Nederlandse rechter: FIFA-lootboxes zijn geen kansspel, dwangsom EA herroepen

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald dat in 2020 aan EA onterecht een dwangsom voor de FIFA Ultimate Team-lootboxes is opgelegd. Deze conclusie volgt op basis van het oordeel dat deze lootboxes in de FIFA-games geen kansspel zijn.

De uitspraak van de Raad van State betekent dat de eerdere uitspraak van de rechtbank in Den Haag wordt vernietigd. Dat geldt ook voor de dwangsom die in oktober 2019 door de Kansspelautoriteit aan EA werd opgelegd. Nu die komt te vervallen, hoeft EA de FIFA-games ook niet meer aan te passen. De Kansspelautoriteit zegt dat het 'gaat bezien wat de consequenties van deze uitspraak zijn voor haar aanpak van lootboxes'.

In de huidige zaak bij de Raad van State betoogde de Kansspelautoriteit dat hier sprake was van een kansspel, omdat toeval de inhoud bepaalt en de spelers een economische waarde vertegenwoordigen. EA bracht daartegen in dat de Packs met virtuele spelers geen kansspel zijn, maar 'onderdeel uitmaken van het bredere behendigheidsspel, namelijk de FUT-modus'. Volgens EA zijn de Packs dus geen apart spel. Verder benadrukte EA dat de meeste Packs alleen door gameplay zijn te verwerven; volgens EA geldt dat voor 92 procent van de Packs. Ook stelt EA dat de inhoud van de Packs niet als prijs of premie is te kwalificeren, omdat de inhoud niet legaal in geld kan worden omgezet en is afgesloten van de economie.

De Raad van State gaat mee in deze redenering van EA. Volgens de Afdeling is het verkrijgen en openen van de Packs geen opzichzelfstaand spel. De rechters stellen dat gamers 'de Packs alleen openen met het oog op het spelen van virtuele voetbalwedstrijden' en dat ze alleen worden verkregen en geopend in voetbalwedstrijden. "De Packs worden niet in een omgeving die losstaat van de FUT-modus geopend. Hoewel het openen van Packs niet tijdens het spelen van wedstrijden en opdrachten zelf kan plaatsvinden, gebeurt dat wel in dezelfde FUT-modus. Dat de Packs aldus apart van de wedstrijd of in game-opdracht geopend worden, maakt niet dat sprake is van een apart spel", aldus de Afdeling.

Ook stelt de Afdeling dat de verhandelbaarheid van de Packs op de zwarte markt 'betrekkelijk' is: "De zwarte markt richt zich met name op het verhandelen van complete accounts in plaats van losse Packs of de inhoud daarvan. De Kansspelautoriteit kan niet één onderdeel - namelijk dat de Packs los van het spel te kopen en openen zijn - isoleren om te concluderen dat sprake is van een apart spel", zegt de Afdeling. De conclusie dat sprake is van een apart spel zou eventueel wel overeind blijven als de Kansspelautoriteit 'uitgebreid kan motiveren' dat deze handel 'op grote schaal plaatsvindt'. Volgens de Afdeling is de Kansspelautoriteit hier echter niet in geslaagd.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de hoogste algemene bestuursrechter in Nederland. Er is dus geen beroep mogelijk. Dat betekent dat de verkoop van de lootboxes in Nederland niet hoeft te verdwijnen en dat EA spelers geen optie hoeft te bieden om de inhoud direct te kopen, zonder gokelement. Daarmee ontstaat er een verschil met de situatie in België. In België is EA begin 2019 al gestopt met de verkoop van FUT Points. Dat besluit werd genomen na gesprekken met de Belgische Kansspelcommissie, die van oordeel is dat de Packs in strijd zijn met de gokwetgeving. EA was het daar niet mee eens, maar gaf toch gehoor aan het verzoek; er kwam dan ook geen rechtszaak aan te pas.

Deze rechtszaak gaat specifiek over de Packs in de FUT-modus van de FIFA-games, waardoor deze uitspraak en de gestelde maatstaf van de Afdeling waarschijnlijk niet automatisch van toepassing zullen zijn op andere games en de lootboxes die daarin voorkomen. Het zal voornamelijk draaien om de vraag of de lootboxes onderdeel zijn van de gameplay of echt als een los spelelement moeten worden gezien.

In deze zaak is het ook opvallend dat de Kansspelautoriteit in november vorig jaar 'een zeer omvangrijk nader stuk heeft ingediend'. Dat betekent dat de autoriteit dat stuk niet direct in het begin van het proces heeft ingebracht en de beroepstermijn al verstreken was toen het werd ingediend. In principe kunnen stukken dan alsnog worden ingediend, tenzij dat in strijd zou zijn met de goede procesorde. Volgens de Afdeling is daar sprake van, omdat het gaat om een groot stuk dat op een laat tijdstip is ingediend. Volgens de Afdeling heeft EA hierdoor niet de kans gehad om er passend op te reageren. Ook heeft in dit oordeel meegespeeld dat er 'zo min mogelijk nieuwe passages' in staan en dat de Kansspelautoriteit tijdens de mondelinge zitting in de rechtszaal haar standpunt heeft kunnen toelichten.

De rechtbank oordeelde eerder dat de besluiten die de basis vormen voor de inmiddels vervallen last onder dwangsom openbaar gemaakt moeten worden. Volgens de Raad van State heeft de rechtbank ten onrechte overwogen dat de Kansspelautoriteit kon bepalen dat de besluiten openbaar gemaakt moesten worden. Het sanctiebesluit, zoals dat sinds oktober 2020 op de website van de Kansspelautoriteit stond, is inmiddels niet meer vindbaar.

De Nederlandse Kansspelautoriteit laat zich sinds 2018 kritisch uit over lootboxes in games. De autoriteit had toen tien populaire games met lootboxes onderzocht en stelde dat vier daarvan niet in lijn waren met de Wet op de kansspelen. Volgens de Kansspelautoriteit waren die games in strijd met deze wet, omdat de inhoud van de lootboxes via externe handelsplaatsen overdraagbaar was.

Door Joris Jansen

Redacteur

09-03-2022 • 14:51

139 Linkedin

Submitter: Noddahead

Lees meer

Reacties (139)

139
137
54
18
0
75
Wijzig sortering
Ik denk dat de wet rondom kansspelen moet worden herzien. Want hoewel EA er door een technicality onderuit komt is dit gewoon een nieuwe manier van gokken. Lootboxes mogen dan wel niet omgezet kunnen worden in normaal geld, maar zijn voor de spelers absoluut van een zekere waarde en spelers kunnen hier net als normale gokspelen verslaafd aan raken en veel geld aan uitgeven. Het heeft alle schijn en verslavingselementen van gokken en zou naar mijn mening nog altijd aan banden moeten worden gelegd.
Ik ben geen advocaat/rechter maar .. hoewel de rechter hier de wet letterlijk interpreteerd en constateerd dat dit geen kansspel is omdat dit niet het "hoofd-spel" is, is het ook niet zo dat in de spirit of de wet het toch wel duidelijk mag zijn dat hier meer gaande is? Dat EA deze lootboxes niet als het hoofd-spel heeft, maar dat er toch zeker een gok-element aan deze boxes zelf zit?
Het probleem hier is dat de wet gewoon niet helemaal voorziet in het aanpakken van dit soort praktijken. Ze komen er nu in feite mee weg omdat Pokémon-kaarten ook niet als gokken worden aangemerkt.
Wat ik persoonlijk altijd al bijzonder heb gevonden om eerlijk te zijn :Y)
Juist een pakje Pokémon of Yu-Gi-Oh! kaarten is eigenlijk gewoon een lot in een loterij van ~5 euro.
De doorverkoopwaarde van de losse kaarten welke in het pakje kan alles zijn tussen de 50 cent en zeg 250 euro (mogelijk meer in sommige sets); als dat geen gokken is weet ik het ook niet weer. Het enige verschil met een daadwerkelijk lot is dat je daar de prijs bij een verkooppunt claimt tegen een vooraf in te zien en vast bedrag; waar je trading cards zelf zult moeten verkopen via bijv. cardmarket.com tegen een fluctuerende waarde.

[Reactie gewijzigd door !mark op 9 maart 2022 17:47]

Je komt met trading cards echter nog steeds een product dat een eigen waarde heeft. Krasloten hebben echter alleen als expliciet doel om geld op te leveren.
En waar stopt dat, je krijgt bij een kraslot altijd een papiertje met een intrinsieke waarde van € 0,0001. Sommige trading cards komen ook niet verder dan € 0,01, ofwel pure opvulling, we kennen die lades vol met commons allemaal. Is het bedrag zo belangrijk van realistisch waardeloze kaarten vergeleken met wat je eigenlijk had gehoopt? Ik zou hopen dat de wet iets fundamenteler naar de zaak kijkt dan dat.

Het is een donkergrijs gebied en het besluit van deze rechter maakt duidelijk dat de wet het doel niet meer dient, namelijk kinderen en zwakkeren uit de goksfeer houden. Die wet moet dus snel op de moderne tijd aangepast.
Met "eigen waarde" bedoel ik het feit dat het doel van de kaarten is om een spel mee te spelen. De uitgever van de kaarten bemoeit zich niet met de handel die er later mee gedaan wordt, het is puur vraag en aanbod die de prijs van zo'n kaart bepaalt.

Natuurlijk zijn commons meer 'common' dan de rares, je kan er nog steeds het spel mee spelen (laten we het maar niet over Pauper hebben).

Daarbij komt nog de waarde die de kaarten hebben om het 'verzamelen', net als sport kaarten zijn die niet bedoeld om een spel te spelen maar ook een verzameling te maken. Ook vergelijkbaar met postzegels, munten etc. Niemand koopt krasloten om er een heel mapje van vol te maken, althans dat is niet waarvoor ze op de markt zijn.
Het 'de bedoeling zijn van', is een uitermate rekbaar begrip gebleken. EA Games maakt welbewust misbruik van mensen met verhoogd risico op gokverslaving. Er zijn ramkraken en thuisberovingen voor Pokemon kaarten. Allemaal niet bedoeld natuurlijk, maar het gebeurd nu wel helaas. Daarom is het tijd om die wet bij te stellen en veiligere kaders te scheppen.

Laat ze EA Games en Nintendo/Pokemon company, al die bedrijven verplichten om tegen een bepaald bedrag, een bepaalde kaart te verkopen. Dan zijn al dit soort excessen de wereld uit, kun je Ronaldo kopen voor 500 euro, of niet, even goede vrienden, maar geen tienduizenden euro's in de hoop ooit een Ronaldo te krijgen. Winnen we maatschappelijk niets op, zulke processen.
Ik denk dat dit slechts een technicality is: Er zijn vast mensen die krasloten sparen, waarbij een lot dus ook een eigen (intrinsieke) waarde heeft. Omdat er echter niet veel mensen zijn die dat doen, is de intrinsieke waarde relatief laag.

Je kunt het ook anders zien: de intrinsieke waarde van het lot is vergelijkbaar als die van pokemon kaarten. De meeste ervan hebben een lage waarde, omdat ze op "geen winst" duiden. Als je op een lot immers de symbolen van "winnen" hebt staan, is het kaartje zelf ook veel waard geworden en kan je deze verhandelen voor geld. Op basis van de verpakking kan je echter dit verschil niet maken. Dit is exact hetzelfde met pokemon kaarten.
Dus wanneer je als een casino overstapt op een restaurant waar toevallig een gokkast op tafel staat hoef je jezelf ook niet te verantwoorden?

Het restaurant is dan immers het primaire doel met als een secundaire bonus een gokkast.

Als de gokkast dan als een primaire zaak wordt gezien, dan zorg je dat je via de kast eten kunt bestellen en dan is het hoofdzakelijk een bestelterminal.
Jaren geleden (hoe het nu is weet ik niet) was het zo dat je een of twee gokkasten in de kroeg en zelfs in de snackbar mocht hebben staan. Niet meer dan dat, want dan werdt je een casino.
Kan nog steeds, heb je wel een vergunning nodig. Levert meer op dan de snackbar zelf vaak, als je het niet erg vindt om op die manier geld te verdienen.
Welke wet regelt wat precies 'de spirit of de wet' is?
Er wordt weleens naar de Memorie van toelichting verwezen. Dat geeft vaak een schets met wat de wetgever heeft bedoeld.
En dat wordt dan vervolgens door een rechter geinterpreteerd.
De lobby die rechters lootboxes geeft ;-)
Nouja je kan tot op een zekere hoogte de bedoeling / interpretatie van de wet hanteren maar die moet dan wel ergens uit blijken. Daarnaast zit daar natuurlijk een grens aan. De wet is immers in beginsel bedoeld om rechtszekerheid te scheppen. Daarnaast is hier in beginsel natuurlijk hetzelfde aan de hand als bij het kopen van fysieke cardpacks van pak hem beet Magic of Pokemon. Het voldoet dus niet aan de vereisten om het een kansspel te noemen.

Kortom: De wet verdient aanpassing. Dat is natuurlijk altijd zo, de wet loopt achter de actualiteit aan.
De nieuwe wetgeving dat online gokken reguleert is letterlijk pas een paar maanden geleden ingegaan. Dus achterlopen doet het eigenlijk niet. Het is actueel, alleen niet zoals wij dat zouden willen. Lang leven lobbyisten.

Bron: https://kansspelautoritei...ingen-per-1-oktober-2021/

[Reactie gewijzigd door HakanX op 9 maart 2022 18:40]

Bovendien is niet controleerbaar hoe de software achter de lootboxen werkt.
De kans dat jij bij de eerste lootbox die je opent (en voor betaald) direct de hoofdprijs scoort zou wel eens astronomisch klein gemaakt kunnen zijn.
Bij bijvoorbeeld world of warships blitz (mobiele variant) zie ik regelmatig bij lootboxes die je kunt kopen de opmerking "guaranteerd prize after 25 openings". Dan vermoed ik maar zo op basis daarvan dat de kans bij de eerste 24 aanzienlijk lager is gemaakt dan bij de 'normale' lootboxes waar die belofte niet bij staat... of ben ik nu te argwanend?
Wat de rechter zegt, als de waarde de inzet vertegenwoordigd, dan is het geen kansspel. Je moet er iets voor terug krijgen, wat de waarde vertegenwoordigt.
De vraag is wanneer vertegenwoordigd het de waarde? Als je flutitems krijgt dan ben je doorgaans niet tevreden met je lootbox en vertegenwoordigd het niet de waarde die je er aan hecht, er is een kans dat er een waardevol item in zit maar die is slechts klein en dat maakt het naar mijn mening een kansspel.
Iets flut vinden en iets van waarde krijgen zijn twee verschillende dingen. Als ik een Mystery Box met spullen online koop, weet ik ook niet van te voren wat er in zit. Alleen dat ik er 100 euro ofzo aan uitgeef. Als daar dan voor 150 euro aan spullen in zit, krijg ik dus wel iets van waarde terug. Dat ik de spullen in de box vervolgens flutitems vind, heeft daar weinig mee te maken. Ik heb tenslotte iets van waarde teruggekregen.
Waarde is een zeer ruim begrip...
Vorige week woensdag verloor FTD een rechtszaak tegen Stichting Brein. Volgens de rechter stimuleert het gelijknamige programma van de usenetcommunity het uploaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal zonder toestemming. Onder andere het kudosysteem[, dat gebruikers beloont voor het 'spotten' van usenet-postings, zou daar aan bijdragen,
nieuws: Usenetcommunity FTD gaat op zwart
Maar dan vraag ik me af wat de treasure hunter in Runescape is.


Normaliter gebruik je een key en krijg je x item daarvoor in de plaats. Soms is er een actie dat je kans hebt om 10 items van 1 key te krijgen. Dus dan is dit toch ook gokken? Je krijgt dagelijks keys en je kan keys kopen.
Ja, dat is in feite ook gewoon gokken. Het probleem is dat ook daar geldt dat het niet gokken is in de oude bekende vorm. Voordat we een parallelle digitale realiteit hadden was er niet echt zoiets als gokken in deze vorm. Er was bijna alleen maar een vorm van gokken waar het vooral draait om het werkelijk winnen van geld. Er zijn wel enigszins vergelijkbare zaken (bijv. coinpushers op de kermis of tcg-kaarten zoals Pokémon) maar dat is in de praktijk altijd klein bier geweest.
Net als voetbalplaatjes, magic kaarten, pokemonkaarten en al die aanverwante "je weet niet wat je krijgt" collectibles?

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 9 maart 2022 16:31]

Ik beschouw het niet als gokken. Het is eigenlijk marketing die je verleidt uitgaven te doen in ruil voor vooruitgang of verfraaiing in het spel. Of vloggers die hun abonnees verleiden coins te geven.

Moet zeker niet minder aan banden gelegd maar in mijn optiek dan niet in de kansspel wetgeving. Wanneer als het dat niet is heb je geen regulatie middel meer. Als het over reclame valt heb je die middelen wel, verplichte disclaimer, leeftijdsgrens etc.....
Je moet gewoon alles aan banden leggen waarbij een bedrijf geen duidelijkheid geeft over wat je precies krijgt. Zijn het trading cards, zijn het lootboxes. In ons late-stage capitalism worden dit soort dingen altijd een vorm van gokken.
Verder benadrukte EA dat de meeste packs alleen door gameplay zijn te verwerven; volgens EA geldt dat voor 92 procent van de packs.
Dan heeft EA toch echt iets uit te leggen.
Uit hun eigen jaarcijfers blijkt dat ze over de periode 2020-2021 1.62 miljard EUR omzat hadden aan verkopen van FIFA games; terwijl ze over een zelfde periode 1.63 miljard EUR omzet hadden aan de after-sale inkomsten uit de FUT modus. Uit de lootboxes dus.

Even concreet: dat betekent dus dat de gemiddelde speler minstens evenveel aan lootboxes uit heeft gegeven als aan het spel zelf. Maar neee--- hoor; het merendeel wordt echt gewoon gratis weggegeven door vrijgespeeld te worden als normaal onderdeel van het spel. Echt waar; promise... </sarcasm>


En let op: omzet. Als je dat naar daadwerkelijke winst wilt gaan vertalen gaat er nog logistieke en productie-kosten vanaf voor de fysieke game sales; licentie-kosten; etc. Ik denk dat je zonder blikken of blozen kunt stellen dat ruim 80% van de winst over FIFA uit de kaart dwz lootbox verkopen van de FUT modus komt.

Godverdomde de huichelachtigheid en smeerlapperij van dit bedrijf .. blergh!

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 9 maart 2022 16:22]

Het is toch gewoon mogelijk dat er zo veel packs worden geopend dat die "maar" 8% van alle packs nog steeds zo veel omzet veroorzaakt? Het spreekt de cijfers niet tegen. Het geeft alleen maar aan dat ze die enorme hoeveelheid geld aan whales verdienen. Als genoeg mensen ftp spelen en regelmatig packs verdienen kan dit gewoon.

Dat betekent niet dat het ethisch is, want dat is het niet.

[Reactie gewijzigd door unilythe op 9 maart 2022 18:36]

Het is heel dubbel. Er zijn genoeg mensen die tegen zichzelf beschermd moeten worden omdat ze erg gevoelig zijn voor dit soort dingen, kinderen en zwak begaafde volwassenen.

Aan de andere kant heb je ook whales die niet weten wat ze met hun geld moeten doen. Deze mensen zorgen voor free to play games en daar profiteren mentaal 'gezonde' spelers weer van.
Ben benieuwd hoe dit gaat doorwerken in andere games. Zo is bijvoorbeeld Lost Ark officieel niet in Nederland speelbaar, oa vanwege het verbod op dit soort lootbox systemen. Gaan/mogen deze nu dan wel hier op de markt komen?
Ze hadden voor BE/NL ook gewoon lootboxes kunnen uitschakelen.. maar daar is Amazon te greedy voor he :+
Wat ze hadden moeten doen, is die hele bureaucratie een plicht geven eens een moderne wet hiervoor te schrijven, niet eentje half gekopieerd van een totaal niet toe te passen principe (krasloten of casino), maar volledig en puur gericht in digitale omgeving.

Even snel gelezen (kolere wat een moeilijk nederlands moet er altijd gebruikt worden), hebben ze dus gewoon het 'pokemon argument' toe weten te passen op de fut kaarten, onderdeel van een groter geheel die compleet los staat van.

Zo'n argument is namelijk bizar sterk op elke lootbox in een game, skins zijn onderdeel van, cosmetics, wapens, buffs, elke vorm is onderdeel van de core-game welke totaal geen gok/kansspel is. Ik denk dat zelfs de grootste 'lootbox' methodes van FWO (Fung Wan) gachapong en de FW-Cards hiermee nog weg hadden kunnen komen.

Maar dan komen we bij het volgende probleem (welke eigenlijk in die wet had moeten worden opgenomen), zelfs als dit geen 'kansspel' an sich is, is er wel degelijk sprake van extreme vormen van gokverslaving.
Eens, alleen is dat natuurlijk pas de volgende stap.
De rechterlijke macht is niet gemachtigd tot het schrijven van nieuwe wetten.
Alleen het toetsen aan wetten is hun taak, zelfs als die wetten totaal niet meer slaan op onze werkelijkheid.
Volgens mij, als je van te voren niet weet wat in iets zit, heet dit gokken en dus kansspel.
Bijzondere uitspraak als je het mij vraagt.
Het is geen kansspel omdat de lootboxes ansich geen spel zijn binnen Fifa:
De KSA heeft de packs van FIFA aangemerkt als een opzichzelfstaand kansspel. Daaraan heeft de KSA ten grondslag gelegd dat de packs los van de FIFA-wedstrijden te kopen en te openen zijn. De goederen zijn dan ook los van de FIFA-wedstrijden te winnen. Het kopen en openen van de packs vindt zelfstandig plaats in een opzichzelfstaand proces, los van het spelen van FIFA-wedstrijden. De prijzen daaruit kunnen zelfstandig van de FIFA-wedstrijden gewonnen worden en zelfstandig van de FIFA-wedstrijden verhandeld worden, zowel voor FUT-munten als - op de zwarte markt - voor echt geld. Volgens de KSA is er geen reden om FIFA-wedstrijden of andere onderdelen van FIFA ook te beoordelen, laat staan het overkoepelende doel van het hele spel. Dat de economische waarde op basis van vraag en aanbod op - onder andere - de transfermarkt is vast te stellen, betekent tenslotte niet dat de transfermarkt onderdeel is van een kansspel. Dat deelnemers de gewonnen goederen gebruiken voor het spelen van FIFA-wedstrijden en die goederen voor hen daardoor een hoge economische waarde vertegenwoordigen, verandert immers niet het feit dat bepaalde voetballers een hoge waarde in het economische verkeer vertegenwoordigen die op echt geld gewaardeerd kan worden en op de zwarte markt zelfs in echt geld uitgekeerd kan worden.

Dat sommige packs alleen verkregen kunnen worden na het spelen van FIFA-wedstrijden, doet er volgens de KSA niet aan af dat de packs op zichzelf staan en zelfstandig beoordeeld kunnen worden. De KSA vindt steun voor haar standpunt in de parlementaire stukken over de totstandkoming van de - thans nog niet in werking getreden - Wet Kansspelen op afstand en het Besluit kansspelen op afstand. Het speeldoel of de intentie van de aanbieder of de deelnemer is volgens de KSA niet relevant en maakt het voorgaande niet anders. Het voorkomen dat deelnemers een oneindige of onrealistische hoeveelheid topspelers in een team hebben of het duurzamer maken van het spel door middel van de packs, vormt geen gerechtvaardigde reden om illegale kansspelen binnen een videospel aan te mogen bieden. Bovendien is de intentie van de aanbieder geen bestanddeel van de verbodsbepaling neergelegd in artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wok. Ditzelfde geldt voor de intentie van de deelnemer aldus de KSA.
[...]
8.5. Het door EA overgelegde onderzoek van prof. dr. R.H. Koning ondersteunt haar standpunt dat de FUT-modus een gemengd behendigheidsspel is. De packs voegen een kanselement toe aan het spel. De Afdeling volgt EA in haar betoog dat de praktijk is dat gamers de packs alleen openen met het oog op het spelen van virtuele voetbalwedstrijden. Daarbij neemt de Afdeling in aanmerking dat de packs worden verkregen en geopend in de FUT-modus. EA betoogt dat 92 procent van de packs wordt verkregen door spelbetrokkenheid. Gamers kunnen door hun behendigheid FUT-munten verdienen, die zij verkrijgen door wedstrijden te spelen en in-game opdrachten te voldoen. Met de aldus verdiende FUT-munten kunnen zij de packs verkrijgen en openen. De gamers gebruiken vervolgens de inhoud van de packs om teams samen te stellen, wedstrijden te spelen en in-game opdrachten te voldoen. De packs worden niet in een omgeving die los staat van de FUT-modus geopend. Hoewel het openen van packs niet tijdens het spelen van wedstrijden en opdrachten zelf kan plaatsvinden, gebeurt dat wel in dezelfde FUT-modus. Dat de packs aldus apart van de wedstrijd of in game-opdracht geopend worden, maakt niet dat sprake is van een apart spel. Dat het niet volstrekt onmogelijk is om de packs op andere wijze te verkrijgen, maakt het vorenstaande niet anders. De grote meerderheid van de packs wordt immers verkregen door en gebruikt voor speldeelname. De verhandelbaarheid van de packs op de zwarte markt is betrekkelijk. De zwarte markt richt zich met name op het verhandelen van complete accounts in plaats van losse packs of de inhoud daarvan. De KSA kan niet één onderdeel - namelijk dat de packs los van het spel te kopen en openen zijn - isoleren om te concluderen dat sprake is van een apart spel, tenzij de KSA uitgebreid kan motiveren dat dit op grote schaal plaatsvindt. Daarin is de KSA niet geslaagd. Gezien het vorenstaande heeft de rechtbank ten onrechte de KSA gevolgd in haar standpunt dat de packs als afzonderlijk spel beoordeeld moeten worden.

8.6. Het betoog van EA slaagt.
KSA - KansSpel Autoriteit.
Ben benieuwd hoe zich dit vertaald naar Counter-Strike:Global Offensive. Ingame kun je weaponcrates gedropped krijgen (random) maar je kan ze ook op de market (ver)kopen. Vervolgens moet je een key kopen om de case te openen. De inhoud is in deze een random weaponskin waarbij zeldzame skins veel waard kunnen zijn. Skins zijn via de Steammarket te (ver)kopen (met fee voor Valve) of via externe sites voor echt geld te (ver)kopen. In grote lijnen hetzelfde verhaal als hier aan de hand is dus.
Het openen van deze cases is in NL al verboden, in andere landen mag dit nog wel. Als EA nu door mag gaan met de lootboxes dan zal dit voor Valve dus ook het geval zijn lijkt me?

Voor hen is dit natuurlijk een super lucratief iets. Valve heeft nauwelijks kosten hieraan maar vangt wel geld voor iedere key (bijna 3 euro) die wordt gekocht en ook nog een fee voor iedere keer dat de skin of case via de market wordt verhandeld. Overigens wordt het geld voor de verkopende partij toegevoegd aan zijn Steam wallet welke niet uitkeerbaar is maar wel te gebruiken voor andere Steam(market) aankopen waardoor het geld dus binnen het Valve milieu blijft.

[Reactie gewijzigd door Jorissie87 op 9 maart 2022 15:33]

In BE mogen die CS:GO lootboxes ook niet dus vraag me af of ze de beslissing hier dan ook zouden aanvechten.
Ben benieuwd hoe zich dit vertaald naar Counter-Strike:Global Offensive. Ingame kun je weaponcrates gedropped krijgen (random) maar je kan ze ook op de market (ver)kopen. Vervolgens moet je een key kopen om de case te openen. De inhoud is in deze een random weaponskin waarbij zeldzame skins veel waard kunnen zijn. Skins zijn via de Steammarket te (ver)kopen (met fee voor Valve) of via externe sites voor echt geld te (ver)kopen. In grote lijnen hetzelfde verhaal als hier aan de hand is dus.
Het openen van deze cases is in NL al verboden, in andere landen mag dit nog wel. Als EA nu door mag gaan met de lootboxes dan zal dit voor Valve dus ook het geval zijn lijkt me?

Voor hen is dit natuurlijk een super lucratief iets. Valve heeft nauwelijks kosten hieraan maar vangt wel geld voor iedere key (bijna 3 euro) die wordt gekocht en ook nog een fee voor iedere keer dat de skin of case via de market wordt verhandeld. Overigens wordt het geld voor de verkopende partij toegevoegd aan zijn Steam wallet welke niet uitkeerbaar is maar wel te gebruiken voor andere Steam(market) aankopen waardoor het geld dus binnen het Valve milieu blijft.
Alleen zijn de prijzen voor sommige skins belachelijk duur. Stickers uit 2014 die 15k kost, of een AWP skin die 24k kost. Dat zulke skins kun je niet verhandelen binnen de steammarket, dat kun je wel maar door de max selling price cap van steam market, kun je skins max voor 1800 dollar verkopen. En dan heb ik het nog niet over de prijzen die op buff worden gehanteerd, al met al heb je vele manieren om de skins te verhandelen buitenom steam market voor echt geld.. Al komen er ook geruchten naar buiten dat Valve al sommige skincollecters een shadow ban hebben gegeven voor het handelen buiten steam market.. denk ik niet dat dit spoedig zal stoppen.

[Reactie gewijzigd door PCRaceMASTER op 9 maart 2022 15:57]

De hele dure skins gaan altijd via externe sites, o.a. vanwege de price cap idd. Verreweg de meeste skins gaan nog wel steeds via de market en vanwege deze kwantiteit zal dat ook echt niet om misselijke bedragen gaan. Daarnaast brengen de externe sites het nodige risico/ongemak met zich mee. De kans op oplichting is groter (je moet vaak je steamaccount koppelen met die betreffende platformen). Skins hebben ook vaak een tradeban waardoor je soms wel een week moet wachten tot je jouw skin kan redreemen. Ten slotte zie je ook regelmatig dat de accounts van de tradebots (accounts waar de skins staan die via de grey market worden verkocht) door Valve worden gebanned waardoor die skins "kwijt" zijn. Als je dan net een skin te koop hebt aangeboden (of gekocht en wacht tot de tradeban is verlopen) ben je wel mooi in de aap gelogeerd.
In deze uitspraak van de RvS zeggen ze dat het met echt geld dingen kopen alleen kan via account verkoop etc. en dat dat maar op kleine schaal gebeurd. Dus daar kan je uit lezen dat het via legale manier te koop aanbieden via de maker zelf wel problematisch is.

Daarnaast wordt het handelen van kaarten in de game zelf (van wat ik lees), dus zonder echt geld, wel gezien wordt als binnen de normen van de wet.
Ik denk dat het handiger is om van het tegenovergestelde te beredeneren..

Hoe erg overduidelijke gok-elementen mag ik nu in mijn games stoppen? Mag ik een letterlijk casino in mijn game stoppen zolang het maar niet de hoofd-mechanic van de game is? En mogen we geld voor het gokken vragen, zolang we maar iets terug geven wat niet direct iets fysieks/monetairs is? Zoals ingame-items, fiches, fun-bux? Zou EA vervolgens een market-place mogen oprichten voor het verhandelen van deze items? Ja? Nee?
Het grote verschil met een casino is dat je altijd een product krijgt geleverd voor het geld wat je betaald in tegenstelling tot een casino waar je alles kunt verliezen.

Uiteraard kan het tegenvallen maar dat maakt het geen kanspel.
Dat voelt toch wel als een hele simpele loop hole eigenlijk, dan kun je dus vrij makkelijk een "bijna" casino opzetten.
Top, in dat geval maak ik een casino waar je altijd prijs hebt. 100 (virtuele) muntjes om te spelen, en je krijgt er altijd minimaal 1 terug! Maar ook kans om je inleg terug te krijgen en de jackpot is zelfs 10.000 muntjes!
Hoe zie je dit dan bij een pakje pokemonkaarten?
Of de panini plak plaatjes, zeker een interessante, want ik ben het er absoluut mee eens dat lootboxes gewoon gokken is. Maar de plakkertjes en kaartjes zijn dat dan goed beschouwd ook, en die zijn vaak nog veel meer op jongeren gericht ...

Als ik een pakje koop van 4euro, en daar blijkt een kaartje in te zitten die te verkopen is voor 30eu op ebay, wat is dan nog het verschil met een kraslot?
Hoewel ik het niet eens ben met het winstmodel van EA hier, zit er toch zeker wel een verschil tussen FUT, krasloten en panini plakkaartjes.

Slechts een van bovenstaande drie wordt verkocht met als hoofddoel geld te winnen. Plakkaartjes kun je sparen en met FUT spelers kun je spelen.
Ja maar dat zelfde kaartje kan ook 0,50 euro waard zijn.
Het doel is niet het winnen van een bedrag
Wat dus ook met een kraslot kan gebeuren.
Je gokt er op dat er iets waardevols in zit.

Ik kan roulette of een fruitmachine spelen, puur voor de lol, zonder een doel te hebben om te winnen, maar dat verandert toch echt niks aan het feit dat het wel gokken is.

Ik denk dat het grootste verschil tussen "echt" gokken en dit soort zaken zoals lootboxes en pokemon kaartjes is, wie verdient er geld aan dat gokken? Bij de fruitmachine is het duidelijk dat deze er op uit is dat je zoveel mogelijk geld in dat apparaat gooit en die winsten allemaal naar het casino gaan.

Bij kaartjes en plakplaatjes is het een secundaire markt die er waarde aan geeft. Wizards of the Coast zal niet rijker worden als je je Charizard verkoopt. Dus de insteek/motef/verdienmodel van het bedrijf erachter zal hierdoor anders zijn.

Dus wellicht vergelijken met kansspelen niet de beste vergelijking is (sowieso physieke producten vs digitale producten) en als dit aangepakt zal moeten worden dat dit zijn eigen categorie krijgt en niet op 1 hoop met casino's gegooid wordt.
Een kraslot heeft een specifiek doel: er is een kans dat je (veel) geld ermee kunt winnen. Doel is dus, voor de koper, om (zo veel mogelijk) geld te winnen.

Pokémon kaarten, panini plaatjes, etc. hebben meerdere doelen voor gebruikers. Voor de een is het een middel om meer geld te krijgen dan ervoor betaald is (winst), voor de ander is het om alle verschillende kaarten binnen een set te krijgen (verzamelen) en dit te bewaren, of om een goeie collectie op te bouwen om hiermee TCG-toernooien aan te gaan (wedstrijden spelen).

Wat ik probeer te zeggen is: je kunt niet altijd heel duidelijk zeggen wat kansspel aspecten heeft en wat niet. Natuurlijk is het zowat hetzelfde bij Pokémon/Voetbal kaarten/Happy Meal waarbij je niet 100% zeker weet wat je zult krijgen van te voren, maar betekent dat dat het dan gokken is, verslavend is gelijk?
Aanvullend: Je kunt ook nog de (magic) pakjes als prijs van een toernooi winnen en je kunt de kaarten onderling ruilen dus je bent niet afhankelijk van alleen maar kopen in de hoop die ene dure kaart uit het pakje te trekken die je zoekt. Ik koop al jaren geen pakjes voor specifieke kaarten. Daarnaast is het ook niet zo dat als je de duurste kaarten bezit dat je daarmee ook automatisch wint (het helpt wel).

Maar 1 ding weet ik wel. Magic is ontzettend verslavend. :D

[Reactie gewijzigd door Dwarlorf op 10 maart 2022 12:32]

Aangezien je schijnbaar een beetje in de magic scene zit; ik vroeg me altijd af hoeveel mensen het spel gewoon willen spelen, hoeveel mensen vooral plaatjes verzamelen om ze maar te hebben en hoeveel mensen en puur als investering/gokken gebruiken voor het geld.

Heb je daar een beetje zicht op?
Ik kan alleen maar uit eigen ervaring spreken (dat is wel sinds 93/94). De meeste mensen spelen vooral om het spelen, meestal wel gecombineerd met een vorm verzamelen. Er zijn verschillende formaten waar ieder type speler (van keukentafelspeler tot toernooispeler) zijn ei kwijt kan. In mijn ervaring doen de mensen die vooral toernooiwege spelen en daarbij verzamelen (vooral spelers van het eerste uur) na verloop van tijd een deel weg omdat ze met het meerendeel zelden spelen. Het vertegenwoordigt dan toch waarde dat maar in de kast staat. Je hebt ook spelers die gewoon zoveel mogelijk decks willen hebben en op die manier verzamelen.

Degenen die verzamelen om (alle) sets te completeren zijn echt in de minderheid. Degenen die ik daarin ben tegengekomen (een drietal, gok ik in al die jaren) speelden het dan zelf niet.

De laatste jaren zie je dat er ook heel erg in wordt gespeculeerd/geinvesterd en gehandeld. Zeldzame oude kaarten, vooral de kaarten waarvan is gezegd dat ze nooit ge-reprint worden, zijn de afgelopen jaren ontzettend in prijs gestegen. Ter illustratie: ik had een foil (glimmende) Grim Monolith in goede staat die ik kocht voor zo'n €250 en een paar jaar later voor ongeveer hetzelfde bedrag weer heb weggeruild is inmiddels weer een paar jaar later (niet eens zoveel later) minimaal €2500 waard in goede staat. In Europa hebben we cardmarket.com (voorheen magiccardmarket.com) wat dé handelsmarktplaats is van Europa en daar zijn wel buy outs van dure zeldzame kaarten geweest om zo de prijs op te kunnen drijven. Maar er zijn ook kaarten die relatief duur waren na de eerste (2) prints maar daarna dusdanig vaak gereprint zijn dat die prijs is ingezakt.
Nog even los van dat allemaal (waar ik het overigens mee eens ben) is ook nog eens dat het hele proces van 'gokken' met verzamelkaarten gewoon een stuk omslachtiger is en bepaalde psychologische triggers niet of juist wel kent die het klassieke gokken wel kent.

Het is bij klassiek gokken veel makkelijker om héél snel te handelen en geld uit te geven. Het is aantrekkelijker om iets te doen waarvan je vrijwel direct het resultaat ziet. Daarentegen is het bij verzamelkaarten ook weer veel makkelijker om te zien wat je al hebt gegokt en dat dat niet tot resultaat heeft geleid. Al je verliezen hebben ook een fysieke vorm; in de vorm van kaarten die niet aantrekkelijk waren. Dat maakt ook indruk, en maakt de 'volgende gok' gewoon een stuk minder aantrekkelijk.
Panini stickers hebben een absolute bovenwaarde omdat je al die stickers ook via panini zelf kunt kopen. Als je nu had gezegd, Magic of Pokemon kaarten... Zeker in de hoogteij dagen kon je een geweldige kaart in de winkel terugverkopen voor het tienvoudige van een pakket kaarten.
Och wat heb ik toen lang gewacht op Chris Woods (reserve keeper van Engeland) in mijn Panini plakboek van het EK 1988... Die naam vergeet ik echt nooit meer en ik was toen 11.. Daar zijn heel wat pakketjes voor aangeschaft a 50 guldencent.
vanachter in je paniniboek (of was het nu in het midden) zat er en bestelformulier dat je kon opsturen om je laatste prentjes te bestellen bij hen voor een kleine prijs.
Was dat in 1988 toen ook al?? Maar toen was iets zo bestellen ook niet zo gewoon als het heden ten dage is. Uiteindelijk heb ik hem wel met ruilen op het schoolplein van de basisschool bemachtigd.. :)
mijn eerste paniniboek was dien voor het WK in Italië van 1990 en toen was die optie er al. Wel bijna nooit gebruik van gemaakt, ging ook voor het ruilen op de speelplaats en vervolgens eindigen met een boek die voor 95% vol was
Dat een kraslot minder oplevert :+
Dat is naar mijn bescheiden mening ook gewoon een kansspel.
En een Happy Meal of een Kinder Surprise ei?
Daar is de waarde van de inhoud elke keer grofweg gelijk. Bij lootboxes kan het de ene keer heel waardevol zijn en de andere keer weinig waardevol. Daar zit denk ik het grootste verschil.
Maar daar kun je weer redeneren dat voor een verzamelaar bepaalde objecten meer of minder waarde hebben, terwijl een lootbox in principe wat bitjes zijn die geen inherente waarde hebben, zeker omdat er in bijvoorbeeld FIFA geen legale manier zit om die bitjes om te zetten in iets wat waarde heeft in de echte wereld.

Zegt overigens niet dat ik het er mee eens bent, maar argumenten zijn altijd makkelijk te bedenken voor dingen waar je tegen bent terwijl ze voor een speeltje in een happy meal net zo makkelijk te maken zijn.
Zijn de spelerskaarten van Fifa niet van waarde omdat de speler op die kaart er voor zorgt dat je een beter team krijgt en dus voordeel behaalt op anderen? In dat geval is het niet te vergelijken met een object voor een verzamelaar, omdat de kaarten in het spel wel degelijk meer waarde hebben als alleen als verzamel opbject. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld skins waarmee je iets "mooi" kunt maken maar geen invloed hebben op de gameplay.
Daar is de waarde van de inhoud elke keer grofweg gelijk. Bij
Happy meal misschien wel, Kindersurprise zeker niet, daar zitten ook zeldzame items tussen.
Kan je Happy Meal tegenwoordig nog t speeltje "inruilen"? En gaat dit nog met wekelijke roulatie van speeltjes?
Je kan vooraf het speeltje zelf kiezen op de bestel Kiosk in Duitsland.
Daar kun je wellicht nog het argument maken dat het in eerste instantie om de maaltijd / het chocolade ei gaat en dat het speelgoedje een leuke bijkomstigheid (verrassing) is.
Daar gaat het hem vooral om de primaire reden waarom ze gekocht worden lijkt me: is dat om het eten zelf, of om de kans op net dat ene speelgoedje?

EDIT: en vertegenwoordigen de verschillende verrassingen een verschillende economische waarde, dan is het voor mij zeker een kansspel.

[Reactie gewijzigd door Dashter op 9 maart 2022 15:50]

Vetmesterij en een gokspel?
Ik deel je mening, daar niet van. Maar het is een interessante discussie.

Als er, zoals @Proliges, aangeeft een schaarste gecreeerd wordt. En de waarde bepaald wordt door het eventuele doorverkopen, waar trek je dan de lijn? De Appie voetbal plaatjes? De knuffeltjes die je bij je lokale super om de hoek kan krijgen bij een tientje aan boodschappen?
Hetzelfde. Er wordt een bewuste schaarste gecreëerd om mensen te verleiden meer te kopen van een product waarvan het onduidelijk is wat erin zit en heeft de inhoud potentieel veel waarde.
Kaarten vertegenwoordigd ook een economische waarde, dus geen kansspel. Maffe beslissing.
Alleen dat is natuurlijk niet hoe de wet een kansspel omschrijft, dus zeggen 'bijzondere uitspraak' is makkelijk schieten op een heel complex iets waar je het fijne niet van af weet. Een rechter is er om de wet te interpreteren, die heeft besloten dat de wet die wij op dit moment hebben het niet als een kansspel ziet. Die wet is natuurlijk meer dan 'weet je het niet, dan is het een kansspel', het is een omschrijving van precies wat een kansspel is.

De rechter heeft niet de functie de wet aan te passen naar wat mensen 'goed' vinden, de rechter moet de wet interpreteren zoals deze is. Je kunt zeggen dat er meer aan gedaan moet worden, maar we kunnen niet de definitie van een kansspel uit het raam gooien en zeggen 'alles wat je niet weet is een kansspel, deal with it'. Wetten zijn complex voor een reden, een oversimplificatie zorgt over het algemeen voor 2 situaties: legitieme use-cases vallen buiten de wet, en daarnaast wordt de wet kinderlijk makkelijk om te misbruiken.
De Nederlandse rechter heeft zich te houden aan de Nederlandse wet. De uitspraak is volgens de Nederlandse wet en is in die zin dus alles behalve bijzonder.

Wat er aan de hand is, is dat de Nederlandse wet achterloopt op de economische realiteit. Dat is niet de schuld van de rechter, maar van de wetgever. Klaarblijkelijk vinden ons kabinet en/of onze volksvertegenwoordigers dit niet belangrijk genoeg, om er een nieuwe/gewijzigde wet voor op te stellen. Waarmee de rechter -wel- dit soort praktijken kan veroordelen.

De Nederlandse wetgever heeft een lange traditie in ere te houden als het op het bevorderen van kansspelen aankomt. De lobby erachter heeft ook een dikke vinger in de pap.
Het is altijd gokken of je een paarse kaugombal krijgt uit een kauwgomballenautomaat.
De inhoud van een zo'n chocolade verrassingsei is ook altijd een gok.
Volgens jou misschien maar de Raad van state vindt dus dat er dan ten eerste een losstaand spel moet zijn met alleen kans als middel of doel. En ten tweede het moet gaan om geldelijk gewin en niet een willekeurig materieel goed. Omdat de waarde voor de ene heel anders is dan voor de ander is het dus niet in geld te vertalen en geen kansspel.

Wat jij denk ik wil zeggen is dat dit soort elementen een behoefte oproept om geld uit te geven in de hoop er relatief veel voor te krijgen, als je van het spelletje houdt dan.

Ben ik op zich niet met je oneens maar heel veel aankopen of handel hebben een element in zich dat je "mazzel" kan hebben met je aankoop. Dan zou dat ook een kansspel zijn.

Opkopers die ongezien grote partijen kopen gokken bijvoorbeeld hier ook op. En mijn vrouw in de uitverkoop ook....
In deze zaak is het ook opvallend dat de Kansspelautoriteit in november vorig jaar 'een zeer omvangrijk nader stuk heeft ingediend'. Dat betekent dat de autoriteit dat stuk niet direct in het begin van het proces heeft ingebracht en de beroepstermijn al verstreken was toen het werd ingediend.
Heleboel werk dus wat voor niet geweest is omdat het te laat is ingediend.
Domweg gefaald.
Bedank de regeringen van Balkenende en Rutte voor de onderbudgettering van toezichthouders zoals de Kansspelautoriteit en Autoriteit Persoonsgegevens daarvoor.

Mocht het niet meer vers in het geheugen liggen:
nieuws: Autoriteit Persoonsgegevens pleit bij informateur voor verviervoudigi...
nieuws: AP krijgt geen hoger budget, veiligheidsdiensten krijgen 15 miljoen e...
nieuws: Autoriteit Persoonsgegevens krijgt vanaf 2025 acht miljoen euro extra...

[Reactie gewijzigd door RoestVrijStaal op 9 maart 2022 18:29]

Dus of het wel of geen kansspel is, is nog niet uitgesproken/geconcludeerd door de rechter, alleen dat de termijn verstreken is en daarom de dwangsom EA (voorlopig?) wordt herroepen ?
Er is uitspraak gedaan zonder met die bezwaren rekening te houden, je kan dus niet zeggen of ze wel of geen verschil gemaakt zouden hebben.

Geen idee om men hun nog een keer in beroep kan gaan. Blijft triest dat men te laat is met indienen bij dit soort zaken. Boel weggegooid belastinggeld.
Wat dachten jullie van Smith’s chips met willekeurige Flippos? Uiteraard ook kansspel. 8)7
Nee, want daar gaat het in eerste instantie om de chips zelf. De flippo is een leuke bijkomstigheid / verassing.
Ook als de Flippo goud is en 10.000,- gulden waard is? want hier voor werden letterlijk zakken in de supermarkt open getrokken.

Ik heb zelfs een keer een verjaardag gehad waar bij de ouders opdracht hadden gegeven dat de flippo's in de chips zakjes voor de jarige was want die trakteerde. 8)7 eindstand had hij 5 flippo's en een hoop vriendjes verloren.
Dan valt te beargumenteren dat het niet om de chips gaat, maar om de flippo. Dan is het natuurlijk omgedraaid. Neem dan wel aan dat de zak chips dan ook 10.000 euro is.
10.000 gulden = geen 10.000 euro ;) maar snap je punt
Nee, want daar gaat het in eerste instantie om de chips zelf. De flippo is een leuke bijkomstigheid / verassing.
Hele winkels waren uitverkocht en de flippos nergens meer te krijgen..
Niet omdat die chips zo goed was ;)
Uitspraken rondom lootboxes zijn volgens mij ook maar zoals de wind waait. Niemand weet wat ze er mee moeten doen maar ondertussen zijn wel mensen de dupe van deze graai praktijken. Erg jammer dat er niet gekeken wordt naar de mensen waarvoor dit juist belangrijk is.
En als de ene rechter X uitspraak doet probeer je het gewoon nog een keer tot je een rechter hebt die een andere uitspraak doet.
Met een beetje geluk tref je een rechter die 0,0 affectie heeft met gamen en voetbal die denkt ach is maar een spelletje laat die kinderen lekker spelen, want zo denkt het gros van de ouders wanneer kinderen onder de 18+ GTA spelen.
Een rechter moet helemaal niet kijken naar de mensen waarvoor het belangrijk is, daarvoor is het een rechter. Een rechter moet de wet interpreteren zoals deze is, dan kun je niet zeggen 'ja dat staat er wel, maar deze kinderen hebben geld uitgegeven dus ik zeg toch iets anders'. De rechter heeft in dit geval prima zijn werk gedaan.
Klopt, maar gezien er ruimte voor interpretatie is (dit is bewezen door de verschillende uitspraken door verschillende rechters) kun je ook kiezen voor de interpretatie waarbij mensen beschermd worden.
Games met lootboxes een pegi 18 label geven en je bent klaar.
Fifa zonder lootboxes 7+ fifa met lootboxes 18+ of 16+ en je bent klaar.
Terechte uitspraak, het enige wat een rechter doet is de wet toepassen en dat is hier correct gebeurd. Als we hier iets aan willen doen is het aan de wetgever (regering + parlement) om in te grijpen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee