Door Friso Weijers

Redacteur

Laptoptrends van 2023

Groter, heter, hoger, sneller

19-01-2023 • 06:00

49 Linkedin

De laptops van 2023

Op de CES 2023 presenteerden Intel, Nvidia en AMD allemaal nieuwe laptophardware. Het is logisch dus dat er voor fabrikanten ook weer reden was om uit te pakken. We zagen op de CES vooral gaminglaptops voorbijkomen, maar ook de nodige nieuwe laptops voor consumenten en voor zakelijk gebruik. Met uitzondering van Dell waren alle grote fabrikanten fysiek vertegenwoordigd op de beurs, maar de fabrikant uit Texas liet evengoed wel wat aankondigingen per persbericht uitgaan.

De nieuwe modellen bereiken de markt op een moment dat de naweeën van de coronapandemie nog altijd niet zijn uitgewerkt. Onderzoeksbureau Trendforce verwacht dat het wereldwijd aantal verkochte laptops in het eerste kwartaal van 2023 lager zal zijn dan het de afgelopen tien jaar is geweest, waarbij er vorig jaar een kwart minder laptops werden verkocht dan in 2021. Het kon dus nog wel even duren voordat de voorraden van oude machines zijn weggewerkt, wat ook tot vertragingen voor nieuwe apparaten kan leiden, zoals we in 2022 hebben gezien.

Nu de CES anderhalve week achter ons ligt, is het tijd om de balans op te maken. Wat viel er op aan de aankondigingen die op en rondom de beurs werden gedaan, en wat kunnen we het komend jaar verwachten op laptopgebied?

AMD laat op zich wachten en 'nieuwe' processors soms niet nieuw

Op processorgebied is AMD in 2023 gevorderd tot de Ryzen 7000-serie, terwijl Intel zijn dertiende generatie wereldkundig maakte. Bij een beschouwing van de nieuwe laptops die op de CES werden geïntroduceerd, valt op dat de meeste modellen gebaseerd zijn op een Intel-processor. ASUS had nog het uitgebreidste aanbod van AMD-laptops, met 'next-gen' Ryzen-processors in het gros van de gamingline-up van de fabrikant: de ROG Strix Scar 17 en Strix G17, ROG Zephyrus Duo 16, Zephyrus G14 en de nieuwe Flow X13.

De ASUS TUF A16 heeft een AMD-processor en videokaart.

De ASUS TUF A16 heeft niet alleen een AMD-processor, maar ook een next-gen AMD-videokaart in het vooronder. Bij andere laptops uit de goedkopere TUF-serie, weer verkrijgbaar in 15 en 17 inch, kun je net als vorig jaar kiezen tussen een Intel- en AMD-variant van de laptop. Lenovo geeft je ook de keuze bij zijn nieuwe gaminglaptops. De Legion Pro 7 en Pro 5 hebben een AMD-processor, de Legion Pro 7i en Pro 5i zijn Intel-gebaseerd. Beide laptops hebben verder dezelfde specificaties en mogelijke configuraties.

Lenovo biedt keuze tussen Intel en AMD met de Legion Pro 7(i).

Intel presenteerde begin 2023 veel meer nieuwe processors dan AMD, liefst 32 stuks, en net als vorig jaar, toen de Ryzen 6000 tegenover Intels twaalfde generatie stond, lijkt het weer langer te duren voordat laptops met AMD's processors daadwerkelijk beschikbaar zijn. Zelfs in AMD's eigen demoruimte op CES waren slechts twee Ryzen 7000-laptops te zien tussen het dozijn gepresenteerde modellen. Sommige fabrikanten geven aan later in 2023 met een uitgebreider aanbod AMD-laptops te komen. AMD moet ook nog steeds opboksen tegen een imago als budgetmerk bij fabrikanten en klanten, zo blijkt uit gesprekken op de beurs en ook uit het aanbod in de praktijk. Terwijl ASUS en Lenovo ook high-end laptops uitrusten met AMD-processors, reserveren andere fabrikanten ze vooral voor goedkopere modellen.

Zelfs in de AMD-demoruimte op de CES hadden de meeste laptops geen 7000-seriesprocessor.

Iets wat opvalt aan de 'nieuwe' laptopprocessors van Intel en AMD, is dat sommige exemplaren eigenlijk niet zo nieuw zijn. Modellen in dezelfde serie hebben soms een verschillende, lees oudere, architectuur. Voor lager gepositioneerde chips in Intels dertiende generatie worden niet alleen nieuwe Raptor Lake-dies maar ook oudere Alder Lake-dies gebruikt. Intel belooft wel dat de Alder Lake-gebaseerde processors dezelfde hoeveelheden cache en andere specificaties meekrijgen als het Raptor Lake-equivalent. Omdat het prestatieverschil tussen Raptor Lake en Alder Lake vooral neerkomt op die gewijzigde specificaties, zoals kloksnelheid, cache en coreconfiguratie, zou het weleens kunnen zijn dat de praktijkverschillen beperkt blijken.

