'Big tech wil chipmachines kopen voor SK hynix om geheugen te kunnen krijgen'

Om er zeker van te zijn dat grote techbedrijven aan geheugenchips kunnen komen, doen ze volgens Reuters bijzondere voorstellen. Zo zouden sommige bedrijven voorstellen om te betalen voor nieuwe chipmachines voor SK hynix, in ruil voor contracten met de geheugenfabrikant.

De grote techbedrijven, die door Reuters niet worden genoemd, willen volgens de anonieme bronnen investeren in nieuwe productielijnen of meebetalen aan chipmachines voor SK hynix. In ruil daarvoor zouden de techbedrijven lange contracten willen met vastgestelde prijzen.

Techbedrijven komen nu nog maar nauwelijks aan geheugenmodules door de sterk toegenomen vraag vanuit AI-datacenters. Geheugenfabrikanten kunnen nu niet voldoen aan de vraag en kunnen ook niet op korte termijn opschalen. Daarom zouden techbedrijven met de voorstellen komen die volgens Reuters ongehoord zijn in de geheugensector.

Toch zou SK hynix terughoudend zijn. Het bedrijf heeft zelf voldoende geld en zou niet jarenlang aan specifieke klanten willen vastzitten, als later blijkt dat een concurrent bereid is meer te betalen.

Bovendien is de geheugenmarkt historisch gezien cyclisch, wat wil zeggen dat periodes met hoge vraag gevolgd worden door lage vraag. Geheugenfabrikanten vrezen dan ook dat ze nu te veel investeren in chipfabrieken en straks te veel capaciteit hebben. Toch denken analisten en chipfabrikanten zelf dat de huidige hogere vraag de komende jaren zal aanblijven.

SK hynix wilde niet bevestigen dat techbedrijven willen meebetalen aan productielocaties. Het Zuid-Koreaanse bedrijf zei wel 'verschillende benaderingen en structurele alternatieven die verschillen van conventionele langetermijnovereenkomsten' te overwegen.

SK hynix

Door Hayte Hugo

Redacteur

10-05-2026 • 13:10

92

Submitter: MineTurtle

Lees meer

Reacties (92)

Sorteer op:

Weergave:

Blijft toch een bizarre situatie dit. Het stagneert de komende jaren de technische innovatie voor alles m.u.v. AI omdat het geheugen veel te duur is…
Nee hoor, alleen zullen we er weer aan moeten wennen dat niet iedereen 32 GB geheugen in z'n computer heeft zitten. Op dit moment is er amper een reden om te optimaliseren op geheugengebruik (Microsoft Edge-based producten: I'm looking at you!), want mensen hebben genoeg. Ooit draaide Windows prima op 32 MB (en de oudjes roepen dat je niks meer dan 640 kB nodig hebt :+) maar omdat we allemaal geinige features erbij kregen vreet alleen een Teams al 300 MB, en als je gaat videobellen nog veel meer.

Er is 0 aandacht voor het geheugengebruik in reviews, er is 0 aandacht voor bij management, want als het traag wordt koop je wel een nieuwe, of werk je er maar mee. Zodra we daar vanaf stappen, en eisen dat iets draait op een bak (telefoon, laptop, server, whatever) met 4 GB, gaan we heel snel weer gewoon verder kunnen. Heck, ik denk dat zelfs de AI-cowboys binnenkort wel gaan optimaliseren, gewoon omdat de huidige abos (ook na de recente prijsverhogingen) niet houdbaar blijken. Zoals altijd is er de wal, en die keert ieder schip, hoe eigenwijs de kapiteins ook zijn.
Voor de PC markt misschien. Maar het raakt ook bijvoorbeeld de microcontroller industrie welke veel toegepast worden in auto's, machines etc. Daar loopt de prijs nu ook enorm op, met als gevolg dat producten als auto's en televisies duurder worden. Linksom of rechtsom is de consument in veel gevallen de pineut en zal een hogere prijs moeten betalen, of als die dat niet doet dan wordt de fabrikant geremd in innovatie want de afzetmarkt voor nieuwe techniek krimpt.
Maar ondertussen gebruikt die zelfde consument wel steeds meer AI toepassingen, "want het is zo handig". Het is geen ander deel van de bevolking dat de vraag naar AI creëert.
AI kan inderdaad handig zijn, als je het fatsoenlijk kunt gebruiken. Van steeds meer mensen (jongeren en senioren) hoor ik echter dat ze het nauwelijks op een fatsoenlijke manier kunnen gebruiken en hun browser crasht.

Waar de één draait met maar 8Gig geheugen, draait de ander met 16Gig maar weer wel met wat meer browser-extensies of een Discord e.a. zooi op de achtergrond.

Leuk dus dat toko's hun datacenters met allerlei AI meuk volstouwen om dit vervolgens (groten)deels aan de consument te slijten, maar als diezelfde consumenten het lang niet allemaal kunnen gebruiken omdat ze te weinig resources beschikbaar hebben en het vertikken er geld aan uit te geven omdat de investeringen te hoog zijn, sla je wat mij betreft de plank wel heel erg mis als bedrifjzijnde.
De hoofddoelgroep voor geheugen zijn zakelijke klanten. Ook duurdere geheugenchips is vele malen goedkoper dan lagere productiviteit. Overigens hebben de meeste AI toepassingen lage eisen aanbde gebruikerskant, dus staat dat niet met elkaar in verbinding. Ik kan een AI agent draaien op de kleinste mini SBC
Micro cotrollers hebben geen extern geheugen, Het raakt ze dus alleen als ze om productie capaciteit vechten met geheugen
Het raakt niet zo specifiek de geheugenmarkt, het raakt de capaciteit om chips te maken. De AI afnemers betalen beter dan de doorsnee fabrikant van andere chips waardoor winstmarges groter worden en die AI business voorrang krijgt. Als er niets te doen was geweest, dan was er genoeg productiecapaciteit geweest om te vullen met andere aanvragen voor minder geld. Het raakt dus wel degelijk de hele markt.
Zeker, het raakt nu iedereen, maar TSMC en co (er zijn niet heel veel 'co' op die schaal) draaien uitstekende omzetten, maken megalomane winsten, en zullen toch voorzichtig in meer productiecapaciteit gaan investeren. Daarnaast biedt dit Intel en nog een paar anderen de kans om hun fabs maximaal in te zetten, omdat ze misschien geen TSMC-service leveren, maar wel op een redelijk modern proces kunnen bakken. Uiteindelijk gaan we dus veel meer capaciteit zien, en over een jaar of 2-3 zal een chipje laten bakken dus flink voordeliger worden als de concurrentie weer iets afneemt, maar die fabs nog steeds beschikbaar zijn. Dan gaan we dus daar weer een boost zien in bedrijvigheid.
Een microcontroller op 400 nm concurreert niet met een GPU op 3 nm. Het idee dat wasmachines duurder worden is onzin. Auto's, ja. Dat is een fors embedded systeem.
Op zich heb je daar natuurlijk een punt, dat de low-end chips (of zelfs simpelweg transistoren) een heel ander productie-proces hebben dan de high-end chips.

Alleen is er in de afgelopen jaren wel degelijk een verschuiving geweest waarbij de beschikbaarheid van oudere chip-machines aanzienlijk is afgenomen omdat veel productielijnen een upgrade hebben gekregen (of nog worden aangepast omdat dat ook enige tijd kost) om de simpele reden dat er met het oude spul vrij weinig tot geen marges behaald konden worden en de meer high-end spullen wel.

Dus hierdoor is er ook een schaarste ontstaan op de low-end markt en daardoor zijn ook die chips nu duurder aan het worden.

Deze verschuiving is rond de Covid-periode ontstaan doordat toen vraag en aanbod compleet overhoop lagen. Dit zag je ook al terug in de extreme schaarste van simpele componenten die in auto's en bijv. witgoed zitten. Complete productie-lijnen die stil kwamen te liggen omdat de goederen niet afgebouwd konden worden door gebrek aan componenten.

Zelfs een printer-fabrikant die op een gegeven moment instructies online zette (weet niet meer of het Canon of HP was) hoe cartridges zonder chip te gebruiken waren.

Op datzelfde moment werden dus ook de al jaren afgeschreven oudere chip-machines uitgezet om te worden vervangen door meer high-end spul waar nog wel marges op te behalen waren.


Dus ja, in principe heeft veel vraag naar high-end spul geen invloed op de productiestraten van low-end spul, maar door de samenloop van omstandigheden van een paar jaar geleden, is er nog steeds een onbalans tussen vraag en aanbod. Ook bij low-end spul.
Je kunt wel lijnen ombouwen, ja. Maar een 400 nm fabriek heeft geen cleanroom die geschikt is voor 3nm chips. De waters zijn waarschijnlijk nog 125 mm in plaats van 300 mm. Ets processen kloppen niet.

Kortom, het enige verschil tussen ombouwen en nieuwbouw is dat je een 400 nm lijn kwijt bent. Gaat niet gebeuren.
Nee hoor, alleen zullen we er weer aan moeten wennen dat niet iedereen 32 GB geheugen in z'n computer heeft zitten.
Dat is een absurd idee. "Niet meer 32GB RAM in een computer" ?

Mijn vorige computer uit 2016 staat hier al 3 jaar te verstoffen omdat ik er niet aan toe gekomen ben om hem te renoveren en herinstalleren zodat ik hem kan verkopen. Die machine heeft al 32GB RAM sinds 2016. Mijn huidige computer heeft 64GB RAM. (En ja, ik gebruik dat ook.) Al zolang ik mijn eigen computers bouw (midden jaren 90) hebben mijn systemen eigenlijk 2 of soms zelfs 4x de hoeveelheid die normaal in de winkel zou liggen.

Het is absurd om de hele complete wereld tegen te houden op het gebied van hardware enkel en alleen vanwege AI.
Dat is een absurd idee. "Niet meer 32GB RAM in een computer" ?
Ik vind het ook absurd, maar ik vind het al meer dan 10 jaar absurd langzaam gaan met RAM. Mijn verklaring is dat de mobiele telefoon tegenwoordig leidend is en dat de meeste nieuwe software geschreven is om binnen de beperkingen van een telefoon te (kunnen) werken. Dat betekent (voor de meeste mensen) dat een PC niet meer RAM nodig heeft dan een telefoon.
De beste telefoons hebben tegenwoordig zo'n 16GB RAM , wat meer alledaagse modellen zo'n 8GB en 4GB begint al erg krap te worden. Dat is vrijwel dezelfde range als eenvoudige consumenten PCs.

Maar de meeste mensen gebruiken hun computer zoals ze hun telefoon gebruiken. Webbrowser first, wat kleine apps daarnaast en de belangrijke en zware dingen staan ergens in de cloud op gespecialiseerde hardware. De grote uitzondering zijn gamers en die compenseren het gebrek aan RAM doordat GPU's zelf veel RAM aan boord hebben (niet de enige reden, maar het helpt wel). Een PC met net zoveel RAM op de GPU als op het mobo is best normaal, er zijn er vast al met meer RAM voor hun GPU dan voor hun CPU.

Wat ook nog verschil maakt is dat we tegenwoordig snelle SSDs hebben waardoor een grote diskcache minder belangrijk is geworden.

Wij Tweakers zullen nog wel een tijdje doorgaan met zo veel mogelijk RAM in onze PC zetten maar voor veel mensen is het niet echt nodig en dus zal de gemiddelde PC nog dichter bij de gemiddelde telefoon gaan komen.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 10 mei 2026 19:44]

Je hebt hierin geen ongelijk natuurlijk. Voor veel mensen zijn de mogelijkheden van een telefoon of een tablet tegenwoordig voldoende omdat ze niet meer doen dan internetten, mailen, en wat kleine apps. Misschien dat een telefoon die gedockt kan worden voor thuisgebruik de standaard gaat worden, en dan gaat de computer weer terug naar waar die origineel vandaan kwam: gebruik door power-users (workstationachtige setups) en enthousiastelingen (gamers, vooral).

Ik heb er geen problemen mee dat de telefoon leidend is, maar niet iedereen kan of wil zijn computerwerk op een telefoon doen. Ik vind het maar gepriegel. Ik doe er veel meer dan bellen, whatsapp, OV-tijden opzoeken, beetje navigeren via google maps en hier en daar wat dingen opzoeken onderweg. Zodra ik daadwerlijk iets moet DOEN, dan pak ik er een laptop bij, en als ik iets SERIEUS moet doen dan ga ik achter mijn desktop zitten.
Ik heb er geen problemen mee dat de telefoon leidend is, maar niet iedereen kan of wil zijn computerwerk op een telefoon doen. Ik vind het maar gepriegel. Ik doe er veel meer dan bellen, whatsapp, OV-tijden opzoeken, beetje navigeren via google maps en hier en daar wat dingen opzoeken onderweg. Zodra ik daadwerlijk iets moet DOEN, dan pak ik er een laptop bij, en als ik iets SERIEUS moet doen dan ga ik achter mijn desktop zitten.
Ik voel en deel je frustratie. Ik snap niet hoe mensen zo kunnen werken. Onderweg snel even iets opzoeken gaat nog wel, maar meer dan een paar regels tekst schrijven is ellende. Ik denk wel eens dat velen het prima vinden. Beetje achterover hangen, filmpje kijken en af en toe op een duimpje klikken en af en toe angstig om je heen kijken als er reclame is. Als je meer dan drie knoppen of schermen nodig hebt om een taak te doen is het al snel een kwelling. Ik snap dat mensen een hekel aan computers en telefoons hebben en eigenlijk niet snappen hoe ze werken, waar hun data staat, wat apps wel en niet kunnen doen. Met al mijn kennis en ervaring heb ik er nog moeite mee en vind ik het frustrerende apparaten met een userinterface die meer voelt als een hufter-proof openbaar toilet dan als chirurgisch gereedschap. Ze gebruiken voelt als een voortdurende belediging en vernedering. Ik sta sterk genoeg in mijn schoenen om te begrijpen wat er aan de hand is en dat niet als persoonlijk falen te zien. Een hoop anderen zijn zo ongeveer getraumatiseerd omdat ze voortdurend het gevoel hebben dat ze te kort schieten en geen controle hebben over hun (digitale ) omgeving.
Discussies of iOS of Android gebruikersvriendelijker is vind ik ook maar vreemd. Het voelt allemaal een beetje als een cult vol echte gelovers die altijd op zoek zijn naar het volgende niveau van verlichting en vrijheid, maar ondertussen alle vrijheid en inzicht kwijt raken maar het zelf niet zien omdat hun hele omgeving hetzelfde doet (en ondertussen worden de leiders stinkrijk).

/rant
Ik voel en deel je frustratie. Ik snap niet hoe mensen zo kunnen werken. Onderweg snel even iets opzoeken gaat nog wel, maar meer dan een paar regels tekst schrijven is ellende. Ik denk wel eens dat velen het prima vinden.
Blijkbaar. Als ik bijvoorbeeld mijn schoonmoeder iets zie opzoeken in de app van Bol.com...

"Oh, even kijken..."
"Wacht..."
"Uh, waar is het nou?"
*swipe, swipe*
"Oh, hier... nee, wacht... oh, chips, ik snap het niet"

En dat gaat maar door en door.

En dan ik: Ik ga naar Bol.com (of Tweakers, of Coolblue, whatever), zoek de categorie op met de artikels die ik wil hebben, stel de filter in, maak een shortlist van 3-4 artikels, zet die naast elkaar om te vergelijken, en ik bestel degene die er het beste uitkomt. Als het geen supergrote aankoop is dan ben ik binnen 15 minuten klaar en weet ik precies waar ik mee bezig ben en heb overzicht over alles.

Zo gaat het ook met andere apps; de mensen die bezig zijn op hun telefoon zitten altijd te rotzooien zonder overzicht.
Ik snap dat mensen een hekel aan computers en telefoons hebben en eigenlijk niet snappen hoe ze werken, waar hun data staat, wat apps wel en niet kunnen doen. Met al mijn kennis en ervaring heb ik er nog moeite mee en vind ik het frustrerende apparaten
Ik heb ooit een Samsung-telefoon voor mijn vader geïnstalleerd. Die bevat de Google Cloud, de Samsung Cloud, en soms ook nog Dropbox als sponsor. Als je een foto maakt krijg je 3 popups in welke cloud je die wil opslaan. Als je Word gebruikt op je telefoon of tablet, krijg je ook de Microsoft Cloud nog erbij, en dan heb je dus 4 locaties voor je foto's. Een document dat je met Word maakt staat in de MS Cloud, en eentje dat je met Google Docs maakt staat bij Google. Niemand weet wat waar staat, en niemand heeft overzicht.

Op de PC kan dat tegenwoordig net zo erg zijn, maar gelukkig gebruik ik al eeuwig Linux voor mijn 'echte' werk en Windows om te gamen... maar sinds 2019 gebruik ik zelfs Linux om te gamen.
met een userinterface die meer voelt als een hufter-proof openbaar toilet dan als chirurgisch gereedschap. Ze gebruiken voelt als een voortdurende belediging en vernedering. Ik sta sterk genoeg in mijn schoenen om te begrijpen wat er aan de hand is en dat niet als persoonlijk falen te zien. Een hoop anderen zijn zo ongeveer getraumatiseerd omdat ze voortdurend het gevoel hebben dat ze te kort schieten en geen controle hebben over hun (digitale ) omgeving.
De situatie is te ingewikkeld. Heb je al eens een 60+-er zien worstelen met 2FA? Dat is dramatisch. Ten eerste kunnen ze hun wachtwoorden niet uit elkaar houden. "Is dat niet gewoon het wachtwoord van de computer?" Er is geen concept dat je een wachtwoord hebt voor de computer, voor Wifi, voor e-mail, en voor elke account overal. Ze schrijven die wachtwoorden op losse papiertjes die dan kwijt raken, en als er 2FA bij komt kijken, of iets als de DigiD-app, dan is het helemaal voorbij.

En het is niet alleen de boomer-generatie die hier problemen mee heeft; ook veel jongere mensen (zoals mijn zus, 2 jaar jonger dan ik) heeft met dit soort dingen gigantische problemen. Haar dochter (15) snapt er ook geen donder van. Beiden maken gewoon bij een nieuwe telefoon een nieuwe account en dan zijn ze alles kwijt; de inloggegevens van de vorige account kan niemand zich meer herinneren want die zijn nooit ergens vastgelegd.

Digitalisering heeft sommige dingen makkelijker gemaakt, zoals aan bepaalde spullen komen via het internet, maar veel dingen in het dagelijks leven zijn in mijn ogen enorm ingewikkeld geworden. Omdat iedereen zijn computerwerk met zijn telefoon doet, en alles online gaat tegenwoordig, is je telefoon misschien wel je belangrijkste apparaat in je leven... terwijl bijna niemand begrijpt HOE het werkt, en het qua bediening en overzicht volledig RUK is.

Vroeger was het nog zo slecht niet dat je je computerzaken gewoon deed op de computer die in de hoek van de kamer stond, want dan kon je een beperkt aantal dingen doen op een beperkt aantal manieren die je daadwerkelijk aan kon leren, en als je voor de rest geen computerenthousiasteling was, dan had je het apparaat verder niet nodig. Als je nu je telefoon onderweg verliest (of hij wordt gestolen) dan ben je gehandicapt.
Discussies of iOS of Android gebruikersvriendelijker is vind ik ook maar vreemd. Het voelt allemaal een beetje als een cult vol echte gelovers die altijd op zoek zijn naar het volgende niveau van verlichting en vrijheid, maar ondertussen alle vrijheid en inzicht kwijt raken maar het zelf niet zien omdat hun hele omgeving hetzelfde doet (en ondertussen worden de leiders stinkrijk).
Ik ben overgestapt van Android naar de iPhone vanwege véél langere ondersteuning. Er is heel weinig verschil eerlijk gezegd. Beide systemen zijn zwaar naar elkaar toe gegroeid. Tevens heb ik ook ervaring met Windows (sinds versie 3.1, maar ik heb 9.x overgeslagen), Linux, en MacOS. Thuis gebruik ik Debian/KDE, op het werk Windows (kan niet anders) en mijn laptop is een Mac, omdat ik die de beste bouwkwaliteit vind hebben en ik thuis geen Windows meer wil gebruiken maar WEL iets moet hebben dat niet Linux is. En weet je wat? Met een beetje prutsen op die drie systemen, en allemaal voorzien van een MX Master 3 of 4, werken ze voor 90% hetzelfde. Omdat ik alleen open-source apps draai waar mogelijk heb ik overal dezelfde programma's en het maakt bijna niet meer uit welk OS eronder zit.

Los daarvan: het tijdperk van "Een PC in elke huiskamer" is duidelijk voorbij, en de massa zit vast aan een of ander superklein 6.1 inch apparaat om hun computerwerk mee te doen. Niet omdat het moet, maar omdat ze zelf ervoor kiezen. Het moment dat ik mijn dekstopcomputer opgeef komt pas wanneer ik er dood bij neerval, en ik ga nog niet MISSCHIEN dingen in de cloud doen (ook geen AI). Ik weiger het om mezelf afhankelijk te maken van diensten.
Ook mijn idee altijd geweest: (meer dan) voldoende geheugen in een PC stoppen. Ik werd veelal voor gek verklaard... ook last van gehad? Achteraf waren de mensen vaak heel blij met mijn advies en ik zelf uiteraard ook met de aanschaf. Zeker wanneer je een keer 2 bankjes defect hebt, kunnen de andere gewoon door blijven gaan en heb je nog steeds een mooie hoeveelheid geheugen.
Vroeger was vaak de hoeveelheid geheugen zelfs belangrijker dan de snelheid van de processor. Als je een wat tragere processor had, die wel nog kon doen wat je wilde doen, dan duurden dingen hier en daar wat langer. Als je te weinig geheugen had en je systeem ging swappen, dan was je computer onbruikbaar. Swap was goed om ervoor te zorgen dat je computer in een noodgeval niet crasht, maar om erop te vertrouwen qua gebruik was waanzin.

Ik heb mijn hele leven nog nooit hoeven swappen en dat gaat ook niet gebeuren. Gelukkig was ik er op tijd bij deze keer, en gaat deze bak nog wel mee tot 2033 minimaal (7950X, 64GB, 4TB opslag en een RX9070XT met 16GB, terwijl ik niet veel game).
En misschien kunnen de LLMs ook wel helpen bij optimaliseren, door zaken van Electron om te schrijven naar iets wat native draait met veel minder geheugen gebruik. Hell, met alle techniek die we nu hebben is het misschien wel mogelijk een kalender widget te schrijven die minder dan 130MB geheugen gebruikt: nieuws: Windows 11-agenda in Actiecentrum kost 130MB geheugen door WebView2 8)7
De ironie wil dat als je echt, echt weer (meer) moet gaan optimaliseren (waar dat nog niet gebeurd) en het allemaal extra tijd kan gaan kosten. Ik zou mij kunnen voorstellen dat het veelal ouderwets handenwerk is, voornamelijk. Wat software ook weer duurder kan maken. Ik wil niet zeggen luiheid, maar wel de weg van de minste weerstand die er al jaren goed hard is ingekropen.

[Reactie gewijzigd door SkyStreaker op 10 mei 2026 18:01]

Natuurlijk, dat is ook waarom het nu niet gebeurt. Het kost tijd, energie en daarvoor zul je als bedrijf een bewuste keuze moeten maken. Punt is nu alleen dat je gebruikers vermoedelijk geen geheugen-upgrades (lees: computer-upgrades, want meestal wordt de hele bak in 1x vervangen) kunnen doen zo lang de AI-boom duurt, en dat verandert het speelveld. Als gebruikers je applicatie slechter kunnen draaien omdat hij (of iets anders) zoveel geheugen eist, dan heb je vanaf nu minder gebruikers. Dat kost ook geld.

Wellicht kan AI iets betekenen voor optimalisatie, en anders zullen we misschien meer moeten kijken naar hoe efficient je framework met geheugen omgaat. Dat helpt in 1x heel veel mensen.
Toevallig afgelopen week een halve dag besteed alleen aan het verminderen van geheugengebruik. Resultaat: in plaats van 4.5GB gebruikt hetzelfde proces nu nog 600MB
hoe gaan gebruikers MSFT ervan overtuigen dat ze willen dat het OS minder bloatware en tracking moet bevatten?
De enige manier waarop je een groot bedrijf iets duidelijk kunt maken: heel veel erover klagen op fora natuurlijk :+

Nee, as always: stemmen met je voeten, ook als dat pijn doet. Want blijkbaar is Windows nog veel te nuttig voor mensen, en is Microsoft echt niet in jou of je mening geinteresseerd zo lang je hun spullen koopt. Zo lang jij te bang bent om Linux, Apple of voor mijn part ChromeOS te gebruiken (of het niet kunt gebruiken om whatever reden) zal Microsoft niet inbinden, en zodra je eenmaal overgestapt bent maakt het niet meer uit wat MS doet.

Dus gooi thuis Windows van je computer, pak Linux. Overtuig je baas ervan dat ie ook maar eens naar open source opties moet gaan kijken, idem met je collegas. Ja dat ene prachtige pakket waar jullie zoveel voor betalen werkt alleen op Windows, maar dat kost je dus je vrijheid om te klagen over Windows. Keuzes, keuzes, en makkelijk zijn ze niet, anders had je ze al lang gemaakt.

Of, meest waarschijnlijke optie: je blijft klagen, maar gebruikt het, accepteert dat je bloated, slopped en getracked je leven zult lijden (spelling is correct ja), en de wereld draait door.
Kunnen jullie Linux puristen eens stoppen met iedereen te proberen ervan te overtuigen naar hun superieure platform over te stappen?

We waren net van de Apple-fanboys van af.
Hoe is dit Linux fanboyisme? Iemand vraagt hoe we Microsoft kunnen overtuigen om beter te doen… Naar de concurrentie stappen (en alle gangbare opties, Apple, ChromeOS en Linux worden gesuggereerd) lijkt me een volwaardig antwoord. En van die 3 is Linux min of meer de enige waar je vrij zeker kan van zijn dat die op je huidige hardware ook draait, je hoeft dus niets nieuws te kopen.

Dat je het niet wil horen, lijkt me meer te wijzen op Microsoft fanboyisme van jouw kant dan omgekeerd.

Ik zit ook “vast” bij Windows, voor exact de reden die @FreezeXJ schrijft (Adobe software). Maar ik voel me niet op de tenen getrapt door een “Linux purist”, hij heeft gewoon een punt.
Kunnen jullie Linux puristen eens stoppen met iedereen te proberen ervan te overtuigen naar hun superieure platform over te stappen?

We waren net van de Apple-fanboys van af.
Eens! Wat die Linux puristen niet schijnen te snappen is dat het verkondigen van een evangelie - op elk moment dat het even kan - averechts werkt.

Wat betreft de Apple-fanboys: My bad... Ik was in de veronderstelling dat ik minder vaak met díe puristen in aanraking kwam, omdat ik artikelen, die enigzins over mobieltjes en gadgets van Android/Apple gingen, ben gaan vermijden. Ik ben er vandaag weer ingestonken door de titel dat leek te suggereren ;) dat het over RAM ging en bij welke ik niet had vermoed dat evangelisten het weer konden misbruiken voor een Linux, Windows oorlog. Ik lees niet verder... zometeen staat er weer in de reacties dat je beter een iPhone kan hebben dan een Android (of andersom) en dat je dan geen last hebt van gestegen RAM prijzen.

[Reactie gewijzigd door Obfzk8R op 10 mei 2026 19:27]

Of, meest waarschijnlijke optie: je blijft klagen, maar gebruikt het, accepteert dat je bloated, slopped en getracked je leven zult lijden (spelling is correct ja), en de wereld draait door.
Ik klaag niet al te veel (denk ik). Zo'n 11 jaar geleden zag ik met Windows 10 de bui hangen en ben ik privé langzaam overgestapt op Linux. Inmiddels nog een enkele spel-PC over met een gekortwiekte Windows 11 die buiten Steam om niets doet en een Windows 10 LTSC VM voor exotische win32-zaken (firmware update/recovery programma's, etc.).

Tegelijkertijd erken ik dat Windows voor bepaalde zaken niet te vermijden is. Zo draait zo'n beetje de hele Nederlandse financiële sector daarop. Die wordt niet even stilgelegd. Wel denk ik dat een goede eerste stap is om sectoren langzaam los te weken van dienstverlening die onlosmakelijk verbonden is met de grote multinationals. Een voorbeeld van een goede start:

nieuws: De Nederlandsche Bank kiest voor Duitse cloud van moederbedrijf Lidl
So true, zelfde geldt voor energieverbruik en performance. Geen aandacht voor want hardware was altijd goedkoop.
Het maffe is ook dat chromium achtige apps meer ram gaan gebruiken als er meer beschikbaar is. (Spotify, waarom gebruik je 1gb ram???)
Eens. Er werd mij verteld dat iets moois bouwen in powerbi wel goed ging werken op 8 gb. Ik had echt geen andere laptop nodig toen ik binnenkwam.
Gebrek aan optimalisatie is zeker een groot probleem de afgelopen jaren. Wat ik wel niet zie soms aan wat games aan ram nodig hebben om vervolgens te lezen dat crash reports allemaal gaan over memory leaks of vram buffers die het niet meer trekken. We kunnen makkelijk 5 jaar doen met een GPU als game developers beter zouden optimaliseren, maar waarom zou je? Je hebt 16GB gddr om mee te spelen en 32GB ddr5, problemen zijn voor de gebruiker. Of... zoals nvidia het graag ziet; de AI doet de optimalisatie. Maar die optimalisatie levert niets op.
Is dat ook niet een beetje het ongezegde doel? Iedereen aan wat we vroeger een thin-client noemde en al het andere op remote compute. Alles naar de cloud en in het beheer van de bovenonsgestelden.
Aan de andere kant is 32gb al seker 10 jaar een normale hoeveelheid geheugen. Het buitensporige geheugengebruik valt in die zin eigenlijk best wel mee.

Kan men wel moeilijk doen over optimalisaties en geheugengebruik. Het werd toch al nooit deftig geoptimaliseert en het vorige decenium heeft de hardware eindelijk de software ingehaald.

Ik vind het ergens ook wel indrukwekkend dat we al sinds 2011 ergens het normaal vinden om 32GB in onze PCs te drukken en we ondertussen toch al goed 15 jaar verder zijn en je nog steeds bovengemiddelt zit met 32GB.
Waarom zou het technische innovatie stagneren? Denk juist het tegenovergestelde, er is juist meer vraag om steeds geavanceerdere chips te krijgen, sneller, maar ook meer cores/geheugen op een kleiner oppervlak.
Als die allemaal toegespitst zijn op AI functionaliteit dan blijft de innovatie wel degelijk uit.

Zo was sinds de opkomst van LCD ook geen innovatie richting CRT meer. Terwijl dat ook nog prima verbeterd kon worden. En op sommige vlakken is CRT nog steeds beter dan zelfs OLED.

Nu met de opkomst van EVs zal ook uiteindelijk de innovatie richting verbrandingsmotoren stagneren.
Je kunt zeggen wat je wilt, maar ik zie echt niet in waarom je uberhaupt nog CRT zou willen, alleen al vanwege die hele beeldbuis er achter, zo plat als LCD zou het nooit kunnen.
Er waren al veel minder diepe kanonnen.

Waarom zou je wel kijkhoek, contrast, motion clarity en response time willen opgeven voor dikte en gewicht terwijl andersom je niet dikte en gewicht voor lief willen nemen voor verder superieure beeldkwaliteit.

Als zo’n ding eenmaal op de plek staat hoef je er voorlopig niet mee te slepen. Zo is een laser printer ook een zwaar bakbeest en zou nooit zo licht kunnen als inktjet, maar dat nemen we wel voor lief vanwege kwaliteit.

De laatste flattron schermen waren al super scherp met hoge pixel dichtheid. En dat was tijdens de “laatste” fase van crt terwijl lcd nog erg bagger was en in de kinderschoenen stond.

Wie weet wat voor ontwikkeling er zou zijn geweest als die techniek nu 20 jaar verder zou zijn geweest. Wellicht ook gewoon plat als een laser tv bijvoorbeeld

[Reactie gewijzigd door Bulls op 11 mei 2026 17:53]

Heb ik me persoonlijk ook al afgevraagd. Alle "innovatie" lijkt nog enkel en alleen uit de hoek van AI te komen. De rest hoor je niks meer van en gaat nog zo te zien amper tot geen geld meer naartoe. Beetje jammer.

Ik wacht persoonlijk tot november wanneer OpenAI z'n leningen moet gaan betalen. Ik sla alvast wat popcorn in want dat wordt een interessant drama :). Hopelijk kunnen we daarna terug wat meer met de voetjes op de grond staan en is het wat minder AI dat overal ter sprake komt.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 10 mei 2026 14:35]

Het kan ook juist innovatie stimuleren. Efficiënter omgaan met compute/geheugen, compleet nieuwe technieken die nu wel een kans krijgen etc. Necessity is the mother of invention after all
Misschien innovatie die de benodigde hoeveelheid geheugen halveert. Zodat lijkt dat je 2x zoveel ram hebt. Het dubbele. Ram doubler zou ik het noemen.
Niet echt bizar, voor ~5 jaar is er minimaal geïnvesteerd in nieuwe technologie. Economische problemen en stagnerende vraag, bedrijven die in cloud investeren zonder in te zien dat ze nog steeds op een 10 jaar oude machine draaien (zelfs bij AWS krijg je nog vaak een E5-2600v5), bedrijven die dingen bleven uitstellen en verder dan de volgende 6 maand niet konden zien.

AI is al 10 jaar lang aan het groeien, echter de technische kennis in de grote bedrijven van is al 20 jaar sterk gedaald. We zagen al 3-4 jaar een signaal dat er tekorten gingen komen (o.a. de Bitcoin crisis was een waarschuwing), ik heb intern in mijn omgeving daar ook voor gewaarschuwd, maar de nadruk stond op geld te besparen en volgend jaar gaan we de nieuwe toch goedkoper kunnen kopen, en 1 jaar werd 2 jaar en dan 3 jaar en nu: waarom zijn je nieuwe servers zo duur…
En omdat er door de fabrikanten meer aan wordt verdiend als ze juist niet investeren om op te schalen. Enigszins opschalen is uiteraard wel lonend omdat dat de prijzen nog niet zal drukken, maar opschalen om echt aan de vraag te kunnen voldoen zal hun eigen winsten enorm drukken.
Wat zal die klap hard zijn, als de bubble knapt.
Hoop echt dat de Ai bubbel niet lang tot stand blijft….
We zitten nog maar in de geboorte van AI, er is nog zo veel te gaan, zo veel te leren, en zoveel te ontdekken. Door de verdeeldheid in de wereld zal ook ieder voor zijn eigen AI gaan, china, amerika, azie, rusland, europa etc...
Oorlog voeren met Ai is ook in ontwikkeling, de Ukraine heeft voor het eerst een loopgraven gevecht gewonnen met drones, in de toekomst zullen die door ai bestuurd worden, oorlog voeren wil je winnen dus blijven grootmachten in ai investeren.

De vraag naar ai zal zeker nog een tijd blijven stijgen en elk groot land zal voor zijn eigen ai gaan, delen is iets waar we niet echt goed in zijn. Tuurlijk zullen er een paar bedrijven het niet redden en overgenomen worden, maar ik denk niet dat deze bubbel snel zal springen.
Ook de manier hoe AI werkt zit in de kinderschoenen. Nu is er veel geheugen nodig, maar wie weet wordt een LLM wel in een FPL geprogrammeerd. Het geheugen voor ee n model is natuurlijk niet het snelst.
Ik geloof juist dta geheugen de oplossing is. Alleen dan geen DDR achtige constructies.

Je kan dus analoge berekeningen uitvoeren met NAND cellen als je er even een beetje mee omfrutselt. Als je accepteerd dat de herhaalbaarheid niet 100% is en de precisie ook niet 100% dan kan je best energiezuinig en snel zo'n model draaien
Een LLM is getraind, niet geprogrammeerd. Die 30 miljard gewichten moet je ergens kwijt. En wil je die gewichten gebruiken dan moet je geheugen ook wel rap zijn. Zie de dure AI chips: die hebben HBM3 in plaats van GDDR.
Dat vind ik ook niet erg, alleen dat wij nu als particulieren de dupe zijn met de prijsstijgingen van geheugen/opslag etc. DAT vind ik wel erg 🤦‍♂️
Zolang de betreffende bedrijven geld weten te regelen op welke manier dan ook, dan blijft de muziek doorspelen. Pas als de muziekt stopt, kunnen de stoelen verdeeeld worden.

En aangezien heel veel annuleringen van GW's aan datacenter weinig impact lijken te hebben, kan dit nog wel even duren. En zonder enig overheidsingrijpen denk ik aan jaren.......
Het perverse van heel de economie op dat niveau is dat geld gewoon maar een cijfertje is dat ze ergens creëren en vanaf dan zijn eigen leven begint te leiden, gekocht/verkocht wordt, stijgt/daalt, ...

Voor degenen die denk dat ik het te simpel voor stel: dat is wat centrale banken doen om de economie te sturen en als ze de impact van hun acties niet te groot/direct maken, komen ze er gewoon mee weg en stijgt de national/global debt gewoon weer zonder dat ze ooit zal worden afbetaald.
Het zijn met name de commerciële banken die geld creëren, niet de centrale banken. De mogelijkheid van centrale banken om de geldhoeveelheid te beïnvloeden is drastisch afgenomen de laatste decennia door te relaxte regelgeving voor commerciële banken. Lees bijvoorbeeld het boek "Geld genoeg, maar niet voor jou" van Thomas Bollen
Ik ook. Ik zie wel wat voordelen zoals rekenmodellen bij de hand te hebben maar hier blijft het toch echt wel bij. Laten we hopen dat de bubbel knapt en dat het weer normaal wordt.
Snel barsten die AI bubbel ja.
Ik wil weer wat extra harde schijven aan mijn server gaan hangen 😆
Tel daarbij op het risico op een conflict tussen China en Taiwan en de geheugenprijzen kunnen volgens mij maar een kant op.
Als AI z'n beloftes gaat waarmaken zijn we de klos en als AI z'n beloftes niet gaat waarmaken zijn we de klos. (verlies aan banen, beurs crash)
klinkt van de kant van hynix als :
"we hebben zat geld in kas op uit te breiden en aan de vraag te voldoen, maar dat willen we niet"
"als we de productie vergroten, neemt de schaarste af, gaat de prijs omlaag, en dat hakt in onze winst"
"een gratis machine en gratis extra productiecapaciteit weegt niet op tegen het verlies aan woekerwinst als schaarste blijft, en kosten van overproductie als die wegvalt"

-> want deze partij bied welliswaar een gegerandeerde prijs (zodat daar het risico van tegen verlies produceren bij overproductie niet is).. vanuit hynix bezien is het gewoon een daling van de algehele vraag en verhoging van de algehele productie en dus lagere prijzen.

terwijl het voor deze niet gespecificeerde grote partijen klinkt als : we willen gewoon betrouwbare levering van geheugen voor een redelijke prijs.. als schaarste het probleem is, dan willen wij betalen om deze voor eens en altijd op te lossen.
-> wouldn't we all.. gewoon alle gamers ter wereld 1000 euro inleggen en een "ram voor gamers only" fabriek die gewoon weigerd aan ai te leveren. (helaas zijn wij geen "grote partij" tenzij we wereldwijd weten te organiseren)

iig zou het voor iedereen (behalve de geheugenbakkers een goed idee zijn als de productie gewoon omhoog gaat.
in een dergelijke impasse is er maar 1 oplossing : een concurrent die deze stap WEL wil nemen, en een eigen fabriek start : als jij ons niet wilt leveren voor een vastgestelde prijs, dan regelen we daar zelf wel iets voor dan is onze vraag ook weg, daalt de prijs ook en kunnen we ook nog direct marktaandeel gaan wehalen..
-> dat weet hynix ook, maar ook dat dat tijd en kapitaal kost... een partij die groot genoeg is kan wellicht daarmee dreigen en hynix dwingen deze deal te accepteren.
maar dan praat je waarschijnlijk wel over nvidea, apple en amd, misschien intell.. (als die een stunt willen uithalen met verkoop van bundels van hun nieuwe gelaagde geheugen cpus icm setjes ddr geheugen.. en zo maarktplaandeel van amd willen gaan terughalen ofzo) ik denk dat partijen als asus en corsair domweg te klein zijn voor zulk wapengekletter.. laat staan nog kleinere partijen..
wat een fijne wereld zou het zijn als bedrijven gewoon een beetje klantenloyaliteit hadden, mensen niet alles boarden, maar ook iets voor een ander overlaten..
en "gewoon veel' winst genoeg zou zijn, en het niet altijd "maximale winst" hoeft te zijn.
en er samen naar oplossingen om vraag en aanbod gekeken werd.. in plaats van dat altijd alles maar een financiële oorloog moet zijn.

helaas leven we in een gebroken wereld waar de meest moreel verdorven mensen veel te veel macht hebben.
Die bedrijven hebben net zoveel klantloyaliteit als de klanten loyaliteit hebben naar SK Hynix. Wat is de laatste keer dat jij duurder geheugen hebt gekocht puur omdat het van SK Hynix was? Niet vanwege betere specs, nee, puur vanwege de fabrikant van de chips?
Ik ben over het algemeen vrij merkvast en winkelvast zelfs als het wat duurder en slechter is.

Men moet het behoorlijk vergallen voor ik switch over het algemeen. Natuurlijk verwacht ik wel dat die loyaliteit ook met gelijke munt word terugbetaald en voelt het als verraad als dat niet gebeurd.

In dit geval is voor mij die producent voor ram corsair en voor ssd samsung Ik zou niet eens weten bij welke van de 3 fabrieken de chips op mijn corsair geheugen gemaakt zijn al vermoed ik hynix. Dat is natuurlijk de ellende van teveel lagen tussen oorsprong en consument.

[Reactie gewijzigd door DutchGamer1982 op 11 mei 2026 10:08]

Kans dat het minder dramatisch gaat zijn dan een paar maanden gelden werd verwacht.

Nearly half of US data centers planned for 2026 are facing delays or cancellation
https://www.techspot.com/news/111947-nearly-half-us-data-centers-planned-2026-facing.html


RAM prices are crashing in huge 'market correction'
De laatste spartelingen voor dat het hele zooitje in elkaar stort.
Wat is hier je bron van? Wij zijn meer en meer AI aan het gebruiken. Zowel zakelijk als privé. Om een voorbeeld te noemen. Ik zoek de nieuwe auto een Cabrio welteverstaan. AI kan echt heel goed helpen bij het op een rijtje zetten van betrouwbaarheid en TCO van auto’s. Maar ook achterbank bruikbaarheid.

Ik kan me voorstellen dat er veel mensen zijn die geen AI gebruiken. Maar dat wil niet zeggen dat dit op grote schaal opeens stopt ofzo en dus de vraag naar geheugen normaliseert. Daarom mijn vraag, hoe kom je erbij dat het hele zooitje in elkaar klapt?
Die paar euro die jij aan AI uitgeeft zijn bij lange na niet genoeg om de investeringen te rechtvaardigen.
En die vele miljarden die andere bedrijven uitgeven aan toegang tot AI? De grote AI boeren verdienen niet genoeg om de huidige kosten te dekken, maar in de toekomst zal er relatief minder geld naar de training moeten gaan, en de hoeveelheid die bedrijven uitgeven aan toegang tot AI zie ik alleen maar toenemen.
Die vele miljarden moet je tussen de 10 en 20 keer nemen om tot de huidige jaarlijkse investeringen te komen. Ik zie het niet gebeuren. Maargoed, ik heb geen kristallen bal, ik zie het als een bubbel.
Dat wordt dan volgens Claude: Mijn aanbeveling: voor echt bruikbare achterbank → BMW 2 Serie Cabrio of Audi A5 Cabriolet. De rest is meer "noodbank". Met een budget van 20-40.000 nieuw of occasion
Dat het een bubbel is betekent niet dat het nutteloos is. Internet was ook een bubbel die begin 2000 gigantisch gebarsten is. En kijk waar het internet nu is.

Wat AI nu, en het internet toen, een bubbel maakt is dat het gigantisch wordt "opgeblazen" qua geld zonder echt duidelijke inkomsten. Momenteel halen de AI bedrijven vele miljarden op, worden er complete datacenters gebouwd, etc etc etc. "The sky is the limit". Maar tegelijkertijd draaien de bedrijven verliezen omdat alles gratis / te goedkoop wordt weggegeven, zeker afgezet tegen die miljarden investeringen. En de kans is best aanwezig dat er een moment komt dat het "lijkt" alsof al die investeringen niet terugverdiend kunnen worden en daardoor de koersen van die bedrijven enorm zakken, de uitgaven van de bedrijven stoppen, er hier en daar bedrijven op de fles gaan, .... En de "cowboys" daarmee weg vallen en andere bedrijven overleven met een "economischer" plan. Hetzelfde als dat ten tijde van de internet bubbel een bedrijf als AOL gigantisch opgeblazen was en toen de bubbel klapte slechts nog een schim van zichzelf.
Die data centers drijven de geheugenprijzen steeds verder op, gebruiken heel erg veel stroom en water en maken heel veel herrie.
Het is allang bekend dat het nooit terug verdiend kan worden. Maar men is to big to fail. Men kan niet meer stoppen.
Het erge is dat AI nu zoekmachines vervangt omdat die compleet waardeloos zijn geworden door reclame en seo-spam. Nu zoek ik op een consensus van "high-quality forum posts" als ik een beeld wil krijgen van een concept of product.

Dit kost alleen wel veel meer energie, iets wat niet nodig was geweest als de zoekmachines niet vertieft waren.
Het is algemeen bekend dat het een bubbel is. Maar in tegenstelling tot de .com bubbel destijds, heeft bijvoorbeeld OpenAI geen reëel sluitend business model. Het gaat nooit winstgevend worden. Maar men moet door, want er zijn al honderden miljarden geïnvesteerd. Zonder enige reeële uitzicht op enige winst. En veel van de investeringen zelf zijn ook weer twijfelachtig. A investeert in B, B in C en C weer in A. Men pompt dus gewoon fictief geld rond. En daar kun je je personeel niet van betalen. Anderzijds als B stopt, gaan A en C ook. En in werkelijkheid zijn het nog veel meer bedrijven die in elkaar investeren. De kans dat het in elkaar dondert is dus groot.

Probleem daarnaast is, dat investeerders er vol op in zetten. En als die hun geld kwijt zijn gaat de beurs plat zoals dat nog nooit gebeurd is. Ook Europa zal dat merken.

Dus ja, met dit soort berichten denk ik: gaat het nu gebeuren of wachten we nog een paar maanden.
Inmiddels kan ik mijn 128GB geheugen als hypotheek geven aan de bank en dan een wijk kopen.
En ik dacht met 64GB al heel wat te zijn 😔
Ziekelijk is dit! Hoog tijd voor meer chipfabrikanten die volledig los staan van Samsung, Micron en SK Hynix. China kan het op termijn hoop ik.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn