die krijgt zijn/ haar geld gewoon terug aangevuld met dividend

De patentenrechten daarin tegen horen op Europese boden, op dat van sommige kleine zaken na.
Dat is bijv opgezet door CYmer en ook dat is overgenomen door ASML
Waar het om gaat is dat er een verdomd goeie samenwerking is met meerder partijen die elkaar in evenwicht houden en samenwerken om iets neer te zetten wat we nu verkopen.
Dus die macht ligt wel degelijk bij ASML, dat vind ik ook terecht.


Het is helaas de Nl-overheid die de restricties oplegd, En deze hebben als basis indd. Amerika.
Zowerkt dat nu eenmaal. er zijn handers verdragen die men niet wilt schenden en dat heeft een reden
ASML reageerd daar dus op. meer is het niet

[Jim80]

Eindelijk wordt "deze meeting had ook een e-mail kunnen zijn" eens serieus genomen. Hopelijk volgen ander bedrijven.