Bij AMD verwachten we dit jaar wel grote verschillen in prestaties, omdat de 'nieuwe' 7000-serie een ratjetoe van ontwerpen omvat met meer oude, dan nieuwe processors. In lijn met de nieuwe naamgeving voor laptopchips die AMD heeft bedacht, zijn de onschuldig lijkende laatste cijfers cruciaal. De zeven nieuwe processors op basis van Zen 4-kernen hebben het eindcijfer 40 en de vijf opgekalefaterde Rembrandt-chips (Ryzen 6000, Zen 3+) het cijfer 35. Er komen ook drie opgefriste Ryzen 5000-processors eindigend op 30, voorzien van iets oudere Zen 3-kernen plus een veel tragere Vega-igpu. De drie 7020-processors die vorig jaar al uitkwamen, zijn tot slot gebaseerd op oude Zen 2-kernen, zoals de Ryzen 4000-laptopprocessors, voor low-end laptops en Chromebooks.

De nieuwe Ryzen-naamgeving betekent dat het eerste cijfer niets zegt over de gebruikte architectuur.

Apple: Macbook Pro met M2

Apple kondigde deze week zijn nieuwe generatie Macbook Pro 14" en 16" aan voorzien van de nieuwe M2 Pro- en M2 Max-socs. De prestatiewinst ten opzichte van de M1-equivalenten van 2021 zal nog moeten blijken; volgens Apple is vooral de neural engine voor AI-bewerkingen verbeterd, waarbij de accuduur zou zijn verbeterd. Kleine verbeteringen zijn Wi-Fi 6E en een HDMI-poort met hogere bandbreedte. De vormgeving van de laptops wijzigt niet, evenals het miniledscherm met de uitsparing bovenaan.

Hoger stroomverbruik

Kijkend naar het stroomverbruik, vallen Intel-processors voor dit jaar weer uiteen in verschillende series met een verschillend tdp, van de 15W U-serie tot en met de 55W HX-reeks. Maximaal kunnen de cpu's nog veel meer verbruiken, tot wel 157W in het geval van de HX-processors. De uiterste stroomlimieten vanuit Intel blijven ten opzichte van vorig jaar ongewijzigd, maar laptopfabrikanten tweaken die over het algemeen per model. We vragen ons af hoe het praktijkverbruik van de processors eruitziet. Intel heeft de HX-serie voorzien van meer rekenkernen dan ooit, maximaal 24 bij het topmodel Core i9-13980HX, die beschikt over evenveel rekenkernen als zijn desktoptegenhanger i9-13900K. Voor de overige processors zijn de kloksnelheden verhoogd met gemiddeld 400MHz, ook al geen recept voor efficiëntie.

Hoewel AMD-processors van dit moment te boek staan als zuiniger dan die van Intel, moet AMD vermogen bijzetten om de prestatiestrijd met Intel niet te verliezen, vergelijkbaar met de ontwikkeling die de afgelopen jaren voor deskopprocessors gaande is. Dit jaar komt AMD voor het eerst met een tegenhanger voor Intels 55W HX-laptopprocessors, met codenaam Dragon Range. Precies zoals bij Intels HX-serie zijn deze Ryzen 7045-processors in feite desktopprocessors met BGA-interface in plaats van een socket. Ze hebben dus cpu-chiplets en een i/o-die, en hetzelfde aantal van zestien cores is mogelijk als bij de snelste desktopprocessor van AMD op dit moment. Een mogelijk piekverbruik van 100W klinkt haast tam in vergelijking met de concurrentie, maar vorig jaar piekte de meter bij AMD's krachtigste, minst zuinige laptop-cpu nog op 80W. Dat was een processor met half zoveel rekenkernen en een 400MHz lagere boostklok als het nieuwe topmodel, de Ryzen 9 7945HX.

Mocht de processor van je nieuwe gaminglaptop het powerbudget nog niet hebben opgesoupeerd, dan kan de gpu dat eventueel nog doen. Hoewel AMD ook enkele videokaarten voor laptops liet zien, zullen veruit de meeste laptops met losse gpu er een van Nvidia bevatten. De nieuw aangekondigde mobiele RTX4000-serie op basis van de Ada Lovelace-architectuur telt voorlopig vijf kaarten, van de RTX4050 tot en met de RTX4090. Als we puur kijken naar de tgp die Nvidia opgeeft, kan alleen het low-end model een stuk meer verbruiken dan zijn voorganger: 115W in plaats van 80W. De rest heeft een tgp dat op papier ongeveer hetzelfde uitvalt. De nieuwe kaarten hebben echter ook een verbeterde versie van Dynamic Boost, waarmee de tdp-limiet kan worden overschreden als de cpu even minder te doen heeft. Bij de oude kaarten kwam er zo maximaal 15W bij de opgegeven tgp, terwijl veel van de nieuwe modellen tot 25W extra zouden kunnen verbruiken, als de fabrikant dat toelaat. Hoewel Nvidia in zijn presentatie veel nadruk legde op de beloofde efficiëntie van de nieuwe kaarten, kunnen ze dus toch sluipenderwijs meer stroom verbruiken en hitte uitstoten dan hun voorgangers.

In de officiële specificaties die Nvidia opgeeft voor het tgp, wordt Dynamic Boost niet meegerekend.

Krachtigere koeling

De vaporchamber in een conceptlaptop van XMG

Het hogere stroomverbruik van de belangrijkste onderdelen betekent dat fabrikanten aan de bak moeten om hun laptops koel en stil te houden. De laptops simpelweg wat dikker maken, kan daarbij helpen. Dat doet Razer bijvoorbeeld bij zijn nieuwe Blade 16; die is ten opzichte van de oude Blade 15 een halve centimeter dikker voor wat meer ademruimte. Koelsystemen worden daarnaast innovatiever. ASUS heeft een nieuwe heatsink ontworpen, terwijl MSI het ontwerp van de heatpipes heeft aangepast, zodat hitte beter verdeeld kan worden over de cpu en gpu. We zien fabrikanten van gaminglaptops ook steeds vaker opteren voor een vaporchamber, een geavanceerdere oplossing dan de traditionele heatpipes. MSI past hem bijvoorbeeld toe op zijn dunne Stealth 14, en ook de Razer Blade-laptops, sommige high-end modellen van ASUS en de topgaminglaptops van Lenovo hebben in 2023 deze vorm van koeling.

Fabrikanten investeren ook in betere koelpasta. ASUS begon een paar jaar geleden met liquid metal op de cpu, en bij de recente gaminglaptops van het merk zit het ook op de gpu. Ook Acer en Lenovo voorzien hun duurdere gaminglaptops van koelpasta met metaaldeeltjes erin, die warmte extra goed geleidt, maar massaproductie lastiger maakt, omdat de metaalpasta absoluut niet naast de die(s) mag komen.

De MSI Stealth 14-laptop heeft een vaporchamber voor de koeling.

Het bedrijf Frore Systems presenteerde op de CES zijn innovatieve fanloze AirJet-koeling, een soort zwarte plak met daarin ultrasone membranen die een luchtstroom produceren. Volgens Frore zou dat efficiënter werken dan traditionele fans. Voorlopig lijkt Frore zich te richten op thin-and-lightlaptops, waarbij een 15"-model met 28W-processor bijvoorbeeld 50 procent stiller zou kunnen zijn dan een model met traditionele fans en heatpipes. Concrete aankondigingen voor laptops met Frore-koeling zijn er nog niet, maar de eerste modellen zouden nog dit jaar moeten verschijnen. We zijn benieuwd of de claims van het bedrijf in onze tests standhouden.

Hoe innovatief koelsystemen ook worden, uiteindelijk is er een harde limiet aan de hoeveelheid warmte die kan worden afgevoerd. Je ziet dat bijvoorbeeld bij de Gigabyte Aero 16. Terwijl het 2022-model kon worden geconfigureerd met een RTX 3080Ti, is het topmodel in de 2023-serie voorzien van een RTX 4070. Met de architectuur- en procesverbeteringen die Ada Lovelace met zich meebrengt, zal die wellicht alsnog sneller zijn dan het oude model, maar de allersnelste hardware op zijn top laten presteren in een dun en licht systeem, is in 2023 extra lastig.

Hogere schermen, meer oled, soms 3d

Nog steeds is 16:9 de dominante schermverhouding voor laptops, maar de afgelopen jaren kwamen steeds meer apparaten uit met een 'hogere' 16:10-beeldverhouding. Daarmee wordt de ruimte onder het scherm beter opgevuld en je hebt er ook nog wat aan bij de dagelijkse werkzaamheden, waarbij je minder hoeft te scrollen. De afgelopen jaren werd een 16:10-scherm haast standaard voor luxere zakelijke laptops en consumentenlaptops, en in 2023 zet die ontwikkeling verder door naar gaminglaptops. Van ASUS tot Acer en Gigabyte tot Lenovo en MSI: bij al deze fabrikanten hebben de high-end gaminglaptops voor dit jaar over het algemeen een 16:10-scherm, vaak in tegenstelling tot het voorgaande model.

Acers nieuwe Swift Go-laptops

Je zou zeggen dat oledschermen zich met hun ultrasnelle responstijd lenen voor gaminglaptops, maar fabrikanten verkiezen voor dit type apparaat toch nog vaak een lcd, ook in 2023. Dat heeft wellicht te maken met de beschikbaarheid van panelen op een zeer hoge verversingsfrequentie boven de 120Hz. Dit jaar komen de nodige luxe gaminglaptops met een 1440p lcd-scherm dat 240 beelden per seconde kan tonen. Er komen langzamerhand ook wat meer miniledschermen beschikbaar, die op het gebied van contrast en hdr-beeldkwaliteit beter in de buurt komen van oledschermen. We zagen onder meer bij ASUS, Razer, Acer en MSI laptops met een dergelijk scherm. Ook in 2023 zal dat naar verwachting extra duur blijven, beschikbaar op slechts enkele van de meest high-end laptops in bepaalde schermformaten.

Acer Swift X met oledscherm

Veel van de nieuw aangekondigde laptops die niet voor gaming zijn bedoeld hebben wel een oledscherm. Ook dat past in de trend die we eerder al signaleerden. Acer toonde bijvoorbeeld zijn nieuwe Swift Go-serie, een uitbreiding op de bestaande Swift-serie van lichtgewicht laptops voor consumenten. Het nieuwe Go-duo is verkrijgbaar met schermdiagonalen van 14 en 16 inch, is zoals andere Swift-laptops voorzien van een aluminium behuizing, en heeft een 90Hz-14"- of 120Hz-16"-oledscherm. De Acer Swift X, waarvan de vorige versie nog een ips-lcd had, wordt in 2023 eveneens voorzien van een 120Hz-oledpaneel. Dit jaar verschijnen ook meer luxe zakelijke laptops met oledscherm. Denk aan de Lenovo Thinkpad X1 Nano of de ASUS ExpertBook B9. De nieuwste versies van die minder dan 1 kilo wegende laptops kunnen voor het eerst optioneel geleverd worden met een oledscherm. In het geval van de ExpertBook B9 is het niet zeker of die uitvoering ook in Nederland en België zal worden aangeboden.

Nu we het toch hebben over ultralichte laptops die hier mogelijk niet uitkomen: ook sommige van LG's Gram-laptops hebben dit jaar een oledscherm, namelijk de Gram Style en Gram Ultraslim. De 'gewone' Grams en de 2-in-1-convertiblemodellen behouden wel hun ips-lcd. Terwijl LG vorig jaar alleen laptops met 16:10-scherm in het assortiment had, hebben twee van de nieuwe laptops juist een 16:9-paneel. Niet bij iedere fabrikant neemt het aandeel 16:10-laptops dus toe.

De LG Gram Ultraslim met oledpaneel

Samsung: nieuwe Galaxy Books

Zoals het er nu naar uitziet, zal Samsung op 1 februari zijn nieuwe Galaxy Books voor 2023 presenteren, samen met de Galaxy S23-serie. Het is nog niet bekend welke apparaten eraan komen en wat hun eigenschappen zijn, maar een update met dertiendegeneratie-Intel-processors is waarschijnlijk. Er zou daarnaast sprake zijn van een groter Ultra-model.

Sommige nieuwe laptops in 2023 zijn voorzien van een scherm dat 3d kan weergeven zonder brilletje. Acer introduceerde in 2022 al een model voor gamers (Predator Helios 300) en een voor creators (ConceptD 7), en ASUS komt daar dit jaar bij met twee modellen voor creatievelingen, de ProArt StudioBook 16 en Vivobook Pro 16X. Over enkele maanden zou nog een derde grote laptopfabrikant een of meerdere apparaten met een glassesfree-3d-scherm aankondigen. Je leest er meer over in onze eerdere preview.

Terugkeer van 18"-laptops

Meerdere fabrikanten toonden op of rondom de CES een gaminglaptop met 18"-scherm. De grootste laptops zijn traditioneel voorzien van een 17,3"-paneel, al kwamen de afgelopen jaren incidenteel wel apparaten uit met een groter scherm. Zo had Acer in 2016 een Predator 21 X-laptop met gekromd 21"-paneel met 21:9-beeldverhouding, terwijl MSI in 2017 kwam met de GT83VR, voorzien van een 18,4"-scherm met 16:9-verhouding. Het waren behoorlijk massieve apparaten met een toetsenbord met hoge keycaps, de snelst mogelijke hardware van die tijd, en een gewicht van ongeveer 5kg.

Acer Predator Helios 18, de 18"-laptop van Acer voor 2023

Hoewel ze in de lengte en breedte nog iets groter zijn dan de 17,3"-laptops van dit moment, moeten de nieuwe gaminglaptops van 18 inch wat dikte en gewicht betreft veel meer aansluiten op wat nu gebruikelijk is, zo te oordelen bij een rondgang langs de fabrikanten die op de CES een 18"-gaminglaptop presenteerden. Dat wil zeggen: een centimeter of twee dik, en een kilo of tweeënhalf zwaar. Acer, ASUS en Razer hadden alle drie een dergelijke laptop staan op de CES, terwijl Dell begin januari zijn Alienware M18 aankondigde. De Dell-laptop heeft als enige de optie voor een next-gen AMD-processor, al zegt de fabrikant niet precies welke. Interessant bij dat model is ook de mogelijkheid voor een 1920x1200-scherm met 480Hz-refreshrate. Acers 18"-laptop kan dan weer worden uitgerust met een miniledscherm, wat bij de andere drie merken niet kan. Op dit moment lijken de laptops van ASUS en Razer de krachtigste van het stel, voorzien van de allersnelste hardware die Intel en Nvidia te bieden hebben.

De ASUS ROG Strix Scar 18 is voorzien van de snelste hardware van Intel en Nvidia.

Betere webcams, zelfs in gaminglaptops

In het artikel over laptoptrends van 2022 kwam het al aan de orde: fabrikanten kiezen er de laatste tijd voor om betere webcams in hun laptops te plaatsen, in navolging van de coronapandemie waarin het ineens veel belangrijker is geworden hoe je eruitziet in een videocall. Met de huidige generatie van piepkleine cameraatjes is het niet meer nodig om te kiezen voor een smalle bovenste bezel, met een camera aan de onderkant van het scherm, wat een lelijk perspectief oplevert. De kwaliteit van de cameraatjes is bovendien ook verbeterd, met veel full-hd-webcams in plaats van modules met een 720p-resolutie.

Tot nu toe waren betere webcams nog vooral iets voor zakelijke laptops, maar in 2023 volgen ook high-end gaminglaptops, zo bleek op de CES. Gigabytes nieuwe Aero-creatorlaptops en Aorus-gaminglaptops hebben bijvoorbeeld alle een 1080p-webcam aan boord. Het ontwerp van de Aorus-laptops is vernieuwd, met de andere positionering van de webcam als een van de belangrijkste verbeteringen. Die zit bij de 2023-modellen in de bovenste bezel, in plaats van de 'neushaarcamera' onderaan het scherm van de afgelopen jaren.

Alle Gigabyte Aorus-laptops (eerste twee foto's) en Aero-laptops voor 2023 hebben 1080p-webcams die boven het scherm zitten.

De laptops die Lenovo toonde in de Legion Pro 7(i) en Legion Pro 5(i)-series waren allemaal voorzien van een 1080p-webcam, die bovendien op alle modellen beschikken over Tobii Horizon-headtracking. Razers topmodel Blade 18, hierboven ook al eens genoemd, is dan weer bijzonder omdat hij een 5-megapixelwebcam heeft met gezichtsherkenning. Zelfs ASUS heeft dit jaar het licht gezien. 1080p lijkt er nog niet in te zitten, maar nadat het merk de afgelopen jaren überhaupt geen webcam inbouwde in sommige gamelaptops, zoals de Strix Scar G15, zit aan de bovenkant van het nieuwe model een lipje met daarin een piepklein cameraatje.

Veel specbumps, maar ook gekke nieuwe apparaten

De extra's die je via de 'Magic Bay' kunt aansluiten
op de Thinkbook 16p Gen 4.

Intern is er dus wel het een en ander veranderd bij de laptops die in 2023 van de band rollen, en het hogere scherm geeft fabrikanten vaak de gelegenheid om de onderste bezel een stuk slanker te maken, wat de nieuwe laptops een modernere aanblik geeft. In andere opzichten verandert er aan de nieuwe behuizingen niet zoveel: we zagen veel modellen met nieuwe hardware en een verbeterd scherm in een verder oud jasje.

Lenovo had naar de CES wel een uitgebreide selectie aan bijzondere apparaten meegebracht. Twee daarvan bespraken we al eerder in een aparte preview. De Yoga Book 9i is een convertible met twee oledschermen en een los bijgeleverd toetsenbordje, terwijl de Thinkbook Plus Twist je de keus geeft tussen een oledscherm of een kleuren E Ink-paneel bij een draai aan het scherm. Iets minder bijzonder, maar toch ook leuk is ook de Thinkbook 16p Gen 4. De laptop met dertiendegeneratie-Intel-cpu uit de krachtige H-serie en optionele RTX 4060-videokaart, heeft een magnetische pogopinconnector op de kap. Via die 'Magic Bay' kun je een reeks accessoires aansluiten, van een 4k-webcam op een roterend scharnier en een lichtje voor je gezicht, tot een 4G-LTE-modem.

De HP Dragonfly Pro-serie (rechts de Chromebook)

Het binnenste van de XMG Ultra 17-laptop met
waterkoeling: de lus waar het water doorheen gaat,
zit direct bovenop de gpu

Naast Pavilion, Envy, Spectre en Omen komt HP dit jaar met een hele nieuwe productserie laptops: Dragonfly Pro. Die bestaat voorlopig uit een Windows-laptop en een Chromebook, gericht op thuiswerkers die redelijk atechnisch zijn. HP maakt het aanschaffen van de pc bijvoorbeeld al makkelijk. Je kunt bij elk apparaat maar uit twee configuraties kiezen. Het Windows-model heeft bovendien een speciale sneltoets om direct verbinding te maken met de helpdesk. De Chromebook onderscheidt zich dan weer door een ultrahelder scherm van 1200cd/m2, een rgb-toetsenbord en een 8-megapixelwebcam. Helaas heeft HP voorlopig geen plannen ze hier uit te brengen.

Bij Tongfang, de odm die laptops maakt voor onder andere XMG, zagen we de vernieuwde Ultra 17-gaminglaptop met waterkoeling. Een kastje ter grootte van een externe hdd pompt het water door een heatpipe die direct boven de gpu zit. Dat kan overigens een RTX 4090 zijn met een maximaal tgp van 175W. Vorig jaar had XMG ook al een watergekoelde laptop in het assortiment, maar dit jaar is het concept verbeterd. De koeler heeft een rgb-fan en een sensor die meet of het water nog stroomt. Door de nieuwe magnetische connector is het wat makkelijker de waterslangetjes in te pluggen, al belanden tijdens het uitpluggen nog steeds wel wat waterdruppeltjes op je bureau.

Lees meer

Reacties (49)

49
49
40
1
0
5
Wijzig sortering
Jullie zijn 1 ding vergeten bij die specbumps: Alles van Nvidia wordt flink duurder.
Volgens Nvidia gaan 4050 laptops vanaf 1000 dollar kosten. Voor die prijs kun je nu een 3060 kopen, dus ik ben benieuwd of er voor dit prijssegment überhaupt verbetering is. Van de andere chips zijn de prijzen nog niet bekend, maar ik houd mijn hart vast.

[Reactie gewijzigd door B127 op 19 januari 2023 12:23]

Heel mooi dat de 17" weer in opmars is.
Ik begrijp dat 11-15" een doelgroep heeft maar voor de 17" groep was het toch wel op een houtje bijten de laatste jaren.
Nu nog hopen er echte 17" schermen komen. Dus niet die wide screen versies die minder schermoppervlakte hebben dan een 1.6 17" scherm.
17" is toch altijd al goed beschikbaar geweest ?

Ik heb al sinds 2010 17" laptops en nooit issues gehad iets te vinden.
Qua mijn eisen (>= i7, uitbreidbaarheid, harddisk/SSD slots) kwam ik wel altijd uit op een model met extra video kaart (GT 555M daarna GTX 1650) maar die gebruik ik niet.

Zou willen dat die 18" weer wat meer mainstream zouden worden, rond 2010 net de boot gemist met volgens mij een 18" Acer met 3.5" harddisk intern !
De laatste jaren is de keuze toch wel afgenomen, terwijl er wel steeds meer 11 tot 13 inch laptops op de markt kwamen.
De stap van 17 naar 18 inch is logisch. De 17 inch schermen hebben nog vaak brede laptops en door die smal te maken en het scherm van 9:16 naar 10:16 te upgraden hoeft de laptop niet veel groter te worden.

Het valt me wel op dat de gepresenteerde modellen vooral op gaming zijn gericht. Compleet met de nodige RGB "versiering". De zakelijke laptops, zonder toeters en bellen en zonder extra grafische kaart zijn kennelijk minder interessant.
Het valt me wel op dat de gepresenteerde modellen vooral op gaming zijn gericht. Compleet met de nodige RGB "versiering". De zakelijke laptops, zonder toeters en bellen en zonder extra grafische kaart zijn kennelijk minder interessant.
Gaming is een nichemarkt. Zakelijke laptops van merken als een Dell en HP gaan niet naast een Acer met zijn consumenten gaming spul staan op de CES.

"Looking at the laptop market from the perspective of end use, business activities hold a major market share capturing more than 40% of the entire global laptop market in the current scenario."
De gaming-latptop is een niche-markt maar kennelijk wel veel interessanter om op beurzen te laten zien. De zakelijke laptops zien er over het algemeen een stuk zakelijker (saaier) uit. Mooier features als een OLED-scherm, snelle graphics, RGB versiering trekken natuurlijk de aandacht van het publiek, maar doen er voor zakelijk gebruik helemaal niet toe. Een goed IPC scherm, een vlotte processor en een lekker toetsenbord is voor kantoor toepassingen en het grootste deel van het programmeerwerk al voldoende. Voor grafische zaken (foto en film) ga je meer naar de gaming laptops toe, maar dan graag in een saaie behuizing en een groot, goed gekalibreerd (OLED) scherm.
Met voor de creatieve gebruikers graag ook wat minder herrie dan bij de gemiddelde gaming laptop ;)
Of de behuizing saai moet zijn betwijfel ik, 20-25 jaar geleden waren super hippe behuizingen de norm in die sector (denk aan Silicon Graphics, kun je nu soms nog gebruiken als design statement in je interieur).

Eens dat gaming voor fabrikanten kennelijk interessant is om de aandacht te trekken, bij mini-pc's (en soms zelfs desktop pc's) lijkt dat ook een focus terwijl ik mij afvraag of gamers daarvoor de grootste gebruikersgroep zijn.
Ik dacht vroeger altijd dat 17" laptops zinloos waren, en heb lang vastgehouden aan 14" als de gouden standaard. En dat was zo voor mijn levensstijl toen, waar 14" een goeie balans geeft van mobiliteit en bruikbaarheid. Moderne 17" laptops kunnen echter dun zijn, tamelijk licht en zijn met hun fijne schermranden ook niet meer zo omvangrijk als pakweg 5 jaar terug.

Ik heb nu net een Zephyrus G14 besteld, maar dat is eigenlijk omdat het het enige deftige toestel is met AMD Radeon grafische kaart (is voor mij veel makkelijker te gebruiken op Linux, maar dat doet er hier niet toe).

Sinds pakweg 2020 gebruik ik m'n laptop echter nauwelijks mee voor gebruik buitenshuis, en ook dan is het vaak aan een tafel of bureau. Helaas vond ik in 17" enkel heel dure gaming modellen (vaak lomp en lelijk), of de Dell XPS of LG Gram 17, beide toestellen die ook best duur zijn voor wat ze bieden.

Ben blij dat dit segment ook weer een nieuwe adem krijgt. Een beetje diversiteit en keuze is altijd leuk!
Welkom bij de ASUS ROG Zephyrus familie. En er is veel mooi laptop spul van ASUS en niet alleen maar bling bling RGB. Heb zelf een 16" inch M16 . En die ziet er zakelijk genoeg uit voor werk en studie.

En qua formaat is groter, beter voor mij. Ik word wat ouder en kan het allemaal niet meer zien (toch ff een bifocale bril halen)

Maar ff ontopic: ik kijk vooral uit naar de ontwikkeling van mooie oled schermen in laptops. Vooral die Asus ProArt StudioBook 16 OLED is echt heel mooi. Dat wordt mijn volgende laptop. Maar dan moet ik wel een bifocale bril hebben met die 4k oled scherm. haha.
hoop eerder dat 16" en 18" meer gemaakt gaan worden
heb nu een legion 5 pro en vind die 16:10 echt wel veel fijner als 16:9
18", goddelijk. Daar kun je daadwerkelijk op werken.

Ik gebruik al decennia 17" bij gebrek aan groter
Ik neem aan dat de meeste modellen vanaf maart of zo beschikbaar zijn? Of gaat het nog langer duren?

Verder is de toegenomen stroomverbruik erg jammer, dat hakt echt in de accuduur. Halen ze die hoge TDP's ook op batterij of ben je eigenlijk verplicht om een stroomkabel aan te sluiten om die performance te halen?
Voor die hoge performance en werkduur, natuurlijk op de stroomkabel :)
Lijkt me ook wel redelijk, anders zou je laptop niet meer draagbaar zijn, omdat er dan wel een hele zware grote accu in zou moeten
Ja maar toch moet het wel bekend zijn wat je op de accu haalt. Ik denk dat het voordeel van een laptop wegvalt als je eigenlijk nooit de performance eruit kunt halen zonder lader. Dan kun je net zo goed een tablet nemen met een pc erbij...
Ik zelf denk dat zeker de grote laptops van 17 inch en groter, meer gebruikt worden als desktop vervangers, voor bv aan de keukentafel en die staan daar bijna altijd in het stroom 🙂👍
Eerder pas vanaf Q2 verwacht ik.
Gamen op een accu doen er ook niet veel. Je levert flink in op performance en na 1-2 uurtjes is hij leeg.
Die naamgeving van laptop cpu's moet bij AMD echt eens op de schop. Er is werkelijk geen touw aan vast te knopen. Je weet nu niet of je een Zen 4 of 3 cpu hebt, tenzij je echt gaat zoeken wat de cijfers betekenen. Intel doet dat toch wel beter.
Je weet het nu juist wel. Vroeger had je bijvoorbeeld Ryzen 5 5500U, Ryzen 5 5600U en Ryzen 7 5700U. De 5500U is Zen2, De 5600U is Zen3, De 5700U is dan weer Zen2. Je moest dan al weten dat als het tweede cijfer 5 of 7 was, het Zen2 was, was het 6 of 8, dan kreeg je Zen3.

Nu is het duidelijk. Neem het derde (en evt. vierde cijfer) en je weet het gewoon. Is dat een 2, Zen2, is dat een 3, Zen3, (als het vierde cijfer een 5 is, Zen3+) is dat een 4, Zen4. Makkelijker kan het toch niet?

Qua grafisch vermogen, alles tot Zen3 heeft Vega, Zen 3+ RDNA2, Zen 4 RDNA3.

Intel doet het enkel beter omdat ze geen oudere versies mixen met nieuwere. Maar dat de nieuwe naamgeving van AMD een stap achteruit is, klopt dus niet.

Of is het voor jou meteen duidelijk wat de snelste Intel CPU is? i3-1220P, i7-1255U of i5-10300H? Ik ben er vrij zeker van dat de eerste het snelst is, hoewel dat maar een i3 is.
Hopelijk volgen de 17 en 18 inch laptop tassen en piloten koffers dan ook in ruimere keuzes.
Ander kleurtje dan zwart, zwart of zwart kan wel eens leuk zijn.
Zeker qua kleur, helemaal met je eens :)
Ook is dat zwart zo besmettelijk met vingerafdrukken ;(
Je ziet Chromebooks nu al in allerlei kleuren, ook de duurdere met robuuster materiaal. En geeft toch altijd een beetje een kinderlijke indruk, vooral de felle kleuren. En wit moet ook goed gedaan worden om niet extreem goedkoop te ogen. Dus ik begrijp dat zwart de standaard is, maar variatie is inderdaad leuk.
Ik mis de MS Surface laptops. Heel fraai scherm en een no nonsense uitstraling.
Eens en altijd 3:2 beeldschermverhouding. Zelfs firmware via standaard Windows update, geen bloatware. Clean design.
Ik heb dit denk ik gemist. Heeft Microsoft nieuwe Surface laptops aangekondigd op de CES, dat ze in het artikel niet genoemd worden?
Of bedoel je "ik wou dat er nog MS Surface laptops waren"? Maar die zijn er toch nog steeds? De Surface laptop 5 is toch nog steeds te koop?
Sinds dit jaar is zelfs high end oled niet meer onbetaalbaar. De vivobook heeft in Nederland (een vrij uniek model) een model bij bol met 120hz 2.8k 600 nits oled te koop voor minder dan 1000 euro. Gepaard met een ryzen 7 5800x, 16gb ram en een 3050. Dat was luttele maanden geleden niet denkbaar.
Ik heb een laptop met i7-12700H en 3070 Ti met 4K Oled scherm gekocht voor 1799. Was misschien geen superkoopje, maar wel een topcombinatie

uitvoering: Gigabyte Aero 5 XE4-73EE614SH
Heb mijn laptop ook gekocht vorig jaar, de knoop moet een keer doorgehakt worden.
Heb de msi Raider met I9-12900hk, 3080ti, 64GBram, 2TB en 4K scherm
https://tweakers.net/prod...der-ge76-12uhs-041nl.html

Nu 4 en een half jaar sparen voor de volgende 🙃
Ik heb nog een AERO uit 2018 met 1070, zalig ding (heb wel throttlestop erop gezet om de hitte een beetje in te perken)
Ik hoop van harte dat grotere laptop schermen ook inhoud dat er intern meer ruimte overblijft voor een tweede SSHD/hdd. Ik spreek tevens de hoop uit dat Tweakers.net bij het testen van laptop's nu ook eindelijk eens voorrang geeft aan modellen die dit wel hebben.
Een echte Tweaker heeft niets aan die dunne telefoonachtige layout van de huidige notebooks/laptops.
Een echte Tweakers wil een laptop, die hij zelf kan repareren en uitbreiden en er hoort zeker bij dat er meerdere schijven in kunnen, desnoods via een cadddy, zoals vroeger.
SSD uitbreiden is vaker mogelijk dan het RAM vervangen. Die maken ze te vaak vast op het moederbord waardoor je daar dus niks meer mee kunt. Vooral devices met 8gb vaste ram zijn voor mij al niet meer geschikt. Teveel apps die veel ram gebruiken en als het vol zit, is swappen echt killing voor je performance.
eens, ik had zelf een zenbook flip van 3 jaar oud met ryzen 7 3000 serie. prachtig ding snel zat, maar door het shared video geheugen ben je met een paar tabs in edge en een licht programma open zo door je 8 gb heen. ik zal iedereen die nu een laptop koopt minimaal 16 gb aanraden voor wat toekomst bestendigheid. Moet ik zeggen dat windows best oke omging met het swappen van memory maar toch het is gewoon erg weinig en browsers gebruiken echt veel ram. Heb (omdat het kon deels via de werkgever) nu een nieuwe zenbook geen flip maar wel weer wat dunner strakker en met een oled scherm, gewoon omdat het leuk speelgoed is:P en 16 gb ram. 16:10 is wel een fijn formaat om op te werken trouwens, zit meestal op een extern scherm maar merk met een paar dagen al dat als ik achter het laptop scherm zit de extra hoogte fijn is.

[Reactie gewijzigd door fpsbig op 19 januari 2023 14:38]

Om te lezen dat 18 inch in opmars is.
Groter is beter, qua laptops. 8-)

Dan kun je tenminste lezen wat er op het scherm staat, en is er niet krampachtig moeilijk gedaan om de travel van de toetsen oncomfortabel klein te maken.
Ligt natuurlijk helemaal aan je gebruik :) Ik gebruik m'n laptop vooral onderweg, letterlijk op locatie. Omdat hij in de cameratas moet passen is voor mij 14 inch het maximum. Daarnaast heeft intel voor me afgedaan sinds dat ik een amd 7 gebruik (krachtiger, stiller, zuiniger.) De keuze bij amd is helaas stukken minder, de modellen die in aanmerking komen hebben dan vaak ook vast gesoldeerd geheugen (met een max van 16)

Hopelijk komt er nog wat nieuws uit met amd komend jaar
Buiten kantoortijd ook geschikt voor deltavliegen...
Vind die Laptops toch verbleken bij het aanbod van Apple!

Zou graag overstappen naar Linux, maar een alternatief voor de stille, energiezuinige en krachtige M1 / M2 laptops ben ik nog niet tegengekomen in de pc-markt.

Hopelijk komen er snel mooie minimalistische ARM alternatieven...
Maar in tegenstelling tot andere fabrikanten liet Apple op de CES geen nieuwe laptops zien. dus logisch dat die hier niet langs komen. Overigens vernieuwd Apple niet veel op dit moment. Alleen een iets snellere chip in dezelfde laptops, met een fikse prijsverhoging. Het belangrijkste nieuws van Apple is eigenlijk dat ze weer terug naar dure niche gaan, na een paar paar echt concurrerende laptops verkocht te hebben.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee