Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Willem de Moor

Redacteur componenten

Raspberry Pi 400 Review

Terug naar keyboard-pc's

Tot slot

We hebben ter gelegenheid van de introductie van de Rasperry Pi 400 eigenlijk vier producten gereviewd, waarvan twee 'gelegenheidsreviews'. Allereerst hebben we geprobeerd een indruk van de Pi 400 te geven, waarbij we vooral keken naar het gemak en de praktijk. Daarnaast hebben we de Raspberry Pi 4 Model B gezet, om te kunnen vergelijken en omdat we die nog niet eerder hadden bekeken. En omdat zowel Cooler Master als de Raspberry Pi Foundation met nieuwe producten kwam, respectievelijk de Pi Case 40 en de Case Fan, hebben we die eveneens meegenomen.

Om met die laatste twee te beginnen: de Case Fan is een typisch miniventilatortje zoals we dat kennen van vroeger, toen south bridges actief gekoeld werden. Het fannetje van de RPF is precies zo'n vervelend zoemding en raden we niemand aan, tenzij je je Pi heel ver wegstopt. Het enige positieve aan de ventilator is dat de meegeleverde bracket zo mooi in de officiële plastic Pi-behuizing past en aardig koelt.

De Pi Case 40 van Cooler Master is een aantrekkelijk geprijsde upgrade voor je Pi-behuizing. Hij heeft een paar handige extra's, zoals de programmeerbare button en natuurlijk de aluminium bovenschaal, die als heatsink dienstdoet. Voor korte, intensieve activiteit is dat prima en houdt het je Pi een stuk koeler dan een plastic behuizing, maar de thermische massa is te klein voor echt langdurige, zware belasting. Dan had het kastje iets duurder moeten worden en had misschien ook de onderste schaal van aluminium moeten zijn. De inversie van de gpio-pinnen is een kwalijke zaak en verpest het handig naar buiten brengen van de pinnetjes een beetje. Los daarvan is de Pi Case 40 een praktische behuizing die prima werkt.

De Pi 400 zelf is een slimme zet van de Raspberry Pi Foundation. De populariteit van de Model B Pi's was al enorm en de Pi's zijn de facto standaard sbc's om naar te grijpen voor elk project waarvoor je meer rekenkracht nodig hebt dan een Arduino of 555-timer biedt. Voor het gebruik als eenvoudige desktop-pc, was de drempel voor sommigen wellicht wat hoog. Je hebt immers nog een behuizing nodig, een voeding, een toetsenbord en een muis. Door de behuizing en het toetsenbord met de Pi te fuseren, krijg je een opgeruimdere, laagdrempeligere en makkelijkere introductie in Raspberry Pi's. Samen met pakketjes waarin ook een muis, voeding, geheugenkaartje met besturingssysteem en handboek voor beginners zitten, maak je een Pi wel erg aantrekkelijk, vooral voor kinderen of iedereen die voorzichtig en vooral leuk met programmeren wil beginnen.

Vergeleken met de gewone Model B Pi 4 is de Pi 400 een stukje sneller, maar je levert een paar poorten in die niet voor iedereen even belangrijk zijn. Zo is er geen analoge A/V-poort, geen PiCam- en geen DSI-poort. Ook heb je een USB-poort minder wegens het geïntegreerde toetsenbord, maar daar staat tegenover dat je geen toetsenbord meer hoeft aan te sluiten. Een muis is voor desktopgebruik wel handig, dus in de praktijk heb je nog maar twee poorten over. Op een Model B zou je wellicht een draadloos desktopsetje met een enkele USB-receiver gebruiken. In beide gevallen kun je natuurlijk ook randapparatuur via bluetooth aansluiten, zodat je alle poorten vrijhoudt. De gpio-pinnen zijn nog bruikbaar, alleen niet voor hats, maar het educatieve aspect van die pinnen, zeker in combinatie met het handboek, is behouden. We hadden liever ten minste één grote HDMI-poort in plaats van de twee Micro-varianten gezien, maar fijn dat de Pi 400 net als de Pi 4 twee videopoorten heeft, in plaats van slechts één HDMI-uitgang bij eerdere varianten.

Wat prestaties betreft is de Pi 400 iets sneller dan de Model B-variant, dankzij de hogere kloksnelheid. Nu is het natuurlijk erg eenvoudig om ook de Model B op 1800MHz te laten werken, mits je voor wat extra koeling zorgt. Die koeling is bij de Pi 400 dankzij de aluminium heatsink dik in orde. Het toetsenbord tikt redelijk, maar je moet geen al te hoge verwachtingen hebben; het is vergelijkbaar met een willekeurig chiclet-laptoptoetsenbord. Al met al is de Pi 400 een mooie aanvulling op het productgamma van de Raspberry's en zeer geschikt voor onder meer educatieve doeleinden. Ook als je een dedicated Linux-terminal wil hebben, is het een mooie, kant-en-klare oplossing.

  • Raspberry Pi 400 qwerty
  • Raspberry Pi 400 azerty

Laagste prijzen voor: Raspberry Pi 400 (Qwerty toetsenbord)
Winkel Beoordeling Prijs Totaal

Kiwi Electronics

Score: 4 (6)

€ 82,95

€ 82,95

Kostenoverzicht

Productprijs € 82,95
Pakketpost ≥ € 75,- € 0,-
iDeal € 0,-
Totaal € 82,95

Bekijk

RaspberryStore

Score: 5 (12)

€ 76,95

€ 84,45

Kostenoverzicht

Productprijs € 76,95
Opsturen < 200 € 7,50
iDEAL € 0,-
Totaal € 84,45

Bekijk

Bol.com Plaza

Score: 2 (36)

€ 89,95

€ 89,95

Kostenoverzicht

Productprijs € 89,95
Pakketpost (boven €20,-) € 0,-
iDeal € 0,-
Totaal € 89,95

Bekijk

HAshop.nl

Score: 3 (3)

€ 134,95

€ 134,95

Kostenoverzicht

Productprijs € 134,95
Pakketpost Nederland € 0,-
iDeal € 0,-
Totaal € 134,95

Bekijk

Laagste prijzen voor: Raspberry Pi 400 (Azerty toetsenbord)
Winkel Beoordeling Prijs Totaal

Kiwi Electronics

Score: 4 (6)

€ 82,95

€ 82,95

Kostenoverzicht

Productprijs € 82,95
Pakketpost ≥ € 75,- € 0,-
iDeal € 0,-
Totaal € 82,95

Bekijk

RaspberryStore

Score: 5 (12)

€ 76,95

€ 84,45

Kostenoverzicht

Productprijs € 76,95
Opsturen < 200 € 7,50
iDEAL € 0,-
Totaal € 84,45

Bekijk

Bol.com Plaza

Score: 2 (36)

€ 89,95

€ 89,95

Kostenoverzicht

Productprijs € 89,95
Pakketpost (boven €20,-) € 0,-
iDeal € 0,-
Totaal € 89,95

Bekijk

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Lees meer

Reacties (135)

Wijzig sortering
"Op vol vermogen is de ventilator er echt een uit de categorie 'niet in de buurt komen'. Het kleine fannetje doet denken aan de chipsetfans van weleer, met een hoog zoemend, vervelend geluid. Het gebruik ervan zou eigenlijk alleen aan te raden zijn als je de Pi ver wegstopt of in een omgeving gebruikt waar ander geluid overheerst."

Het klopt dat op 5V de ventilator doet denken aan een PS4 in een afgesloten TV kast of een Boeing 747 tijdens het opstijgen. Maar gelukkig kun je die fan ook op 3,3V laten draaien. Op https://www.freva.com/202...-a-fan-to-a-raspberry-pi/ beschrijven ze mooi welke GPIO pinnetjes je daarvoor moet gebruiken. Mijn Raspberry Pi 4 draait op 2 GHz met de fan op 3,3V en die blijft mooi op temperatuur.

Sent from my raspberry pi 4 desktop. :)

[Reactie gewijzigd door H1MSELF1SH op 17 december 2020 13:22]

Naast het aanpassen van de snelheid van de ventilator, is er ook de mogelijkheid voor het verbeteren van de passieve koeling door een grotere of betere koelvin te plaatsen? Als de ventilator dan helemaal niet meer moet draaien is het feest!
Dat kan zeker. Je hebt zelfs cases die helemaal uit aluminium bestaan. https://shop.pimoroni.com...-4?variant=29430673178707 is zo'n voorbeeld. Ik heb er zelf goede ervaringen mee, maar ik vind een gesloten case met fannetje op 3,3V net dat iesje properder op een desktop. Behalve dat het cleaner oogt dan heb ik er ook meer vertrouwen in dat die niet té warm wordt op 2 GHz.
Dat kan zeker. Je hebt zelfs cases die helemaal uit aluminium bestaan. https://shop.pimoroni.com...-4?variant=29430673178707 is zo'n voorbeeld. Ik heb er zelf goede ervaringen mee, maar ik vind een gesloten case met fannetje op 3,3V net dat iesje properder op een desktop.
Als je toch een passieve case wilt, kijk dan eens naar die van Flirc. Die schijnen ook goed (passief) te koelen.

Zelf heb ik dat aluminium blok, dat uit twee delen bestaat. Werkt goed met een beetje koelpasta op de aansluitende chips (SoC, RAM, USB hub).

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 17 december 2020 12:25]

Een Argon1 is ook heel fijn, plus dochterbordje waarmee je soft powerdown kunt doen én de bijbehorende fan fatsoenlijk kunt regelen :-) ook nog eens een slick behuizing waar nu ook nog een nieuwe onderplaat voor te krijgen is om een m2 ssd netjes in te bouwen.
Deze case werkt uitstekend.
Ja ziet er heel leuk uit dit, hoop dat tweakers meer van dit soort reviews doet.
Mijn RP4 heeft dezelfde heatsink zonder ventilator als waar H1MSELF1SH naar linkt, en dat gaat al 12+ maanden prima.

Ik keek net naar de temp en het is 45°C op ~10% load. Ik betwijfel eigenlijk of een ventilator van toegevoegde waarde is op een bordje dat minder stroom gebruikt dan een gemiddelde telefoon
Dat hangt helemaal er vanaf wat je ermee doet. Ik draai BOINC projecten op mijn Pi 4's, 24/7/365, en heb 52Pi Ice Tower Koelers draaien om ze op 45°C te houden.
Idd. Weet je toevallig wat de temp is onder die condities als de fan uit staat?
ik snap dat de rpi4 z'n kloksnelheid vermindert boven 85°C :)

Ik vroeg jou gewoon wat de temperatuur is van de rpi4 met een 52Pi Ice Tower, als de ventilator uit staat
Dat ga ik niet proberen, dat is al gedaan: 17 to 21 graden hoger, afhankelijk van het voltage van de fan: https://www.pieccentric.c...r-destroys-52pi-ice-tower

Het zou kunnen dat 24/7/365 draaien va BOINC @2000MHz de temperatuur wat doet oplopen, vandaar die 52Pi Ice Tower koeler. BOINC zorgt voor 100% processorbelasting.

[Reactie gewijzigd door Dirk_P_Broer op 24 december 2020 03:24]

Inderdaad. Ik heb zo'n irritant zoemend ventilatortje op mijn "libre elec" PI 3B gezet en die hoor je alleen op 15cm afstand. Dus als die naast de TV ligt als media/netwerkspeler hoor je totaal niets
In mijn geval heb ik een een weerstandje ertussen gefrot (simpel genoeg om te doen) om het tot ongeveer 3,5V terug te brengen.
Verkeerde :+

[Reactie gewijzigd door Vinzz op 17 december 2020 10:19]

@Raven :
Mijn RPi4's Model B (ook met 1GB gechecked) bleven idd hoog standby-verbruik vragen, in alle gevallen met Ubuntu 20.10 getest. Mogelijk stuurde groovy gorilla geen correct shutdown-signaal, maar dan is het gek dat het de pi 400 wel correct uitschakelt...

edit: reply ging niet helemaal goed, even mention gedaan :)

[Reactie gewijzigd door willemdemoor op 17 december 2020 12:25]

@willemdemoor Hmm, raar.... Vond net https://raspberrypi.stack...sumes-2-5w-when-shut-down , zou je daar een blik op willen werpen en eventuele (andere) resultaten toevoegen als opmerking onder die tabel?

[Reactie gewijzigd door Raven op 17 december 2020 17:55]

Ik heb op een Pi 4 (2GB, niet de geteste 4GB: die ligt samen met de Pi 400 op kantoor) even gekeken. In mijn bootloader (rpi-eeprom-config) op die Pi 4 staat [code]POWER_OFF_ON_HALT=0[/code] en [code}WAKE_ON_GPIO=1[/code] inderdaad.
Gek, enige wat ik aan bootloaders / eeproms veranderd heb is de bootvolgorde zodat ik van ssd kan booten voor ubuntu: zelfde stappen voor de Pi 4 als Pi 400 (bash history met zelfde sd-kaart met raspbian)
Maar power-off en wake zouden wel verantwoordelijk kunnen zijn voor hoge standby-power idd. Apart dat het bij de Pi 400 wel goed ging. Als ik dit jaar nog op kantoor kom, zal ik checken wat de Pi 4 4GB en Pi 400 zeggen...
In het kader van werken in de praktijk:

Ik gebruik de Pi400 nu twee weken als thin client voor werken vanuit huis. Onder Pi OS heb ik Citrix Workspace aan de praat gekregen (na oplossen van een issue met certificaten) en kan nu prima werken met mijn remote desktop. Hierdoor werk ik feitelijk met Windows 10 van mijn werk. Ik draai op een simpele SD kaart, die volgens de diagnostics van Pi OS niet snel genoeg is. Maar zelfs daarmee kan ik prima werken. Enige nadeel is dat de Citrix client voor Linux geen audio en video ondersteunt, waardoor videobellen met bijvoorbeeld teams nog niet kan. Dat doe ik dan via mijn mobiel.

Ik heb ook Ubuntu geprobeerd, maar die ondersteunt geen bluetooth, wat onhandig is voor mijn headset. Verder krijg ik onder Ubuntu ook Citrix niet geinstalleerd, ik krijg een melding van missing dependencies. Ook merk ik dat Pi OS veel sneller en soepeler draait. Aangezien ik toch alleen maar mijn VDI draai, maakt het OS verder niet uit.
Ik kan op mijn Kubuntu systeem via portal.office.com inloggen op onze werkomgeving en via een link uit die omgeving met de Linux versie van Teams werken. Misschien is dat een optie als er ook een ARM-versie van Teams voor Linux is?
Ik kan via Pi OS ook inloggen op het office365 portal van mijn werk, maar als ik dan verder wil naar teams, dan strand ik op authenticatie. Dat gaat dan in een loop. Ik ga het eens proberen op Kubuntu, dank voor de tip.
Missing dependencies is een bekend probleem onder ubuntu,.net als de beveiligingscertificaten die je handmatig moet toevoegen.
Mocht je de insteucties hiervoor willen hebben dan mag je mij pmen.
Leuk concept dat toetsenbord, maar ik zie de use-case er niet echt van in. het feit dat het OS op een SD kaartje staat maakt het gigantisch storingsgevoelig. Ik heb al een aantal corrupte kaartjes gehad. Ik had, voor deze versie, liever gezien dat ze een kleine hoeveelheid aan interne opslag zouden toevoegen voor het OS.
Spijtig om horen dat je zo'n slechte ervaringen heb gehad tot op heden. Je weet wellicht onderstaande al, maar toch even voor de lezers die dit nog niet weten:

SD kaartjes zijn op zich vrij robuust, maar kunnen niet goed tegen veel schrijf-acties. Elke 'sector' kan maar x-aantal keer beschreven worden. Raspberry Pi OS (=nieuwe naam van Raspbian) had hier dus ook speciale aanpassingen voor waarin er veel minder naar logfiles of temp-files op het kaartje geschreven werd.
'Spijtig genoeg' gebeurt dit niet overal. Installeer je bvb een Home Assistant, dan zal deze daar ook zoveel mogelijk rekening mee houden, maar de plugins bvb niet allemaal.
Zet je de MariaDB erop of ESPHome, dan houden deze hier geen rekening mee en flushen ze elke sensorupdate of logfileupdate gewoon direct naar het kaartje. Dit zorgt er spijtig genoeg voor dat deze kaartjes erg snel het eind van hun leven bereiken.
Dit hangt natuurlijk af van de use-case. Hopelijk heb je in de toekomst meer succes, want het zijn toch leuke devices voor Tweakers als wij :-)
Als kleine (grote) tip wil ik je dan toch log2ram meegeven: daarmee maak je een ramdisk in het inmiddels forse geheugen van de Pi voor de logfiles die naar /var/log gaan en schrijft 'ie niets meer naar het kaartje qua logbestanden. :*)

Zie: https://github.com/azlux/log2ram
Ik heb ook zeer goede ervaringen met log2ram.

Heb voor de zekerheid ook een ssd gekoppeld en maak backups met de Dropbox uploader API.
Heb met log2ram 2 jaar probleemloos domoticz gedraaid op een sd kaart. En er worden heel veel logs iedere seconde diverse sensoren opgeslagen.

Mijn Raspberry Pi zit in een Din rail behuizing in de meterkast. Dus heeft wel een ander doel dan de hierboven beschreven oplossingen die ik prachtig vind.

[Reactie gewijzigd door hydex op 17 december 2020 09:37]

Heb je daar echt iets als log2ram voor nodig? Kan dat niet met een tmpfs mount, bijvoorbeeld?
Ahhh, ik gebruik mijn Pi veel voor sensoren, waarbij ik veel log 8)7

Maar ik blijf het toch een groot minpunt (voor een OS zoals hier beschreven) als de opslag het zwakste punt van het systeem is. En het booten via een USB drive sluit natuurlijk niet aan bij het minimalistische concept van zo’n toetsenbord-pc.
Je zou kunnen kijken naar de Banana Pi. De nieuwe (misschien ook de oude) heeft geheugen op de plaat zitten. Support is wel minder, dus geen garantie dat alles gewoon blijft werken... Ook zou je kunnen denken aan het gebruik van een SSD als bootschijf ipv een SD kaartje of de logs laten schrijven naar een portable harde schrijf ipv het SD kaartje.
Stel je voor, een volgend generatie Raspberry Pi met een M2-slot voor 2232 of 2240 SSD's, dat zou de boel eindelijk compleet maken.
Een beetje off-topic aangezien je de normale Pi hebt, maar je zou eventueel een hat kunnen aanschaffen voor de PI en de logs mounten op een SSD. Ook niet ideaal voor veel schrijfoperaties, maar je hebt wel heel veel plaats en zou dus niet in de problemen moeten kopen. Het maakt het natuurlijk wel wat minder aantrekkelijk wat de prijs betreft.

https://notenoughtech.com...msata-for-raspberry-pi-4/
De vraag dat je kan stellen is of je al die logs moet hebben. Mij boeit de geschiedenis van veel van mijn sensors niet (dat mijn tv op stond of mijn lamp gebrand heeft is voor mij niet interessant).
Je kan beperken welke sensor informatie in de logs terecht komt via https://www.home-assistant.io/integrations/recorder/
Bij Pi's versie 3 of 4 kan je ook usb sticks gebruiken die er maar een paar mm uit steken. Heb je ook in USB3.x met veel opslag.

Heb je echter een Pi 1 of 2, dan kan je niet booten van USB en kan je wel booten van SD, maar je temp, log (mss zelfs de hele /var/) op een stick zetten. Zo zal je al erg veel writes van de SD weghalen.


@Blaise: Uiteindelijk faalt alles inderdaad; maar uiteindelijk faalt een HDD of SSD ook.

Ik persoonlijk gebruik geen RPi meer voor sensors; ik ben naar de ESP32 devices overgestapt met ADS1115 bordjes... sweet.... :-)
Deze sturen alles naar een laptop met virtual machines/dockers met database die gerepliceerd wordt naar m'n Synology nas.
Totaal overkill, maar kom, we zijn tweakers, we doen het "omdat het kan" :-D
Vroeg of laat gaat dat mis. Als je als software of hardware developer bepaald beleid wil invoeren moet je zorgen dat eventuele restricties automatisch worden toegepast, anders gaat het mis. Er zullen altijd developers hebben die er geen weet van hebben of te laks zijn en doen wat je niet wilde. Als het gewoon niet kan zullen ze zich pas naar het beleid voegen. Zie bijvoorbeeld Windows apps die tot enige tijd geleden naar allerlei system dirs schreven en tegenwoordig netjes in de user dirs worden geïnstalleerd omdat Windows het gewoon niet meer toelaat, tenzij.
Met als gevolg dat applicaties volledig in AppData geïnstalleerd worden in plaats van Program Files om deze restricties te omzeilen... Ook niet echt gewenst.

Ja Squirrel installer, ik bedoel jou |:(

[Reactie gewijzigd door RoL0 op 17 december 2020 08:59]

En daarom gaat mijn voorkeur gewoon uit naar een Odroid met emmc bijvoorbeeld. Rpi is leuk maar voor wat meer performance kun je beter naar snellere chips kijken. Het gebruik van sdkaartjes is inefficiënt en foutgevoelig. Teveel geknutsel voor veel doeleinden voor teweinig resultaat wat mij betreft.
Toevallig net iets tegen het lijf gelopen.
WD MicroSD met wear leveling. Iets wat SD's standaard niet hebben - vandaar dat ze zo snel defect geraken...

https://shop.westerndigit...urple-microsd#WDD064G1P0A
Ik kende dit nog niet, maar volg het natuurlijk ook niet op...
Inkoop 20 Euro ex voor de 128GB variant. Verkoop mag ie dus niet veel meer dan 28€ incl. kosten.
Gelukkig heb ik het zelf nog nooit gehad. Maar ik doe wel heel af en toe eens met het commando 'dd' en full disk image backup naar een externe (USB) hdd.

Als het goed is, kan ik in het geval het kaartje kapot gaat zo'n backup terugzetten en dan is alles toch weer hoe het (toen) was?
Doe ik dagelijks middels een script en een cronjob. En ja, als er iets vernaggeld is (kaartje, update of instellingen door gepruts), is het een zaak van de laatste backup terugzetten en doorgaan. Ik heb het al een tijdje niet meer nodig gehad, maar toen ik net begon, was het wel een uitkomst.
Bijna geheel mee eens; Het niet inbouwen van een sata/m.2 aansluiting is een grote gemiste kans om de desktopervaring sterk te verbeteren zonder gedoe met externe drives via de usb poort. Sd kaartjes zijn voor dit gebruikt gewoonweg niet betrouwbaar genoeg.

[Reactie gewijzigd door emphy op 17 december 2020 08:33]

Je kunt niet zomaar even een SATA of M.2 aansluiting inbouwen. De Raspberry Pi 4 is het eerste model dat de beschikking heeft over PCI Express en het is een enkelvoudige PCI-e 2.0 lane. Op de reguliere Raspberry Pi 4 heeft men er voor gekozen via deze weg USB 3.0 aan te bieden aan de gebruiker, echter ondersteunt de RPi4 (nog) geen boot over USB. Het is echter wel mogelijk om te booten vanaf een SD kaart en de rest van het OS van een USB schijf te draaien, waarbij je dus ook je logs op de externe schijf weg schrijft. Dit zou het probleem in principe moeten verhelpen.

De Raspberry Pi 4 compute module heeft van zichzelf geen aansluitingen maar geeft je wel de mogelijkheid om de PCI-e bus direct aan te spreken. Via die weg is het wel mogelijk om SATA of zelfs een M.2 SSD direct op de Pi aan te sluiten. Jeff Geerling heeft hier meerdere video's over gemaakt.
Boot over USB 3 HDD/SSD op Pi 4 werk gewoon.
Een tijd terug er is een update vrijgegeven die het mogelijk maakt, SD kaart erbij is niet meer nodig

https://www.tomshardware.com/how-to/boot-raspberry-pi-4-usb
Goed om te weten en zeker handig.

@Raventhorn

[Reactie gewijzigd door rbr320 op 17 december 2020 10:58]

Juist daarom vindt ik dit gebrek bij deze nieuwe pi400 onbegrijpelijk. Dit was het moment om de mogelijkheid in te bouwen om het wel zomaar te kunnen. Een strategische plaatsing van een van de usb3 poorten met wat extra ruimte voor de ssd en electronica voor het omzetten van usb naar sata/m.2 was al afdoende geweest.

Boot vanaf usb is overigens gewoon mogelijk met de nieuwste firmware (zie artikel).

[Reactie gewijzigd door emphy op 17 december 2020 10:52]

Ik ben het niet met je oneens, maar ze moesten een keuze maken tussen USB 3.0, SATA óf NVMe M.2 op de RPi400 en blijkbaar is de keuze gevallen op USB 3.0, waarschijnlijk met de gedachte dat hier meer behoefte aan is. Bovendien denk ik dat als je SATA of NVMe M.2 als alternatieve opslag aan biedt je het nooit goed kan doen en altijd vragen blijft krijgen waarom de ene over de ander, en beiden is helaas niet mogelijk. Mensen die per se SATA of NVMe M.2 willen zullen uit moeten wijken naar de compute module op een bordje dat specifiek de functionaliteit biedt dat ze willen hebben.

Overigens acht ik de kans groot dat als er een Raspberry Pi 5 komt, dit wel standaard wordt. Tegen die tijd zijn de componenten er voor ook weer wat goedkoper, waardoor ze het binnen het prijsniveau kunnen houden waar ze met de Raspberry Pi's naar streven.
Sinds de EEPROM update van 3 september ondersteund ook de Pi 4B het booten vanaf USB :)

Moet 'm zelf ook nog bijwerken en overzetten, maar het kan dus (eindelijk) wel.
Ik heb goede ervaringen met Samsung Endurance SD kaartjes

Of die inderdaad @sithlord2 :) en Sandisk heeft ook een High Endurance serie:

https://shop.westerndigit...h-endurance-uhs-i-microsd

[Reactie gewijzigd door Vinzz op 17 december 2020 10:27]

Interessant ! Ik kende deze nog niet.
Naast Samsung en Sandisk hebben blijkbaar ook Kingston, Kioxia en Silicon Power zulke kaartjes.
Linkje voor andere geïnteresseerden:
https://tweakers.net/gehe...pWhgQGQW5SZnOqbmadkZVALAA
Behalve Kingston zou ik die andere merken links laten liggen. Neem in een Pi altijd en alleen de A merken. Zelf weten uiteraard, maar juist de B merken sneuvelen overal altijd binnen enkele weken, wat ik tot nu toe gezien heb.

Btw. die Samsung Endurance die ik heb is merkbaar sneller in het gebruik dan andere kaartjes. Als ik er naar toe schrijf gaat dit met 30MB/sec.

[Reactie gewijzigd door Vinzz op 17 december 2020 10:53]

Kioxia is het oude Toshiba, en dus absoluut een A merk.
Silicon Power richt zich al jaren op "industrial grade hardware" en ondanks dat het in Nederland onder consumenten misschien geen bekende naam is, durf ik te wedden dat ze goed mee kunnen komen met de andere hier genoemde merken.

Ik zou eerlijk gezegd wel eens eens een vergelijkende stress-test willen zien tussen de verkrijgbare "endurance" SD-kaartjes.
*off to Google we go*
Wist ik niet tnx voor de info. Van Kioxia had ik echt nog nooit gehoord, wist wel dat Toshiba zelf geen flash memory meer maakt.
Ja ik ben het met je eens dat Kioxia geen herkenbare naam is (nog), ik denk dat ze daar misschien wat beter over na hadden moeten denken want er zullen vast meer mensen zijn met dezelfde reactie als jij ! :Y)

Het is ook pas sinds dit jaar, en gezien alle andere dingen die er dit jaar spelen zal die naamswijziging een beetje ondergesneeuwd zijn }:O
Klopt denk ik inderdaad. Met SD kaartjes ben ik een beetje huiverig geworden om wat onbekends te proberen. Kioxia is denk proberen wel een keer waard.
SD kaart corruptie heeft vaak met de use case te maken (veel logbestandjes e.d. schrijven). Ik gebruik al heel wat jaren raspberries en ik heb in totaal 2 of 3 kaartjes versleten.
Je moet ook geluk moet hebben. Ik had twee dezelfde kaartjes gekocht voor exact hetzelfde gebruik. Het ene begaf het al na 4 maanden, het andere gaat al dubbel zo lang mee. Wel spijtig dat Kiwi Electronics de garantie niet spontaan wil uitvoeren terwijl dat eigenlijk wel zou moeten. Voor die luttele euro's ga ik daar geen zaak van maken, maar goede reclame is het niet.
Naast geluk is het ook merk afhankelijk en zelfs serie afhankelijk. Duur of jiet maakt niet heel veel uit, maar pak het liefst kaarten die geschikt zijn voor bijvoorbeeld dashcams. Die schrijven namelijk heel veel data weg per rit.
Dat is best veel gezien de Rpi er nog niet zo heel veel jaar is.
Ik gebruik Pi's sinds 2014, 2 of 3 kaartjes in 6 jaar tijd vind ik niet perse goed maar een drama is het ook niet.
Nou ja dat klopt wel inderdaad, maar als je toch weer data kwijtraakt, is altijd weer balen. Draait het net fijn.. Kijk eens naar Samsung Endurance kaartjes. Sws nooit B merken nemen.
Ik wil sowieso over een PXE boot situatie waarin ik geen SD kaartjes meer nodig heb maar het is een hoop gepruts om dat goed op te zetten.
Je kan misschien mijn tweakblog gebruiken als howto?
Ah thanks, ik zal er naar kijken.
Ik heb dat in het verleden ook gehad, maar ik moet daar wel bijzeggen dat ik de pi als server gebruikte.

Dit apparaat lijkt mij meer mooi voor standaard desktopgebruik als browsen en tekstverwerken. En als je er een beetje grote SD kaart inzet (64 en 128 GB zijn goed te betalen) dan verwacht ik niet dat je snel dat probleem hebt.
Is dat een beetje te doen als webserver? Met SSD dan wel. Voor een VPS met 8GB RAM betaal je heel wat meer dan zo'n Raspberry.
Dat ligt eraan wat voor websites/services je gaat draaien, voor kleine websites moet dat voldoende zijn. Een SSD gebruiken in plaats van een SD kaart is sowieso aan te raden, dat verbetert de disk I/O prestaties behoorlijk.
Ik gebruik tegenwoordig zelf wel gewoon een VPS, want dan hoef ik mij niet te focussen op de infrastructuur, tijd en stabiliteit zijn ook wat waard.
Je kan met een van de laatste pi 4 rom/bios update booten van USB 3

Geruik een Argon one M2 .
Boot werkt netjes van M2 sata SSD
Dat kon ook al met de Pi3B. Ik weet bijvoorbeeld dat mijn behuizing hierin voorziet door er ruimte voor te reserveren.
Sterker nog ik boot mijn Raspberry Pi 3B met een SSD.
https://www.raspberrypi.o...pberrypi/bootmodes/msd.md
Ik had ook regelmatig last van corrupte SD cards, en dat frustreerde mij enorm.

Ik ben dan overgestapt op "Sandisk Extreme Pro" SD cards, en sindsdien geen enkel probleem meer gehad. Ze kosten wat meer, maar het draait enorm goed.
Grappig dat toetsenbord, maar blijf het een gemis vinden dat je nog los een beeldscherm moet aanschaffen.

Het zou de Raspberry Pi Foundation sieren als ze weer een Pi Top 4 maken in de vorm van een notebook zoals de pi top 3
https://www.pi-top.com/products/pi-top-3

[Reactie gewijzigd door mrooie op 17 december 2020 06:43]

De Raspberry Pi Foundation heeft NIETS te maken met de Pi-Top.

Pi-Top is gewoon en bedrijf dat (onder andere) een behuizing (in de vorm van een laptop) maakt voor de Raspberri Pi.

Dus als je een laptop-behuizing wilt voor de Raspberry Pi 4, moet je bij Pi-Top gaan vragen en niet bij de Raspberry Pi Foundation.
Oh dat wist ik niet thx voor de info! _/-\o_
Het grootste gemis van het toetsenbord vind ik de aansluitingen die allemaal via dat toetsenbord moeten lopen waardoor ik überhaupt geen voordeel zie t.o.v. een pi in een case (het artikel geeft aan dat het 'zo netjes opgeruimd' uitziet). Nu heb je al die kabels over je bureau heen lopen terwijl je een pi in een case netjes kunt wegwerken achter je monitor, onder je bureau, whereever, want dan heb je alleen nog maar eventueel de kabels van je toetsenbord en muis over je bureau lopen (mocht je geen draadloos toetsenbord/muis hebben).
Ironisch genoeg zijn schermen om de een of andere reden nog steeds duurder dan de RPI + kit. D'r is denk ik geen grote markt voor goedkope / kleine schermen?
Interessant....zou wellicht ideaal zijn om eens in de wereld van raspberry te stappen en eens een old school gaming setup te maken met retropie. Iemand een idee of dit daar inderdaad ideaal voor zou zijn?
Ja; ik gebruik hem er zelfs voor; tot nu toe geen problemen gehad met (S)NES, C64 en PS1 Emulaties. :)

En hij is zelfs nog vooruit te branden met KDE Plasma, HD Youtube filmpjes wel wat framedrops, maar wel werkbaar. Twitch is meh.

Wel advies is om hardware acceleratie aan te zetten: https://lemariva.com/blog...eleration-decode-chromium (Bedankt Anthony van LTT!)

[Reactie gewijzigd door Illegal_Alien op 17 december 2020 08:39]

Ah nice, thanx.
Ik zou vooral oude systemen erop willen hebben zoals MSX, C64, (S)NES.
Lijkt mij dat bv bij MSX het ideaal is dat het ook direct met keyboard is.
Alle games uit de jeugd van zo'n 30 jaar geleden zou ik bij elkaar willen zoeken.
ik heb zelf ook een retropie draaien met daarop probleemloze nes/snes/sms/genesis/gamegear/jaguar/dreamcast/neogeo/pcengine/ps1/msx/videopac/ emulaties draaien.. lots of oldskool-fun :))
Waarom niet? Retropie draait ook prima op de oudere Pi's. Tuurlijk, als je zaken als de N64 of PS2 wilt emuleren kun je beter een 4 of ik denk deze 400 hebben, maar het werk wel prima. Je kunt dan de GPIO of USB gebruiken voor eventuele controller aansluiting.
Yep,
Zoals hieronder gezegd werkt het prima.
Ik heb de PI 400 in mijn arcade kast project gebruikt.
Hoef ik tenminste niet meer te zoeken naar een toetsenbord wanneer ik weer eens iets verpest heb.
En de aan/uit knop die erop zit is erg handig.
MSX draait er perfect op. Ik wist zelfs nog een paar cheats.
Een stukje Netflix of Disney+ bekijken is er standaard niet bij; de beveiliging van die streamingdiensten is niet compatibel met de Pi's
Wel wat kort door de bocht. De Pi's hebben daar niets mee te maken, eerder het Linux operating system. Ik weet niet hoe het nu zit, maar de laatste Ubuntu 19.10 had dit issue evengoed. Nu klinkt het alsof het aan de hardware of software ligt of specifiek gebonden is aan deze foundation, terwijl het gewoon een DRM ding is op Linux niveau...
Van Disney+ weet ik het niet, maar wij kijken hier gewoon netflix met firefox in ubuntu 18.04. Je geeft één keer toestemming om de drm tentakels in je systeem toe te laten (wordt automatisch gevraagd als je probeert te kijken) en je kijkt verder zonder problemen.
Klopt, bepaalde browsers geven de noodzakelijke bestanden mee. Firefox is er eentje van.
De Philips VG-8010 was zijn tijd ver vooruit. :*)
Ik zal wel oud zijn.... maar de eerste aanraking voor mij in die formfactor was een Sinclair ZX80.

Pure Hekserij in 1980... :*)

[Reactie gewijzigd door GetaGrip op 17 december 2020 07:50]

yup voor mij ook. Heb overigens nog steeds ergens mijn ZX spectrum liggen, maar die is wat nieuwer dan de zx80
Wat dacht je van de Commodore VIC-20... ;)
Vergeet de Philips P2000 niet
of de G7000... kc munchkin!! :D
Je bedoelt de Apple II uit 1977. Die was er al ver voor de Philips.

[Reactie gewijzigd door CyberMania op 17 december 2020 06:32]

Je vergeet gemakshalve de Commodore PET die eerder uitkwam.
Dus geef Apple hiervan niet de credits.
Nope.
A series of problems meant that production versions did not begin to arrive until December 1977, by which time the TRS-80 and Apple II had already begun deliveries.
https://en.wikipedia.org/wiki/Commodore_PET

[Reactie gewijzigd door CyberMania op 17 december 2020 07:55]

Dat gaat over het verzenden, dat is een groot verschil.
Bij de Apple II is het keyboard geïntegreerd in het computergedeelte terwijl bij de Pi400 het computergedeelte geïntegreerd is in het keyboard.
Denk dat deze Pi400 er wel 10 x inpast qua formaat.

[Reactie gewijzigd door El_Bartholomew op 17 december 2020 06:54]

Ik was laatst bij een bedrijf waar een apple IIe nog gewoon e.e.a stond aan te sturen. Niks kritisch, maar het draaide al sinds 1984 stabiel met een destijds zelf geknutselde interface naar de desbetreffende machine.
Geen netwerk connectie, dus ook geen gedoe met veiligheid. Mooi om te zien
Het is een leuk productje in de Raspberry familie. Ook nog eens lekker goedkoop in aanshaf. Maar voor de echte projectjes heb je toch meer aan een los boardje. Neemt niet weg dat dit een heel fijn dingetje kan zijn voor het leren programmeren.

Zelf heb ik een PI om me verder in Linux te verdiepen zonder het risico mijn werk PC te verprutsen.
Leuk! vooral ook dat je er eenvoudig dingetjes mee kunt aansturen zoals lampjes schakelaars en verzin het maar. Was wat vroeger ook makkelijk kon met bijvoorbeeld de "user port" op de Commodore-64 gewon een plug erin met wat gesoldeerde draadjes en dan wel hopen dat je je chips niet opblaast :)

Linux zelf kun je ook prima draaien in Virtualbox om je daarin te verdiepen maar als je ook al een Pi hebt is dat laatste wel veel leuker
Voor mij blijft toch dé "keyboard-pc" de Commodore 64. :)
Of de Zx Spectrum
Of de Atari 800XL
Of de BBC Micro
Inderdaad en voor het gemak ook nog zo'n mooie rode Power Cardridge erin :)

(Afbeelding)

[Reactie gewijzigd door PdeBie op 17 december 2020 13:00]

Ik had een zwart/groene Final Cartridge III
of misschien nog meer obscuur..
de Comx-35
https://en.wikipedia.org/wiki/Comx-35

uiteraard ook bij de V&D "beduimeld"

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5a 5G Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True